actief informeren nieuwe Nederlanders
Een raadslid stelde op 18 september 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van 's-Hertogenbosch.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Fractie VOOR Den Bosch De heer J. Gersjes
Uw brief van
:
Uw kenmerk
:
Afdeling
:
Zaaknummer
:
Datum
:
Onderwerp
:
Ref. : J. van Hoof 17 juli 2023 Tel. : 073 615 5877 E-mail : [email protected] M&D/PDvL/BO/SPEC Bijlage(n) : 1 15287796 19 september 2023 Uw vragen ex. art. 71 RvO over het actief Informeren van nieuwe Nederlandse en niet EU Burgers voor de komende verkiezingen
Geachte heer Gersjes, In uw brief van 17 juli 2023 stelt u raadsvragen ex artikel 71 Reglement van Orde over het actief informeren van nieuwe Nederlandse en niet EU Burgers voor de komende verkiezingen. Voordat wij u vragen beantwoorden, lichten wij graag eerst de kiesgerechtigheid per verkiezing toe.
Tweede Kamer Om te mogen stemmen bij de Tweede Kamerverkiezing moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit hebben, 18 jaar of ouder zijn op de dag van stemming en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
Europees Parlement Om te mogen stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit hebben óf de nationaliteit van een andere lidstaat van de Europese Unie, 18 jaar of ouder zijn op de dag van stemming en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.
Onderdanen van andere lidstaten van de EU mogen dus hun stem uitbrengen als ze op de dag van de kandidaatstelling in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven.
Daarnaast moeten zij eenmalig middels het zogenaamde Y32 formulier aangeven dat ze in Nederland hun stem willen uitbrengen.
Provinciale Staten Om te mogen stemmen bij de Provinciale Statenverkiezing moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit hebben, 18 jaar of ouder zijn op de dag van stemming en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht. Verder moet de kiesgerechtigde wonen in de provincie waarvoor de verkiezing plaatsvindt.
Gemeenteraad Om te mogen stemmen bij de Gemeenteraadsverkiezing moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit of de nationaliteit van een andere lidstaat van de Europese Unie hebben. Ook niet-Nederlanders van buiten de EU die minimaal 5 jaar legaal in Nederland wonen mogen stemmen. Een kiezer dient 18 jaar of ouder te zijn op de dag van stemming en mag niet
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
uitgesloten zijn van het kiesrecht. Verder moet de kiesgerechtigde wonen in de gemeente waarvoor de verkiezing plaatsvindt.
Waterschap Om te mogen stemmen voor de waterschapsverkiezing moet de kiezer de Nederlandse nationaliteit of de nationaliteit van een andere lidstaat van de Europese Unie hebben. Ook niet Nederlanders met een geldige verblijfsvergunning (onafhankelijk van de duur van hun verblijf) mogen stemmen. Een kiezer dient 18 jaar of ouder te zijn op de dag van stemming en mag niet uitgesloten zijn van het kiesrecht. Verder moet de kiesgerechtigde wonen in het waterschap waarvoor de verkiezing plaatsvindt.
Vraag 1:
Antwoord:
Vraag 2:
Antwoord:
Vraag 3:
Antwoord:
Vraag 4:
Antwoord:
Hoeveel niet Nederlandse EU-burgers wonen er momenteel in ‘sHertogenbosch?
Op 24 juli 2023 waren er 4050 niet-Nederlandse EU-burgers ingeschreven op adressen in de gemeente 's-Hertogenbosch.
Hoeveel mensen hebben er in de afgelopen 3 jaar in onze gemeente de Nederlandse nationaliteit gekregen?
Tussen 2020 en 2022 zijn in totaal 1152 Bosschenaren Nederlander geworden.
Hoe voorziet onze gemeente momenteel in de informatiebehoefte van niet Nederlandse EU-burgers die zich in de gemeente vestigen? Welke specifieke informatie wordt aan hen verstrekt? In welke taal? En binnen welke termijn worden deze nieuwe inwoners geïnformeerd over hun democratische rechten?
