Astma onder kinderen in stadsdeel Zuidoost
de leden Idsinga (PvdA) stelde op 16 december 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Schriftelijke vragen stadsdeelcommissie Datum 14 december 2025
Onderwerp Schriftelijke vragen van de leden Idsinga (PvdA) en Simons (GroenLinks) inzake onderzoek naar risico’s op ontwikkeling van (ernstige) astma onder kinderen in Amsterdam Zuidoost Aan het dagelijks bestuur Toelichting:
Astma is de meest voortkomende chronische ziekte onder kinderen. Volgens schattingen hebben in Nederland circa 70.000 kinderen astma. Jaarlijks ontspoort bij 2300 kinderen de ziekte dusdanig dat ze met ernstige klachten in het ziekenhuis moeten worden opgenomen, waarvan een deel op de intensive care (IC) belandt.
Uit onderzoek van het UMC en het daaraan verbonden Emma Kinderziekenhuis blijkt dat kinderen die in een huurwoning wonen, opgroeien in een gezin met een laag inkomen of een migratieachtergrond hebben, meer risico lopen op de ontwikkeling van (ernstige) astma dan kinderen van rijkere ouders.1 Volgens kinderartsintensivist Berber Kapitein (UMC) speelt kansenongelijkheid een grote rol bij het ontwikkelen van astma, en wordt dit verergerd door vocht- en schimmelproblemen in woningen.
Binnen Amsterdam zijn vooral stadsdeel Noord en Zuidoost uitschieters. Kinderen uit lagere inkomensgroepen hebben een 2,6 keer grotere kans om met ernstige vormen van astma op een IC terecht te komen dan kinderen uit hogere inkomensgroepen.
Uit recent onderzoek blijkt dat een derde van de Amsterdamse woningen kampt met vocht- of schimmelproblemen en dat die nog onvoldoende worden aangepakt. In het kader van het UMConderzoek kon worden aangetoond dat er een direct verband bestaat tussen aanwezige schimmelsoorten in woningen en in de longen van astmapatiënten, en hoe dit bijdraagt aan verergering van de ziekte.
Achtergrond:
Onderzoek UMC en AHTI Amsterdam UMC heeft samen met het Amsterdam Health & Technology Institute (AHTI) onderzoek gedaan naar onderliggende factoren bij de ontwikkeling van (ernstige) astma bij kinderen.2 Ze onderzochten het zorggebruik van 4,5 miljoen Nederlandse kinderen tussen 2 en 17 jaar, in de periode 2018 tot 2022. Deze informatie werd gecombineerd met CBS-gegevens, over woonplaats, woonsituatie en inkomen. Daaruit blijkt dat ernstige astma vaker voorkomt bij kinderen in Amsterdam-Amstelland en vier andere ‘hotspots’ in Nederland: Haaglanden, Flevoland, Rotterdam-Rijnmond en Kennemerland. In Amsterdam-Amstelland komt (ernstige) kinderastma het vaakst voor in de stadsdelen Noord en Zuidoost.
De onderzoekers hebben geen onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze verschillen maar hebben wel vermoedens. Volgens Kapitein kan de ontwikkeling van (ernstige) astma te maken
1 Malika Sevil (10 december 2025), “Kind uit Amsterdam-Noord en -Zuidoost heeft fiks meer kans op ernstige astma: ‘De verschillen zijn fors’”, Het Parool. 2 Idem.
Gemeente Amsterdam
Datum 14 december 2025 Pagina 2 van 3
hebben met blootstelling aan luchtverontreiniging, en met schimmelklachten in woningen. Kapitein pleit ervoor om in het behandelplan van kinderen met astma meer aandacht te hebben voor de omstandigheden waarin zij opgroeien. Zo kunnen artsen in het UMC sinds kort van alle patiënten de blootstellingsdata aan stikstof en fijnstof zien in het elektronisch patiëntendossier. Daarnaast is er vanuit de afdeling kinderlongziekten een poli gelijke kansen opgezet. Een maatschappelijk werker en kinderlongverpleegkundige kijken standaard mee of er andere zaken spelen, zoals financiële problemen of stress vanwege een scheiding of andere gezinsproblematiek. Ook gaat de verpleegkundige op huisbezoek om te onderzoeken of er in de woning astmaprikkels zijn, zoals vocht- en schimmelproblemen.
