05 Brief beantwoording vragen Gevolgen aanleg blauwe ader De Blaak
Een raadslid stelde op 27 augustus 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Tilburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Onderwerp Schriftelijke vragen Blauwe ader De Blaak
Aan de leden van de gemeenteraad
Portefeuillehouder Evelien Kostermans
Datum 27 augustus 2024 Afdeling Ruimte / M. van Dalen
Postadres Postbus 90155
Bezoekadres Stadhuisplein 130
5000 LH Tilburg
5038 TC Tilburg
Geachte raadsleden, Hierbij beantwoorden wij de schriftelijke vragen die door het raadslid F. van Aarle (LT) zijn gesteld op grond van het Reglement van Orde gemeenteraad Tilburg 2024. De vragen gaan over Inwoners De Blaak ongerust over gevolgen aanleg blauwe ader; mogelijk structurele wateroverlast met kans op schade aan woningen en zijn ontvangen op 23 juli 2024.
Vraag 1 We leren uit de krant en uit het PWR dat de Blaak in een komvormig gebied ligt en er één gemaal in de Blaak is om het teveel aan water af te voeren. Klopt deze constatering en wie beheert dit gemaal?
Antwoord 1 De Blaak is een laaggelegen gebied dat aan drie kanten (noord-, oost- en zuidzijde) wordt begrensd door hoger gelegen gebieden. Naar het westen, richting de Oude Leij, loopt het terrein verder omlaag.
Er is inderdaad één gemaal dat het water afvoert naar de Oude Leij. Dit gemaal staat bij de Rosepvijver en wordt beheerd door Waterschap Brabantse Delta.
Vraag 2 Al maandenlang wordt ook de Blaak geconfronteerd met wateroverlast. Welke rol speelt dit gemaal hierin en wordt deze pompcapaciteit wel maximaal ingezet?
Antwoord 2 Het gemaal is peilgestuurd. Het gaat dus aan als het water in de Rosepvijver boven een bepaald niveau stijgt. Dit ‘inslagniveau’ is nu ongeveer 25 cm hoger dan 20 jaar geleden. Het waterschap komt nog met een reactie hierop. Wij betrekken dit bij het onderzoek dat we doen. Over de opzet van dat onderzoek kunt u meer lezen in het antwoord op vraag 4.
Vraag 3 Uit het PWR (pagina 70 en 71) blijkt dat er in de Blaak op dit moment geen sprake is van een “externe overstort”. Lezen wij dat goed?
Antwoord 3 Ja, dat leest u goed. Het gaat hier om overstorten uit het gemengde riool. Dat type riool ligt vooral in de oudere stadsdelen. Toen deze oudere wijken werden aangelegd werd het vieze afvalwater (uit toilet, douche etc.) samen met het regenwater door één rioolbuis naar de afvalwaterzuivering gebracht. Bij hevige neerslag was het rioolstelsel te klein en ging het gemengde water (vuilwater en regenwater) via een overstort naar het oppervlaktewater. Bij nieuwere wijken is een nieuw type stelsel aangelegd waarbij het water gescheiden wordt gehouden. Ook de Blaak heeft zo’n gescheiden stelsel. Het vuilwater gaat naar de afvalwaterzuivering in Tilburg Noord en het regenwater gaat naar de vijvers. Er is daardoor geen overstort nodig.
Overigens zijn er in De Blaak wel regenwateruitlaten. Het regenwater dat in de wijk op daken en wegen valt wordt meestal via ondergrondse leidingen naar de vijvers gevoerd. Ook het regenwater uit de Katsbogten en een deel van bedrijventerrein ’t Laar wordt naar de vijvers van De Blaak gevoerd
(respectievelijk naar de Rosepvijver en de Noordbeekvijver). De vijvers van De Blaak functioneren als doorvoersysteem en voeren het water af naar het gemaal in de Rosepvijver en uiteindelijk naar de Oude Leij.
Vraag 4 In de bewonersbrief van 13 juni ’24 (“Aanleg blauwe ader Baronielaan”) is er wél een blauwe ader voorzien die regenwater vanaf de hoger gelegen wijken Korvel en Zorgvlied gaat afvoeren richting De Blaak. Wij lezen verder dat het doel van deze blauwe ader is om “wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen” In hoeverre wordt hierbij niet alleen uitgegaan van “hevige buien” maar met name ook van “langdurige neerslag in grote hoeveelheden” zoals de laatste maanden (vanaf eind 2023) het geval is?
Antwoord 4 We denken dat het afvoeren van regenwater uit deze wijken naar De Blaak geen nadelige gevolgen zal hebben. Het gaat vooral om piekbuien die doorgaans alleen optreden in droge zomers. Het vijversysteem van De Blaak zorgt dan voor de doorvoer van het regenwater naar het gemaal in de Rosepvijver waar het naar de Oude Leij wordt gepompt.
