02 Beantwoording schriftelijke vragen GL vrijlating premie
Een raadslid stelde op 20 februari 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Tilburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Onderwerp Schriftelijke vragen Inkomstenvrijlating en uitstroompremie Portefeuillehouder
Aan de leden van de gemeenteraad
Datum 20 februari 2024
Rik Grashoff
Afdeling Werk en Inkomen
Postadres Postbus 90155
Bezoekadres Koningsplein 10
5000 LH Tilburg
5038 WG Tilburg
Geachte raadsleden, Hierbij beantwoorden wij de schriftelijke vragen die door het raadslid D. Heuvelmans (GL) zijn gesteld op grond van het Reglement van Orde gemeenteraad Tilburg 2023-1. De vragen gaan over Inkomstenvrijlating en uitstroompremie. De vragen zijn ontvangen op 11 januari 2024. Tegelijkertijd zijn er raadsvragen ontvangen vanuit de PvdA over de bijverdienpremie. Deze worden separaat beantwoord, maar liggen in elkaars verlengde. In de antwoorden op de vragen over de bijverdienpremie vindt u een beschrijving van de verschillende instrumenten.
Inkomstenvrijlating:
Vraag 1 Er zijn diverse inkomstenvrijlatingen die toegepast kunnen worden binnen de Participatiewet. Graag een overzicht welke inkomstenvrijlating (inclusief percentages, het vrij te laten bedrag en periode) met dit gewijzigde beleid worden toegepast in Tilburg?
Antwoord 1 In Tilburg volgen we de regels van de Participatiewet voor inkomstenvrijlating. Dit betekent dat we verschillende soorten vrijlatingen toepassen, afhankelijk van de situatie van de persoon. Dit zijn:
• Mensen die na 24 maanden bijstand gaan werken, mogen 25% van hun inkomen houden, tot €264 per maand, voor zes maanden.
• Alleenstaande ouders met kinderen tot 5 jaar mogen 12,5% van hun inkomen houden, tot €164,73 per maand, voor 30 maanden.
• Mensen met een medische beperking mogen 15% van hun inkomen houden, tot €167,07 per maand, zolang de beperking duurt.
• Mensen die in aanmerking komen voor loonkostensubsidie mogen ook 15% van hun inkomen houden, tot €167,07 per maand, voor een bepaalde periode.
We zorgen ervoor dat iedereen die recht heeft op deze vrijlatingen, deze ook krijgt. Een schematisch overzicht van de vrijlatingen kunt u vinden in de bijlage bij deze brief.
Vraag 2 Had de gemeente Tilburg eerst nog geen beleid voor de ‘reguliere’ inkomstenvrijlating? Wat is er nu precies gewijzigd? Is het gewijzigde beleid rondom de inkomstenvrijlating tijdelijk of structureel van aard?
Antwoord 2 Voorheen keken we per persoon of inkomstenvrijlating hielp om werk te vinden. Dit was niet altijd duidelijk of effectief. Nu hebben we duidelijke regels wanneer vrijlating kan helpen bij het vinden van werk. Als iemand aan de voorwaarden voldoet, passen we de vrijlating automatisch toe. Dit is een blijvende verandering.
Vraag 3 Wat zijn de achterliggende afwegingen en keuzes om een eis van 24 maanden te hanteren voordat pas de ‘reguliere’ inkomstenvrijlating mag worden toegepast? Bereiken we daarmee het gewenste (maatschappelijke) effect? Erkent het college dat deze 24-maanden eis een drempel betekent voor bijstandsgerechtigden die korter dan 2 jaar een uitkering hebben en aan de slag willen?
Antwoord 3 We weten dat werk meer is dan alleen inkomen; het geeft mensen ook een gevoel van trots en ‘er bij horen’. Mensen die korter dan twee jaar bijstand ontvangen, vinden vaak snel werk, zonder extra financiële stimulans. Daarom hebben we gekozen voor een termijn van 24 maanden. We denken niet dat dit mensen weerhoudt van werken. We bieden ondersteuning op maat voor wie meer hulp nodig heeft om werk te vinden.
Vraag 4 Is het college bereid om de 24 maanden eis voor deze inkomstenvrijlating te heroverwegen en los te laten?
Antwoord 4 We gebruiken inkomstenvrijlating om aan het werk gaan te stimuleren, maar alleen als het echt nodig is.
Gezien onze ervaringen en resultaten blijven we bij de regel van 24 maanden. We zien dit als de meest effectieve aanpak.
Vraag 5 Zou de ‘reguliere’ inkomstenvrijlating niet ook toegepast moeten worden voor Tilburgers die (deeltijd) werken, net onder het bijstandsniveau verdienen en zich melden voor een aanvullende bijstandsuitkering? Hoe gaat de gemeente Tilburg nu met deze situaties om?
Antwoord 5 Mensen die niet genoeg verdienen om rond te komen, kunnen aanvullende bijstand krijgen.
Inkomstenvrijlating is bedoeld om mensen vanuit de bijstand aan het werk te helpen. Als iemand al werkt, kijken we naar andere manieren om te helpen, zoals meer uren of ander werk vinden.
