Overgang 18- 18+ in de GGZ

Vraag 1

Bent u bekend met de landelijke signalen dat jongeren rond de overgang van 18- naar 18+ risico lopen op onderbreking van GGZ-zorg en uitval uit behandeling?

Antwoord van het college

We erkennen dat jongeren risico lopen op onderbreking in de GGZ-zorg. We weten dat het grote impact kan hebben wanneer een jongere 18 jaar wordt en er geen continuïteit van zorg is. We vinden het belangrijk dat de jongere stabiliteit en rust ervaart in zijn/haar behandeling.

Het is bekend dat er bij de overgang van 18- naar 18+ een verandering van financieringsvorm is in de GGZ, namelijk van Jeugdwet (gemeente) naar de Zorgverzekeringswet (zorgverzekeraar). Om jongeren te ondersteunen om de overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen, is er een landelijke overgangsregeling. De overgangsregeling heeft tot doel om de continuïteit van behandelen te borgen, voor de jongeren die gedurende hun behandeling 18 jaar worden en daarmee van de Jeugdwet worden overgedragen aan de Zorgverzekeringswet.

Aan de leden van de raadDatum Zaaknummer Contactpersoon Telefoonnummer Onderwerp: Schriftelijke vragen art. 44 Rvo over de overgang 18-/18+ in de GGZ

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 16 juni 2026 Zaaknummer: 5121386 Pagina: 2 2. Heeft u inzicht in hoeveel Arnhemse jongeren jaarlijks doorstromen van jeugd-GGZ naar volwassen-GGZ?

We weten welke jongeren een beschikking hebben tot aan hun 18 de jaar. We maken met elke jongere die behandeling nodig heeft een toekomstplan, waarin beschreven staat wat na de leeftijd van 18 jaar nodig is voor de jongere (zie antwoord vraag 6).

Als de jongere naar volwassen-GGZ doorstroomt, hebben we daar geen inzicht in, omdat dit onder verantwoordelijkheid valt van de Zorgverzekeringswet. De registratie loopt dan via de zorgverzekeraar. Daarom heeft de gemeente geen exacte cijfers over de doorstroom.

3. Zo nee, waarom monitort u deze groep niet?

Zie antwoord vraag 2.

4. Heeft u inzicht in hoeveel jongeren rond hun 18e levensjaar tijdelijk of structureel uit zorg raken?

We hebben inzicht in de beschikkingen van jongeren die 18 jaar worden en behandeling ontvangen. We doen er alles aan om een goede aansluiting tussen Jeugd-GGZ en volwassen- GGZ te bieden. We hebben helaas geen invloed op de beschikbare capaciteit binnen de volwassen-GGZ.

Wanneer de jongere bekend is bij het wijkteam, zal het wijkteam de jongere kunnen ondersteunen om de overgang naar volwassen-GGZ zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Daarnaast gebruiken wij signalen uit de praktijk om samen met aanbieders de toegang tot zorg voor jongvolwassenen zo optimaal mogelijk te maken.

5. Wordt in Arnhem geregistreerd of jongeren na hun 18e opnieuw op wachtlijsten terechtkomen voor vervolgbehandeling binnen de GGZ?

Als een jongere 18 jaar is geworden en opnieuw op de wachtlijst komt bij een GGZ-aanbieder, is dit bekend bij het wijkteam. Dit is tot nu toe niet apart geregistreerd. We zullen de sociale wijkteams vragen om vanaf nu bij te houden hoeveel jongeren die 18 worden én in de ggz-jeugd zaten, op de wachtlijst komen voor volwassen-GGZ.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 16 juni 2026 Zaaknummer: 5121386 Pagina: 3 6. Welke concrete afspraken bestaan er met zorgaanbieders over een "warme overdracht" tussen jeugd- en volwassen-GGZ?

Door de landelijke overgangsregeling kunnen we jongeren de mogelijkheid bieden om de afronding van de behandeling voort te zetten bij de jeugdzorgaanbieder, maar gefinancierd door de zorgverzekeraar. Wanneer een jongere langere behandeling dan een jaar nodig heeft, kan de periode ook gebruikt worden om de overgang naar een andere zorgaanbieder binnen de volwassen-GGZ tot stand te brengen.

Daarnaast is het aan jeugdzorgaanbieders om te zorgen voor een doorgaande lijn van 18- naar 18+. Verwijzer en aanbieder starten, samen met de cliënt als deze de 16-jarige leeftijd heeft bereikt, met het maken van een toekomstplan.

7. Zijn er afspraken met aanbieders over het voorkomen van behandelonderbrekingen rond het 18e levensjaar?

Ja. Voor jongeren die tijdens behandeling de leeftijd van 18 jaar bereiken, geldt de landelijke overgangsregeling. Hiervoor verwijzen wij ook naar de eerdere beantwoording van bovenstaande vragen. Daarnaast zijn aanbieders verantwoordelijk voor een zorgvuldige en warme overdracht wanneer een jongere na hun 18e behandeling nodig heeft. Hierbij werken we samen met de betrokken zorgaanbieders om te voorkomen dat behandeling onnodig wordt onderbroken. Ook heeft het wijkteam een belangrijke rol in de overgang van 18- naar 18+. Het wijkteam bespreekt tijdig, ruim vóór het bereiken van de leeftijd van 18 jaar, welke behandeling vanaf het 18e jaar nodig is.

