05A2 Beantwoording schriftelijke vragen Grip op (Crisis)noodopvang en voorbereiding op een aanwijzing (Crisis)noodopvang

Vraag 1

Op welke wijze weegt het college de huidige substantiële bijdrage van Zeewolde mee in het standpunt dat zij inneemt in het licht van eventuele nieuwe verzoeken om extra (crisis)noodopvang?

Antwoord van het college

Het college acht de bijdrage van Zeewolde aan de opvangopgave reeds aanzienlijk. Met het asielzoekerscentrum aan de Bosruiterweg levert Zeewolde structureel opvang aan circa 600 bewoners. Daarbij heeft de gemeenteraad ingestemd met een langdurige voortzetting van deze opvang via de bestuursovereenkomst met het COA.

Het college beschouwt deze langdurige en stabiele bijdrage nadrukkelijk als argument om terughoudend te zijn bij aanvullende verzoeken om crisisnoodopvang of noodopvang. Zeewolde voldoet niet alleen aan de taakstelling, maar draagt al meerdere jaren bovengemiddeld bij aan de regionale en landelijke opvangopgave.

Bij nieuwe verzoeken zal het college benadrukken dat:

- Zeewolde reeds een duurzame opvanglocatie faciliteert;

- er bewust gekozen is voor reguliere opvang in plaats van telkens tijdelijke crisisopvang;

- draagvlak, leefbaarheid en veiligheid in balans moeten blijven.

Vraag 2

Welke standpunten gaat het college uitdragen mocht er een beroep worden gedaan op extra (crisis)noodopvang?

Antwoord van het college

Zeewolde

 2/4 Het college staat voor betrouwbaarheid van bestuur. In 2025 heeft de gemeenteraad besloten dat er in Zeewolde ruimte is om 600 asielzoekers op een humane manier op te vangen. Het gaat hierbij om 437 meer asielzoekers dan de taakstelling (133) voorschrijft.

Op vrijdag 15 mei is er door het COA een mondeling verzoek gedaan om tijdelijk 30 asielzoekers extra op te vangen in Zeewolde. Dit in verband met de extreme drukte bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Het verzoek is door het college afgewezen.

De argumentatie van het college is daarbij:

- Zeewolde draagt al substantieel bij (meer dan 4 x de taakstelling van 133);

- het college wil zich houden aan bestaande afspraken in de bestuursovereenkomst. Het college wil een betrouwbaar bestuur zijn, zowel voor het COA als ook voor de inwoners van Zeewolde.

Vraag 3

Kan het college bevestigen dat, ondanks het ruimschoots halen van de taakstelling, de Minister op basis van de Wet veiligheidsregio’s of de Wet verplaatsing bevolking juridisch de mogelijkheid behoudt om Zeewolde te dwingen tot extra opvang?

Antwoord van het college

Hoe beoordeelt het college deze situatie?

De Spreidingswet (officieel Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen) werkt met een vastgestelde opvangopgave per verdeelcyclus. Voor Zeewolde is deze opgave of taakstelling voor de komende twee jaar vastgesteld op 133.

Als een gemeente al voldoet aan het aantal opvangplekken dat in het verdeelbesluit voor die gemeente is vastgesteld, dan voldoet zij aan haar wettelijke taak. De minister kan niet willekeurig extra opvang eisen bovenop het verdeelbesluit zonder nieuwe wettelijke grondslag of een nieuwe verdeelcyclus. Aan de wet wordt immers door de gemeente voldaan.

Het college erkent dat het Rijk in uitzonderlijke crisissituaties beschikt over wettelijke instrumenten, onder andere via de Wet veiligheidsregio’s en mogelijk de Wet verplaatsing bevolking, om ingrijpend op te treden indien sprake is van een acute nationale noodsituatie.

Tegelijkertijd benadrukt het college dat deze bevoegdheden bedoeld zijn als uiterste noodmaatregel. Bij een formeel uitgeroepen uitzonderingstoestand kan de regering extra bevoegdheden krijgen. Dit is bedoeld voor zeer ernstige nationale noodsituaties en voor asielopvang nog nooit op die manier ingezet.

De bestaande bijdrage van Zeewolde is juridisch en bestuurlijk relevant bij de beoordeling van aanvullende verzoeken.

Het college acht het onwenselijk wanneer gemeenten die reeds langdurig opvang verzorgen opnieuw onevenredig belast zouden worden.

Vraag 4

Hoe is het college concreet voorbereid op een onverwachte opdracht tot crisisnoodopvang die binnen 48 of 72 uur gerealiseerd moet worden?

Antwoord van het college

Het college beschikt, samen met de veiligheidsregio en ketenpartners, over crisisstructuren voor snelle besluitvorming. Daarbij wordt gewerkt met:

- korte communicatielijnen met de Veiligheidsregio Flevoland;

- scenario’s voor tijdelijke opvang;

- afstemming met politie, GGD, COA en maatschappelijke partners;

- beoordeling van mogelijke locaties op bereikbaarheid, veiligheid en voorzieningen.

