01 Collegebrief beantwoording vragen Extinction Rebellion

Vraag 1

Is de gemeente bereid actief te acteren op het feit dat de gemeenteraad de klimaatnoodtoestand heeft uitgeroepen?

Antwoord van het college

Ja, we doen alles wat binnen onze mogelijkheden ligt. Binnen de gemeente zetten we in op diverse doelstellingen op gebied van klimaatadaptatie en biodiversiteit, circulaire economie en de energietransitie. We hebben de ambitie om klimaatneutraal te zijn in 2045. Deze ambities vertalen we door naar diverse uitvoeringspogramma’s, waaronder het Uitvoeringsprogramma energietransitie bedrijven en de wijk warmte-uitvoeringsplannen. Op deze manier rollen we vele projecten uit.

Vraag 2

In hoeverre heeft de wethouder in beeld welke bedrijven in Tilburg de hoogste uitstoot hebben?

Antwoord van het college

Zo ja, welke bedrijven zijn dit?

We hebben inzichtelijk welke bedrijven de meeste uitstoot hebben. Wij publiceren hiervan echter bewust geen overzicht. Het energieverbruik en de CO2 uitstoot van bedrijven heeft te maken met het soort producten dat wordt gemaakt, de omvang van die productie en de grootte van het bedrijf.

Bedrijven met de hoogste CO2 uitstoot zijn daarmee niet bedrijven die wat betreft duurzaamheid het slechtst presteren. Dan kan veel beter gekeken worden naar de mate waarin bedrijven reeds in staat zijn geweest hun energieverbruik en CO2 uitstoot te beperken en over te stappen op gebruik en opwek van duurzame energie. Ook spelen concrete plannen voor verduurzaming in de komende jaren daarin mede een rol. De gemeente wil niet in een positie komen van “naming and shaming.” Overigens zijn veel grote industriële bedrijven verplicht om een milieu jaarverslag op te stellen. Dat zijn openbare stukken waaruit een ieder informatie kan putten.

Vraag 3

Wanneer zijn deze bedrijven voor het laatst gecontroleerd door de daartoe bevoegde diensten?

Antwoord van het college

Wat waren de bevindingen bij deze controles?

De omgevingsdienst controleert bedrijven op basis van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Dit is landelijke wetgeving. Bedrijven met een zeer hoog verbruik zijn meestal vergunningplichtig en zijn daardoor tot 1 juli 2023 vrijgesteld van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht. Vanaf 1 juli 2023 gelden deze verplichtingen voor alle bedrijven, dus ook de vergunningplichtige bedrijven (met uitzondering van kleinverbruikers). Zeer grote verbruikers krijgen dan ook te maken met een wettelijke onderzoeksplicht. Na 1 juli 2023 zal het toezicht op en handhaving van deze bedrijven worden geïntensiveerd. De toezichtcapaciteit bij de omgevingsdienst wordt daartoe geleidelijk verder uitgebreid. Wanneer de grote verbruikers gecontroleerd zijn en wat daarbij geconstateerd is, mogen we niet doorgeven. Maar uiteraard moeten ook zij voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.

Datum 1 mei 2023 Uw kenmerk Z2036221 Afdeling Ruimte Bezoekadres Stadhuisplein 130

Vraag 4

Is de gemeente bereid het voortouw te nemen en Vion en de andere topvervuilers aan te sturen, door van hen een realistisch klimaatplan, met concrete reductiedoelen, te eisen?

Antwoord van het college

Momenteel kan de gemeente niet dergelijke klimaatplannen eisen. Wel wordt de toezicht en handhaving bij de (zeer) grote vervuilers door nieuw wettelijk instrumentarium en extra (rijks)budget voor de omgevingsdiensten na 1 juli 2023 geleidelijk geïntensiveerd. Daarnaast heeft de gemeente diverse acties geïnitieerd om bedrijven te stimuleren om te verduurzamen. Voorbeelden zijn het aanbieden van energiescans en deelname aan Green Deals waarin diverse partijen samenwerken.

Daarnaast stellen we het Klimaatfonds beschikbaar om goede initiatieven te steunen op gebied van duurzaamheid en werken we vanuit de Grote Oogst subsidie van de provincie aan het verduurzamen van onze grote bedrijventerreinen.

Vraag 5

Welke ruimte is er binnen huidige wet- en regelgeving voor gemeentes om bedrijven en anderen niet overheidsinstanties aan te spreken, aan te sporen en aan te manen om in hun bedrijvigheden hun uitstoot en bijdrage aan de klimaatcrisis te verminderen?

