stroomuitval, piekbelasting en bescherming van belangrijke voorzieningen

Vraag 1

Inzicht in de huidige situatie a. Heeft de gemeente van Enexis of andere partijen actuele informatie over de capaciteit van het stroomnet in onze gemeente?

Antwoord van het college

Zie de informatie op de landelijke capaciteitskaart: Capaciteitskaart elektriciteitsnet | Regionale netbeheerders - Afname

b. Hoe groot acht het college de kans op stroomstoringen of piekbelasting deze winter?

Op basis van de informatie die Enexis heeft gecommuniceerd is de kans op een stroomstoring deze winter minimaal. Wij kunnen dit uiteraard niet uitsluiten.

c. Weet het college hoeveel huishoudens in onze gemeente (deels) elektrisch verwarmen of volledig van het gas af zijn? 1% van de huishoudens in onze gemeente is van het gas af. Er zijn ook inwoners die op hout of propaan of stookolie verwarmen en de mensen die op gas verwarmen hebben voor de verwarming ook elektriciteit nodig.

Vraag 2

Risico’s bij overbelasting a. Weet de gemeente welke instellingen of gebouwen in onze gemeente als eerste stroom behouden als er problemen zijn (zoals verzorgingshuizen of hulpdiensten)?

Antwoord van het college

Als de stroom uitvalt in een bepaalde wijk dan hebben alle aansluitingen in dit gebied geen stroom. Verzorgingstehuizen en hulpdiensten en overige instellingen/bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het aanbrengen van noodstroomvoorzieningen indien dit noodzakelijk is voor de bedrijfscontinuïteit.

b. Worden inwoners op tijd gewaarschuwd als er een risico is op stroomuitval? En vindt het college dat Enexis dat nu goed doet?

Enexis monitort 24/7 de status van het netwerk. In principe heeft Enexis voldoende robuuste maatregelen in huis om overbelasting te voorkomen. Maar ze kunnen dit niet garanderen. Ze zijn hierbij onder meer afhankelijk van de weersomstandigheden. In het aller uiterste geval, is het nodig om een deel van het stroomnet tijdelijk uit te schakelen. Als Enexis dit ziet aankomen wordt vooraf aangekondigd dat een gedeelte afgeschakeld wordt. Hoe dit gedeelte eruitziet hangt af van de verwachte overbelasting en mogelijkheden in het netwerk. Hier is geen standaard antwoord op te geven. Enexis zal in haar afweging altijd trachten het effect zo klein mogelijk te houden.

c. Wie is volgens het college verantwoordelijk voor de communicatie met inwoners bij een grote stroomstoring?

Enexis is hier primair voor verantwoordelijk. Bij een grote stroomstoring zal de Veiligheidsregio ook gaan communiceren in samenspraak met de getroffen gemeente(n).

Vraag 3

Risico’s voor verzorgingshuizen, brandweer en gemeente a. Welke risico’s lopen de verzorgingshuizen in onze gemeente bij stroomuitval, bijvoorbeeld voor verwarming, medische apparatuur of voedselvoorziening?

Antwoord van het college

Welke risico’s een verzorgingstehuis loopt bij stroomuitval is afhankelijk van welke maatregelen deze instellingen zelf hebben getroffen en wat voor zorg er wordt geleverd. Het is een verantwoordelijkheid van de instelling zelf om maatregelen te nemen tegen een eventuele stroomuitval. De gemeente heeft hier geen zicht op.

b. Hebben deze instellingen eigen noodstroomvoorzieningen, en zijn die goed getest?

De gemeente heeft geen zicht op welke instellingen een noodstroomaggregaat hebben en welke niet. Dit is een verantwoordelijkheid voor de instelling zelf.

c. Hoe is de brandweerkazerne voorbereid op stroomuitval? Werken alarmering en uitruksystemen ook zonder netstroom?

