vragen Belang van Beek GR GGD

Vraag 1

Wat is het structurele financiële risico van het wegvallen van Medische Arrestantenzorg (MAZ) en wanneer volgt duidelijkheid over een kostendekkend model?

Antwoord van het college

 -2-

Antwoorden: 1.

In de AB vergadering van 8 juli as. wordt het bestuur geïnformeerd over de plannen, acties, vorderingen en extra inzet die het eerste half jaar van 2026 zijn ingezet. Aan het einde van het jaar zal gerapporteerd worden over de vorderingen van het tweede half jaar. Het nieuwe Meerjarenbeleidsplan 2028-2031 van de GGD biedt voor ons het aanknopingspunt om de brede plannen en ambities op het gebied van zorg en veiligheid te borgen. Dit plan wordt volgend jaar aan alle gemeenteraden voorgelegd voor zienswijze. 2.

Om zicht op veiligheid van de wachtlijst te houden, wordt door Veilig Thuis continu geprioriteerd en zoekt Veilig Thuis periodiek contact met de directbetrokkenen en/of de melder om te informeren naar de situatie op dat moment. Zo nodig wordt de urgentie op de wachtlijst aangepast. De wachtlijst wordt uiteengezet in een front- en backoffice wachtlijst.

Op dit moment (eind mei 2026) is de huidige status van de wachtlijst in Zuid-Limburg:

Frontoffice wachtlijst: aan elke melding is een prioriteit (urgentie) gekoppeld, te weten normaal, hoog of spoedtriage. De prioriteit wordt opnieuw beoordeeld bij een nieuwe melding van het cliëntsysteem. Aantal: 201 dossiers. Aantal meldingen ontvangen periode januari t/m april: 1910. Begin januari hadden we 400 dossiers op de wachtlijst frontoffice Backoffice wachtlijst: aan elke melding is een prioriteit gekoppeld, te weten: normaal of spoed. De wachtlijst wordt periodiek gescreend om het zicht op de veiligheid te behouden. VT neemt waar het kan contact op met melder en directbetrokkenen. Op basis hiervan kan de prioriteit zo nodig aangepast worden. Aantal: 30 dossiers. De gemiddelde wachttijd van de 30 dossiers op deze verdeellijst is 101 dagen. De kanttekening hierbij is dat VT in de tussenliggende periode ook al vele dossiers vanuit de backoffice heeft opgepakt.

De gemiddelde wachttijd ligt daardoor waarschijnlijk veel lager maar deze gegevens worden nu zo geregistreerd. 3.

Voor 2026 is idealiter een verhoging van 12 fte aan medewerker Veilig Thuis en 2 fte aan ondersteunende medewerkers nodig om de basis op orde te krijgen. De krappe arbeidsmarkt en de forse inwerkperiode zorgt ervoor dat we - op verzoek van het bestuur - ook kritisch hebben gekeken naar de concrete haalbaarheid van het aannemen en inzetten van 14 nieuwe fte in 2026. Hoewel zeer gewenst en noodzakelijk, is afgesproken in ingroeimodel te kiezen. In 2026 is het in de praktijk realistisch en haalbaar is om 7fte (de helft) extra in te kunnen zetten en inwerken in 2026. In 2027 en verder verwachten we nieuwe fte’s in te kunnen zetten en in te kunnen werken.

NB: Een realistische fasering houdt ook in dat er geleidelijk meer inzet zal zijn in pilots in het kader van de regiovisie GIA; de wachtlijst in fasen onder controle wordt gebracht; er inzet nodig blijft van een satellietteam; en dat het langer dan gewenst kan duren voordat er intensiever samengewerkt kan worden met het (voorliggend) veld.

De verwachting is dat vanaf 2027 de inzet van externe hulpbronnen afgebouwd kan worden, omdat de eigen medewerkers het werk kunnen vervullen. Ook is het de verwachting dat de deelname aan pilots, betere samenwerking in de keten en uitbouw rol expertisecentrum in 2027 geïntensiveerd kan worden. 4.

Voor 2025 verwijzen we naar het jaaroverzicht (pagina 79) en over 2026 wordt aan het einde van het boekjaar gerapporteerd. Streven is om de extra externe inzet vanaf 2027 af te bouwen. 5.

