Verzamelde technische raadsvragen Programmabegroting 2026-2029 - beantwoording

Vraag 1

zijn er geen ambities meer aangezien we gelijk willen blijven aan 2023?

Antwoord van het college

71

VVD

23

Kengetallen

Aantal klachten dumpingen en zwerfafval

We zien bij het aantal klachten dumpingen en zwerfafval een hogere inschatting. Wat gaan we hieraan doen?

72

SMW

23

Kengetallen

Aantal klachten dumpingen en zwerfafval

73

SMW

23

Kengetallen

Hoeveelheid restafval

Zijn er cijfers bekend over de hoeveelheid zwerfafval die door de zwerfafvalbrigades wordt opgehaald?

Wat is het plan achter de 50 % reductie van het restafval?

onder andere het verbeteren van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid.

De cijfers worden gepubliceerd en verantwoord in de jaarrekening van Avri die voor zienswijzen naar de raden worden gestuurd in juni/juli van elk jaar. Ambities zijn nog steeds hoog maar de werkelijkheid is dat we geen daling meer zien in de hoeveelheid restafval; eerder weer een lichte stijging. Avri en gemeenten zijn gestart met het opstellen van een nieuw grondstoffenplan. In dit plan zullen ook maatregelen worden opgenomen om de hoeveelheid restafval de komende jaren weer te verminderen. (Zie ook het antwoord bij vraag 73) We blijven nog steeds hetzelfde doen, snel opruimen en verwijderen van dumpingen en zwerfafval. De hogere inschatting is gebaseerd op de uitbreiding en inbreiding van nieuwe woningen in Maas en Waal.

Deze cijfers zijn niet bekend.

Het nieuwe (grondstoffen)plan zal in 2026 worden opgesteld en volgens planning begin 2027 ter vaststelling worden aangeboden aan de raden in de Avri-regio. In dit nieuwe grondstoffenplan zullen ook maatregelen worden

 74

SMW

23

Kengetallen

Hoeveelheid restafval

Hoe gaan we om met de nul aanbieders van restafval?

opgenomen om de hoeveelheid restafval te reduceren.

Maatregelen met betrekking tot 0aanbieders zullen worden opgenomen in het nieuwe grondstoffenplan; zie ook de beantwoording hiervoor (bij vraag 73).

PROGRAMMA 4 – BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

75

SMW

24

Algemeen

Gemeentelijke kaders Prioriteiten veiligheidsplan

Welke concrete maatregelen gaan we in 2026 treffen t.a.v. de prioriteit verkeersveiligheid?

Onze gemeente neemt via de beleidsmedewerker verkeer deel aan de regionale netwerksessie Verkeersveiligheid waarbij ook de provincie en de politie betrokken zijn. Door middel van deze sessies wordt regionaal de informatie over verkeersveiligheid beter gedeeld en kan de politie deze informatie gebruiken als input voor planning van verkeerscontroles.

Daarnaast blijven we als gemeente investeren op preventie door te communiceren op verkeersthema’s zoals fietsverlichting, BOB en rij mono.

Hier gebruiken wij de landelijke acties voor als richtlijn.

Tot slot wordt met diverse partijen

 76

CDA

26

Wat gaan we daarvoor doen?

Activiteiten

Bij deelvisie 2 en 3 staan geen jaartallen. Is dit een continue traject, of wordt het op de lange baan geschoven?

afgestemd om meerdere (grootschalige) integrale verkeerscontroles in de regio te organiseren (zoals bijv. de actie 24-uur blauw). Echter zijn we hierbij afhankelijk van de capaciteit bij de politie.

Dit verschilt per activiteit:

Gemeenteraad en college ondersteunen bij het nemen van een duidelijke rol gebaseerd op het dualisme. Dit is een continu proces, de ambtelijke organisatie wordt getraind in bestuurlijk sensitief adviseren. Daarnaast wordt met behulp van een externe partij regelmatig gewerkt aan het verbeteren van de bestuurlijkambtelijke samenwerking tussen college en managementteam met aandacht voor de verschillende rollen en bestuurlijk-ambtelijke verhoudingen.

Gemeenteraad en college begeleiden bij het nemen van een actieve rol in regio en de gemeenschappelijke regelingen.

Met actualisatie van alle gemeenschappelijke regelingen, waarbij colleges en raden actief zijn betrokken is deze activiteit grotendeels afgerond. Rollen, taken en verantwoordelijkheden van de diverse bestuurslagen zijn beschreven en er is opgenomen wanneer en op welke wijze de colleges en raden de gelegenheid moeten krijgen om zienswijzen in te dienen.

 77

SMW

27

Beleidsindicatoren

Halt verwijzingen

Meer zichtbaarheid van de wijkagenten voor een beheersbaar werkgebied. Dit is een continu proces. Wekelijks is er overleg met de wijkagenten en de IVambtenaren. De wijkagenten proberen zoveel mogelijk in de wijk aanwezig te zijn en hun activiteiten via social media te delen.

Daarnaast zijn ze ook aanwezig op verschillende evenementen.

Ondersteunen VRGZ bij uitbreiden/opvullen vrijkomende posten. Dit is een continu proces.

Extra inzet om de vrijwillige brandweer te versterken heeft in 2025 ruime reacties opgeleverd.

