Memo raadsvragen in beeldvormende sessie Wmo op 21 februari 2023.pdf

Vraag 1

Bij het persoonsgebonden budget (pgb) wordt de vraag gesteld: waarom is de groep die pgb ontvangt, zo klein is in omvang?

Antwoord van het college

Aantal pgb-cliënten in Dordrecht per voorziening in 2022 Huishoudelijke ondersteuning Individuele begeleiding Dagbesteding Kortdurend verblijf Rolstoel Scootmobiel

Aantal cliënten met pgb

Aantal cliënten totaal

Percentage van het totaal

157

4459

4%

195 24 4 20 9

1769 639 10 1120 1385

11% 4% 40% 2% 1%

Het totaal aantal pgb's varieert erg per voorziening. Voor voorzieningen zien we relatief weinig pgb's.

In het systeem kunnen we niet zien waarom mensen kiezen voor zorg in natura (via een gecontracteerde aanbieder of leverancier) of voor een persoonsgebonden budget. De redenen zijn waarschijnlijk divers. Een van de redenen is mogelijk dat mensen veel keuze hebben in het aanbod via de gecontracteerde aanbieders. Een andere mogelijke reden kan liggen in het feit dat cliënten het sluiten van een overeenkomst en het werkgeverschap/opdrachtgeverschap moeilijk vinden. Ze willen liever ontzorgd worden.

Vraag 2

Omdat dit relevant is in relatie tot de eigen bijdrage voor een Wmo-voorziening, wat is de verhouding meerpersoonshuishoudens onder AOW-leeftijd versus eenpersoonhuishoudens onder AOW-leeftijd?

Antwoord van het college

Aantallen per type huishouden Type huishouden Eenpersoonshuishouden Aow-gerechtigd Eenpersoonshuishouden niet-Aow-gerechtigd Meerpersoonshuishouden Aow-gerechtigd Meerpersoonshuishouden niet-Aow-gerechtigd Totaal

Dordrecht Eigen bijdrage per maand

Aantal

Nederland

Percentage Aantal

Percentage

€ 19,-

2.290

40%

286.469

43%

€ 19,-

2.173

38%

205.159

31%

€ 19,-

745

13%

104.142

16%

€ 0,-

502

9%

63.118

10%

5.710

100%

658.888

100%

Vraag 3

Wat is de omvang van het personeelstekort onder aanbieders van Wmo-voorzieningen, waarbij de achterliggende vraag is: wat is de impact op de uitvoering op lange termijn als bepaalde keuzes in verordening worden gemaakt?

Antwoord van het college

Deze vraag splitsen we op in drie onderdelen:

1. Wat is de omvang van personeelstekort en gevolgen voor mismatch aanbod en vraag?

De precieze omvang van het aantal fte of personeelsleden dat men tekort komt is op dit moment niet bekend. Het personeelstekort in de zorg omvat zowel het tekort aan handjes, maar ook het nog steeds relatief hoge ziekteverzuim. Dit wordt natuurlijk ook deels veroorzaakt door de hoge werkdruk als gevolg van te weinig collega's, dus er is voor een deel ook sprake van de bekende vicieuze cirkel.

We krijgen vooral signalen dat er tekorten zijn het personeel voor het collectief vervoer en de huishoudelijke ondersteuning. Voor de andere vormen van ondersteuning hebben we op dit moment geen signalen dat er tekorten zijn, of op korte termijn dreigen.

Hoewel we niet precies weten hoe veel arbeidskrachten we tekort komen in deze regio, hebben we wel zicht op de wachttijden voor huishoudelijke ondersteuning. Van de 22 aanbieders in de regio zijn er 18 actief in Dordrecht. Van 2 aanbieders is de wachttijd op dit moment niet bekend en 1 aanbieder heeft een totale cliëntenstop. Voor 8 aanbieders geldt een wachttijd langer dan 4 weken, 4 aanbieders hebben een wachttijd tussen de 1 en de 4 weken, en drie aanbieders hebben een wachttijd die korter is dan een week. Dit is de stand medio februari. Door personeelswisselingen en ziekteverzuim zijn dit echt momentopnames.

Aantal aanbieders 3 aanbieders 4 aanbieders 8 aanbieders 1 aanbieder 2 aanbieders

Wachttijd op peilmoment medio februari Korter dan 1 week 1 – 4 weken Langer dan 4 weken Cliëntenstop Onbekend

Eind januari waren er 90 mensen met een indicatie huishoudelijke ondersteuning waarvoor de huishoudelijke ondersteuning nog niet gestart was (in november waren dit er nog 150, dus er is sprake van een langzame afname). Dit geeft een indicatie voor het aantal wachtenden.

2. Met welke knoppen zou je de gevolgen van het personeelstekort kunnen minimaliseren?

Er is een aantal zaken waarmee dit kan worden geminimaliseerd. Een groot deel daarvan zal echter geen plek hebben in een verordening. Het is een complex probleem, waarvoor niet één oplossing mogelijk is. Er zullen verschillende schakels nodig zijn om het probleem te verminderen.

Een knop waarmee de raad via de verordening invloed kan uitoefenen op dit probleem is de leerbaarheid van de inwoner een centrale plek geven in de afweging. Door expliciet te maken dat ondersteuning alleen beschikbaar is voor inwoners die het zelf niet kunnen én niet meer kunnen aanleren, kan een groep worden afgevangen die het zelf opnieuw kan aanleren met behulp van fysiotherapie en/of ergotherapie. Deze aanpak is in het land bekend onder "reablement" of "powerful aging".

 Een mogelijke oplossing is ook het opknippen van huishoudelijke ondersteuning en gedeelten onder te brengen in het voorveld of de algemene voorzieningen. Een voorbeeld hiervan is de was- en strijkservice. Door dit als aparte module in het contract te regelen, blijven deze onderdelen alleen beschikbaar voor de mensen die vanwege hun beperkingen geen gebruik kunnen maken van een algemene voorziening. Voor alle overige cliënten geldt dat zij gebruik kunnen maken van de algemene voorziening óf zelf een alternatieve oplossing kunnen bedenken. Het drukt dan niet op de uren die geboden worden vanuit de maatwerkvoorziening en de thuiszorgmedewerkers kunnen dan meer huishoudens in dezelfde tijd helpen.

Naast de verordeningsknoppen kan in de dagelijkse praktijk natuurlijk gewezen worden op de mogelijke eigen kracht van de inwoner en een mogelijk beroep op de sociale omgeving of de mantelzorger.

Tenslotte kunnen innovaties zoals een Huis van Morgen helpend zijn in het totaalplaatje.

Dit is een initiatief waarin inwoners voorlichting kunnen krijgen over zorginnovaties die hun leven makkelijker maken. Het zijn veelal aanpassingen die mensen zelf aan kunnen schaffen, waardoor een beroep op maatwerkvoorzieningen verminderd. De winst zit in een prettiger bestaan voor cliënten, maar ook een verlichting van de mantelzorger. Als de mantelzorger minder belast is, kan die mogelijk wel de huishoudelijke taken weer vervullen.

3. Met welke knoppen zouden de gevolgen van personeelstekort juist groter worden?

Knoppen die van invloed zijn op de vergroting van het probleem zijn:

- Verlagen van de eigen bijdrage. Dit zorgt voor een aanzuigende werking op voorzieningen en vooral op de huishoudelijke ondersteuning

- Ontmoedigen van algemene voorzieningen zoals de was- en strijkservice. Elk half uur dat de huishoudelijke hulp de was niet hoeft te doen bij cliënten, kan worden besteed in een ander huishouden. Zo kan de schaarste worden verdeeld.