 3/4 Het college benadrukt echter dat crisisnoodopvang per definitie zeer ingrijpend is en beperkingen kent op het gebied van voorbereiding, participatie en draagvlak.

Daarnaast is het mogelijk om binnen 48 uur maximaal 50 personen extra op te vangen op het azc. Er zijn goede contacten met de locatiemanager van het AZC Zeewolde en zijn adjunct.

Draagvlak, leefbaarheid en veiligheid moet daarbij wel in balans blijven.

Vraag 5

Hoe is het college concreet voorbereid op een onverwachte opdracht tot Noodopvang die voor langere tijd gerealiseerd moet worden?

Antwoord van het college

Gezien het antwoord op vraag 3 zijn er geen voorbereidingen getroffen voor langdurige noodopvang. Acute tijdelijke noodopvang kan gerealiseerd worden (zie hiervoor vraag 4).

Voor langduriger opvang geldt dat Zeewolde al beschikt over ervaring, structuren en samenwerkingsafspraken vanwege het bestaande azc. In de bestuursovereenkomst met het COA zijn onder meer afspraken gemaakt over:

- omvang van de opvang;

- doelgroep (zoals gezinnen en na reizigers);

- veiligheid en leefbaarheid.

Bij eventuele uitbreiding zal het college eerst toetsen:

- of dit ruimtelijk en maatschappelijk verantwoord is;

- welke gevolgen dit heeft voor voorzieningen;

- of aanvullende veiligheids- en beheersmaatregelen nodig zijn.

Vraag 6

Indien Zeewolde geconfronteerd wordt met een dwingende opdracht (aanwijzing) die buiten de reguliere besluitvorming omgaat, op welke wijze waarborgt het college dan dat de regie over de locatiekeuze, de veiligheid van onze inwoners en de op te vangen personen gewaarborgd blijft?

Antwoord van het college

Ook wanneer sprake zou zijn van een aanwijzing vanuit het Rijk, zal het college maximaal inzetten op lokale regie. Dat betekent:

- actief overleg over locatiekeuze;

- inzet op beheersbare schaalgrootte;

- waarborgen van openbare orde en veiligheid;

- afspraken met COA en veiligheidsdiensten;

- continue monitoring van leefbaarheid.

Het college zal zich ervoor inzetten dat de belangen van inwoners én op te vangen personen zorgvuldig worden beschermd.

Vraag 7

Gezien de huidige maatschappelijke spanningen en demonstraties in het land, is transparantie naar onze inwoners wat betreft de VVD-fractie essentieel. Heeft het College plannen om pro-actief te communiceren naar de inwoners van Zeewolde?

Antwoord van het college

Zo ja op welke wijze?

Het college onderschrijft dat transparantie essentieel is, juist gezien maatschappelijke spanningen rondom opvangvraagstukken.

De bestuursovereenkomst zoals deze in november 2025 is getekend, wordt uitgevoerd zoals afgesproken. Voorafgaand aan de besluitvorming is een uitgebreid informatie- en participatietraject met inwoners doorlopen.

Omdat er op dit moment geen bijzonderheden zijn is er ook geen aanleiding om pro-actief te communiceren.

 4/4 Bij nieuwe ontwikkelingen zal het college inwoners actief informeren via:

- gemeentelijke website;

- gemeentepagina in Zeewolde Actueel;

- sociale media;

- persberichten;

- directe communicatie met betrokken in de omgeving (zoals bedrijven op het bedrijventerrein, recreanten van Buitenplaats Horsterwold en de eigenaar van het arbeidsmigrantencomplex);

- en indien nodig via algemene informatiebijeenkomsten.

Het uitgangspunt daarbij is dat inwoners zo vroeg mogelijk duidelijkheid krijgen over aard, omvang, duur en impact van eventuele opvang.

Vraag 8

Heeft een College een plan / draaiboek om binnen 24 uur na dit soort verzoeken of andere crisissituaties, de inwoners op de hoogte te stellen van de aard en omvang en de te nemen veiligheidsmaatregelen?

Antwoord van het college

Crisiscommunicatie maakt onderdeel uit van de gemeentelijke crisisorganisatie. In geval van een crisis kan er op elk gewenst moment gecommuniceerd worden via de eigen gemeentelijke kanalen(website en sociale media).

Crisiscommunicatie is gericht op;

- snelle, feitelijke en eenduidige informatievoorziening vanuit de gemeente;

- het bieden van handelingsperspectieven voor inwoners (wat kunnen inwoners wel en niet doen in de crisis);

- uitleg geven over (veiligheids)maatregelen (welke maatregelen treffen we en waarom);

- het geven van procesinformatie (wat doen we als gemeente nog meer, en waar kunnen inwoners terecht met vragen;

- het monitoren van (sociale) media om het sentiment onder de inwoners te peilen (indien nodig weerleggen we desinformatie om onrust te voorkomen);

Wanneer gewenst of noodzakelijk wordt over bovenstaande afstemming gezocht met partners zoals politie en veiligheidsregio.

We hopen dat we u met bovenstaande voldoende hebben geïnformeerd.