05A3c Brief beantwoording vragen gemeente Lelystad (geanonimiseerd)

Vraag 1

c. Welke informatie heeft de GGD concreet. opgehaald dat verklaart dat de ophoging nodig is?

Antwoord van het college

De uitwerkingen van de wetteksten in de professionele normenkaders vertaalt naar de werkzaamheden van de GGD tonen aan dat er niet kan worden voldaan aan de normen , en dat hier op het gebied van infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg met het toevoegen van extra capaciteit dichter in de buurt van de norm kan worden gekomen. Daarbij wordt ook een stap gezet op de drie uitgangspunten die door het bestuur zijn vastgesteld; deze gerichte versterking draagt bij aan een vergroting van de robuustheid van de GGD , de kwaliteit van dienstverlening en de toekomstbestendigheid van de financiering van de GGD.

2.

Per onderdeel willen we weten en expliciet beschreven hebben: Algemene gezondheidszorg (AGZ) , via versterking op de formatie van Infectieziektebestrijding (IZB) a.

Wat is het wettelijke minimum inclusief duiding?

Algemene gezondheidszorg

-

Infectieziektebestrijding:

De wettelijke basis voor taken infectieziektebestrijding is verankerd in de Wet Publieke Gezondheid (artikel 6) en Besluit Publieke Gezondheid (artikel 11) , waarin de uitwerkingen staan , heeft GGD GHOR Nederland zeven kerntaken voor infectieziektebestrijding geordend. Deze vindt u hier terug.

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 4 van 13

De richtinggevende norm hoe hier invulling aan te geven is beschreven in de Formatienormering de algemene IZB (Berenschot , 2023 , zie voor de bevindingen voor Flevoland op pagina 39).

NORMERING PER KERNTAAK

Impact

per

GGD1

2022norm TotaalTotaal

Delta Totaal

Functie Arts M&G 24, Verpleegkundige M&G 42_ , _ Deskundige Infectiepreventie

0. 0 Epidemioloog 00, Doktersassistent 00, Administratief medewerker 24, Beleidsmedewerker 06, ManagerIZB 02, Totaal 97, Andere benodigde functies00, ManagerIZB 00, Totaal (incl. andere benodigde functies) 97,

-

Flevoland

Formatie nieuwe norm per kerntaak 1 2 Bestrijden van Surveillance infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding 15, 04, 42,

0. 3 04, 01, 01, 03, 06, 00, 02, 00, 00,

0. 0

47, 72,

23, 30,

1. 9 08,

0. 7

0. 4

0. 8 13, 178, 45, 03,

19, 08, 07, -20, 03, 11, 81, (840Zo) 45,

226,

129, (1330/0)

voor

3 4 5 6 7 BeleidsadviseringPreventieactiviteit Netwerk enregie Voorbereiding op Kennis en en grootschalige onderzoek infectieziekteuitbraken 06, 05,

0. 5 01, 11, 04, 10, 05, 01, 07, 02, 00, 00, 00, 04,

06, 00,

0. 0 00, 01,

02, 01,

0. 0 01,

0. 1

00, 00, 00, 00, 00,

04, 03,

0. 0 00, 00,

Tabel: Eindrapportage Formatienormering Algemene IZB , Berenschot , 2023.

b.

Waar staan we

Algemene gezondheidszorg

-

op

het wettelijke minimum?

Infectieziektebestrijding:

Onderstaande tabellen tonen de situatie vertaald

naar

GGD Flevoland , gehanteerd bij het onderzoek.

In tabel 1 hieronder is de normering te zien en daarbij de status van de huidige formatie in 2022 en 2024. De formatie van IZB is in 2024 door de tijdelijke aanvullende financiering vanuit VWS die de GGD deels in kan zetten op IZB (SPUK VIP) verbeterd ten opzichte van 2022. Deze middelen zijn niet direct bedoeld voor het versterken van de uitvoering van deze kerntaken , maar worden door GGD Flevoland wel ingezet om een deel van het gat richting de norm te dichten. Dit biedt echter onvoldoende formatie om de zeven kerntaken van de IZB conform of nabij de norm te kunnen uitvoeren. In het rapport over de formatienormering IZB (Berenschot , 2023) is benoemd dat het takenpakket een integraal en samenhangend geheel vormt , met de benoemde onderlinge verhouding tussen deze taken. Dit maakt dat er niet de keuzeruimte is binnen de invulling van het takenpakket om een van de taken op een lager niveau uit te voeren , zonder impact te hebben op het geheel van dienstverlening.

