eerste begrotingswijziging 2023 raad.pdf
Een raadslid stelde op 8 december 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Waterland.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
BEANTWOORDING RAADSVRAGEN
Nummer Onderwerp Portefeuillehouder Datum
: 394-20 : Begrotingswijziging 2023 : R.D.F. Wolters : 6 december 2022
Vragen van de fractie van D66 Waterland aan het college van burgemeester en wethouders (ingezonden op 28 november 2022) en beantwoording daarvan door het college van burgemeester en wethouders in cursief.
Sociaal domein Informatie en checks-and-balances In uw begrotingswijziging geeft u aan dat het college op maandag 31 oktober jl. is geïnformeerd over de forse overschrijdingen in het sociaal domein. U geeft aan dat u hierover bent geïnformeerd via de derde kwartaalrapportage sociaal domein.
Vraag 1 Wat was het precieze moment waarop er binnen het ambtelijk apparaat voor het eerst informatie was over deze kostenoverschrijdingen?
Antwoord 1 Eind mei werd voor het eerst inzichtelijk dat er bij de jeugd tekorten zouden ontstaan. Daar is ook op geanticipeerd in de Najaarsnota. Het bijzondere maatwerkarrangement was toen wel bekend, echter de omvang van de kosten was heel lang onduidelijk omdat er telkens sprake was van opschaling en afschaling van de in te zetten jeugdhulp en er nog onderhandeld werd over de kosten met de aanbieder.
Vraag 2 Vanaf welk moment hadden deze overschrijdingen opgemerkt kunnen worden?
Antwoord 2 Na de zomer werd duidelijk dat de tekorten in het jeugdbudget verder op zouden lopen. Toen bleek dat één van de aanbieders, die per 1-1-2022 gefuseerd is, haar administratie niet op orde heeft/had. Pas in de loop van het 3e kwartaal kwam hier meer duidelijkheid over en werden hiervoor de jeugdhulptrajecten aangevraagd en gedeclareerd. Samen met het bijzondere maatwerkarrangement waarvan de kosten ook pas recent duidelijk zijn geworden, is er sprake van twee bijzondere situaties die ertoe geleid hebben dat er onverwacht extra budget nodig was voor de jeugdhulp. Ook kwam er op dat moment meer duidelijkheid over de uitgaven voor de energietoeslag. Dat kwam enerzijds omdat de toeslag gedurende het jaar telkens werd verhoogd door het Rijk en daarnaast de aanvragen nog niet allemaal waren verwerkt en ook nog steeds binnenstromen.
Vraag 3 Welke interne 'checks-and-balances' zijn er op dit moment ingebouwd om forse kostenoverschrijdingen zo vroeg mogelijk op te merken?
Antwoord 3 Er worden per kwartaal rapportages opgesteld van de werkelijke uitgaven en verplichtingen.
Vraag 4 In hoeverre hebben deze 'checks-and-balances' in dit geval gefunctioneerd? Graag een toelichting.
Antwoord 4 Deze hebben redelijk gefunctioneerd. De twee onverwachte tegenvallers bij de jeugdhulp waren echter niet te voorzien. Evenals de ontwikkelingen in de energietoeslag.
Kostenoverschrijdingen In de korte toelichting van wethouder Wolters in de voorbereidende raad van 3 november jl. geeft hij aan dat in ieder geval 400.000 euro van de structurele overschrijdingen ter grootte van 900.000 euro in het sociaal domein voortkomt uit laat ontvangen facturen van zorgaanbieders. Het college geeft aan dat dit tot de afgelopen maanden goed ging, maar dat dit daarna ineens 'uit de rails liep'.
Vraag 5 Graag ontvangen wij een overzicht waarin wordt aangegeven uit welke kosten deze 900.000 euro is opgebouwd, gespecificeerd naar (deel)onderdelen binnen het sociaal domein.
Antwoord 5 Het tekort van € 900.000 bij de jeugdzorg wordt veroorzaakt door: € 510.000 lokale inkoop voor zeer bijzondere maatwerkovereenkomsten € 60.000 Segment B Niet-duurzaam € 50.000 Segment C Niet-duurzaam € 290.000 Verblijf Vraag 6 Waterland heeft de specialistische jeugdzorg (w.o. intramurale jeugdzorg) regionaal aanbesteed per 1 januari 2022. Komt/komen (delen van) het tekort van 900.000 euro van voor deze tijd? Zo nee; klopt het dat overschrijdingen in de specialistische jeugdzorg regionaal, en niet lokaal, worden verrekend?
Antwoord 6 Het tekort van € 900.000 komt niet van voor deze tijd. Overschrijdingen in het per gemeente geraamde budget voor de specialistische jeugdzorg worden niet regionaal verrekend. Elke gemeente is zelf verantwoordelijk voor het ramen van de juiste benodigde middelen.
Vraag 7 Op basis van welke regel/richtlijn/afspraak hebben zorgaanbieders vijf jaar de tijd om facturen in te dienen? Voor welke onderdelen binnen het sociaal domein geldt deze afspraak? Wat is de juridische grondslag van deze vijf jaar?