Hoe gaan we de scherpe reductie van De afgelopen twee jaar hebben het aantal Halt verwijzingen aanpakken? we, conform het preventie- en Van 20 per 1.000 naar 8 per 1.000. handhavingsplan Alcoholwet, ingezet op het toezicht en handhaven van de Alcoholwet (o.a. drinken van alcohol door minderjarige kinderen tijdens een evenement). In plaats van een boete of een afdoening via het strafrecht, wordt de jongere en zijn ouders aangeboden om de overtreding via een leertraject bij Halt af te doen. De insteek hiervan is dat er een lerend effect aan zit en zowel de kinderen als hun ouders bewust worden van de gevaren van alcohol drinken op jonge leeftijd. Zoals bekend uit de GGD Monitor jeugd blijkt dat kinderen in onze gemeente, vergeleken met andere gemeenten in Gelderland- Zuid,

 78

CDA

27

Beleidsindicatoren

Verwijzingen Halt

Wat is de oorzaak van het bovengemiddelde aantal verwijzingen naar Halt?

vroeg beginnen met het drinken van alcohol. De cultuur in onze gemeente is dat veel ouders van minderjarige kinderen het drinken van alcohol ook niet verbieden.

Door het inzetten van verschillende acties, o.a. dus dat Halt aanwezig is bij evenementen (en voorlichtingsavonden voor ouders), willen we een cultuuromslag bewerkstelligen dat kinderen geen alcohol drinken op minderjarige leeftijd. Het heeft tijd nodig voordat we dit terug zullen zien in het aantal verwijzingen naar Halt (op het gebied van alcohol). Ook wordt jeugd doorverwezen voor bijvoorbeeld spijbelen, vernielingen, vuurwerk e.d. Dus ook in de aanpak van jeugdoverlast biedt Halt ons de mogelijkheid om de jongere (en zijn ouders) te laten leren van een foute gedraging zonder dat er strafrechtelijke consequenties aan zitten. Hierin willen we de komende jaren juist meer aandacht voor hebben. De kans bestaat dat de cijfers juist oplopen ipv afnemen.

De afgelopen twee jaar hebben we, conform het preventie- en handhavingsplan Alcoholwet, ingezet op het toezicht en handhaven van de Alcoholwet (o.a. drinken van alcohol door minderjarige kinderen tijdens een evenement). In plaats van een boete en een afdoening via het

 79

FD

27

Beleidsindicatoren

Verwijzingen Halt 1217 jaar

2022 > 5 2023>19 2024> 20 Is er duidelijk wat het aantal is t/m september 2025?

Wat zijn de oorzaken van de forse stijging 2 jaar op een rij?

Wat gaan we doen om dit naar beneden te krijgen?

strafrecht, wordt aan de jongere en zijn ouders aangeboden om de overtreding via een leertraject bij Halt af te doen.

Aantal Halt-verwijzingen t/m september 2025 > 5 De afgelopen twee jaar hebben we, conform het preventie- en handhavingsplan Alcoholwet, ingezet op het toezicht en handhaven van de Alcoholwet (o.a. drinken van alcohol door minderjarige kinderen tijdens een evenement). In plaats van een boete en een afdoening via het strafrecht, wordt aan de jongere en zijn ouders aangeboden om de overtreding via een leertraject bij Halt af te doen.

Het naar beneden brengen van deze cijfers is niet het doel. Zie beantwoording vraag 77.

PROGRAMMA 5 – BEDRIJFSVOERING

Nr

Fractie

Pagina

80

SMW

29

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

Beleidsindicatoren

Apparaatskosten

Waar komt de stijging van 20 % vandaan?

Het aantal wettelijke taken dat gemeenten moeten uitvoeren is gegroeid. Om daar invulling aan te geven heeft uitbreiding van de formatie plaatsgevonden. Ook zijn de automatiseringskosten

 81

VVD

29

Beleidsindicatoren

Apparaatskosten

Hoe hoog in vergelijkbare gemeenten?

82

VVD

29

Beleidsindicatoren

Apparaatskosten

Hoe verhouden de apparaatskosten zich tot gemeenten van vergelijkbare omvang, en welke efficiencydoelen zijn gesteld richting 2027?

83

SMW

30

Beleidsindicatoren

Bezetting aantal Fte per 1.000 inwoners

Hoe kan het dat het aantal fte per 1.000 inwoners stijgt, terwijl ook het aantal inwoners stijgt?

toegenomen. Dit geeft een toename van de apparaatskosten.

Een uitgebreide vergelijking tussen onze gemeente en vergelijkbare gemeenten is op dit onderwerp niet voorhanden. Wel is e.e.a. vindbaar in de begroting van andere gemeenten. Ter vergelijking de volgende apparaatskosten:

Buren: € 432 Maasdriel: € 454 Beuningen: € 779 Een uitgebreide vergelijking tussen onze gemeente en vergelijkbare gemeenten is op dit onderwerp niet voorhanden. In Binnenlands bestuur zijn in 2024 en 2025 artikelen gepubliceerd waarin de stijging van apparaatskosten wordt besproken (Kosten ambtenarenapparaat stijgen met ruim 16 miljard euro; Tekort gemeenten flink gestegen in 2024) Hierin wordt geconstateerd dat de apparaatskosten de afgelopen jaren hard zijn gestegen. De hoge inflatie (loonstijgingen) en uitbreiding van het ambtenarenapparaat (o.a. voor uitvoering van wettelijke taken) dragen hieraan bij.

De gemeente krijgt steeds meer wettelijke taken die uitgevoerd moeten worden. Het aantal fte stijgt hierdoor harder dan het

 aantal inwoners (zie ook vraag 80, de stijging hangt samen met toename wettelijke taken).