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 5 van 13

In tabel 2 hieronder is de formatie per kerntaak van de IZB per 30-6-2024 weergegeven met daarbij het verschil met de huidige formatienorm. Op alle kerntaken komen we onder de huidige normering uit , met daarbij de grootste tekorten binnen de kerntaken preventie , netwerk en regie en kennis en onderzoek.

Verschil 2024 vsGR

Norm 30-6­ (2023)2024 Functie Arts M&G Basisarts Aios

47,

SPUK VIP

norm

24, 09, 09,

-05,

1

kosten GR

09,

Verpleegkundige M&G

72,

48,

-24,

39,

09,

Deskundige Infectiepreventie

19,

05,

-14,

0

05,

3

4

5

6

7

Voorbereidi

Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding

Beleids­ Surveillance advisering

, 15, (00)

04, (00) ,

06, (00) ,

05, (00) ,

02, (-03) ,

, 01, (00)

09, (-02) ,

Verpleegkundige M&G

41, (-01) ,

01, (-02) ,

01, (-03) ,

01, (-09) ,

01, (-04)01 , , (00) ,

02, (-05) ,

Deskundige Infectiepreventie

02, (-02) ,

00, (-01) ,

01, (-01) ,

01, (-05) ,

01, (-01)00 , , (00) ,

00, (-04) ,

Epidemioloog

, 01, (00)

, 05, (02)

, 00, (00)

, 00, (00)

, 01, (00)

, 00, (00)

, 03, (00)

Doktersassistent

00, (-06) ,

00, (00) ,

00, (00) ,

00, (00) ,

00, (00) ,

00, (00) ,

00, (00) ,

Administratief medewerker

10, (08) ,

, 00, (00)

, 02, (02)

, 02, (02)

, 00, (01)

, 00, (00)

, 00, (00)

Beleidsmedewerker00, (00) ,

00, (00) ,

03, (-01) ,

04, (03) ,

01, (00) ,

01, (01) ,

00, (00) ,

, 10, (-02)

13, (-03) ,

, , (-08)03 , , (-01) , 13, (-09)06

Functie 33,

2

344. 650

ng op

Preventieactiviteiten

Netwerk en grootschali Kennis en ge regie infectieziek onderzoek te-

uitbraken

340. 996 Arts M&G

Epidemioloog

08,

1

02,

0

Doktersassistent

07,

0

-07,

0

Administratief medewerker

04,

14,

Beleidsmedewerker

08,

09,

Manager IZB

1

03,

0

09,

16,

05,

-11,

05,

Totaal

181,

133,

-48,

89,

Andere benodigde functies

45,

35,

-1

Totaal (incl. andere benodigde functies)

226,

168,

-58,

89,

Tabel 1: Formatie IZB GGD Flevoland

Aios

1

12,

01,

Basisarts

65. 795

44,

44,

Totaal

, 69, (-02)

Tabel 2: Formatie IZB per kerntaak per 30-6-2024. Tussen haakjes is het verschil met de norm aangegeven.

Dit beeld sluit aan op de uitkomsten van de interviews , waarbij medewerkers aangeven binnen de beschikbare tijd en capaciteit niet toe te komen aan invulling te geven aan de zeven taakvelden en bijbehorende werkzaamheden op deze wettelijke taken. Hierdoor vindt continue prioritering plaats , waarbij allereerst wordt ingezet op bestrijding , daarna op bescherming en als laatst op voorkomen. De ziekteverzuimcijfers stijgen en dit wordt beschouwd als een gevolg van aanhoudende onderbezetting en werkdruk. Onderbezetting zorgt 2023 2024 202S{T«IMW voor hogere werkdruk , langere diensten en minder Grafiek 1: ziekteverzuim AGZ herstelmogelijkheden (noodgedwongen ook buiten de CAO om in het geval van uitbraken). Het gaat hierbij niet alleen om kort- maar ook langdurig ziekteverzuim waardoor een vicieuze cirkel ontstaat: onderbezetting veroorzaakt verzuim , en verzuim vergroot de onderbezetting , enzovoort.

De GGD heeft naast regionale ook bovenregionale verantwoordelijkheden en afhankelijkheden.

Binnen Noordwest 6 (NW6) , het samenwerkingsverband met vijf andere GGD'en , staat onder andere wederzijdse ondersteuning en kennisdeling centraal en worden gezamenlijke afspraken gemaakt. De

14, (-11) ,

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 6 van 13

GGD Flevoland zal om minimaal te kunnen profiteren van regionale samenwerking en bijstand , ook zelf de basis op orde moeten brengen door voldoende gekwalificeerde functionarissen aan te stellen.