8. In hoeverre wordt bij jongeren met verhoogd suïciderisico expliciet gestuurd op continuïteit van zorg bij de overgang naar 18+?

Voor jongeren met een verhoogd suïciderisico is continuïteit van zorg noodzakelijk. Door de kwetsbaarheid van deze jongeren is het extra belangrijk om goede afspraken te maken tussen behandelaren jeugd en GGZ. Deze afspraken worden genoteerd in transitieafspraken. De overgang naar 18+ betekent in principe het einde van de jeugdhulp, waarbij wel een eventuele mogelijkheid voor een individuele transitie-uitbreiding is (meestal tot 21 jaar). Dit om zorg te dragen voor extra tijd en veiligheid voor deze kwetsbare jongeren. Voor een zorgvuldige overgang is tijdige aanvraag door de betrokken zorgaanbieder en een ‘warme’ overdracht essentieel.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 16 juni 2026 Zaaknummer: 5121386 Pagina: 4 9. Maakt de overgang 18-/18+ onderdeel uit van het Arnhemse beleid rondom suïcidepreventie?

Zo ja, op welke wijze?

De overgang 18-/18+ is op dit moment geen afzonderlijk onderdeel van het Arnhemse suïcidepreventiebeleid, maar jongeren en jongvolwassenen zijn dat wel vanwege hun relatief grotere kwetsbaarheid. Of de overgang zelf tot knelpunten leidt, wordt betrokken bij de uitwerking van het lokale gezondheidsbeleid en uitvoeringsplan in 2026, in aansluiting op de landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 “Samen werken aan gezondheid” en de regionale visie publieke gezondheid Gelderland-Midden 2026-2040. De verwachting is dat het lokale gezondheidsbeleid in september 2026 ter besluitvorming wordt aangeboden.

10. Bent u van mening dat een onderbreking van behandeling of langdurige wachttijd voor kwetsbare jongeren zich niet verdraagt met de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het gebied van suïcidepreventie?

Ja, we zijn van mening dat onderbrekingen in behandeling of lange wachttijden voor kwetsbare jongeren zeer onwenselijk zijn, zeker als het gaat om suïcidale jongeren. Tegelijkertijd ligt de directe verantwoordelijkheid voor beschikbaarheid en continuïteit van zorg bij meerdere partijen in het zorgstelsel. De rol van de gemeente is vooral sturend en randvoorwaardelijk, gericht op samenwerking, signalering en agendering van knelpunten. In de nog op te stellen lokale uitvoeringsplannen voor het gezondheidsbeleid wordt bezien hoe we deze rol verder kunnen invullen en waar aanvullende inzet nodig is.

11. Welke regierol neemt de gemeente Arnhem richting zorgverzekeraars en GGZ-aanbieders om te voorkomen dat jongeren tussen wal en schip vallen?

Naast de al genoemde landelijke overgangsregeling wordt er binnen het Mentaal Gezondheidsnetwerk Centraal Gelderland vanuit de gemeente Arnhem met GGZ-aanbieders, huisartsen, welzijn en Menzis gewerkt aan de doorontwikkeling van een centraal toeleidingspunt. Zodat jongeren vanaf 18 jaar direct op de juiste, passende plek terechtkomen en de wachttijden korter worden.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl Datum: 16 juni 2026 Zaaknummer: 5121386 Pagina: 5 12. Is het college bereid te onderzoeken of een doorlopende aanpak voor jongeren van 16-23 jaar binnen Arnhem gerealiseerd kan worden, gericht op continuïteit van zorg en het voorkomen van uitval?

We delen uw zorg over een doorlopende aanpak van jongeren van 16-23 jaar. Daarom hebben we verschillende regelingen zo soepel mogelijk laten verlopen, zoals de overgangsregeling en de wijkteams die hierop signalerend kunnen zijn.

13. Kunt u de raad informeren over mogelijke verbetermaatregelen die op korte termijn uitvoerbaar zijn om zorgcontinuïteit rond het 18e levensjaar beter te waarborgen?

Wij vinden het belangrijk te benadrukken dat het uitgangspunt is dat de zorgcontinuïteit voor jongeren gewaarborgd blijft en waar nodig te sturen om behandeling te laten starten bij een zorgaanbieder die zowel Jeugd-GGZ als Volwassen-GGZ kunnen bieden. Hierdoor hoeft de jongere bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd van behandelaar of organisatie te wisselen.

Hier zal de komende tijd nog scherper op gestuurd worden om de continuïteit van behandeling te borgen.