Binnen de organisatie is afgesproken in te zetten op het waar mogelijk vervangen van inhuur voor medewerkers in dienst. Het resultaat wordt vanaf 2025 gemonitord en regelmatig besproken in het MT. De resultaten tot nu toe zullen eind dit jaar (bij najaarsnota) gerapporteerd worden.

De teammanagers sturen in principe op loonsom, er is geen specifiek plafond of percentage afgesproken om te sturen op de verhouding tussen vaste formatie en inhuur.

Zie beantwoording van vraag 84

84

VVD

30

Beleidsindicatoren

Externe inhuur

Hoe ontwikkelt de verhouding tussen vaste formatie en externe inhuur zich in de periode 2023–2026, en wordt hierop actief gestuurd via een plafond of percentage van de loonsom?

85

VVD

30

Beleidsindicatoren

Externe inhuur

Hoe wordt er gestuurd op het beperken van externe inhuur of is er geen beleid voor het beperken ervan?

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

Beleidsindicatoren

WOZ-waarde

Is de hogere WOZ-waarde toe te schrijven aan de vele nieuwbouwhuizen?

De hogere WOZ-waarde is toe te wijzen aan de marktontwikkelingen en voor zover nieuwbouwhuizen een hogere marktwaarde hebben dan gemiddeld in onze gemeente, ook aan de nieuwbouw.

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

Nr

Fractie

Pagina

86

CDA

31

 87

CDA

32

Wat mag het kosten?

Totaal lasten

Waaruit bestaan de lasten in dit programma?

De kosten hebben voornamelijk betrekking op rentelasten en de bijdrage aan de Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR).

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

Baten\Lasten

Programma 5 Bedrijfsvoering

Wat is de verklaring van het grote verschil voor 2026 t.o.v. 2025 onder ‘baten’ voor programma 5 Bedrijfsvoering?

Voor 2025 is een onttrekking van €892.000 uit de algemene reserve geraamd, als gevolg van de budgetoverheveling van 2024 naar 2025.

RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN

Nr

Fractie

Pagina

88

FD

33

Graag een verdere toelichting

 DEEL 2 – PARAGRAFEN PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

89

SMW

39

Toeristenbelasting

Tariefberekening Opbrengst toeristenbelasting

De opbrengst € 190.140 klopt niet met het aantal overnachtingen 166.954.

Dit zou 200.344 moeten zijn. Vanwaar dit verschil?

44

Lijkbezorgingsrechten

Tariefberekening Lijkbezorgingsrecht

In programmabegroting 2024 staat een post lasten taakveld van € 33.104.

In de programmabegroting van 2025 zien we voor 2024 een werkelijke post van € 23.558. Wat is de verklaring voor dit verschil?

De systematiek die gehanteerd wordt bij de toeristenbelasting is jaarlijks hetzelfde. De opbrengst in de begroting is een schatting op basis van gegevens uit eerdere jaren en het te hanteren tarief. Het aantal overnachtingen was bij opstellen van de begroting lager.

Onze inschatting is dat we op het genoemde aantal uit gaan komen.

De realisatiecijfers over 2024 worden met de jaarstukken 2025 gepresenteerd.

In de programmabegroting 2024 en 2025 zijn ramingen opgenomen voor 2024. In de begroting 2026 staat de realisatie over 2024.

90

SMW

In dezelfde overzichten zien we voor actueel 2024 een kostendekkendheid van 72,5 % en een jaar later voor werkelijk 2024 een kostendekkendheid van 25, 2 %.

Wat is hier de verklaring voor? 91

SMW

44

Leges

Tariefberekening –

Wat is de verklaring voor de halvering

De inkomsten zijn afgenomen, omdat er minder mensen worden begraven.

Grafrechten worden vaak niet meer verlengd, terwijl de vaste kosten voor onderhoud blijven.

Voor 2026 is het budget bijgesteld op de actuele ontwikkelingen.

De opbrengsten in 2024 waren

 92

CDA

44

Leges

93

FD

44

Leges

Kostendekkendheid omgevingsvergunning

van de kostendekkendheid?

Tariefberekening – Kostendekkendheid omgevingsvergunning Bouwleges

De kostendekkendheid gaat achteruit.

Wat is hier de reden van?

Wat is het negatieve effect van de tijdelijke sluiting van de omgevingstafel?

Is dit effect meegenomen in de begroting van 2026?

94

SMW

45

Leges

Tariefberekening – Kostendekkendheid rijen reisdocumenten

Wat is de verklaring voor de significant hogere lasten taakveld 0.2 burgerzaken, ca. 150 k waardoor er een 20 % reductie ontstaat v.w.b. de kostendekkendheid?

95

CDA

45

Leges

Tariefberekening kostendekkendheid rij& reisdocumenten

Kan dit toegelicht worden? Lasten stijgen behoorlijk, maar de baten dalen en dus in het algemeen ook de kostendekkendheid.

96

VVD

45-46

Lokale lastendruk

Vergelijk met buurgemeenten m.b.t. afvalstoffenheffing

Wanneer kunnen we resultaten vanuit de benchmark DAR (gemeente Druten) verwachten?

incidenteel hoger door enkele grote woningbouwprojecten. Op dit moment dienen dergelijke grote projecten zich niet aan. We veronderstellen daarom de komende jaren meer spreiding van aanvragen voor omgevingsvergunningen. Hierdoor zijn de opbrengsten lager, ondanks een verhoging van het tarief.

