Verzamelde technische raadsvragen Programmabegroting 2026-2029
Een raadslid stelde op 5 november 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van West Maas en Waal (1 vragen).
In het kort
1 vragen en wat het college antwoordt
- zijn er geen ambities meer aangezien we gelijk willen blijven aan 2023? → We zien bij het aantal klachten dumpingen en zwerfafval een hogere inschatting.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Technische vragen
Programmabegroting 2026-2029
Technische vragen Programmabegroting 2026-2029 Toelichting Wij vragen u technische vragen over de programmabegroting 2026-2029 te vermelden in het volgende sjabloon. Het sjabloon volgt de volgorde van de onderwerpen uit de Programmabegroting. Uiteraard kunt u met ‘Invoegen’ een extra rij invoegen.
AANBIEDING AAN DE RAAD
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
1
VVD
4-6
Uitgangspunten en koers
Herziening kaders
2
VVD
4-6
Actualiteit
3
SMW
4
Inleiding
4
VVD
4
Algemene uitkering
5
SMW
4
Leges
6
FD
4
Leges
7
CDA
4
Leges
Vraag
Welke uitgangspunten uit de Voorjaarsnota 2025 zijn herzien of bijgesteld bij het opstellen van deze Programmabegroting?
Septembercirculaire Waarom is niet gekozen om de effecten van de Septembercirculaire al mee te nemen, nu deze bekend was bij afronding van de Programmabegroting?
Grootste ontwikkelingen Waar is de € 75.000 aanpak fysieke 2026 archiefachterstanden op gebaseerd?
PAUW model Wat houdt het PAUW model in? Kan dit in het kort uitgelegd worden?
Legesopbrengsten Waar is de bijstelling legesopbrengsten op gebaseerd?
Bijstelling Bijstelling legesopbrengsten legesopbrengsten omgevingsvergunningen. Is dit ook niet omgevingsvergunningen een indirect gevolg van het stopzetten van het indienen van bouwplannen?
Legesopbrengsten Heeft het stopzetten van nieuwe omgevingsvergunningen woningbouwverzoeken hier een (versterkend) effect op de komende jaren?
Is er al bekend hoe deze neerwaartse
Antwoord
8
VVD
4
Leges
Legesopbrengsten
9
VVD
4
Leges
Legesopbrengsten
10
VVD
4
Leges
Legesopbrengsten
11
VVD
4
Jeugd en WMO
Kosten
12
FD
5
Jeugd en WMO
13
CDA
5
Jeugd en WMO
Redenen voor minder en andere zorgvraag PGB’s
14
CDA
5
Jeugd en WMO
PGB’s
15
CDA
5
Financieel meerjarenperspectief
Wijziging tot programmabegroting 2026
ontwikkeling gecompenseerd kan worden de toekomst?
Kunnen de grotere woningbouwprojecten benoemd of gedefinieerd worden? Zodat we een beeld kunnen vormen wat het verschil in opbrengsten in 2024 en 2025 veroorzaakt.
De opbrengst uit leges daalt met € 500.000.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
zijn er geen ambities meer aangezien we gelijk willen blijven aan 2023?
Antwoord van het college
We zien bij het aantal klachten dumpingen en zwerfafval een hogere inschatting. Wat gaan we hieraan doen?
Zijn er cijfers bekend over de hoeveelheid zwerfafval die door de zwerfafvalbrigades wordt opgehaald?
Wat is het plan achter de 50 % reductie van het restafval?
Hoe gaan we om met de nul aanbieders van restafval?
PROGRAMMA 4 – BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
Antwoord
75
SMW
24
Algemeen
Gemeentelijke kaders Prioriteiten veiligheidsplan Activiteiten
76
CDA
26
Wat gaan we daarvoor doen?
77
SMW
27
Beleidsindicatoren
Halt verwijzingen
78
CDA
27
Beleidsindicatoren
Verwijzingen Halt
79
FD
27
Beleidsindicatoren
Verwijzingen Halt 1217 jaar
Welke concrete maatregelen gaan we in 2026 treffen t.a.v. de prioriteit verkeersveiligheid?
Bij deelvisie 2 en 3 staan geen jaartallen. Is dit een continue traject, of wordt het op de lange baan geschoven?
Hoe gaan we de scherpe reductie van het aantal Halt verwijzingen aanpakken?