Op dit moment doen artsen in uitzonderlijke gevallen uitgebreid onderzoek naar de woonsituatie van een kind, om een verhuizing mogelijk te maken op basis van een medische urgentie. Zo was er een patiënt die telkens opnieuw met ernstige klachten in het ziekenhuis moest worden opgenomen, vertelt Kapitein. Thuis waren er vocht- en schimmelproblemen.
Onderzoek GGD Amsterdam Uit de gezondheidsmonitor 2022 van de GGD Amsterdam kwam naar voren dat 23% van de Amsterdammers last heeft van schimmel woon- of slaapkamer. Er zijn meerdere verklaringen waarom de problemen met schimmel in woningen zijn toegenomen. Door de energiecrisis zijn mensen minder gaan stoken en ventileren en door het tekort aan woningen wonen er vaak meerdere mensen samen in (te) kleine woningen. Begin 2023 hebben corporatiebestuurders en wethouders besloten om gezamenlijke actie te ondernemen om deze problematiek aan te pakken. Woningcorporaties Eigen Haard, Ymere, Stadgenoot, de Alliantie en Lieven de Key hebben samen met de gemeente Amsterdam, de GGD en stichting !WOON in de periode juni t/m oktober 2023 een projectplan ontwikkeld voor een gezamenlijke aanpak vocht en schimmel.
Gezamenlijke aanpak gemeente Amsterdam, woningcorporaties en particuliere verhuurders
• Invoering van vocht- en schimmelteams De bron van schimmel is niet altijd meteen duidelijk en soms zijn ingrijpende reparaties nodig om schimmelproblematiek aan te pakken. Bewoners wachten daardoor soms lang op duidelijkheid. De gemeente wil dat verbeteren. Voorloper Alliantie werkt al met een speciaal vochten schimmelteam. Dat werkt goed. Daarom komen er nu bij alle Amsterdamse woningcorporaties zulke teams. Ze bezoeken complexen, sporen schimmel vroeg op, pakken de technische oorzaak aan en houden contact met bewoners tot het probleem echt opgelost is.
•
Schimmelaanpak corporatiewoningen Bij corporatiewoningen komt er binnen 2 weken na een melding een vakman van de corporatie langs. Die komt onderzoeken wat er aan de hand is. De corporatie lost het probleem op.
Alle corporaties werken hetzelfde en houden informatie bij over wat ze doen. Zo kunnen corporaties van elkaar leren hoe de problemen ontstaan. Huurder ontvangen tips over wat ze zelf kunnen doen om vocht- en schimmeloverlast in huis te voorkomen.
•
Schimmelaanpak huurwoningen van particuliere eigenaren Huurders die niet van een woningcorporatie huren, kunnen problemen melden bij hun eigen verhuurder. Die moet de problemen oplossen. Als men niet goed weet hoe dat moet, of men krijgt geen gehoor bij de verhuurder, kunnen (ver)huurders stichting !WOON vragen om gratis hulp en advies. Men kan ook een melding doen bij de gemeente via het meldpunt Woningonderhoud.
Gezien het vorenstaande stellen ondergetekenden, namens de GroenLinks en PvdA, op grond van de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022 (artikel 30), de volgende schriftelijke vragen:
Gemeente Amsterdam
Datum 14 december 2025 Pagina 3 van 3
1 Volgens onderzoek hebben ongeveer 70.000 kinderen in Nederland last van astma. Wat zijn de cijfers voor astma onder kinderen in Amsterdam, en meer specifiek stadsdeel Zuidoost? 2 Volgens onderzoek belanden jaarlijks 2300 kinderen met ernstige vormen van astma in het ziekenhuis, waarvan een deel op de intensive careafdeling. Welk deel van deze patiënten betreft kinderen in Amsterdam, en meer specifiek stadsdeel Zuidoost? 3 In hoeverre is het dagelijks bestuur op de hoogte van onderliggende factoren (luchtverontreiniging, vocht- en schimmelproblematiek in woningen, sociaaleconomische achtergrond en gezinsproblematiek) die bijdragen aan (ernstige) astma onder kinderen in stadsdeel Zuidoost? 4 Wat is de rol van de gemeente Amsterdam en stadsdeel Zuidoost bij het onderzoek van UMC/ AHTI naar de onderliggende factoren van de ontwikkeling van (ernstige) astma bij kinderen (aanlevering van data, preventief beleid, aanpak van vocht- en schimmelproblematiek, aanpak van luchtverontreiniging)? 5 Vocht- en schimmelproblematiek speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van (ernstige) vormen van astma.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.