D1. B&W Beantwoording schriftelijke raadsvragen D66 gemeenteraadsverkiezingen 2026 D457825
Een raadslid stelde op 26 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Brummen.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Fractie D66 gemeenteraad Brummen
Brummen Ons kenmerk Uw kenmerk Onderwerp
Verzonden d.d.: 15 april 2025 : 15 april 2025 : Z112356/D457250 : : Reactie op schriftelijke vragen Opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen 18-032026
Beste mevrouw Magermans, Met het vooruitzicht van gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 heeft de D66-fractie vragen gesteld. Deze vragen gaan met name over de wens om zoveel mogelijk stemgerechtigden op die dag hun stem te laten uitbrengen en daarmee een hoog opkomstpercentage na te streven. Graag geven we in deze brief een reactie op deze vragen.
Vraag: Heeft het college de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 en de verkiezingen van andere politieke instituties geëvalueerd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke aandachtspunten volgen hieruit voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar?
Gemeenteraadsverkiezingen in de gemeente Brummen worden voorbereid in een nauwe samenwerking tussen team Verkiezingen van Burgerzaken in nauwe samenspraak met team communicatie en de griffie.
Dit onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester. Na afloop van de verkiezingen is ook besproken hoe het verlopen is. Bij de evaluatie is in 2022 vooral veel aandacht geweest voor een goed verloop vanwege de toen nog geldende coronamaatregelen. Denk aan specifieke maatregelen zoals aanpassingen van stemlokalen en stemmen per brief. Daarnaast was de conclusie dat de verkiezingen goed zijn georganiseerd. Er is door toenmalig burgemeester Van Hedel waardering uitgesproken richting de vele mensen die achter de schermen ervoor hebben gezorgd dat de verkiezingen vlekkeloos zijn verlopen. Uiteraard is ook stil gestaan bij de relatief lagere opkomst.
Vraag: Is het college het met D66 eens dat de gemeente moet streven naar een opkomst van minimaal 66%? Zo nee, welk percentage streeft het college na?
Sinds jaar en dag ligt het opkomstpercentage bij alle verkiezingen op of zeer nabij het landelijke percentage. Met D66 vinden wij dat we ons maximaal moeten inspannen om zoveel mogelijk kiezers te bereiken en te bewegen de gang naar de stembus te maken. Maar uit onderzoek en ervaring weten we dat opkomstpercentages bij niet landelijke verkiezingen, in sterke mate afhangt van landelijke (media)aandacht en actualiteit van landelijke thema’s. Aan ons allen om ervoor te zorgen dat bij de gemeenteraadsverkiezingen 2026 lokale thema’s bij onze inwoners goed in beeld komen. En dat dit daarmee ook bijdraagt aan het bewustzijn dat het belangrijk is om te stemmen voor de gemeenteraad. Dit gaat bijdragen aan een hoger opkomstpercentage.
Wij vinden het niet realistisch om ons vast te leggen op een specifiek percentage. Wel denken we dat het goed is om te streven naar een opkomstpercentage dat weer in lijn is (of liefst nog iets hoger) met de
Engelenburgerlaan 31 6971 BV Brummen Postbus 5 6970 AA Brummen Telefoon (0575) 56 82 33 Fax (0575) 56 82 88 E-mail: [email protected]
Z112356/D457250
Blz. 2
gemiddelde landelijke opkomstpercentage. We vinden dit een realistische stap in vergelijking met de verkiezingen in 2022, waar het percentage in Brummen bijna 2 procent lager lag dan het landelijke cijfer.
Vraag: Hoe is het met de toegankelijkheid van stembureaus gesteld? Zijn er locaties beter en minder toegankelijk? Welke mogelijkheden ziet het college om de toegankelijkheid van stembureaus verder te vergroten?
Onze stemlokalen zijn goed toegankelijk. Dit wordt ook gecommuniceerd met onze kiezers. Dit doen we onder andere met het huis-aan-huis biljet, maar ook via onze verkiezingspagina op brummen.nl en onze social-media kanalen. Ook de algemene toegankelijkheid wordt hierbij meegenomen. Denk aan het stemmen bij volmacht of speciale aandacht voor kiezers met een (lichamelijke) beperking. Dit is bij elke verkiezing ook een onderdeel van de training voor onze stembureauleden.
Vraag: Is het college bereid op zoek te gaan naar bijzondere stemlocaties om zo de opkomst te bevorderen? Te denken valt dan aan bijvoorbeeld een stoomtrein in Eerbeek, The Gallery in Brummen of Erve Kiekebos in Empe.