Niet-Nederlandse EU-burgers worden 4 maanden voor de verkiezingen van het Europees Parlement door de afdeling Publieke Dienstverlening aangeschreven als men nog geen registratie van de kiesgerechtigheid heeft gedaan. Bij de brief is het Formulier Y32 bijgesloten. De Nederlandse versie uit 2019 van het formulier is als bijlage bijgevoegd. De brief is in de Nederlandse, Duitse, Engelse en Franse taal geschreven. Ook wordt de mogelijkheid tot het registreren van de kiesgerechtigheid in het gemeenteblad geplaatst (dit conform artikel Y32, lid 9 van de Kieswet).
In het verleden is voor deze werkwijze gekozen. Eerst gaven we bij de inschrijving in de BRP het formulier Y32 mee. Deze formulieren kwamen bijna nooit ingevuld terug voor registratie, Met de huidige werkwijze maken we kiesgerechtigden er kort voor de verkiezingen op attent.
Hoe wordt ervoor gezorgd dat niet Nederlandse EU-burgers ook echt gebruik kunnen maken van hun stemrecht als ze zich geregistreerd hebben. (Denk hierbij aan de beschikbaarheid van of vervoer naar stemlocaties of het hebben van tijd om hun stem ook echt uit te brengen).
We organiseren iedere verkiezing toegankelijk. De ruime openingstijden en de spreiding van de stembureaus in de gemeente moeten het voor iedereen mogelijk maken om een stem uit te brengen.
Vraag 5:
Antwoord:
Vraag 6:
Antwoord:
Vraag 7:
Antwoord:
Vraag 8:
Antwoord:
Is het college op de hoogte van de wettelijke verplichting voor gemeenten om niet Nederlandse EU-burgers te informeren over hun stemrecht? Indien ja, is onze gemeente in overeenstemming met deze verplichting?
Ja, wij zijn hiervan op de hoogte en handelen conform deze verplichting.
Als dit niet het geval is, welke concrete verbeteringen heeft het college gepland om zo spoedig mogelijk te voldoen aan deze wettelijke verplichting?
N.v.t.
Wordt er momenteel samengewerkt met de vele bedrijven in onze gemeente die arbeidsmigranten huisvesten of is men bereid dat op te pakken? Zo nee waarom niet? Zo ja hoe ziet deze samenwerking eruit?
Aangezien we de burgers van andere EU-lidstaten rechtstreeks benaderen en informeren op het adres waar zij zijn ingeschreven, zien wij voor verkiezingen de noodzaak niet om hierin samen te werken met die bedrijven.
Hoe worden onze inwoners die recent de Nederlandse nationaliteit (en dus stemrecht) hebben gekregen voorgelicht over hoe zij gebruik kunnen maken van dit recht. (Zowel actief als passief).
Voor de verkrijging van het Nederlanderschap hebben nieuwe Nederlanders het inburgeringsexamen gehaald. Tijdens de inburgering leert men over onze democratische rechtsstaat en de verschillende bestuurslagen. Het gaat onder meer over het actieve en passieve kiesrecht. Het behalen van het inburgeringsexamen toont daarnaast aan dat men over voldoende kennis van de Nederlandse taal beschikt. Personen die zijn vrijgesteld van het inburgeringsexamen worden geacht de vereiste kennis te hebben.
Nieuwe Nederlanders hebben dus al voldoende kennis over het kiesrecht. We achten het daarom niet nodig hier nog apart aandacht aan te besteden.
Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
Bijlage(n):
1. Model Y 32 verklaring stemmen voor Europees Parlement in Nederland
Bekijk de brief: 0. Beantwoording vragen ex art. 71 over actief informeren nieuwe Nederlanders
Bron: raadsinformatie van de gemeente 's-Hertogenbosch (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.