De piketroosters worden op dit moment met een krappe bezetting van drie artsen gedragen. Via taakdifferentiatie wordt de schaarse capaciteit zo goed mogelijk ingezet , maar dit biedt een tijdelijke verlichting op onderdelen. Een verpleegkundig specialist en specialistisch verpleegkundige die artsentaken over kunnen nemen zijn hierbij een effectieve maatregel om de schaarse onder artsen Maatschappij & Gezondheid zo effectief mogelijk in te zetten.

Een andere organisatorische voorwaarde om een goede bezetting van ons medisch personeel te kunnen blijven organiseren , is het opleiden van medisch personeel , waaronder artsen , verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten. Randvoorwaarde voor opleiden is dat de GGD een volwaardig pakket aan taken kan bieden voor het op te leiden personeel en dat er ruimte voor personeel is om op te leiden , iets wat binnen GGD Flevoland al jaren onder druk staat en daarmee onze positie als opleider , en daarmee toekomstig werkgever , verzwakt. Deze positie kunnen we ons gezien de huidige arbeidsmarkt en capaciteitsvraagstukken niet permitteren , wil de GGD in de toekomst dienstverlening op gebied van JGZ en AGZ blijven faciliteren.

Wat zijn de risico's van de huidige positie ten opzichte Algemene gezondheidszorg - Infectieziektebestrijding: c.

van

het wettelijke minimum?

Risico's van deze situatie zijn als volgt:

Bereikbaarheid en inzetzekerheid bij meldingen is niet gegarandeerd (BPG , art. 11);

Wanneer er nu niet versterkt wordt en de SPUK VIP (zie kader) valt ook weg , ontstaat er een afwijking van de norm van -58, + -44, Fte , vanuit de Formatienormering Algemene IZB 2023.

Vroegsignalering en preventie krijgen steeds minder aandacht , waardoor uitbraken meer impact hebben en de druk op de zorg toeneemt;

Als deze trend zich doorzet is er een risico dat het ziekteverzuim toeneemt en medewerkers vertrekken;

De kans op financiële risico's zoals beschreven in de Ontwerpbegroting 2026 zal toenemen: de gerichte versterking is onderdeel van de beheersmaatregelen op de risico's.

Maatschappelijke risico's zijn: het niet tijdig of volledig kunnen sturen op een uitbraak of een incident. Hierbij worden individuelen of groepen niet of te laat beschermd tegen infectieziekten. Het ultieme maatschappelijke risico is dat er niet op tijd gestuurd wordt op een uitbraak waarbij mensen geconfronteerd worden met (zware) ziektelast of overlijden.

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 7 van 13

d. Wat is , in het licht van de risico's , het aanvaardbare niveau?

Algemene gezondheidszorg - Infectieziektebestrijding:

De zeven kerntaken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zo is het voorkomen van infectieziekten en uitbraken beter dan deze bestrijden , en zijn netwerken noodzakelijk om de bescherming preventief en reactief goed vorm te geven. Een netwerk met vaste lijnen en samenwerkingsstructuren met onder andere huisartsen en ziekenhuizen zorgt voor snelle signalering en informatie-uitwisseling , waardoor vroegtijdig ingrijpen bij uitbraken mogelijk is. Een sterk netwerk met AZC's , scholen en lokale organisaties creëert effectieve community based preventie , waarbij er meer draagvlak en bereik bij inwoners is dan bij top-down beleid.

Het meest acute en daarmee ondergrens voor het aanvaardbare niveau is het garanderen van inzetzekerheid en bereikbaarheid bij meldingen en uitbraken: met de capaciteit kunnen de piketroosters gegarandeerd , ingevuld worden , zonder op goodwill van medewerkers te moeten sturen. Dat maakt ook dat in de indicatie van de invulling van versterking met name op de taak bestrijding van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding zal worden ingezet. Deze interventies zijn daarbij ook beheersmaatregelen bij de risico's 2 en 3 in de Ontwerpbegroting 2026 , verzuim en moeilijk vervulbare functies.

Vanuit de slimme en gecombineerde organisatie van taken en medewerkers wordt nu versterking met 38, fte gevraagd (ten opzichte van de -58, vanuit de Formatienormering Algemene IZB , de inzet die we vanuit tijdelijke SPUK VIP opvangen met 44, fte hierbij niet meegerekend). Door in te zetten op gespecialiseerd verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten kunnen alle taken grotendeels worden opgevangen en worden ook artsen-taken grotendeels ingevuld met verpleegkundig specialisten.

Beeldvorming Scenario Gerichte versterking binnen AGZ — Infectieziektebestrijding Taken Wet Publieke Gezondheid

Knelpunt

1. Bestrijding van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding

Beperkte beschikbaarheid 24/7 , te krappe bereikbaarheid , uitval en verloop personeel

2. Surveillance (monitoren , registreren , informeren)

Onvoldoende inzicht en overzicht infectieziekten , trage signalering en bestrijding.