Dit jaar hebben we, voor het eerst, te maken met een zomer waarin de grondwaterstanden nog steeds zeer hoog zijn. Veel inwoners van De Blaak hebben wateroverlast door de langdurige neerslag. We begrijpen dat ons plan om extra regenwater naar De Blaak te brengen deze zorgen nog vergroot. We gaan daarom laten onderzoeken wat de gevolgen en risico’s zijn als deze twee situaties (hoge grondwaterstand en piekbui met waterafvoer naar Berkelvijver) in de toekomst samen vallen. Ook onderzoeken we het alternatieve plan om het regenwater om De Blaak heen te leiden.
Vraag 5 In de bewonersbrief lezen wij ook dat er op dit moment “verschillende bedrijven gegevens voor de gemeente verzamelen”. Welke bedrijven betreft dit en op welke wijze wordt ook het scenario “langdurige neerslag in grote hoeveelheden” hierin meegenomen en met name bij de verdere keuzes die gemaakt moeten worden?
Antwoord 5 Het bodemonderzoek dat is uitgevoerd bij de Berkelvijver gaat ons meer informatie geven over de bodemgesteldheid en doorlatendheid. Wij kunnen daarmee beter onderzoek doen naar de werking van het systeem en de relatie tussen oppervlaktewater en grondwater. Dit onderzoek is uitgevoerd door Geofoxx. Ook gaan deze gegevens ons helpen bij het onderzoek naar de effecten van langdurige neerslag en hoge grondwaterstanden in combinatie met een piekbui.
Firma Van Gaal gaat (wellicht samen met onderaannemer) binnenkort sonderingen doen en proefsleuven graven. Dit gebeurt om de draagkracht van de bodem te onderzoeken en kabels en leidingen te inventariseren.
Vraag 6 In het PWR (blz. 50 en 51) onder 4.5.4 Speerpunt 4: “Participatie en communicatie” wordt met name de communicatie strategie toegelicht. Het participeren zelf blijft hierin onderbelicht. Op welke wijze gaat het College inwoners en bedrijven aan de voorkant betrekken bij de aanleg van de blauwe aders conform het “Actieplan Inwonersparticipatie”?
Antwoord 6 Het gaat hier om het uitvoeren van de standaard programmering voor de openbare ruimte. Daarbij ligt de nadruk meer op communicatie dan op participatie. De communicatie gaat dan vaak niet over het plan zelf maar vooral om het informeren van inwoners over werkzaamheden en wegafsluitingen. Alleen daar waar het bijvoorbeeld de bovengrondse inrichting en variantenkeuze betreft doen we aan
participatie. We hebben hiervoor gekozen omdat het bij blauwe aders en riolering gaat om complexe systemen waar de hele stad en niet alleen de betreffende wijk of straat belang bij heeft.
Voor de Blauwe Ader onder de Baroniebaan hebben we wel gekozen voor communicatie over het plan zelf. We hebben daarom een bewonersbrief rondgestuurd en gaan een informatieavond organiseren.
Vraag 7 Inmiddels is er al overleg (geweest) met bewoners uit De Blaak die zich ernstige zorgen maken over de gevolgen van het lozen extra regenwater uit andere delen van de stad in de Blaakvijvers. Men spreekt zelfs over een “ramp voor het kwetsbare watersysteem in de Blaak” Niet alleen vanwege het risico van structurele water-overlast maar ook funderingsproblemen bij woningen door vochtoverlast. Op welke wijze gaat het College deze belanghebbenden gerust stellen?
Antwoord 7 We hebben begrip voor de zorgen van de bewoners van De Blaak. We gaan daarom laten onderzoeken wat de gevolgen zijn als er extra regenwater naar De Blaak wordt gevoerd op het moment dat het al nat is. Ook onderzoeken we het alternatieve voorstel uit de wijk om het regenwater om De Blaak heen te leiden.
Overigens kunnen wij de inwoners van heel Tilburg nooit helemaal geruststellen. We hebben te maken met een veranderend klimaat waarin we, nog minder dan voorheen, alle risico’s uit kunnen sluiten. Dat zien we momenteel niet alleen in De Blaak maar ook in de rest van Tilburg en Nederland. We hebben steeds vaker te maken met langdurige neerslag, hevige zomerbuien en periodes van droogte. We proberen ons systeem daarom zo robuust mogelijk in te richten maar we kunnen risico’s nooit helemaal uitsluiten.
Vraag 8 Volgens het artikel in het BD is de gemeente bekend met het alternatieve plan van de bewoners en “nemen dat zeker mee in onze afwegingen.” Kunt u dat bevestigen?
Antwoord 8 Ja, dat kunnen we bevestigen. We zijn op de hoogte van het plan om het regenwater om de Blaak heen te leiden en nemen dit serieus mee in onze afwegingen.
Wij nemen aan u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Het college,
mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris
drs. Th.L.N. Weterings burgemeester
Bekijk de brief: 05 Brief beantwoording vragen Gevolgen aanleg blauwe ader De Blaak
Bron: raadsinformatie van de gemeente Tilburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.