Antwoord van het college

De wettelijke energiebesparingsplicht, de informatieplicht energiebesparing en de onderzoeksplicht energie voor zeer grote bedrijven worden steeds verder aangescherpt. Ook voert de omgevingsdienst namens de gemeente toezicht uit op de energielabel C-verplichting voor kantoren. De gemeente heeft geen mogelijkheden om bovenwettelijke energiebesparing af te dwingen. In aanvulling op de wettelijke verplichtingen kunnen gemeenten bedrijven op diverse wijzen wel stimuleren om bovenwettelijke maatregelen te treffen en te verduurzamen. De gemeente Tilburg doet dit onder andere via Green Deals en adviestrajecten. Ook voert de gemeente Tilburg in 2025 een nul-emissiezone in voor bedrijfsmatig gebruikte bestel- en vrachtwagens binnen de Ringbanen. Het doel is de uitstoot van CO2, NOx en fijnstof als gevolg van het stadverkeer te verminderen tot 0%. Tevens zet de gemeente zich actief in voor klimaatadaptatie. Binnenkort moeten bouwpartijen aantonen dat zij voldoende klimaatadaptiemaatregelen treffen bij nieuwbouwprojecten (de klimaatscores) Ook ligt een Raadsvoorstel voor om volledig energieneutraal bouwen van gebouwen (geleidelijk) verplicht te stellen. Daarnaast is een (flexibele) set van voorwaarden ontwikkeld voor natuurinclusief bouwen. Tot slot komen we met beleid voor circulair bouwen en waterbesparend (of waterneutraal) bouwen..

Vraag 6

Welke stappen zouden er op dit moment gezet kunnen worden om de uitstoot van bedrijven die gevestigd zijn in Tilburg te verminderen?

Antwoord van het college

De stappen om die we zetten zijn inhoudelijk gericht op: 1) energie besparen 2) energie lokaal duurzaam opwekken 3) zorgen voor de juiste infrastructuur.

We zien dat bedrijven in Tilburg zelf al hard bezig zijn met besparen. Dit proberen we te stimuleren door pilots zoals Stimulerend Energietoezicht (waarbij we niet meteen handhavend optreden, maar een driejarig traject met bedrijven aangaan om bovenwettelijke energiebesparende maatregelen te nemen), energie adviseurs binnen de Green Deal, en energieadvies voor horeca ondernemers.

Daarnaast zien we dat ondernemers ook al zelf op zoek zijn naar hoe zij zelf energie lokaal op kunnen wekken en hoe ze, gezien de netcongestie, deze zelf kunnen opslaan. Ook het elektrificeren van het wagenpark is een onderwerp waar veel bedrijven al mee bezig zijn. Dit zijn individuele ‘autonome’ ontwikkelingen, die veel sneller gaan dan dat wij als gemeente zouden kunnen realiseren.

Waar de gemeente een rol in pakt is het collectieve belang. We focussen ons daarbij op de grote bedrijventerreinen, omdat daar grote bedrijven geclusterd zitten die verenigd zijn in een ondernemersvereniging. Waarom het collectief? In het duurzame energiesysteem van de toekomst is het uitgangspunt dat er veel meer decentraal / lokaal geregeld moet worden. Een bedrijventerrein moet dan als één of meerdere kleine energiesysteem opereren. Dus lokaal energie opwekken, onderling uitwisselen, lokaal opslaan of omzetten naar een andere energiedrager. Dit vraagt een hele nieuwe manier van samenwerking op een terrein. De eerste stap richting het collectieve zijn de Green Deals.

Hierin maken we afspraken met de ondernemersverenigingen, provincie, en andere partners op gebied van klimaatadaptatie, circulaire economie en energie. We werken dan een aantal jaar aan de

 afgesproken doelstellingen middels diverse projecten op het terrein. Na de Green Deals werken we op alle terreinen aan een energie masterplan. In dat plan leggen we vast op welke manier het bedrijventerrein zelfvoorzienend kan worden in 2045. Dit is een lange termijn plan, wat nodig is als stip op de horizon. Daarnaast zien we ook dat er netcongestie is in Tilburg. Netcongestie zorgt ervoor dat aansluiten van grootschalige duurzame opwek zoals (zon op industriële daken) op dit moment problematisch is vanwege capaciteitsproblemen op het net en personele tekorten in de uitvoering bij energiebedrijven. Daarom werken we op de korte-termijn ook aan het ontwikkelen van smart grids (combinatie van collectieve duurzame opwek, buffering en afname van elektriciteit los van het nationale elektriciteitsnetwerk).

Naast alle activiteiten gericht op bedrijven en bouwende partijen werkt Tilburg ook hard aan de opzet van het Regionaal Publiek OntwikkelBedrijf (RPOB), dat rondom Tilburg een groot aantal (tenminste ca

20) windmolens en grotere zonnestroom voorzieningen gaat ontwikkelen in de periode tot 2030. We hopen het RPOB nog voor de komende zomer op te richten. We verduurzamen daarmee een significant deel van de elektriciteits-opwek in de regio. Dit draagt naar rato ook bij aan de verduurzaming van de energievoorziening van bedrijven.

Naast deze inspanningen voor verduurzaming van de energievoorziening voor bedrijven en inwoners, werken we ook aan het realiseren van een nieuw duurzaam warmtenet in Tilburg Zuid en verduurzaming van de energiebron(nen) van het bekende Amer-warmtenet. Toepassing van geothermie is daarbij één van de gewenste oplossingen. Ook dit draagt bij aan verduurzaming van zowel woningen als bedrijfsgebouwen.

Wij hopen u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. We zien graag uw reactie op de uitnodiging voor een verdiepend gesprek over onze klimaatdoelen met wethouder Grashoff tegemoet.