Daardoor sneller verspreiding

3. Beleidsadvisering

Tijdsintensieve taak met beperkte beschikbaarheid

4. Proactief beschermen (preventie)

Geen tijd voor proactieve beschermingsactiviteiten (zowel arts als verpleegkundige niet)

5. Netwerk en regie

6. Voorbereiding op grootschalige infectieziekte uitbraken

Geen tijd voor opbouw netwerken , verbinding met partners en kennisdeling Kunnen een crisisuitbraak niet opvangen en voorbereiden: afhankelijk van betrokkenheid en goodwill. Risico voor continuïteit dienstverlening

7. Kennis en onderzoek Geen tijd voor

Verdel ing format ie Functie

Wat gaan we ervoor doen?

- totaal

Welk risico dichten we af?

38, fte.

ļ

Wat levert het inwoners op?

Kunnen acteren bij uitbraken; 24/7 bereikbaarheid voor Gerichtere bestrijding van voorkomen verspreiding; continuïteit vragen en actie bij meldingen infectieziekte; continuïteit 24/7 van dienstverlening: voorkomen van en uitbraken. Minder behandelen meldingen en vragen. Meer continu prioriteren (nu óf bron en verspreiding van contact onderzoek , 'of vaccineren , Verpleegkun taken opvangen én piketdiensten infectieziekten , minder ziekten , l30dīg specīalīstvullen. terwijl in veel situaties beide nodig is) en minder sterfgevallen Gespecialise erd verpleegkun Intensiveren van huidige , 020 dige werkzaamheden Gespecialise erd verpleegkun Structureel gespreksvoering per 02díge , gemeente , WT e. a. partners

Overzicht verliezen van de verspreiding

Eerder regie bij uitbraak , voorkomen uitbraak en vermindering verspreiding , Minder geïnfecteerde inwoners

Voelbaar problematiek binnen de regio zichtbaar maken en vertalen naar beleid.

Maatwerk , gemeente specifieke advisering , partners goed ondersteund

Gespecialise Met voorlichting groot bereik , Kennis over infectieziekten , erd samenwerken met JGZ , vpk kan ook voorkomen uitbraken en verpleegkun meteen vaccinatie zetten. Gerichte verspreiding , meer grip op 100dige , interventies kwetsbare doelgroepen. Voorkomen van verspreiding infectie , kwetsbare doelgroepen.

Gespecialise erd verpleegkun Ophouwen en onderhouden externe en Effectieve samenwerking partners , Kwaliteit en effectieve 050dĩge , interne netwerken en scholing brede actuele kennis aanwezig. dienstverlening Gespecialise erd verpleegkun Continuïteit van dienstverlening bij , ū2ūdīge uitbraak Investeren in onderzoek , landelijk , Gespecialise aansluiten bij andere GGD erd onderzoeken , inzage krijgen in regio verpleegkun specifieke uitdagingen en effectieve 040 , dige interventies

Tabel 3: Beeldvorming gerichte versterking AGZ Flevoland , 2025.

-

Geen dienstverlening bij uitbraak

Effectieve interventies bij uitbraken , voorbereid

Fundament van alle bovenstaande wettelijke taken

Monitoring , kennistoename en daarmee ook sturingsinformatie

IZB , Eindrapportage Bestuurlijke opdracht GGD

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 8 van 13

Het is ingewikkeld om een aanvaardbaar maatschappelijk risico te benoemen. De meldingsplichtige infectieziekten kunnen een zeer ernstig ziekteverloop kennen , vooral bij kwetsbare mensen of kinderen. Sommige van deze ziekten zijn goed behandelbaar , maar het is relevant dat behandeling snel wordt gestart en goed gecontroleerd wordt om zo verdere verspreiding wordt voorkomen.

Een ander maatschappelijk risico is de resistentie tegen antibacteriële middelen. Om dit te voorkomen is het belangrijk om behandelingen goed en gecontroleerd te volgen. Bijvoorbeeld bij mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats en/of in de doelgroep met afstand tot reguliere zorgvoorzieningen speelt de GGD hierin een belangrijke rol.

Daarnaast is het moeilijk uitlegbaar dat inwoners van Flevoland in mindere mate beschermd worden het moment dat er sprake is van een infectieziektenuitbraak. Dit geldt overigens niet alleen voor meldingsplichtige ziekten , maar bijvoorbeeld ook de bescherming van mensen (vaccinatie , behandeling met antivirale middelen) op het moment dat er sprake is van bijvoorbeeld vogelgriep en er zoönose voorkomen moet worden. Gezien de omvang van de vogelpopulatie in Flevoland , waaronder de grootste eendenpopulatie van Nederland , is dit een actueel thema bij een infectieziekte uitbraak. op

Vanuit welke argumenten is de voorgestelde ophoging gerechtvaardigd?