Van 20 per 1.000 naar 8 per 1.000.
Wat is de oorzaak van het bovengemiddelde aantal verwijzingen naar Halt? 2022 > 5 2023>19 2024> 20 Is er duidelijk wat het aantal is t/m september 2025?
Wat zijn de oorzaken van de forse stijging 2 jaar op een rij?
Wat gaan we doen om dit naar beneden te krijgen?
PROGRAMMA 5 – BEDRIJFSVOERING
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
80
SMW
29
Beleidsindicatoren
Apparaatskosten
VVD
29
Beleidsindicatoren
Apparaatskosten
Waar komt de stijging van 20 % vandaan?
Hoe hoog in vergelijkbare gemeenten?
81 82
VVD
29
Beleidsindicatoren
Apparaatskosten
Hoe verhouden de apparaatskosten zich tot gemeenten van vergelijkbare omvang, en welke efficiencydoelen zijn
Antwoord
83
SMW
30
Beleidsindicatoren
Bezetting aantal Fte per 1.000 inwoners
84
VVD
30
Beleidsindicatoren
Externe inhuur
85
VVD
30
Beleidsindicatoren
Externe inhuur
gesteld richting 2027?
Hoe kan het dat het aantal fte per 1.000 inwoners stijgt, terwijl ook het aantal inwoners stijgt?
Hoe ontwikkelt de verhouding tussen vaste formatie en externe inhuur zich in de periode 2023–2026, en wordt hierop actief gestuurd via een plafond of percentage van de loonsom?
Hoe wordt er gestuurd op het beperken van externe inhuur of is er geen beleid voor het beperken ervan?
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
86
CDA
31
Beleidsindicatoren
WOZ-waarde
32
Wat mag het kosten?
Totaal lasten
Is de hogere WOZ-waarde toe te schrijven aan de vele nieuwbouwhuizen?
Waaruit bestaan de lasten in dit programma?
87
CDA
Antwoord
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN
Nr
Fractie
Pagina
88
FD
33
Subkop
Onderwerp
Vraag
Baten\Lasten
Programma 5 Bedrijfsvoering
Wat is de verklaring van het grote verschil voor 2026 t.o.v. 2025 onder ‘baten’ voor programma 5
Antwoord
Bedrijfsvoering?
Graag een verdere toelichting
DEEL 2 – PARAGRAFEN PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN
Nr
Fractie
Pagina
89
SMW
90
SMW
91
SMW
Subkop
Onderwerp
Vraag
39
Toeristenbelasting
Tariefberekening Opbrengst toeristenbelasting
44
Lijkbezorgingsrechten
Tariefberekening Lijkbezorgingsrecht
De opbrengst € 190.140 klopt niet met het aantal overnachtingen 166.954.
Dit zou 200.344 moeten zijn. Vanwaar dit verschil?
In programmabegroting 2024 staat een post lasten taakveld van € 33.104.
In de programmabegroting van 2025 zien we voor 2024 een werkelijke post van € 23.558. Wat is de verklaring voor dit verschil?
44
Leges
92
CDA
44
Leges
93
FD
44
Leges
Tariefberekening – Kostendekkendheid omgevingsvergunning Tariefberekening – Kostendekkendheid omgevingsvergunning Bouwleges
In dezelfde overzichten zien we voor actueel 2024 een kostendekkendheid van 72,5 % en een jaar later voor werkelijk 2024 een kostendekkendheid van 25, 2 %.
Wat is hier de verklaring voor?
Wat is de verklaring voor de halvering van de kostendekkendheid?
Strookt dit met de beoogde bouwplannen tot 2030?
De kostendekkendheid gaat achteruit.
Wat is hier de reden van?
Wat is het negatieve effect van de tijdelijke sluiting van de omgevingstafel?
Antwoord
94
SMW
45
Leges
Tariefberekening – Kostendekkendheid rijen reisdocumenten
95
CDA
45
Leges
Tariefberekening kostendekkendheid rij& reisdocumenten
96
VVD
45-46
Lokale lastendruk
97
FD
46
Lokale lastendruk
Vergelijk met buurgemeenten m.b.t. afvalstoffenheffing Vergelijk met buurgemeente m.b.t. afvalstoffenheffing
98
CDA
46
Lokale lastendruk
Afvalstoffenheffing
Is dit effect meegenomen in de begroting van 2026?
