Brief beantwoording vragen bijstand en schending inlichtingenplicht
Een raadslid stelde op 7 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Tilburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Aan de leden van de gemeenteraad
Onderwerp Schriftelijke vragen bijstand en schending inlichtingenplicht
Datum 7 oktober 2025
Portefeuillehouder bijstand en schending inlichtingenplicht Rik Grashoff
Afdeling Werk en Inkomen
Postadres Postbus 90155
Bezoekadres Koningsplein 10
5000 LH Tilburg
5038 WG Tilburg
Geachte raadsleden, Hierbij beantwoorden wij de schriftelijke vragen die door het raadslid I. Otten (VT013) zijn gesteld op grond van het Reglement van Orde gemeenteraad Tilburg. De vragen gaan over bijstand en schending inlichtingenplicht en zijn ontvangen op 15 september 2025.
Vraag 1 Hoeveel mensen in Tilburg ontvangen op dit moment een bijstandsuitkering?
Antwoord 1 Op de peildatum 18 september 2025 ontvangen 7323 personen een bijstandsuitkering in het kader van de Participatiewet (Pw). Het gaat hierbij om 6555 uitkeringen. Daarnaast ontvangen 203 personen een uitkering in het kader van de Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werkloze Werknemers (IOAW). Het gaat hierbij om 172 uitkeringen. (Het aantal uitkeringen is lager dan het aantal personen, omdat samenwonende partners als één uitkering worden geteld).
Vraag 2 Hoeveel mensen hebben in de afgelopen drie jaar de inlichtingenplicht geschonden?
Antwoord 2 De inlichtingenplicht staat als volgt opgenomen in artikel 17 Participatiewet: De belanghebbende doet aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand.
Niet iedere schending van de inlichtingenplicht is verwijtbaar. Vaak is er sprake van een vergissing. Een boete of waarschuwing leggen we alleen op als er sprake is van opzettelijke schending van de inlichtingenplicht. We vorderen wel de teveel of ten onrechte verstrekte bijstand terug.
Jaar 2023 2024 2025 (tot september)
Aantal vorderingen ivm schending inlichtingenplicht 333 249 187
Vraag 3 Hoeveel geld is er in diezelfde periode teruggevorderd vanwege het schenden van de inlichtingenplicht?
Antwoord 3 Jaar 2023 2024 2025 (tot september) Totaal
Terugvordering vanwege schenden inlichtingenplicht € 598.284,94 € 582.994,96 € 342.892,14 € 1.524.171,94
Vraag 4 Hoeveel mensen hebben een boete gekregen vanwege het schenden van de inlichtingenplicht?
Antwoord 4 Een boete leggen we alleen op als er sprake is van opzettelijke schending van de inlichtingenplicht met financieel nadeel voor de gemeente (dus met een terugvordering).
Jaar 2023 2024 2025 (tot september)
Aantal boeten vanwege schenden inlichtingenplicht 88 30 32
Vraag 5 Hoe vaak is er gekozen voor een waarschuwing in plaats van een boete?
Antwoord 5 Bij een opzettelijke of herhaalde schending van de inlichtingenplicht zonder financieel nadeel voor de gemeente (dus zonder terugvordering) dan wordt er een waarschuwing gegeven.
Jaar 2023 2024 2025 (tot september)
Aantal waarschuwingen 46 19 17
Vraag 6 Hoe beoordeelt het college de balans tussen controle en vertrouwen in het Tilburgse beleid?
Antwoord 6 In het door de gemeenteraad vastgelegde beleidskader Tilburg investeert in Perspectief (TIPP) (ingang 1 januari 2020) zijn de volgende uitgangspunten vastgesteld voor het uitvoeren van de Participatiewet in Tilburg: we werken vanuit vertrouwen, menselijke maat, maatwerk en nabijheid. Deze uitgangspunten zijn verder uitgewerkt in training van de medewerkers en in de Beleidsregels rechtmatigheid 2025 gemeente Tilburg (link), die zijn vastgesteld in 2024. We zetten vooral in op preventie door nauw contact met en goede communicatie naar onze inwoners en we stimuleren hen om naar vermogen mee te doen, zich te ontwikkelen en te participeren.
Op het moment dat een inwoner opzettelijk dit vertrouwen schendt (het bewust misbruik maken van de uitkering of opzettelijk geen medewerking verlenen aan een traject), dan volgt er een onderzoek en zal indien nodig een boete (bij schending inlichtingenplicht) of verlaging van de uitkering (bij schending medewerkingsplicht) worden opgelegd volgens de wettelijke regels. We zijn dan ook van mening dat er met deze werkwijze voldoende balans tussen controle en vertrouwen is.
Vraag 7 Is het college bereid om, net als andere gemeenten, te kijken naar een mildere aanpak waarbij de menselijke maat centraal staat?
Antwoord 7 Nee, wij vinden deze balans op dit moment voldoende in orde. Bovendien voeren wij het beleid uit zoals dat door uw raad is vastgelegd in TIPP.
Vraag 8 Kan het college aangeven welke middelen en personele inzet gemoeid zijn met het opleggen en innen van boetes en terugvorderingen? En hoe verhouden deze kosten zich tot de opbrengsten?
Antwoord 8 Het is lastig om een exacte inschatting te maken van de uitvoeringskosten die samenhangen met boeten en terugvorderingen omdat het opleggen en innen van boetes en terugvorderingen een klein onderdeel zijn van de werkzaamheden van onze uitvoerende medewerkers. Als we een globale inschatting willen geven op basis van de personele inzet en middelen dan is het € 175.000,- per jaar.
Maar wij achten de verhouding tussen kosten en opbrengsten niet het juiste criterium voor het al dan niet aanpassen van het beleid. Het criterium is de redelijkheid en menselijke maat van het uitgevoerde beleid enerzijds en een adequate handhaving van dat beleid anderzijds.
Wij nemen aan u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Het college,
mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris
O. Hoes wnd. burgemeester
Bekijk de brief: Brief beantwoording vragen bijstand en schending inlichtingenplicht
Bron: raadsinformatie van de gemeente Tilburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.