Zie beantwoording van vraag 91.

Het exacte negatieve effect van de tijdelijke sluiting van de omgevingstafel is lastig aan te geven. Wel is het aannemelijk dat dit op termijn leidt tot vertraging in het indienen van nieuwe omgevingsvergunningen. De begroting is reeds neerwaarts bijgesteld.

In 2024 zijn minder loonkosten toegerekend aan het taakveld 0.2 burgerzaken. Hier is vanaf 2025 kritisch naar gekeken waardoor er meer loonkosten worden toegerekend aan het taakveld.

In 2024 zijn minder loonkosten toegerekend aan het taakveld 0.2 burgerzaken. Hier is vanaf 2025 kritisch naar gekeken waardoor er meer loonkosten worden toegerekend aan het taakveld.

Streven is om in 2026 een benchmark uit te voeren over het jaar 2025.

 97

FD

46

Lokale lastendruk

Vergelijk met buurgemeente m.b.t. afvalstoffenheffing

Druten € 231, Maasdriel € 366, WMW € 366; dat is € 130,- meer dan één buurgemeente. Op de AVRI-site staat € 341,- per huishouden. Kunnen we dit verschil naar onze bewoners uitleggen?

98

CDA

46

Lokale lastendruk

Afvalstoffenheffing

Is er al een indicatie waarom Druten zo veel minder afvalstoffenheffing per huishouden betaalt dan in West Maas en Waal. Wanneer wordt deze benchmark bij de Avri gemaakt?

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord Dit bedrag is gereserveerd en wordt ingezet wanneer uitvoering wordt gegeven aan de bakenbomenstrategie.

Omdat het bedrag naast de aanplant ook wordt ingezet voor instandhouding, beheer en onderhoud is op dit moment geen aantal aan te planten bomen te noemen. De bedoeling is dat alle bomen worden vervangen. Naast de gemeentes dragen ook andere partijen financieel bij.

De onttrekking is conform raadsbesluit d.d. 30-5-2024.

Op de Avri-website is het vaste tarief vermeld. In de vergelijking met buurgemeenten tellen we hier het variabele tarief van € 1,- per inworp van een restafvalzak bij op.

Gemiddeld wordt 25x per jaar door een huishouden een restafvalzak (van 30 liter) betaald. € 341 + € 25 = € 366 Gegevens zijn nog niet bekend.

Streven is om in 2026 een benchmark uit te voeren over het jaar 2025.

PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN

Nr

Fractie

Pagina

99

CDA

49

Weerstandscapaciteit

Algemene reserve

Elk jaar komt er een bedrag van 200k terug voor bakenbomen. Is dit nu nodig of niet? Hoeveel bomen kunnen we zetten voor dit bedrag?

100

CDA

49

Weerstandscapaciteit

Plusopdracht Sociom

Kan er toegelicht worden waar de claim van Sociom van 58k in 2026 vandaan

 komt? 101

VVD

53

Beleid

Gemeentelijke kaders

102

FD

53

Weerstandsvermogen

Weerstandratio

103

VVD

53

Beleid

Gemeentelijke kaders

De ratio weerstandsvermogen ligt van 2026 t/m 2029 boven de 2,0. Wat is de reden dat het college boven de eigen bovengrens blijft begroten, en welke overwegingen liggen hieraan ten grondslag?

Weerstandsratio 2026 is 2,08. Hoeveel extra financiën komen vrij als we op 1,5 weerstandsratio gaan zitten?

Wordt overwogen om (een deel van) de algemene reserve in te zetten voor structurele lastenverlichting of investeringen die toekomstige kosten beperken?

Plusopdracht Sociom (SPUK en dementievriendelijke gemeente 2024 t/m 2026) De weerstandsratio is een resultante die aan het eind van het begrotingsproces ontstaat. De uitgangspunten voor de begroting worden bij de Voorjaarsnota vastgesteld.

Een weerstandsratio van 1,5 resulteert bij gelijkblijvende risico's in een benodigd vermogen van ruim 16 mln. Hiermee komt eenmalig een bedrag van 6 mln vrij.

De Raad heeft op 14 november 2019 een amendement aangenomen waarin aangegeven wordt dat ze wil dat het college werkt met een minimale weerstandratio van 1,2 en een maximum van 2,0. De afgelopen jaren zijn we binnen deze bandbreedte gebleven. Met een ratio van 2,0 liggen we overigens nog onder het gemiddelde van de gemeenten in Gelderland (2,2).

We zien op afzienbare termijn enkele hoge uitgaven voor de gemeente in het verschiet (IHP), die gevolgen hebben voor de omvang van het weerstandsratio.

Neemt niet weg dat een overschrijding van het weerstandsplafond wel aanleiding is voor het college om in samenwerking met de Raad te willen bestuderen (a) of een dergelijke overschrijding

 104

VVD

53

Beleid

Gemeentelijke kaders

Is de hoogte van de ratio mede het gevolg van voorzichtigheid in de risicoinschatting, of zijn de risico’s sinds de vorige berekening substantieel afgenomen?

105

CDA

54

Financiële kengetallen

Netto schuldquote en solvabiliteitsratio

Wat is de reden van de stijging van de netto schuldquote, en de verlaging van de solvabiliteitsratio?

