innovatieve bestrijdingsmethoden tegen rattenoverlast

Vraag 1

Hoe kijkt het college naar de huidige ontwikkeling van rattenoverlast in Arnhem, tegen welke knelpunten loopt de gemeente aan bij de bestrijding hiervan en acht het college de huidige capaciteit hiervoor voldoende?

Antwoord van het college

Ratten horen tot op zekere hoogte bij een stedelijke omgeving. Waar mensen wonen, vinden ratten voedsel, afval, beschutting en routes om zich te verplaatsen. Dat wordt een probleem wanneer ratten in grote aantallen voorkomen en de leefbaarheid in de wijk aantasten, of door het binnendringen van woningen risico’s geven voor de volksgezondheid. In die situaties is ingrijpen nodig.

Wij zien dat in een aantal gebieden in Arnhem de leefbaarheid onder druk staat door rattenoverlast. Dat vraagt vooral om een aanpak die voorkomt dat de overlast steeds terugkomt, in plaats van alleen te reageren op meldingen.

De huidige aanpak is vooral gericht op meldingen achteraf. Een bewoner meldt overlast bij Rentokil. Daarna volgt advies en wordt, waar nodig, een vangprogramma in de openbare ruimte gestart. Deze aanpak heeft beperkingen. Bewoners hebben op dat moment al overlast ervaren. Ook leidt het plaatsen van vallen in de openbare ruimte niet tot een blijvende oplossing. Op plekken waar vangprogramma’s worden ingezet, komen soms maanden later nog steeds meldingen binnen. Dat maakt deze aanpak beperkt effectief en niet doelmatig.

Aan de leden van de raadDatum Zaaknummer Contactpersoon Telefoonnummer Onderwerp: Schriftelijke vragen art. 44 Rvo over innovatieve bestrijdingsmethoden tegen rattenoverlast

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 30 juni 2026 Zaaknummer: 5134866 Pagina: 2 De belangrijkste knelpunten zitten vooral in het wegnemen van de oorzaken van overlast.

Rattenoverlast komt vaak voor waar voedselresten, schuilplekken in de openbare ruimte en bouwkundige gebreken samen komen. Deze omstandigheden spelen vaak niet alleen in of rond één woning, maar in een groter gebied. Alleen het vangen van ratten neemt deze oorzaken niet weg. Daardoor kan de overlast terugkeren.

Wij onderzoeken hoe de aanpak anders en effectiever kan worden ingericht. In nieuw beleid willen wij meer de nadruk leggen op preventie, het aanpakken van oorzaken en gerichte inzet op plekken waar de overlast het grootst is. In de begroting willen wij aandacht besteden aan de benodigde middelen voor deze manier van werken.

Vraag 2

Hoe verhoudt het aantal meldingen en de aanpak van rattenoverlast in Arnhem zich tot vergelijkbare gemeenten?

Antwoord van het college

Een goede vergelijking van meldingen met andere gemeenten is lastig, omdat gemeenten meldingen en inzet verschillend registreren. Wij hebben naar aanleiding van uw vraag contact opgenomen met Apeldoorn en Nijmegen.

De aanpak in Nijmegen is vergelijkbaar met de huidige Arnhemse aanpak. Er is geen uitvoerig beleid, maar de afspraken die de gemeente heeft met haar uitvoerder zijn vergelijkbaar met de afspraken die wij met onze aannemer hebben.

Apeldoorn heeft recent nieuw beleid vastgesteld en zet vooral in op advies en preventie. De ontwikkeling in Apeldoorn geeft ons vertrouwen in de richting die wij ook onderzoeken: minder nadruk op bestrijding achteraf en meer inzet op preventie aan de voorkant. Ook van andere gemeenten houden wij in de gaten hoe zij omgaan met de ervaren overlast van ratten.

Vraag 3

Is het college bekend met de pilot in New York waarbij gebruik wordt gemaakt van anticonceptiemiddelen voor ratten (ContraPest)?

Antwoord van het college

Zo ja, hoe beoordeelt het college deze aanpak?

Wij waren nog niet bekend met deze pilot. Onze huidige aannemer gebruikt deze methode niet. Wel volgen wij dit soort ontwikkelingen met belangstelling, en besteden wij aandacht aan relevante methoden die op de markt beschikbaar zijn als wij opnieuw aanbesteden.

Het is positief dat wordt gezocht naar methoden om rattenpopulaties te beheersen zonder dieren te doden. Tegelijk is voortplantingsbeperking geen structurele oplossing zolang de oorzaken van rattenoverlast blijven bestaan. Als voedselbronnen, afval, schuilgelegenheid of bouwkundige gebreken niet worden aangepakt, blijft de omgeving aantrekkelijk voor ratten.

Dan kunnen ratten zich opnieuw vestigen wanneer de inzet op voortplantingsbeperking stopt.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 30 juni 2026 Zaaknummer: 5134866 Pagina: 3 4. Ziet het college mogelijkheden om innovatieve bestrijdingsmethoden, zoals ContraPest, te verkennen of te betrekken bij de Arnhemse aanpak van rattenoverlast? Zo ja, op welke wijze?

Zo nee, waarom niet?

We vinden het belangrijk dat een aanpak zich zoveel mogelijk richt op preventie. Als voedselbronnen, afval, schuilplekken en nestelgelegenheid worden teruggedrongen, is het doden van ratten minder vaak nodig. Vangprogramma’s of andere methodes van beheersing komen pas aan de orde wanneer preventieve maatregelen onvoldoende effect hebben of wanneer sprake is van directe risico’s voor gezondheid of leefbaarheid. Daarbij geven wij de voorkeur aan de meest diervriendelijke middelen die effectief, uitvoerbaar en toegestaan zijn.

Wij blijven de ontwikkelingen wat betreft rattenbeheersing volgen. Het is mogelijk dat innovatieve beheersingsmethoden in de toekomst een rol kunnen spelen als aanvulling op preventie en bronaanpak.