Wat is de verklaring voor de significant hogere lasten taakveld 0.2 burgerzaken, ca. 150 k waardoor er een 20 % reductie ontstaat v.w.b. de kostendekkendheid?
Kan dit toegelicht worden? Lasten stijgen behoorlijk, maar de baten dalen en dus in het algemeen ook de kostendekkendheid.
Wanneer kunnen we resultaten vanuit de benchmark DAR (gemeente Druten) verwachten?
Druten € 231, Maasdriel € 366, WMW € 366; dat is € 130,- meer dan één buurgemeente. Op de AVRI-site staat € 341,- per huishouden. Kunnen we dit verschil naar onze bewoners uitleggen?
Is er al een indicatie waarom Druten zo veel minder afvalstoffenheffing per huishouden betaalt dan in West Maas en Waal. Wanneer wordt deze benchmark bij de Avri gemaakt?
PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
99
CDA
49
Weerstandscapaciteit
Algemene reserve
49
Weerstandscapaciteit
Plusopdracht Sociom
Elk jaar komt er een bedrag van 200k terug voor bakenbomen. Is dit nu nodig of niet? Hoeveel bomen kunnen we zetten voor dit bedrag?
Kan er toegelicht worden waar de claim
100
CDA
Antwoord
101
VVD
53
Beleid
Gemeentelijke kaders
102
FD
53
Weerstandsvermogen
Weerstandratio
103
VVD
53
Beleid
Gemeentelijke kaders
104
VVD
53
Beleid
Gemeentelijke kaders
105
CDA
54
Financiële kengetallen
Netto schuldquote en solvabiliteitsratio
106
SMW
55
Conclusie
Risico’s
van Sociom van 58k in 2026 vandaan komt?
De ratio weerstandsvermogen ligt van 2026 t/m 2029 boven de 2,0. Wat is de reden dat het college boven de eigen bovengrens blijft begroten, en welke overwegingen liggen hieraan ten grondslag?
Weerstandsratio 2026 is 2,08. Hoeveel extra financiën komen vrij als we op 1,5 weerstandsratio gaan zitten?
Wordt overwogen om (een deel van) de algemene reserve in te zetten voor structurele lastenverlichting of investeringen die toekomstige kosten beperken?
Is de hoogte van de ratio mede het gevolg van voorzichtigheid in de risicoinschatting, of zijn de risico’s sinds de vorige berekening substantieel afgenomen?
Wat is de reden van de stijging van de netto schuldquote, en de verlaging van de solvabiliteitsratio?
Hier wordt aangehaald dat inwoners steeds mondiger worden en eerder de overheid aansprakelijk stellen voor schade. Zijn er cijfers bekend over het aantal schadeclaims dat jaarlijks wordt ingediend?
Hoeveel claims worden daarvan toegewezen?
PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
107
SMW
56
Wegen
Kwaliteitsnormen
108
SMW
56
Wegen
Financiën - onderhoud wegen
109
FD
57
Risico’s
Onderhoud wegennet
We hanteren voor onze wegen de CROW-normeringen. Waarom worden een aantal wegen die voldoen aan de CROW-normeringen voor de aanleg van zebrapaden, niet als zodanig ingericht?
Zijn de geprognotiseerde bedragen voor de komende jaren voldoende om onze wegen in goede staat te houden, gelet op de kwaliteitsmeting in 2022 (15 % op D-niveau)?
Eind 2025 wordt er een inspectie van het wegennet gedaan, waarin een verbetering moet worden aangetoond t.o.v. 2022.
110
FD
58
Openbare verlichting
Financiën
111
FD
59
Groen
Financiën
112
CDA
60
Groen
Invasieve soorten
113
VVD
60
Gebouwen
Algemeen - MJOP
114
VVD
60
Gebouwen
Algemeen - MJOP
Er zal hiervoor een rapportage worden opgesteld. Zal deze rapportage ook met de gemeenteraad worden gedeeld?
De salarislasten t.o.v. 2024 zijn bijna € 30.000 gestegen. Raming 2029 t.o.v. 2024 verdubbeld. Waar is deze stijging op gebaseerd?
Wat is de reden dat het exploitatiebudget groen in 2025 twee ton hoger is als raming 2026 specifiek bij dagelijks onderhoud?