106

SMW

55

Conclusie

Risico’s

Hier wordt aangehaald dat inwoners steeds mondiger worden en eerder de overheid aansprakelijk stellen voor schade. Zijn er cijfers bekend over het aantal schadeclaims dat jaarlijks wordt ingediend?

Hoeveel claims worden daarvan toegewezen?

onwenselijk is en (b) indien dit bevestigend wordt beantwoord te willen onderzoeken of en op welke wijze deze overschrijding een incidentele bestemming kan worden gegeven.

Nee. De risico's worden bij zowel de begroting als jaarrekening geactualiseerd. Ten opzichte van de vorige inventarisatie bij de jaarrekening 2024 zijn de risico's marginaal afgenomen.

De netto schuldquote geeft aan hoeveel langlopende schulden ten opzichte van de baten er zijn. Als gevolg van toenemende investeringen nemen onze langlopende leningen toe. Dit veroorzaakt een oplopende schuldquote. Daarnaast neemt de solvabiliteit (het eigen vermogen uitgedrukt in percentage van vreemd vermogen) door het aantrekken van langlopende leningen juist af. Zie balans op pagina 108.

Inventarisatie in ons zaaksysteem levert op dat over 2024 26 claims zijn ingediend. In 2025 zijn in de eerste 9 maanden 27 claims ingediend. Hierin zijn planschadeclaims nog niet meegerekend. Op dit moment nog geen aantallen van toegewezen claims beschikbaar.

 PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

107

SMW

56

Wegen

Kwaliteitsnormen

We hanteren voor onze wegen de CROW-normeringen. Waarom worden een aantal wegen die voldoen aan de CROW-normeringen voor de aanleg van zebrapaden, niet als zodanig ingericht?

108

SMW

56

Wegen

Financiën - onderhoud wegen

Zijn de geprognotiseerde bedragen voor de komende jaren voldoende om onze wegen in goede staat te houden, gelet op de kwaliteitsmeting in 2022 (15 % op D-niveau)?

109

FD

57

Risico’s

Onderhoud wegennet

Eind 2025 wordt er een inspectie van het wegennet gedaan, waarin een verbetering moet worden aangetoond t.o.v. 2022.

Wanneer een weg in aanmerking komt voor herinrichting of reconstructie, wordt deze vormgegeven overeenkomstig het geldende snelheidsregime, met de daarbij behorende wegcategorisering, uitstraling en eventueel noodzakelijke verkeers(remmende) maatregelen. De aanleg van een voetgangersoversteekplaats (eventueel zebrapad) wordt per situatie beoordeeld en is niet in alle gevallen wenselijk.

De beschikbare budgetten zijn op dit moment niet toereikend om de wegenkwaliteit op het gewenste niveau te brengen. In het kader van de komende inspectie en de actualisatie van het beleidsplan zal de benodigde kwaliteitsambitie en bijbehorende financiële opgave opnieuw worden geijkt.

De resultaten van de aankomende wegeninspectie zullen de basis vormen voor het nieuwe beleidsplan. In dit beleidsplan zal tevens een evaluatie van de voorgaande beleidsperiode worden

Er zal hiervoor een rapportage worden opgesteld. Zal deze rapportage ook

 met de gemeenteraad worden gedeeld?

De salarislasten t.o.v. 2024 zijn bijna € 30.000 gestegen. Raming 2029 t.o.v. 2024 verdubbeld. Waar is deze stijging op gebaseerd?

110

FD

58

Openbare verlichting

Financiën

111

FD

59

Groen

Financiën

112

CDA

60

Groen

Invasieve soorten

113

VVD

60

Gebouwen

Algemeen - MJOP

Indien het MJOP leidt tot hogere lasten, hoe wordt dit binnen de bestaande kaders opgevangen?

114

VVD

60

Gebouwen

Algemeen - MJOP

Zijn de effecten van het nieuwe meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor gemeentelijke gebouwen al

Wat is de reden dat het exploitatiebudget groen in 2025 twee ton hoger is als raming 2026 specifiek bij dagelijks onderhoud?

Kan verandering van het maaibeleid hier een (gedeeltelijke) oplossing voor bieden?

opgenomen.

In 2024 zijn minder loonkosten toegerekend aan openbare verlichting. Hier is vanaf 2025 kritisch naar gekeken waardoor er meer loonkosten worden toegerekend aan openbare verlichting.

Dit betreft de lasten voor de bakenbomen voor het project meanderende Maas De invasieve exoten worden separaat beheerd en vallen daarmee buiten het reguliere maaibeheer. Een verandering van het maaibeleid heeft daarom geen effect op invasieve soorten als Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw.

Aan de hand van het nieuwe onderhoudsplan worden de voorzieningen, stortingen in de voorziening en exploitatiebedragen opnieuw berekend. Op basis van de eerste doorrekening is de verwachting dat het nieuwe MJOP tot hogere lasten zal leiden.

U wordt hierover in het raadsvoorstel horende bij het nieuwe onderhoudsplan gemeentelijk gebouwen (MJOP 2026-2029) over geïnformeerd.

Zie ook vraag 113. Het nieuwe onderhoudsplan (2026-2029) wordt u door middel van een

 115

FD Wamel

60

Gebouwen

Kwaliteitsnormen

financieel verwerkt, of volgen die pas bij de Najaarsnota?

Waar mogelijk worden de onderhoudsmomenten aangegrepen om het object 'verder' te verduurzamen. Welke bedragen zijn voor dit ‘verder’ te verduurzamen begroot, wordt hierbij rekening gehouden met subsidies of externe financieringen?

raadsvoorstel aangeboden.

