01 Raadsvragen Wankele sokkels Traject Petrus Donders
Een raadslid stelde op 19 december 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Tilburg (1 vragen).
In het kort
1 vragen en wat het college antwoordt
- Ondersteunt het college de bevindingen in het KNAW-rapport? → Met name: o dat het missie- en zendingswerk in het algemeen de koloniale macht ondersteunde. o dat het standbeeld van Petrus Donders vanuit een katholiek interpretatiekader bekering en…
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Datum:
20 november 2023
Nummer:
Schriftelijke vragen
Wankele sokkels in Tilburg: traject standbeeld Petrus Donders Aan het college van burgemeester en wethouders, In oktober j.l. heeft de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschap (KNAW) een rapport uitgebracht getiteld ‘Wankele Sokkels - omstreden monumenten in de openbare ruimte. Hierin wordt uitvoering de casus van het Tilburgse Petrus Dondersstandbeeld in het Wilhelminapark beschreven. Daarnaast geeft dit wetenschappelijke rapport ook aanbevelingen aan zowel bestuurders, politici, het onderwijs en aan burgers hoe zij het beste kunnen omgaan met omstreden monumenten en welke stappen zij eventueel kunnen zetten.
De conclusies en aanbevelingen van het KNAW-rapport sluiten aan bij de eerdere ontwikkelingen in Tilburg en de conclusies die zijn getrokken rondom het standbeeld van Petrus Donders:
- De klankbordgroep Petrus Donders die in 2019 is opgericht om in samenspraak tot een passende
-
-
-
oplossing te komen. Hierbij werd consensus gevonden over enkele doelstellingen en middelen: 1. We moeten toe naar een bewustwordingsproces, 2. We willen een permanente oplossing, 3. Geen tekstbordje, 4. Een toevoeging in de vorm van een autonoom kunstwerk wordt gezien als een oplossingsrichting.1 Rapport Reinwardt Academie (n.a.v. dialoogsessies TijdLab in 2021) waarbij het advies werd uitgebracht om actief aan de slag te gaan met het standbeeld, zoals het verplaatsen naar een passende omgeving, zoals een museum, of het toevoegen van een artistieke aanpassing ter plekke ‘waar je niet omheen kunt’.2 Rapport Ketenen van het verleden (landelijke dialooggroep slavernijverleden, 2021) waarin geconcludeerd werd dat het kunstwerk een machtsverhouding verbeeldt waarin witheid geassocieerd wordt met gezag, bekwaamheid en goedheid en zwartheid met ondergeschiktheid en hulpbehoevendheid, als een op te lossen probleem. Dit rapport behandeld het standbeeld als een casus, maar gaf verder geen specifieke aanbevelingen.
In augustus 2022 is door de gemeente Tilburg een informatiebordje bij het beeld geplaatst met een QR-code waardoor meer informatie is te vinden.
Het KNAW-rapport, opgesteld door historica Maria Grever, schrijft onder meer: Het beeld van Donders (1926) werd op initiatief van de elite opgericht en de onthulling groots aangepakt.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Ondersteunt het college de bevindingen in het KNAW-rapport?
Antwoord van het college
Met name: o dat het missie- en zendingswerk in het algemeen de koloniale macht ondersteunde. o dat het standbeeld van Petrus Donders vanuit een katholiek interpretatiekader bekering en redding van ‘heidenen’ representeert. o dat ‘conceptuele vernieuwing’ door kunstenaars, de zogenoemde hercontextualisering, een veelbelovende aanpak is voor een omstreden monument. o Dat een omstreden monument aan ‘bestaande of nieuw gecreëerde plaatsen in de openbare ruimte’ gekoppeld zou kunnen worden, de zogenoemde herlocatie.
3. In 2021 heeft PvdA Tilburg (Yusuf Celik) middels een motie het college opgeroepen tot het onderzoeken van huidig ingezette en alternatieve oplossingsrichtingen en verder in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van kunst- en museale instellingen en andere relevante partijen, personen en organisaties over de mogelijkheid van een passende, artistieke contextualisering, en ook met religieuze instellingen zoals de Redemptoristen te Wittem, Tilburgse parochies en het Bisdom van Den Bosch over de mogelijkheden voor het bieden van een ruimtelijk en cultuur-historisch passende context voor het beeld.4 Dit leidt tot de volgende vragen:
a. Met welke kunst- en museale instellingen is gesproken over de mogelijkheid van een artistieke cq museale contextualisering en is hier ook een verslag of een conclusie uit deze gesprekken die gedeeld kan worden?
b. Hebben de gesprekken met kunst- en museale instellingen geleid tot het uitzetten van een vraag richting (Tilburgse) makers voor een artistieke hercontextualisering van het beeld?
c. Wanneer deze gesprekken nog niet zijn gevoerd, is het college bereid om na aanleiding van de aanbevelingen uit het KNAW-rapport en de motie uit 2021 deze gesprekken alsnog te voeren en de mogelijkheid voor hercontextualisering te overwegen? Is het college ook bereid bij het voeren van deze gesprekken contact te leggen met de kwartiermakers van het toekomstig Nationaal slavernijmuseum in Amsterdam om ook met hen de opties voor de opname van dit object te bespreken om via deze weg het standbeeld in een museale context op te nemen?
d. Met welke religieuze instellingen is gesproken over de mogelijkheid van herlocatie van de beeldengroep in een cultuur-historisch passende omgeving? Zijn hier gespreksverslagen van?
3
KNAW-rapport ‘Wankele Sokkels: omstreden monumenten in de openbare ruimte’
4
https://tilburg.notubiz.nl/document/9732207/2/Punt_13_motie+Vreemd+ad+orde+vd+Dag_Erkenning+meerst emmigheid+standbeeld+Petrus+Donders Pagina 2 van 3
e. Wanneer deze gesprekken nog niet zijn gevoerd, is het college bereid na aanleiding van de aanbevelingen uit het KNAW-rapport en de motie uit 2021 deze gesprekken alsnog aan te gaan met verantwoordelijken van de Redemptoristen te Wittem, de Tilburgse parochie Peerke Donders en het bisdom Den Bosch voor een mogelijke opname van dit object?
Ondertekenaars:
Freke Schellekens GroenLinks
Pagina 3 van 3
Bekijk de brief: 01 Raadsvragen Wankele sokkels Traject Petrus Donders
Bron: raadsinformatie van de gemeente Tilburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.