De brandweerkazerne beschikt over een noodstroomaggregaat. Alarmering werkt via pagers met een accu. De zendmasten werken minimaal 4 uur zonder stroom en worden daarna voorzien van een noodstroomaggregaat. De brandweerwagen start ook zonder netstroom en alle elektrische apparatuur die er in zit, is voorzien van een accu of wordt gevoed door de dieselmotor van de wagen.

d. Wat betekent een stroomstoring voor de gemeentelijke dienstverlening en het functioneren van het gemeentehuis?

Het gemeentehuis is voorzien van een noodstroomaggregaat. Problemen in de gemeentelijke dienstverlening komen voornamelijk voor bij langdurige stroomuitval wanneer bijvoorbeeld pinautomaten niet werken en de mensen thuis geen stroom hebben. In het gemeentehuis kan alles doorgang vinden.

e. Heeft het college in kaart gebracht welke calamiteiten (problemen of gevaren) kunnen ontstaan bij langdurige stroomuitval?

Alle cruciale processen binnen de gemeente Stein zijn in kaart gebracht waarbij de risico’s duidelijk zijn gemaakt.

f. Worden deze scenario’s ook meegenomen in het gemeentelijk rampenplan of crisisplan?

Op dit moment wordt per afdeling een uitwijk- en herstelplan opgesteld voor in geval van een crisis of ramp, waaronder langdurige stroomuitval. Dit wordt samengevoegd in een Bedrijfscontinuïteitsplan. Dit plan is onderdeel van de interne crisisorganisatie.

Vraag 4

Maatregelen en samenwerking a. Welke maatregelen kan de gemeente zelf nemen om piekbelasting te verminderen of noodvoorzieningen te garanderen?

Antwoord van het college

De gemeente kan bedrijven en particulieren informeren met dezelfde informatie die Enexis ook verspreidt, zoals het spreiden van belasting over de dag.

b. Is de gemeente bereid met Enexis en andere partijen afspraken te maken over een prioriteitslijst, zodat verzorgingshuizen, hulpdiensten en kwetsbare inwoners bij stroomuitval altijd voorrang hebben?

De gemeente Stein heeft een prioriteitenlijst aangeleverd bij Enexis met daarop de meest belangrijke objecten in de gemeente. Een kanttekening hierbij is dat Enexis zelf geen aggregaten heeft en in geval van een langdurige stroomuitval deze moet huren en aansluiten.

Dit wordt dan ook pas in gang gezet bij langdurige stroomuitval, langer dan 12 uur. Indien een instelling graag wil dat de stroomvoorziening is geborgd, dienen zij zelf maatregelen te treffen.

c. Kan de gemeente in een noodsituatie grote bedrijven of instellingen vragen om tijdelijk minder stroom te gebruiken, zodat er genoeg overblijft voor basisvoorzieningen?

Ja, dat is stap 5 op de maatregelenladder, Enexis overlegt dit met de grote verbruikers.

Enexis is de netwerkbeheerder en is aanzet om afspraken te maken met grote bedrijven. Dit is niet de taak van de gemeente.

d. Is onderzocht of er in noodgevallen gebruikgemaakt kan worden van stroom die op Chemelot wordt opgewekt?

Dit is technisch niet mogelijk, Chemelot heeft een eigen netwerk, dat volledig los staat van Enexis.

Vraag 5

Nieuwbouw en toekomstige plannen a. Hoe wordt bij nieuwe woningen en projecten rekening gehouden met de beschikbare capaciteit van het stroomnet?

Antwoord van het college

Enexis vraagt aan nieuwe klanten om netbewust te bouwen.

b. Wordt er gekeken naar lokale oplossingen zoals buurtbatterijen, opslag van energie of slimme systemen die stroomverbruik spreiden?

Voor nu beperkt Enexis zich tot maatregelen op het hogere netdeel, dat moet voldoende zijn om problemen te voorkomen. Er wordt wel al nagedacht over lokale congestieverzachtende oplossingen.

c. Houdt de gemeente in haar beleid rekening met de risico’s van overbelasting van het stroomnet?