De bestemmingsreserve voor Veilig Thuis is in het AB van 16 april 2025 goedgekeurd als onderdeel van de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2024. De bestemmingsreserve is

 -3-

gevormd voor het wegwerken van de wachtlijsten die ontstaan zijn binnen Veilig Thuis. De reserve is daarmee niet in 2025 aangesproken. De middelen zijn in 2026/2027 nodig om de wachtlijsten terug te dringen. Mochten deze middelen niet aangesproken worden, dan is het AB om over deze middelen te beslissen. 6.

De bestedingsplannen JGZ (Digitaal Cliëntdossier en Risicotaxatiemodel) zijn operationeel gereed voor 2026 en 2027. De onttrekkingen aan de bestemmingsreserves zijn onderdeel van de technische begrotingswijziging 2026. De onttrekking in 2027 zal in de eerste begrotingswijziging 2027 worden voorgelegd. Het MAZ-onderdeel wordt bij vraag 10 verder uiteengezet. 7.

Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) is een massief en groeiend vraagstuk en heeft maatschappelijk veel impact en daarmee politieke aandacht. De afgelopen periode was bijvoorbeeld femicide en kindermishandeling vaak in het nieuws, daarnaast neemt ook het aantal (complexe) echtscheidingen toe. De toename van deze problemen en ernstige vormen van geweld zorgden voor een forse toename van het aantal meldingen en adviezen bij Veilig Thuis.

Dit is een landelijk beeld dat door het CBS wordt geschetst; vanaf 2022 zijn er ongeveer 10% meer meldingen en 28% meer adviezen binnenkomen bij Veilig Thuis. Als Veilig Thuis zelf een dienst uitvoert vraagt dit gemiddeld steeds meer tijd per casus, als gevolg van de toegenomen complexiteit. De groei én de toegenomen complexiteit van casuïstiek hebben geleid tot een grote druk op de capaciteit binnen Veilig Thuis. Het is evident dat om de veiligheid te kunnen waarborgen er meer capaciteit nodig is bij Veilig Thuis. Daarnaast neemt ook complexiteit en afhankelijkheid van de ketensamenwerking toe als gevolg van een versplinterd netwerk en forse wachtlijsten.

Het financieel negatieve resultaat van Veilig Thuis staat op zichzelf en is veroorzaakt door met name de inzet van extra capaciteit voor het structureel oplossen van de wachtlijsten die zijn ontstaan door een stijgende trend in het aantal meldingen en adviezen. 8.

De bijdrage van de gemeente Beek aan de GGD bedraagt volgens de begroting van de GGD € 1.213.466 in 2026 en vanaf 2027 € 1.294.503. In 2026 is de bijraming van 7 fte veilig thuis opgenomen, vanaf 2027 is de uitbreiding van 14 fte opgenomen. De begroting van de GGD leidt tot een financiële bijstelling van onze eigen budgetten van € 29.457 in 2026 en daarna € 110.494. In 2026 wordt wel nog de incidentele meevaller van het rekeningresultaat van de GGD verwerkt, deze bedraagt € 12.992 waardoor de bijraming in 2026 € 16.465 is. 9.

Er is afgesproken dat de noodsituatie bij Veilig Thuis eerst opgelost moet worden: dit gebeurt momenteel middels het aannemen van meer personeel, prioriteren van het werk en taken en externe hulp van diverse partijen. In het voorjaar van 2026 is een brede dialoogsessie met alle gemeenten, Veilig Thuis en medewerkers in de uitvoering van wijk- en buurtteams geweest om de ketensamenwerking te versterken, dit heeft al eerste concrete resultaten opgeleverd. Zodra er meer lucht komt in de rest van 2026 en 2026, ontstaat meer ruimte pilots in het kader van de regiovisie GIA, uitbouw van expertisecentrum en ketensamenwerking. 10.

De structurele financiële gevolgen van het wegvallen van de MAZ wordt nog in kaart gebracht. Uit het onderzoeksrapport (AEF) (in opdracht van de ministeries V&J, BZK en VWS) blijk dat met name het bekostigingsstelsel van de hele forensische geneeskunde opnieuw moet worden bekeken. Hiervoor is nog geen duidelijk plan voor handen, dit is wel in de maak. Het uitgangspunt van dit traject is een landelijke uitvoeringsorganisatie komt die het mogelijk maakt om de continuïteit en kwaliteit in het land te waarborgen. Dit is een traject met veel vraagstukken en een zekere ingewikkeldheid door de bestuurlijke dynamiek.

 -4-