Voor het verduurzamen zijn geen concrete bedragen te noemen.

Dit is object/ project afhankelijk.

Bij het verduurzamen zal in eerste instantie worden gekeken naar de onderhoudsbudgetten en beschikbare subsidies. Bij grote investeringen zal aan de raad worden gevraagd om budget beschikbaar te stellen.

PARAGRAAF FINANCIERING

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

116

VVD

63

Algemeen

Leningportefeuille

Graag een uitleg m.b.t. de toename boekwaarde straatactiva en de langlopende geldleningen o/g?

117

FD

63

Algemeen

Financieringsbehoefte

Raming 2026 staat 2 ton. Raming 2027 € 0. Vindt er in 2026 verkoop van gemeentegrond plaats?

Om al onze investeringsactiviteiten te kunnen uitvoeren hebben we meer financiële slagkracht nodig.

Daarom is een stijging van onze langlopende leningen noodzakelijk.

Er staat minus € 200.000.

Er is in de begroting nog rekening gehouden met de 2 grondexploitaties waar we eerder al een winstneming voor genomen hebben. Deze worden hoogst waarschijnlijk toch dit jaar nog afgerond.

 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING

Nr

Fractie

Pagina

118

VVD

67

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

Personeel en organisatie

Werving en selectie

In de voorjaarsnota is besloten op deze post te bezuinigen. Hoe zien die bezuinigingen eruit en hoe wordt voorkomen dat dit leidt tot meer externe inhuur?

Het wervingsbudget wordt globaal gehalveerd als gevolg van deze bezuiniging. Dat betekent dat minder budget beschikbaar is voor bijvoorbeeld wervingscampagnes of het inschakelen van gespecialiseerde werving- en selectiebureaus. Dit wordt vooral bij moeilijk in te vullen functies incidenteel gedaan. In de afgelopen jaren werd het budget niet volledig besteed. De verwachting is dat de bezuiniging niet tot meer inhuur zal leiden.

 119

VVD

68

Informatievoorziening en automatisering

Teamontwikkeling: van project naar structuur:

Kunnen we vanaf 2028 de structuur rondom het informatiehuis zodanig te borgen dat deze zonder aparte aansturing (functie projectleider Informatiehuis) kan blijven functioneren?

120

CDA

70

Informatievoorziening en automatisering

Overbrenging Fysiek archief

Hier worden extra kosten gemaakt, waar zijn deze terug te vinden?

Het Informatiehuis bevindt zich in de opstartfase. In plaats van dit als een project met een aparte projectleider in te richten, kiezen we ervoor om het duurzaam in te bedden binnen de organisatie. De taken die anders bij een projectleider zouden liggen, worden structureel belegd bij de nieuw aan te stellen Informatiemanager (strategische regie en datagedreven werken) en de ICTCoördinator/Regisseur (operatie en uitvoering en samenhang).

Zo bouwen we stap voor stap aan een stabiele informatiehuishouding met blijvende verantwoordelijkheid binnen de lijn. We zorgen met deze inrichting voor structurele borging en continuïteit binnen de organisatie. We versterken onze regierol en bouwen deskundigheid op welke nodig is voor data-gedreven werken.

De kosten voor de overbrenging van het fysiek archief staan op de kostenplaats Informatiebeheer/Documentaire Informatie Voorziening (DIV).

Het overzicht op pagina 70 bevat alleen de kosten van Automatisering/ICT

 121

VVD

72

Griffie

Financiën

Waarom is het budget voor de raad en het budget inwerkprogramma raad niet evenredig aangepast aan de uitbreiding van het aantal raadsleden in 2026 (van 17 naar 19) en daarmee het college?

De verwachting is dat budget voor de raad en het inwerkprogramma voldoende is om zowel excursies en het inwerkprogramma te organiseren. Indien gewenst kunt u een voorstel doen om het budget aan te passen.

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord Het project Kerkstraat/Kerkdwarsstraat bestaat uit 12 woningen, verdeeld over 5 rijwoningen en 7 zelfbouwkwavels. De rijwoningen zijn reeds gerealiseerd en opgeleverd. De zelfbouwkavels zijn verkocht of onder optie. Het bouwrijp maken en de benodigde nutswerkzaamheden zijn (nagenoeg) gereed. De betreffende kopers kunnen een omgevingsvergunning aanvragen en daarna starten met de bouw van hun woning.

Het project Heppertsestraat Altforst ziet op de realisatie van 42 woningen. Het ontwerp omgevingsplan en bijbehorend beeldkwaliteitsplan zijn op 1 juli

PARAGRAAF GRONDBELEID

Nr

Fractie

Pagina

122

SMW

84

Bouwgrondexploitatie

Woningbouwprojecten

Wat is de actuele stand van het project Kerkstraat/Kerkdwarsstraat Altforst?

123

SMW

84

Bouwgrondexploitatie

Woningbouwprojecten

Wat is de actuele stand project Heppertsestraat Altforst?

 124

SMW

85

Bouwgrondexploitatie

Woningbouwprojecten

Wat is de actuele stand van het project Industrieweg Dreumel?

125

FD

85

Bouwgrondexploitatie

Industrieweg Dreumel

In de wandelgangen wordt gesuggereerd dat de bezwaarmaker en de ontwikkelaar van het project aan de Industrieweg te Dreumel onderling tot een oplossing zijn gekomen, en dat het bezwaar dat aanhangig is gemaakt bij de Raad van State inmiddels is ingetrokken.