De keuze voor een stemlokaal is afhankelijk van meerdere aspecten. Denk hierbij aan bereikbaarheid, toegankelijkheid en voldoende ruimte bij deze locatie (niet alleen voor het stemmen zelf, maar ook voor het tellen van de stemmen). Ook is het belangrijk dat een stemlokaal in nabijheid van het grootste gedeelte van onze kiezers is. Het is staand beleid dat we zoveel mogelijk zoeken naar eigen gebouwen en andere openbare gebouwen (bibliotheken, scholen of gemeenschapsgebouwen). Voordeel is dat deze gebouwen doorgaans goed toegankelijk zijn voor onze kiezers. Voor elke verkiezing wordt bekeken of de gebruikelijke locaties nog voldoen of dat er naar een andere locatie gekeken moet worden (als tijdelijke uitwijk- of geheel nieuwe locatie). Zo werd bij de laatst gehouden Tweede Kamerverkiezing het stemlokaal in het Rode Kruisgebouw in Eerbeek gesplitst in 2 stemlokalen. Als onderdeel van de organisatie van de verkiezingen van maart 2026 gaan we dit onderzoek doen. Op de gebruikelijke wijze informeren we u over de uitkomsten. Dit is vermoedelijk in het najaar.
Vraag: Heeft het college een strategie om jongeren, praktisch opgeleiden en mensen met een migratieachtergrond meer te betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen?
Waar het gaat om de organisatie van de verkiezingen kunnen we een beroep doen op eigen medewerkers en een grote groep (vaste) vrijwilligers. Uiteraard juichen wij het toe als (meer vertegenwoordigers van) de door u genoemde doelgroepen ook hiervan deel uit maken. Dit is gelukkig al zo, maar wij zullen dit verder blijven stimuleren.
Waar het gaat om de feitelijke stembusgang is het goed om te weten dat we wij de verkiezingen voor de gemeenteraad altijd vooraf een plan maken hoe we ‘onze eigen verkiezingen’ zo goed mogelijk over het voetlicht brengen. Naast de reguliere organisatorische taken, gaat het ook om opkomst bevorderende acties. In 2022 waren dit onder andere themapagina’s in GemeenteThuis, een social media campagne gericht op met name jongeren (“Ben jij in de stemming”), een ansichtkaart voor alle 18 tot 22 jarigen, een themapagina op onze website, flyers en posters enzovoort. We hebben hierbij destijds ook nauw samengewerkt met jongerenwerk SWB.
Dit plan wordt voorbereid door medewerkers van Burgerzaken, Communicatie en Griffie en vervolgens altijd door de burgemeester besproken met het presidium. Daarnaast wordt dit plan ook ter kennis gebracht van de voorzitters van de politieke partijen. Daarbij is bij voorgaande gemeenteraadsverkiezingen steeds besloten geen gebruik te maken van (een eigen of aangeboden) stemwijzer. Dit met name vanwege het kostenaspect en het argument dat er al veel informatie over standpunten via uiteenlopende kanalen wordt gedeeld.
Ook dit jaar komen we – vermoedelijk direct na het zomerreces - met dit plan. We zijn daarbij van mening dat naast deze ondersteunende opkomst-bevorderende activiteiten vooral ook de (zichtbare) inzet en campagnes van de deelnemende politieke partijen een belangrijke rol spelen in de mate waarop inwoners gevoel krijgen met (het belang van) de komende gemeenteraadsverkiezingen Ook de vraag of er andere stemlokalen moeten worden ingezet om de opkomst te bevorderen zal in dit plan worden meegenomen.
Z112356/D457250
Blz. 3
Vraag: Is het college bereid om in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart in samenwerking met bewoners(organisaties) en maatschappelijke organisaties verkiezingsdebatten te organiseren waar alle politieke partijen aan deelnemen, waarbij bewoners bepalen welke onderwerpen er besproken worden?
Wij zien het niet als gemeentelijke taak om dergelijke debatten te organiseren. Deze verantwoordelijkheid ligt meer bij lokale media en/of andere organisaties. Dit wordt doorgaans actief opgepakt door bijvoorbeeld de bibliotheek (Politiek Café), de wijkraden in Brummen en Eerbeek en bepaalde (thematische) organisaties zoals LTO en vrouwenverenigingen. Waar nodig faciliteren we dit, bijvoorbeeld door een ruimte (hal gemeentehuis) beschikbaar te stellen. Het is ook aan de politieke partijen om positief op dergelijke verzoeken te reageren, zodat bij deze debatten ook altijd (alle) partijen deelnemen.
Vraag: Is het college bereid een vrijstelling voor verkiezingsborden in de openbare ruimte te verlenen gedurende de periode van 1 maart tot en met 20 maart 2026?
In de APV hebben we spelregels opgenomen over het plaatsen van borden in de openbare ruimte. Dit onder andere vanuit het belang van het aanzien van de gemeente, maar ook uit belang van (verkeers)veiligheid. Vanuit de gemeente bieden we politieke partijen de mogelijkheid om hun posters te tonen via de algemene verkiezingsborden op 10 locaties. Elke politieke partij heeft hierop ruimte met hun verkiezingsposter. Informatie over wanneer en hoe posters (digitaal) aangeleverd moeten worden, volgt eveneens later dit najaar.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Brummen (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.