Binnen het op te stellen warmteprogramma wordt naar de brede warmtetransitie gekeken in de gemeente Stein. Er wordt gemeente breed richting gegeven en een tijdsplanning aangegeven wanneer we in welk gebied beogen aan de slag te gaan met een (wijk)uitvoeringsplan en welke warmteoplossing de voorkeur heeft in dit gebied.

Ook netcongestie speelt hier een rol in. Vooral in de gebieden waar individuele oplossingen zoals warmtepompen naar voren komen als “voorkeursoplossing” op basis van de technische analyse. Het kan zo zijn dat in een bepaald gebied de focus op isoleren komt te liggen en pas later op elektrisch verwarmen, afhankelijk van de input die Enexis ons hiervoor geeft. Op dit moment is het echter nog steeds mogelijk om kleinverbruikersaansluitingen te krijgen, dan wel te verzwaren. Over de ruimte op het laagspanningsnet, en de mogelijke uitdagingen rondom piek elektriciteitsvraag wordt tijdens het opstellen van het warmteprogramma en de uitvoeringsplannen contact opgenomen met de netbeheerder Enexis. Dit kan mogelijk invloed hebben op de termijn waarbinnen een bepaalde wijk/buurt/kern aan de beurt is voor een uitvoeringsplan. Daarnaast zullen we, naast het warmteprogramma, met Enexis in contact blijven over de actuele stand van zaken op het elektriciteitsnet, de verzwaring van het elektriciteitsnet en de bewustwording rondom het gebruik van elektriciteit in de piekmomenten zoals ook recentelijk in het nieuws is geweest.

Daarnaast wordt gekeken wel rol Warmtenet Zuid-Limburg kan spelen als alternatief voor verwarmen, en in hoeverre deze collectieve oplossing netcongestieverzachtend kan werken binnen bepaalde gebieden van de gemeente Stein waar dit het voorkeursalternatief is.

Vraag 6

Communicatie met inwoners a. Hoe informeert de gemeente inwoners over wat zij zelf kunnen doen om stroompieken te voorkomen?

Antwoord van het college

Op de gemeentelijke website zal hierover informatie worden geplaatst en doorverwezen worden naar de website van Enexis.

b. Wordt extra aandacht besteed aan inwoners die volledig elektrisch verwarmen of afhankelijk zijn van medische apparatuur?

 Nee de gemeente heeft geen zicht op welke inwoners volledig elektrisch verwarmen of afhankelijk zijn van medische apparatuur. c.

Zijn er afspraken met woningcorporaties en zorginstellingen over wat zij doen bij een stroomstoring?

Nee hierover zijn geen afspraken gemaakt. Iedere instelling dient zelf hierop voorbereid te zijn.

Vraag 7

Basisvoorzieningen a. Is het college het met ons eens dat stroom voor basisvoorzieningen – zoals verwarming, warm water en koken – altijd beschikbaar moet blijven, ook als het netwerk zwaar belast wordt?

Antwoord van het college

Ja hier is het college het mee eens.

b. Is het college bereid hierover afspraken te maken met Enexis en andere partijen, zodat deze voorzieningen ook in noodsituaties gegarandeerd blijven?

Het is nu eenmaal een gegeven dat het netwerk zwaar overbelast is en het nog jaren zal duren voordat het netwerk is verzwaard. Een garantie zal Enexis nooit kunnen afgeven dat het stroomnet altijd en overal beschikbaar is. De gemeente Stein kan hierover geen afspraken maken met Enexis.

Vraag 8

Kosten en prioriteiten a. Wat kosten mogelijke maatregelen, zoals noodstroomvoorzieningen, aanpassing van laadpalen of noodscenario’s voor belangrijke diensten?

Antwoord van het college

Zoals reeds aangegeven bij de beantwoording van de vragen 3c en 3d zijn voor belangrijke diensten noodstroomvoorzieningen reeds aanwezig. Wat mogelijke kosten zijn om andere voorzieningen te realiseren zijn onbekend. Dit is ook een verantwoordelijkheid van bedrijven en instellingen zelf.

b. Hoe weegt het college deze kosten af tegen het belang van een betrouwbare en veilige stroomvoorziening?

Zie antwoord op vraag 8a.