Klopt het dat de bezwaarmaker en de ontwikkelaar onderling tot overeenstemming zijn gekomen ten aanzien van het project aan de

2025 in procedure gebracht.

Tijdens deze periode zijn er geen zienswijzen ontvangen. Op dit moment worden stukken voorbereid om het omgevingsplan ter vaststelling voor te leggen aan uw raad.

Uw raad heeft het bestemmingsplan Dreumel, Industrieweg in januari 2025 vastgesteld. In de daaropvolgende beroepstermijn is beroep ingesteld tegen dit bestemmingsplan. Op dit moment vindt er constructief overleg plaats tussen initiatiefnemer van het woningbouwplan en de indiener van het beroep. Er worden positieve stappen gezet in de richting van het sluiten van een vaststellingsovereenkomst tussen beide partijen. Hierdoor kan het beroep worden ingetrokken.

Vanaf dat moment is het bestemmingsplan onherroepelijk en kan initiatiefnemer verder met de ontwikkeling van het plan.

Op het moment van beantwoording van deze vragen is het beroep nog niet ingetrokken.

Er vinden constructieve gesprekken plaats tussen de indiener van het beroep en de initiatiefnemer van het plan. Beide partijen beogen onderlinge afspraken vast te leggen in een vaststellingsovereenkomst. Met het sluiten van deze overeenkomst kan het beroep

 126

FD

85

Bouwgrondexploitatie

Mupla Beneden leeuwen

Industrieweg te Dreumel?

Is het bezwaar bij de Raad van State daadwerkelijk ingetrokken?

Kunt u de gemeenteraad informeren over de actuele stand van zaken met betrekking tot deze bezwaarprocedure en de gevolgen hiervan voor de voortgang van het project?

Ik mis hier het project Mupla BenedenLeeuwen, hoort die niet hier in thuis?

Als dat klopt kan daar dan ook een update van gegeven worden?

worden ingetrokken. Daarmee wordt het bestemmingsplan onherroepelijk.

De aankoop van het pand en ondergrond aan de Zijveld 38 Beneden Leeuwen is een strategische aankoop die verantwoord wordt onder de post voorraad op de balans. Het wordt pas een GREX na vaststelling van een exploitatieplan.

DEEL 3 – FINANCIËN FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

127

VVD

94

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

Combifunctionaris

Waarom maar 1 jaar voordeel?

94

Programma 2 – Maatschappelijke

Rentelasten

Waar is financiering voor?

De subsidie in het kader van de ‘brede regeling combinatiefunctionarissen’ is tot en met 2026 onderdeel van de GALA-middelen. Het is nog onduidelijk hoe de rijksregeling er na 2026 uitziet. Daarom zijn deze middelen vanaf 2027 weer geraamd in onze begroting.

We houden rekening met een stijging van onze

128

VVD

 zaken

129

VVD

94

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

130

CDA

94

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

131

VVD

94

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

Maarjareninvesteringen

Uit de tabel van de meerjareninvesteringen zien we maar 2 gewijzigde investeringen. Hoe komen deze bedragen tot stand en wat maakt het verlies in 2029?

Meerjareninvesteringsplan Waar zijn de financieel grote 2026-2029 verschillen door de jaren heen op gebaseerd?

Kleine negatieve gevolgen Veel kleine negatieve gevolgen, o.a. spuk, omroep, leerplicht, kp4, inburgering, kinderdagverblijven.

Waardoor worden deze kleine gevolgen veroorzaakt? Samen toch een aanzienlijk gevolg namelijk.

Aan welke knoppen zijn hierbij nog te draaien om geen negatieve gevolgen te ondervinden?

leningportefeuille als gevolg van een toename van onze staat van activa. Dit is een direct gevolg van de geraamde investeringen.

Hiervoor zijn dus ook extra rentelasten berekend.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan de ver-/nieuwbouwkosten voor de scholen die in ons meerjareninvesteringsplan genoemd staan.

Het verlies in 2029 wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten over 2029 voor het eerst worden geactualiseerd.

De grootste schommeling in het meerjareninvesteringsplan is ontstaan door correctie van de kapitaallasten van IKC Beneden Leeuwen. Deze kapitaallasten zijn eerder zichtbaar gemaakt in de laatste jaarschijf van begroting 2025 – 2028, maar nu gecorrigeerd naar het jaar 2029 wanneer de lasten daadwerkelijk verwacht worden. Deze correctie geeft een incidenteel voordeel in 2028.

Het betreffen wettelijke verplichtingen en aansluiting op het DVO Rivierenland en de begroting van Werkzaak

 132

VVD

94

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

Wet inburgering

Worden gemeenten niet gecompenseerd voor uitvoering wet inburgering?

133

FD

95

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

Bijgestelde raming WMOjeugd

Hierin is de POH jeugd niet opgenomen. Wat zijn de kosten van POH jeugd?

134

VVD

96

Programma 2 – Maatschappelijke zaken

Wet inburgering

Wet inburgering, wat is hierbij de verplichting voor onze gemeente, met welke instroom is rekening gehouden, hoeveel extra inzet leefbaarheidstoetsen is nodig en hoe groot is de benodigde inzet voor onze gemeente?

Ja, gemeenten worden gecompenseerd voor de uitvoering van de wet inburgering. De financiering van de uitvoeringskosten loopt via het gemeentefonds.

