wildcamera's in buitengebieden

Vraag 1

Kan het college aangeven hoeveel incidenten met afvaldumpingen, stroperij en vernielingen in de buitengebieden van Stein de afgelopen drie jaar zijn geregistreerd?

Antwoord van het college

Gemiddeld ontvangen wij 650 afval gerelateerde meldingen per jaar. Hiervan worden gemiddeld 455 meldingen per jaar in de categorie “illegale dumpingen” geregistreerd.

Gemiddeld 75 van deze meldingen kunnen gekoppeld worden aan het buitengebied. De omvang van de dumpingen zijn sterk uiteenlopend. Daarnaast hebben wij de afgelopen 3 jaar 1 dumping van drugsafval gehad. Wanneer het gaat om vernielingen worden deze niet afzonderlijk geregistreerd. De vernielde zaken worden vaak al vervangen voordat dit wordt gemeld. Wij hebben geen stroperijen geregistreerd en ook geen signalen ontvangen dat er stroperijen zouden zijn.

Vraag 2

Welke kosten zijn hierbij voor de gemeente gemoeid (bijv. opruimkosten dumpingen, inzet handhaving, schadeherstel)?

Antwoord van het college

Jaarlijks is circa €200.000 gemoeid met het opruimen van afval in de openbare ruimte. Deze kosten zijn niet beperkt tot de dumpingen in het buitengebied. In dit bedrag zijn ook de kosten voor het opruimen van bijplaatsingen, zwerfvuil en de reguliere lediging van de openbare afvalbakken meegenomen. De verwevenheid van kosten en werkzaamheden zorgt ervoor dat het aandeel van dumpingen lastig te duiden is. De kosten voor het opruimen van het drugsafval bedroegen €1770. De kosten voor vernielingen zijn niet afzonderlijk te definiëren omdat deze kosten worden gedekt uit diverse taakvelden afhankelijk van hetgeen er is vernield. Per taakveld betreft dit niet enkel de vernielde zaken, maar bijvoorbeeld ook de reguliere vervanging en onderhoud van deze zaken. Ook binnen- en buitengebied is niet gescheiden.

Vraag 3

Welke preventieve en repressieve middelen zet de gemeente momenteel in om deze overtredingen in de buitengebieden te bestrijden?

Antwoord van het college

Dit jaar hebben wij als gemeente Stein een regionaal overleg geïnitieerd waarbij diverse omliggende gemeenten maar ook andere overheidsinstanties zijn aangesloten. Dit naar aanleiding van de toename van dumpingen waarbij automaterialen (met name banden) worden achtergelaten in het buitengebied. Gezien het een grensoverschrijdend probleem betreft wordt in regionaal verband onderzocht welke gezamenlijke maatregelen getroffen kunnen worden. Verder zet de gemeente Stein toezicht door BOA’s in om afvaldumpingen tegen te gaan en wordt in geval van een dumping onderzoek gedaan om te kijken of de dader achterhaald kan worden. Denk hierbij aan het doorzoeken van het afval of verifiëren van tips van melders over de (mogelijke) dader(s).

Vraag 4

Is het college bekend met gemeenten die reeds wildcamera’s inzetten tegen afvaldumpingen en stroperij?

Antwoord van het college

Een gemeente kan geen (wild)camera’s inzetten ter preventie van afvaldumpingen en stroperijen. Camera’s kunnen op grond van de Gemeentewet alleen geplaatst worden in het kader van handhaving van de openbare orde. Hiervoor moet er structureel overlast zijn op één plek. De aanwezigheid van camera’s moet dan ook altijd door middel van bebording worden aangegeven. Een (wild)camera mag in het kader van opsporing wel onopvallend worden opgehangen. Dit is een politiebevoegdheid en kan enkel met toestemming van een Officier van Justitie.

Vraag 5

Bent u bereid om met deze gemeenten in gesprek te gaan over wat de resultaten en leerpunten uit deze gemeenten zijn?

Antwoord van het college

Gezien het feit dat een gemeente de gemeente geen grondslag heeft om cameratoezicht in te zetten ter preventie van deze strafbare feiten is er geen mogelijkheid om in overleg te gaan met gemeenten die dit hebben gedaan.

Vraag 6

Welke juridische belemmeringen ziet het college bij de inzet van wildcamera’s, met name in relatie tot de AVG, de Wet politiegegevens en de Gemeentewet?