Antwoord 7 Op grond van artikel 3:307 van het Burgerlijk Wetboek verjaart een vordering vijf jaar nadat deze opeisbaar is geworden. Dit geldt niet alleen voor het sociaal domein maar voor alle facturen.
Vraag 8 Om te kunnen sturen in het sociaal domein moet je grip hebben op (kosten)ontwikkelingen. Een termijn van vijf jaar om facturen in te kunnen dienen past hier ons inziens niet bij. Bent u dit met ons eens en zo ja; op welke manier gaat u afspraken maken met zorgaanbieders om deze vijf jaar in te perken? Zo nee; waarom niet?
Antwoord 8 Wij zijn het met u eens dat een termijn van vijf jaar om facturen in te dienen lang is. Maar het Burgerlijk Wetboek is hier leidend in. Overigens is het niet zo dat de tekorten in het sociaal domein zijn ontstaan doordat zorgaanbieders nog veel facturen over voorgaande jaren hebben ingediend. Met de zorgaanbieders zijn er al contractuele afspraken gemaakt dat zij na afloop van de maand waarin de zorg is geleverd de factuur/declaratie bij ons indienen en op een enkele uitzondering na gebeurt dat ook.
Vraag 9 Graag ontvangen wij een chronologisch hoofdlijnenoverzicht van de ontvangen facturen in het sociaal domein, incl. bedragen (en dus niet individuele facturen zelf) welke in het tweede en derde kwartaal 2022 zijn ingediend door zorgaanbieders.
Indien nodig kunt u deze vraag apart, vertrouwelijk, beantwoorden.
Antwoord 9 De beoordeling van de tijdigheid ontvangst en betaling of de juistheid van ontvangen facturen is een bestuurlijke aangelegenheid. Het college legt hierover verantwoording af via de jaarrekening en tussentijds P&C rapportages. De controle op de juistheid van de jaarrekening vindt plaats door de door de raad aangestelde accountant. Indien de raad van mening is dat hier een aandachtspunt ligt dan kan dit door de raad aan de accountant worden meegegeven. Het is ongewenst om in deze individuele factuurgegevens aan de raad te verstrekken. Dit algemene standpunt wordt in dit geval nog versterkt door de privacy gevoeligheid van zorgfacturen.
Begrotingswijziging In de voorbereidende raad van 3 november jl. is door het college aangegeven dat het niet duidelijk is tot wanneer de hogere structurele sociaal domein kosten zullen aanblijven. In de begrotingswijziging staan hier echter wel aannames over opgenomen.
Vraag 10 Op basis van welke informatie gaat het college er van uit dat de structurele hogere kosten zullen afnemen per 2024, en zelfs verder zullen dalen in de jaren daarna?
Antwoord 10 Wij spreken de verwachting uit dat de structureel hogere kosten zullen afnemen om een aantal redenen.
Wij gaan er in de eerste plaats vanuit dat de jeugdhulp zal worden afgeschaald door intensieve begeleiding.
Wij verwachten dat door de inzet van een speciale zorgregisseur die ‘moeilijke casussen’ gaat oppakken er minder dure jeugdzorg nodig zal zijn. Verder zijn wij er van uitgegaan dat de Hervormingsagenda Jeugd, die door het Rijk wordt opgesteld, een besparing gaat opleveren vanaf 2025. Echter, de financiële paragraaf die hierbij hoort is op dit moment nog niet bekend gemaakt door het Rijk. Tot slot wordt er door het Rijk gekeken of er een landelijk Vereveningsfonds voor grote uitgaven van kleine(re) gemeenten kan worden ingesteld waar wij dan een beroep op zouden kunnen doen als dit soort dure arrangementen gefinancierd moeten worden.
Vraag 11 Dit is de tweede keer in korte tijd dat Waterland wordt geconfronteerd met forse kostenoverschrijdingen in het sociaal domein. Heeft u overwogen om deze problematiek (opnieuw) extern te laten onderzoeken?
Zo ja; waarom heeft u dit uiteindelijk niet besloten? Zo nee; waarom niet?
Antwoord 11 Nee, dat hebben wij niet besloten. De oorzaken van de tekorten zijn daarvoor voldoende duidelijk. In 2023 wordt bijna 55% van het tekort veroorzaakt door de energietoeslag en het besluit om de doelgroep te verruimen tot personen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Voor de doelgroep tot 120% ontvangen wij een tegemoetkoming in het Gemeentefonds. Daarnaast wordt 25% van het tekort veroorzaakt door de bijzondere maatwerkovereenkomsten in de jeugdzorg omdat daarvoor geen regionaal ingekocht aanbod beschikbaar is. De hogere structurele kosten worden met name veroorzaakt door de hogere uitgaven voor Verblijf in jeugdhulpinstellingen. Deze vorm van jeugdhulp hadden wij niet apart geadministreerd voor 2022. Het was daarom moeilijk in te schatten hoeveel budget hiervoor nodig was.
Inmiddels is die duidelijkheid er wel.
Vraag 12 Wij hebben begrepen dat de gemeente Waterland zeer laag scoort op het sturen van de kosten van het sociaal domein.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Waterland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.