Algemene gezondheidszorg - Infectieziektebestrijding: (dit is deels een herhaling van eerder genoemde risico's) e.

Juridisch: de gemeentelijke gezondheidsdienst heeft vanuit de Wet Publieke Gezondheid en Besluit Publieke Gezondheid een zevental taken te vervullen op het gebied van infectieziektebestrijding. Met deze versterking kan de GGD voldoen aan deze taken.

- Financieel: Het inzetten van de versterking zal hogere en onverwachte kosten voorkomen. Bij het uitblijven van de versterking zullen risico's op inhuur toenemen. Dit door de krappe bezetting en de risico's op verzuim door de huidige hoge werkdruk en kwetsbaarheid die dit met zich meebrengt.

- Maatschappelijk: Er ligt een maatschappelijk belang om uitbraken van infectieziekte te voorkomen en het beperken van de impact ervan. De risico's zijn hierboven beschreven , wanneer deze optreden ontstaat (ernstig) lijden en mogelijk sterfte onder de bevolking.

- Regionaal: Infectieziektebestrijding vergt een brede aanpak en ketensamenwerking. GGD Flevoland werkt hierin samen met andere regio's. Dit vraagt voldoende basiscapaciteit en het naleven van samenwerkingsafspraken , waarbij bij GGD Flevoland in gelijksoortig crises en uitbraken andere regio's kan bijstaan en kan opleiden , zoals onze partners dat ook voor Flevoland doen. -

Het niet versterken heeft op korte termijn waarschijnlijk tot gevolg dat GGD Flevoland deze dienstverlening niet meer kan uitvoeren. Door een gebrek aan opleidingskandidaten , gebrek aan draagvlak in de regio tot samenwerking en de toenemende werkdruk en daarmee verzuim en/of vertrek van bestaand personeel in een al te krap bezette uitvoering zal de uitvoering van deze dienstverlening op termijn niet houdbaar blijven. Wanneer infectieziekten buiten de GGD Flevoland wordt belegd zal dit niet leiden tot lagere kosten voor de gemeenten omdat zij deze taken zullen moeten elders moeten inkopen , minder directe sturing op deze taken heeft en er een kosten opdrijvend effect vanuit gaat voor wat betreft de dienstverlening die de GGD Flevoland nog wel blijft uitvoeren. Het maakt de GGD Flevoland minder robuust en is duurder. Ter toelichting: Door de verplaatsing van dienstverlening zal moeten worden geconformeerd aan de standaarden die door een andere GGD worden gehanteerd. De enige reële optie tot overheveling van dienstverlening in onze NW6 regio is bij GGD Amsterdam. GGD Amsterdam hanteert een uitgebreidere invulling van de -

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 9 van 13

kerntaken dan GGD Flevoland , ook inclusief de gerichte versterking. De gevolgen van deze overheveling zullen een aanzienlijke stijging van de inwonerbijdrage ten aanzien van het scenario gericht versterken tot gevolg hebben.

f. Als er een ophoging komt , met welke concrete werkzaamheden gaat de GGD hier invulling aan geven? En met welk beoogd concreet resultaat?

Algemene gezondheidszorg - Infectieziektebestrijding:

Met het gericht versterken zal de formatie uitgebreid worden met 38, fte , met een verdeling van capaciteit naar tabel 3. In de kolom " wat gaan we ervoor doen " staan de werkzaamheden benoemd.

Deze werkzaamheden geven een beeld van de uitbreidingen die voor ogen zijn. De leidinggevende AGZ houdt graag een klein voorbehoud over de precieze invulling van taken , om zo flexibiliteit te behouden en zo optimaal mogelijk vorm te geven aan de dienstverlening in het licht van dat wat nodig is.

Zoals hierboven benoemd zal met de ophoging een stap worden gezet die bijdraagt aan het verkleinen van de bovengenoemde risico's , met als beoogd concreet resultaat een betere dekking in capaciteit op de zeven kerntaken. Dit resulteert in verbeterd beschermen , bewaken en voorkomen van uitbraken van infectieziekten van de Flevolandse inwoners.

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 10 van 13

1.

Per onderdeel willen we weten Jeugdgezondheidszorg (JGZ)

en

expliciet beschreven hebben:

Wat is het wettelijke minimum inclusief duiding?