Vraag 6 Past de gemeente Tilburg een inkomstenvrijlating toe voor jongeren die jonger zijn dan 27 jaar en die willen gaan werken? Zo nee, bent u bereid een dergelijke inkomstenvrijlating binnen de gemeente Tilburg te introduceren? Bent u bereid advies in te winnen bij de gemeenten Utrecht of Eindhoven dan wel Baanbrekers die de inkomstenvrijlating voor 27-ers al zijn gaan toepassen?
Antwoord 6 We passen inkomstenvrijlating toe voor jongeren volgens de wet. We zijn op de hoogte van hoe andere gemeenten dit doen en staan open om van hen te leren. Voor nu volgen we de bestaande wetgeving.
Vraag 7 Hoe kijkt het college naar het bestaan van diverse regels rondom inkomstenvrijlatingen binnen de Participatiewet die verschillen in percentage, vrij te laten bedrag en periode? Is het college bereid om in Den Haag te lobbyen voor harmonisering van de inkomstenvrijlatingen voor iedereen in de bijstand zodat werken loont en de uitvoering voor gemeenten makkelijker wordt?
Antwoord 7 De regels rondom inkomstenvrijlating zijn complex. We zijn actief betrokken bij landelijke discussies om deze regels te vereenvoudigen. We delen onze ervaringen en pleiten voor veranderingen die het makkelijker maken voor iedereen.
Vraag 8 Hoe communiceren we de aangepaste regels richting Tilburgers in de bijstand, maar ook Tilburgse partners in het sociale domein? (dit geldt ook voor de communicatie rondom uitstroompremie).
Antwoord 8 We hebben het nieuwe beleid gedeeld via kranten, nieuwsbrieven, en onze websites. Het belangrijkste is dat onze medewerkers persoonlijk advies geven aan mensen die gaan werken of uit de bijstand gaan, zodat ze goed geïnformeerd zijn over alle mogelijkheden.
Uitstroompremie:
Vraag 1 Waarom wordt de keuze gemaakt om ook dit instrument pas toe te passen na 24 maanden uitkering?
Welke afwegingen hebben geleid tot uiteindelijk deze keuze met bijbehorende voorwaarden?
Antwoord 1 De redenen voor de 24 maanden regel zijn hetzelfde als bij inkomstenvrijlating. We zien dat mensen die korter in de bijstand zitten vaak zelf weer aan het werk gaan.
Vraag 2 Erkent het college dat deze keuze nadelig uitpakt voor Tilburgers in de bijstand die bijvoorbeeld na een jaar aan de slag willen? Worden deze inwoners niet ook geconfronteerd met een armoedeval door teruglopende toeslagen dan wel een nabetaling van de Belastingdienst?
Antwoord 2 Dit beleid is bedoeld om mensen die langer in de bijstand zitten en hierdoor meer financiële uitdagingen hebben, te helpen. Mensen die kortdurend bijstand hebben ontvangen hebben vaak nog een financiële buffer. En voor iedereen die kosten moet maken om te gaan werken hebben we andere instrumenten die we in kunnen zetten.
Vraag 3 Is het college bereid om kritisch te blijven kijken naar de 24 maanden eis en deze aan te passen wanneer positieve resultaten uitblijven?
Antwoord 3 We evalueren de uitstroompremie, dat is een pilot voor 1 jaar. Als blijkt dat aanpassingen nodig zijn, staan we daarvoor open.
In het vervolg voorstel over de basisbanen komen we ook terug op de inzet van deze premie om het dan integraal te kunnen bespreken.
Vraag 4 Kan de uitstroompremie ook tijdelijk beheerd worden door de gemeente Tilburg of overgemaakt worden naar bijvoorbeeld de bewindvoerder wanneer de bijstandsgerechtigde hier om vraagt dan wel verzoekt?
Antwoord 4 De uitstroompremie wordt overgemaakt naar een bewindvoerder als die er is. Direct beheer door de gemeente is niet mogelijk.
Bijlage: schematisch overzicht wettelijke vrijlatingsregeling
Wij nemen aan u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Het college, mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris
drs. Th.L.N. Weterings burgemeester
Bijlage: schematisch overzicht wettelijke vrijlatingsregeling:
De Participatiewet kent in artikel 31 lid 2 de volgende vrijlatingen en die passen we in Tilburg conform de wet toe: vrijlating Sub n, algemene inkomstenvrijlating. Wordt toegepast voor mensen die gaan werken nadat ze minimaal 24 maanden een bijstandstuitkering hebben ontvangen.
Echtparen kunnen per persoon inkomstenvrijlating ontvangen. sub r, de inkomstenvrijlating voor alleenstaande ouders met kind(eren) onder de 5 jaar.
Sub y de inkomstenvrijlating voor personen die medisch urenbeperkt zijn
% 25%
bedrag € 264,00
periode 6 maanden
12,5%
€ 164,73
30 maanden
15%
€ 167,07
Sub z / aa de inkomstenvrijlating voor personen die behoren tot de doelgroep loonkostensubsidie
15%
€ 167,07
Zolang er sprake is van de beperking z = 12 maanden, aa zolang uitbreiding van het aantal uren niet mogelijk is
Voor alle vrijlatingen geldt dat eerst de algemene vrijlating (sub n) moet zijn toegepast.…
Bekijk de brief: 02 Beantwoording schriftelijke vragen GL vrijlating premie
Bron: raadsinformatie van de gemeente Tilburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.