Kan verandering van het maaibeleid hier een (gedeeltelijke) oplossing voor bieden?
Indien het MJOP leidt tot hogere lasten, hoe wordt dit binnen de bestaande kaders opgevangen?
Zijn de effecten van het nieuwe meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor
Antwoord
115
FD Wamel
60
Gebouwen
Kwaliteitsnormen
gemeentelijke gebouwen al financieel verwerkt, of volgen die pas bij de Najaarsnota?
Waar mogelijk worden de onderhoudsmomenten aangegrepen om het object 'verder' te verduurzamen. Welke bedragen zijn voor dit ‘verder’ te verduurzamen begroot, wordt hierbij rekening gehouden met subsidies of externe financieringen?
PARAGRAAF FINANCIERING
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
116
VVD
63
Algemeen
Leningportefeuille
117
FD
63
Algemeen
Financieringsbehoefte
Graag een uitleg m.b.t. de toename boekwaarde straatactiva en de langlopende geldleningen o/g?
Raming 2026 staat 2 ton. Raming 2027 € 0. Vindt er in 2026 verkoop van gemeentegrond plaats?
Antwoord
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING
Nr
Fractie
Pagina
118
VVD
67
Subkop
Onderwerp
Vraag
Personeel en organisatie
Werving en selectie
In de VJ nota is besloten op deze post te bezuinigen. Hoe zien die bezuinigingen eruit en hoe wordt voorkomen dat dit leidt tot meer externe
Antwoord
119
VVD
68
Informatievoorziening en automatisering
Teamontwikkeling: van project naar structuur:
120
CDA
70
121
VVD
72
Informatievoorziening en automatisering Griffie
Overbrenging Fysiek archief Financiën
inhuur?
Kunnen we vanaf 2028 de structuur rondom het informatiehuis zodanig te borgen dat deze zonder aparte aansturing (functie projectleider Informatiehuis) kan blijven functioneren?
Hier worden extra kosten gemaakt, waar zijn deze terug te vinden?
Waarom is het budget voor de raad en het budget inwerkprogramma raad niet evenredig aangepast aan de uitbreiding van het aantal raadsleden in 2026 (van 17 naar 19) en daarmee het college?
PARAGRAAF GRONDBELEID
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
122
SMW
84
Bouwgrondexploitatie
Woningbouwprojecten
SMW
84
Bouwgrondexploitatie
Woningbouwprojecten
124
SMW
85
Bouwgrondexploitatie
Woningbouwprojecten
125
FD
85
Bouwgrondexploitatie
Industrieweg Dreumel
Wat is de actuele stand van het project Kerkstraat/Kerkdwarsstraat Altforst?
Wat is de actuele stand project Heppertsestraat Altforst?
Wat is de actuele stand van het project Industrieweg Dreumel?
In de wandelgangen wordt gesuggereerd dat de bezwaarmaker en de ontwikkelaar van het project aan de Industrieweg te Dreumel onderling tot een oplossing zijn gekomen, en dat het bezwaar dat aanhangig is gemaakt bij de Raad van State inmiddels is ingetrokken.
Klopt het dat de bezwaarmaker en de ontwikkelaar onderling tot
123
Antwoord
126
FD
85
Bouwgrondexploitatie
Mupla Beneden leeuwen
overeenstemming zijn gekomen ten aanzien van het project aan de Industrieweg te Dreumel?
Is het bezwaar bij de Raad van State daadwerkelijk ingetrokken?
Kunt u de gemeenteraad informeren over de actuele stand van zaken met betrekking tot deze bezwaarprocedure en de gevolgen hiervan voor de voortgang van het project?
Ik mis hier het project Mupla BenedenLeeuwen, hoort die niet hier in thuis?
Als dat klopt kan daar dan ook een update van gegeven worden?
DEEL 3 – FINANCIËN FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF
Nr
Fractie
Pagina
127
VVD
94
128
VVD
94
129
VVD
94
130
CDA
94
131
VVD
94
132
VVD
94
133
FD
95
Subkop
Onderwerp
Vraag
Programma 2 – Maatschappelijke zaken Programma 2 – Maatschappelijke zaken Programma 2 – Maatschappelijke zaken
Combifunctionaris
Waarom maar 1 jaar voordeel?
Rentelasten
Waar is financiering voor?