Jeugdgezondheidszorg:

Het wettelijk kader van Jeugdgezondheidszorg taken is de Wet Publieke Gezondheid (artikel 5) en het Besluit Publieke Gezondheid (artikel 3 tot en met 10). Daarnaast zijn deze taken uitgewerkt door de beroepsgroep in het Landelijk Professioneel Kader JGZ(LPK , JGZ) zoals het minimale aantal dat voor aan ouders en kinderen contactmomenten JGZ moet worden aangeboden. Dit gaat over aantallen en over vorm/inhoud: zo kan er een individueel contactmoment niet worden vervangen door een collectief moment , omdat ouders en kind de mogelijkheid moeten krijgen om vragen te kunnen stellen aan een professional en dat die individueel beantwoord moeten kunnen worden en dat het in een kinddossier geregistreerd moet worden (Leerdam , 2022). Sommige contacten zijn gekoppeld aan advies leeftijden of momenten; dit is omschreven in professionele richtlijnen en landelijke werkdocumenten , waaronder het Rijksvaccinatieprogramma. Er is voor professionals ruimte om hier in samenwerking met ouders en kinderen en vanuit hun deskundigheid onderbouwd van af te wijken. a.

Concreet houdt dit in: -

in het basisonderwijs drie contactmomenten met kinderen: o Een preventief gezondheidsonderzoek rond 5 jaar , vanwege richtlijn visus en motoriek o Vaccinatiemoment conform richting Rijksvaccinatieprogramma

Individuele en collectieve activiteiten basispakket JGZ

-

Landelijk Professioneel Kader

4-12 jaar (basisonderwijs)

- Gemiddeld 3 contactmomenten* beschikbaar in deze fase.

- Toegang en bereikbaarheid: inloop/spreekuur , triage en consult op verzoek of bij signalen.

- Samenwerking school: structurele deelname aan het ondersteuningsnetwerk (signaleren , afstemmen , toeleiden).

- Collectief: monitoring/signalering van gezondheidsthema's en gerichte preventie/voorlichting in de schoolcontext. 12-18 jaar (voortgezet onderwijs)

- Gemiddeld 2 contactmomenten* beschikbaar in deze fase.

- Toegang en bereikbaarheid: (e-)spreekuur , laagdrempelige consultatie , triage en vervolg bij hulpvragen/signalering.

- Samenwerking school: deelname aan het ondersteuningsnetwerk (multidisciplinair overleg , toeleiding).

- Collectief: preventie/voorlichting passend bij adolescentie en monitoring van trends/signalen.

Speciaal (voortgezet) onderwijs 4-18 jaar

- Proactief , levensfase-afhankelijk aanbod op maat , in samenspraak met jeugdige/ouders en school.

- Structurele deelname aan het ondersteuningsnetwerk (SO/VSO) en nauwe afstemming met ketenpartners. * Sommige contacten zijn gekoppeld aan advies leeftijden of momenten; dit is omschreven in professionele richtlijnen en landelijke werkdocumenten , waaronder het RVP. Alle contacten zijn op organisatieniveau voor elke jeugdige beschikbaar. De JGZ-professional komt in samenspraak met jeugdige en ouders tot het meest passende aanbod. Zo kan in overleg delen van een contact in een andere vorm worden aangeboden (bv digitaal) , naar andere ontwikkelfasen worden verplaatst of besloten worden dit te laten vervallen.

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 11 van 13

-

o Een preventief gezondheidsonderzoek rond 7 of 10 jaar het in voortgezet onderwijs twee contactmomenten o Preventief gezondheidsonderzoek in klas 1 (vmbo) of klas 2 (havo/vwo) o Adolescentencontactmoment rond 14/16 jaar

Daarnaast is in het LPK ook beschreven dat de GGD moet aansluiten bij activiteiten in het kader van samenwerking en ondersteuningsnetwerken , zoals de zorgadviesteams binnen het onderwijs , samenwerking met wijkteams , jeugdhulp en kernteam integrale vroeghulp. Het aantal contactmomenten met kinderen en het aansluiten bij de ondersteuningsnetwerken op scholen is nu minimaal en daarmee mist ook ruimte om extra ondersteuning te bieden rondom de Preventieve GezondheidsOnderzoeken (PGO's). De opsomming van onderstaande activiteiten laat zien dat er meerdere momenten nodig zijn om aanwezig te zijn op scholen , waarbij door de medisch professionals en GGD-beleidsmedewerkers is geduid dat dit , om te voldoen aan het doel van het besluit PG , ten minste 6 momenten per jaar per school moeten zijn. Om zo voldoende zichtbaarheid en effect op de school te kunnen bereiken.

b. Waar staan we op het wettelijke minimum?

Jeugdgezondheidszorg:

De huidige formatie is exact gebaseerd op het minimumaantal contactmomenten en activiteiten.