De financiële middelen voor de POH GGZ Jeugd staan structureel opgenomen in de meerjarenbegroting. Daarom komen de kosten hier niet terug.

De kosten zullen rond de 120.000,- bedragen.

Vanuit het Rijk is er een halfjaarlijkse huisvestingstaakstelling (verplichting). Voor het 1ste halfjaar in 2026 is de taakstelling 17 personen die de gemeente moet huisvesten. Het 2de halfjaar is nog niet bekend.

De onderwijsinstellingen houden rekening met de taakstelling mbt de instroom.

De leerbaarheidstoetsen werden eerst uitgevoerd door de onderwijsinstelling zelf. Regio Rivierenland heeft dit in 2025 overgenomen om het neutraal te houden.

Regio Rivierenland zet 1,5/2 fte in voor de gemeente West Maas en Waal. De inzet in onze gemeentelijke organisatie is ongeveer 0,3 fte.

 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

135

VVD

101

Algemene dekkingsmiddelen

Toelichting effecten (> € 25.000) Programmabegroting voor het jaar 2026 Aanpassing algemene uitkering gemeentefonds

De begroting 2026 is sluitend door een hogere rijksbijdrage. Welke afweging heeft het college gemaakt om deze meevaller aan te wenden voor sluitendheid in plaats van voor structurele lastenverlichting?

107

Structureel begrotingssaldo

Overzicht van incidentele baten en lasten

In de toelichting op het structureel begrotingssaldo wordt aangegeven dat de begroting vanaf 2028 een tekort laat zien door een lagere uitkering uit het gemeentefonds.

Waarom is er, conform het VNGadvies, geen expliciete stelpost opgenomen voor 2028–2029 zolang structurele duidelijkheid over de Rijksbijdrage ontbreekt?

De algemene uitkering is hoger vastgesteld dan in 1e instantie was voorzien. Wij achten dit verantwoord. De belastingopbrengsten die op basis van de BSR prognoses hoger zijn vastgesteld als gevolg van o.a. waardestijgingen staan hier los van.

De provincie accepteert de stelpost niet als structureel dekkingsmiddel. Daarnaast dient ook rekening te worden gehouden met een mogelijke volumestijging.

136

VVD

EMU SALDO

Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

137

FD

109

Emu Saldo

Aankoop van grond enz.

Is er in 2025 grond aangekocht door gemeente?

Ja, het terrein aan Zijveld 38 voormalig Mupla gebouw, echter

 dit heeft niets te maken met wat hier beschreven wordt. Het gaat hier om kosten van bouw- en woonrijp en overige kosten op verschillende projecten (o.a.

Leeuwse Veld, Appelhoek en Gravin van Rechterenschool).

 Deel 4 – Bijlagen Nr

Fractie

Pagina

Subkop

Onderwerp

Vraag

Antwoord

138

CDA

112

Bijlage 2 – Overzicht vaste activta

Kapitaallasten programma 2

Waar komt de forse stijging van de kapitaallasten bij programma 2, bedrijfsgebouwen vandaan?

De stijging in kapitaallasten wordt veroorzaakt door investeringen o.a. in de scholen in Alphen, Appeltern, Beneden-Leeuwen en Wamel. Een overzicht van alle nieuwe investeringen is te vinden op pagina 113.

139

FD

116

Bijlage 4 - Overzicht reserve en voorzieningen

Reserve bovenwijkse voorzieningen

Dit is voor de openbare ruimte IKC Beneden-Leeuwen.

Door de FD is aangegeven dit sober te houden. Waar is het bedrag van € 150.000 voor bestemd?

140

FD

117

Bijlage 4 - Overzicht reserve en voorzieningen

Voorziening beheer en onderhoud ontzandingen

Toevoeging door de zandwinners Daar staat een bedrag van € 1.664.000.

Is Over de Maas overgedragen aan gemeente?

141

FD

123

Bijlage 7 Kerngegevens

Fysieke structuur

De oppervlakte van de wegen is volgens jaarrekening 2024 1.656.152 Geschatte gegevens 2026 1.597.907 Dit zou een vermindering van wegen zijn. Klopt dat?

142

FD

124

Bijlage 8 -

Programma 2

Waarom is POH jeugd niet

De kapitaallasten worden gedekt volgens het oorspronkelijke voorstel uit de reserve bovenwijkse voorziening. Deze dekking staat los van de keuze om de openbare ruimte rondom het IKC sober in te richten.

Over de Maas is nog niet overgedragen aan de gemeente.

Het bedrag is bedoeld voor meerjarig onderhoud door Natuurmonumenten dat zij op zich nemen zodra de overdracht naar de gemeente is afgerond.

In afgelopen periode is extra aandacht besteed aan het op orde brengen van het beheersysteem.

Hierdoor is een vollediger en nauwkeuriger beeld verkregen van zowel de gemeentelijke wegen (verhardingen) als de particuliere/overige wegen.

De kosten voor de POH Jeugd

 143

FD

135136

Taakvelden

opgenomen?

Bijlage 11 Ombuigingen vanaf 2026

We hebben een financiële meevaller.

Wat is er precies wel of niet toegepast in de begroting m.b.t. bezuinigingen?

GGZ zijn geraamd binnen de post ‘jeugd behandeling GGZ’. De kosten waren al geraamd in de meerjarenbegroting en hebben daarom geen effect.

Het amendement is verwerkt.

Daarnaast is de eerdere voorgestelde ombuiging op het algemeen maatschappelijk werk teruggedraaid.