Antwoord van het college

Op grond van het artikel 151c van de Gemeentewet en artikel 2:70 van de Algemene plaatselijke verordening Stein 2024 kan de burgemeester besluiten tot plaatsing van camera’s ten behoeve van het toezicht op een openbare plaats in het kader van de handhaving van de openbare orde. Aan het inzetten van cameratoezicht zijn echter eisen verbonden. Zo is het op grond van artikel 151c Gemeentewet verplicht om de aanwezigheid van camera’s op duidelijke wijze kenbaar te maken voor een ieder die het gebied betreedt. Het plaatsen van wildcamera’s zou dus duidelijk in dat gebied kenbaar gemaakt moeten worden. Het plaatsen van wildcamera’s hebben dan geen meerwaarde ten opzichte van “normale” camera’s. Ook op basis van de AVG moet cameratoezicht kenbaar worden gemaakt op het moment dat er de mogelijkheid bestaat dat er persoonsgegevens op de beelden te zien zijn, zoals herkenbare personen. Cameratoezicht kan enkel heimelijk ingezet worden in het kader van opsporing waarbij het besluit bij de Officier van Justitie ligt.

Daarnaast moet er onder andere gekeken worden naar proportionaliteit. De proportionaliteitseis houdt in dat cameratoezicht in verhouding moet staan tot de geconstateerde criminaliteit of overlast. Als de doelstelling kan worden behaald (of het probleem kan worden opgelost) met alternatieve maatregelen, of als de veiligheidssituatie zodanig is dat het niet noodzakelijk is om cameratoezicht in te zetten, dan mag er wettelijk gezien geen cameratoezicht worden toegepast vanuit een gemeente. In geval van bijvoorbeeld afvaldumpingen moet dan op een bepaalde plaats structureel overlast zijn door afvaldumpingen. Dit is op dit moment niet het geval. Afvaldumpingen vinden verspreid door de gemeente plaats.

Vraag 7

Zijn er reeds richtlijnen of beleidsdocumenten beschikbaar die de inzet van dergelijke camera’s in vergelijkbare gemeenten regelen?

Antwoord van het college

Er zijn geen richtlijnen of beleidsdocumenten beschikbaar die de inzet van wildcamera’s in vergelijkbare gemeenten regelen. De reden hiervoor is dat op grond van de Gemeentewet geen gebruik gemaakt kan worden gemaakt van wildcamera’s voor de preventie van afvaldumpingen, stroperijen en vernielingen (zie antwoord 6).

Vraag 8

Op welke wijze zou in Stein de samenwerking met politie, boa’s en terreinbeheerders bij inzet van wildcamera’s vormgegeven kunnen worden?

Antwoord van het college

Het gebruik van wildcamera’s kan onder voorwaarden op particulier terrein. Als er mogelijk persoonsgegevens voorkomen in de beelden, zoals herkenbare personen, moet voldaan worden aan de regelgeving in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dit bekent onder andere dat kenbaar moet worden gemaakt dat er cameratoezicht aanwezig is, bijvoorbeeld door een bord te plaatsen. De verantwoordelijkheid en uitvoering hiervan ligt bij de terreineigenaar.

Vraag 9

Welke criteria zouden volgens het college leidend moeten zijn bij de selectie van locaties voor plaatsing van dergelijke camera’s?

Antwoord van het college

Bij de selecties van locaties voor cameratoezicht is het belangrijk dat voldaan wordt aan de geldende wet- en regelgeving. Er moet op die locaties dus sprake zijn van een structureel probleem in de openbare orde dat niet met minder ingrijpende maatregelen op te lossen is en waarbij de inbreuk op privacy opweegt tegen het probleem.

Vraag 10

Kan het college een inschatting geven van de kosten (aanschaf, beheer, monitoring) van wildcamera’s ten opzichte van de potentiële besparingen (bijvoorbeeld minder opruimkosten bij afvaldumpingen)?

Antwoord van het college

Het college kan op dit moment geen inschatting geven van kosten van wildcamera’s ten opzichte van de potentiële besparingen. Hiervoor is aanvullend onderzoek nodig. Er is op dit moment geen aanleiding om dit aanvullend onderzoek uit te voeren omdat op basis van de Gemeentewet geen gebruik gemaakt kan worden van wildcamera’s voor de preventie op afvaldumpingen, stroperijen en vernielingen (zie antwoord 6).