Onder dit aantal valt ook een vaccinatiemoment (1 van de drie in de periode van 4-12 jaar): dat is een contactmoment van 2-5 minuten waarbij er geen mogelijkheid is tot het screenen van gezondheid. Dit strikte kader maakt dat tegenvallers moeilijk op te vangen zijn en er bij verzuim twee effecten zijn: enerzijds ontstaan er achterstanden en zijn er kinderen die niet gezien worden en anderzijds is er dure inhuur. Dit is een actuele situatie en is ook terug te zien bij het tekort in de begroting van 2025.

De huidige dienstverlening schommelt in alle gemeenten rondom de normen als het gaat om contactmomenten met kinderen. Andere activiteiten op het gebied van samenwerking zoals in het LPK omschreven staan , worden nu gering of niet gedaan. Dit betreft taken als: deelname aan ondersteuningsnetwerken van (voor)scholen , inloopspreekuren en enige ruimte om collectief aanbod te creëren voor individu overstijgende of voor meerdere individuen relevante problematiek. Daarbij is een basis nodig om laagdrempelig te blijven , te kunnen signaleren , de lijnen kort te houden en er op tijd bij te zijn bij knelpunten in de ontwikkeling op scholen. Als voorbeeld: bij een inloopspreekuur hebben ouders en kinderen de mogelijkheid om tussen contactmomenten door vragen te stellen.

Tegelijkertijd werkt het ook aan de zichtbaarheid van de JGZ voor zowel scholen als ouders/kinderen waardoor ook vroeg signalering door leerkrachten verbetert.

Gemeenten Lelystad , Almere , Dronten , Zeewolde , Urk en Noordoostpolder hebben subsidie-afspraken op een deel van deze taken , waarmee deze versterking ook als een (gedeeltelijke) overheveling van middelen kan zijn.

Gemeente Lelystad heeft in de plusproducten extra inzet hierop , met Versterken in de basis. Deze aanpak laat zien dat er veel impact gemaakt wordt met vier uur per week per school voor de jeugdverpleegkundige (JV). De resultaten zijn positief. De JV wordt een bekend gezicht op school; ouders , leerkrachten en leerlingen hebben tijd voor vragen; en advies en de JV ondersteunt leerkrachten in de vroegsignalering van problemen en hoe deze goed op te pakken. Er is meer ruimte voor zowel collectief als individueel aanbod. Omdat de JV en ook schoolmaatschappelijk werk meer

 Kenmerk: 2025/0204 Blad: 12 van 13

onderdeel van het schoolteam zijn werkt dit ook normaliserend: het is leerkrachten , ouders en leerlingen niet raar om naar hen te gaan , want ze zijn onderdeel van school. De gemeente Lelystad zet daarmee al in op de versterking van de JGZ via plusproducten. Voor het versterken van de GGD en het verminderen van risico op vraaguitval is het positief als deze constructie via de gemeenschappelijke regeling kan worden georganiseerd in plaats van via de jaarlijkse subsidieaanvraag.

Wat zijn de risico's van de huidige positie ten opzichte Jeugdgezondheidszorg: c.

-

-

van

het wettelijke minimum?

Maatschappelijk: o Kansrijk opgroeien: door prioritering wordt de kans op vroeg signalering kleiner: door kinderen minder te zien is er grotere kans dat knelpunten niet vroegtijdig aangepakt worden , met impact voor het kind en gezin. o Verminderen jeugdhulp: Minder vroeg signalering en snelle laagdrempelige ondersteuning , leidt vaker tot individuele ondersteuning en tot hogere kosten in de jeugdhulp.

Financieel: De kans op financiële risico's zoals beschreven in de Ontwerpbegroting 2026 e. v. zal toenemen: de gerichte versterking is onderdeel van de beheersmaatregelen op de risico's. Met name inhuur zien we binnen JGZ als een grote kostenpost.

d. Wat is , in het licht van de risico's , het aanvaardbare niveau?

Jeugdgezondheidszorg:

Het aanvaardbare niveau is het kader van het LPK , met het aantal contactmomenten per leeftijdsgroep met daarbij een zichtbare en laagdrempelige JGZ op scholen , waaronder in zorgondersteuningsteams op scholen.