Programma 2 – Maatschappelijke zaken Programma 2 – Maatschappelijke zaken
Programma 2 – Maatschappelijke zaken Programma 2 –
Maarjareninvesteringen
Uit de tabel van de meerjareninvesteringen zien we maar 2 gewijzigde investeringen. Hoe komen deze bedragen tot stand en wat maakt het verlies in 2029?
Meerjareninvesteringsplan Waar zijn de financieel grote 2026-2029 verschillen door de jaren heen op gebaseerd?
Kleine negatieve gevolgen Veel kleine negatieve gevolgen, o.a. spuk, omroep, leerplicht, kp4, inburgering, kinderdagverblijven.
Waardoor worden deze kleine gevolgen veroorzaakt? Samen toch een aanzienlijk gevolg namelijk.
Wet inburgering Bijgestelde raming WMO-
Aan welke knoppen zijn hierbij nog te draaien om geen negatieve gevolgen te ondervinden?
Worden gemeenten niet gecompenseerd voor uitvoering wet inburgering?
Hierin is de POH jeugd niet
Antwoord
134
VVD
96
Maatschappelijke zaken Programma 2 – Maatschappelijke zaken
jeugd Wet inburgering
opgenomen. Wat zijn de kosten van POH jeugd?
Wet inburgering, wat is hierbij de verplichting voor onze gemeente, met welke instroom is rekening gehouden, hoeveel extra inzet leefbaarheidstoetsen is nodig en hoe groot is de benodigde inzet voor onze gemeente?
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN
Nr
Fractie
Pagina
135
VVD
136
VVD
EMU SALDO
Subkop
Onderwerp
Vraag
101
Algemene dekkingsmiddelen
107
Structureel begrotingssaldo
Toelichting effecten (> € 25.000) Programmabegroting voor het jaar 2026 Aanpassing algemene uitkering gemeentefonds Overzicht van incidentele baten en lasten
De begroting 2026 is sluitend door een hogere rijksbijdrage. Welke afweging heeft het college gemaakt om deze meevaller aan te wenden voor sluitendheid in plaats van voor structurele lastenverlichting?
In de toelichting op het structureel begrotingssaldo wordt aangegeven dat de begroting vanaf 2028 een tekort laat zien door een lagere uitkering uit het gemeentefonds.
Waarom is er, conform het VNGadvies, geen expliciete stelpost opgenomen voor 2028–2029 zolang structurele duidelijkheid over de Rijksbijdrage ontbreekt?
Antwoord
Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
137
FD
109
Emu Saldo
Aankoop van grond enz.
Is er in 2025 grond aangekocht door gemeente?
Antwoord
Deel 4 – Bijlagen Nr
Fractie
Pagina
Subkop
Onderwerp
Vraag
138
CDA
112
Bijlage 2 – Overzicht vaste activta
Kapitaallasten programma 2
FD
116
Bijlage 4 - Overzicht reserve en voorzieningen
Reserve bovenwijkse voorzieningen
140
FD
117
Bijlage 4 - Overzicht reserve en voorzieningen
Voorziening beheer en onderhoud ontzandingen
141
FD
123
Bijlage 7 Kerngegevens
Fysieke structuur
142
FD
124
Programma 2
143
FD
135136
Bijlage 8 Taakvelden Bijlage 11 Ombuigingen vanaf 2026
Waar komt de forse stijging van de kapitaallasten bij programma 2, bedrijfsgebouwen vandaan?
Dit is voor de openbare ruimte IKC Beneden-Leeuwen.
Door de FD is aangegeven dit sober te houden. Waar is het bedrag van € 150.000 voor bestemd?
Toevoeging door de zandwinners Daar staat een bedrag van € 1.664.000.
Is Over de Maas overgedragen aan gemeente?
De oppervlakte van de wegen is volgens jaarrekening 2024 1.656.152 Geschatte gegevens 2026 1.597.907 Dit zou een vermindering van wegen zijn. Klopt dat?
Waarom is POH jeugd niet opgenomen?
We hebben een financiële meevaller.
Wat is er precies wel of niet toegepast in de begroting m.b.t. bezuinigingen?
139
Antwoord
Bekijk de brief: Verzamelde technische raadsvragen Programmabegroting 2026-2029
Bron: raadsinformatie van de gemeente West Maas en Waal (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.