Handhaven en borgen van het aantal contactmomenten:

In de leeftijdscategorie 4 tot 18 jaar zijn er 5 contactmomenten. Eén daarvan betreft een vaccinatiemoment van twee tot vijf minuten , zonder verder preventief gezondheidsonderzoek (PGO) of mogelijkheid tot het stellen van vragen door ouders of kinderen. De overige vier momenten bestaan uit PGO's. Dit betekent dat de JGZ van 4 tot 18 jaar kinderen en ouders maar viermaal ziet voor een contactmoment. Dit betekent dat kinderen en ouders soms jarenlang niet worden gezien , terwijl in die jaren wel veel vragen of zorgen kunnen leven. Zo zit er tussen het PGO 2jaar en PGO 7jaar 5 jaar , waarin er op school veel kan gebeuren waarbij laagdrempelige ondersteuning voor zowel kinderen , ouders en scholen kan helpen en er knelpunten in de ontwikkeling van kinderen snel verholpen zouden kunnen worden. Het uitvallen of uitstellen van een contactmoment , zonder afstemming , door gebrek aan formatie vergroot de tijdspanne dat kinderen en ouders niet gezien worden. -

Zorgteams | JGZ op scholen:

De zorgteams vullen dat gat nu in zekere zin op , voor de scholen. Daarvan zijn er zes per jaar per school , om de zes weken. Scholen geven zelf aan dat zes weken tussen die zorgteam-overleggen te lang is , omdat het voor sommige vragen of zorgen niet wenselijk is om zes weken te wachten. Het gerichte versterkingsvoorstel ondervangt dit hiaat en biedt tegelijkertijd ruimte voor maatwerk en herverdeling van inzet. Concreet: 6x2 uren per school maken extra overleggen van het zorgteam -

 Kenmerk:

Blad:

mogelijk of verruimen de opvolgingsmogelijkheden met de overige 6x2 uren per school uit het voorstel JGZ

zowel

ouders

lang

buiten beeld

kinderen

en

als

de

scholen

blijven bij knelpunten

kan

in de

2025/0204

13 van

13

van

de bestaande overleggen.

een

inloopspreekuur organiseren,

ondersteunen.

Zo

wordt

Daarnaast

kan je

waarmee

voorkomen

dat

de

kinderen

ontwikkeling.

Vanuit welke argumenten is de voorgestelde ophoging gerechtvaardigd?

Jeugdgezondheidszorg:

Maatschappelijk: Met toenemende kosten voor jeugdhulp en de steeds complexere problematiek waarmee jeugdigen en hun ouders en scholen voor hulp aankloppen is het belangrijk om vroegtijdig knelpunten te signaleren en laagdrempelig te ondersteunen. Hiermee voorkomen we escalatie naar duurdere jeugdzorg. Met de versterking wordt voorkomen dat de jeugdgezondheidszorg onder niveau presteert en wordt de continuïteit van dienstverlening geborgd. Door bestaande zorgstructuren op scholen te versterken wordt elk kind gezien, passend bij wat nodig is.

Financieel: het inzetten van de versterking zal voorkomen dat er hogere en onverwachte kosten komen. Wanneer niet wordt versterkt zullen risico’s op inhuur toenemen, door de krappe bezetting, en daarnaast zal het risico op verzuim toenemen. Dit zal tot hogere kosten voor de gemeenten leiden, die de GGD niet op kan vangen vanuit de reserves. e.

-

-

f. Als

er een ophoging komt, invulling aan geven? En met Jeugdgezondheidszorg:

werkzaamheden

De

het onderwijs

en

hebben

bestaan

als

concrete werkzaamheden

beoogd

resultaat het

concreet

versterken

gaat de

GGD

hier

resultaat?

zorginfrastructuren binnen op: meer maatwerk, zoals bijvoorbeeld extra zorgoverleggen of van de jeugdverpleegkundige op school, door bijvoorbeeld meer van

bestaande

uit inzet

opvolging daarop, inloopspreekuren.

en

meer

Per

gemeente

Praktisch

vanuit een

vertaald,

welke

met welk

inzet

en

per school is de behoefte anders.

generieke invulling gehanteerd

als

rekenregel, gaat

het om

een

mix

2,5

Fte

van: -

-

248

scholen

maal

6 momenten

van

2

uur

248

scholen

maal

6 momenten

van

2

uur

gaat

uit van

Kostprijs

1

Fte

70%

(bijvoorbeeld inloopspreekuur) 2,5 Fte beschikbaarheid voor (aanvullen zorgteam) verpleegkundige, 30% arts

Het concrete

resultaat

alle

frequent gezien blijven.

kinderen

van

versterken

=

is dat

we

de minimale

Bestuur

(geanonimiseerd) L.

Hillebregt

Voorzitter

GGD

dit vanuit de

norm

van

het

LPK

kunnen

handhaven

bestaande

-

en

zorgstructuren binnen het onderwijs te doen is er ruimte voor zowel collectieve als individuele ondersteuning, afhankelijk van wat nodig is. Hiermee versterk je snelle laagdrempelige inzet en wordt gespecialiseerde jeugdhulp op termijn voorkomen. Daarnaast wordt het risico op inhuur verkleind.