raadsvragen D66-Onterechte boetes parkeerhandhaving
Een raadslid stelde op 6 mei 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (9 vragen).
In het kort
9 vragen en wat het college antwoordt
- Wordt er in de handhaving van het betaald parkeren (met inbegrip van het vergunningensysteem) in Ede gebruik gemaakt van scanauto’s, AI en/of algoritmes? → Nee.
- Zo ja, heeft de gemeente Ede een data protection impact assessment (DPIA) of gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) uitgevoerd? → n.v.t.
- In welke mate en op welke onderdelen in de procesketen zijn externe (markt-)partijen ingeschakeld? → n.v.t.
- Hoe werkt het proces van bezwaar/beroep tegen parkeerboetes in Ede? → Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen twee typen parkeerboetes: fiscale naheffing (gemeentelijk) en parkeerovertredingen die vallen onder de Wet Administratieve Handhaving…
- Artikel 11 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens bevat de zogeheten ‘onschuldpresumptie’. → Ja.
- Hoeveel parkeerovertredingen worden er per jaar in Ede geconstateerd en hoeveel daarvan worden betwist? → In 2025 zijn 10.099 parkeerboetes uitgeschreven; hiervan zijn 3525 fiscale naheffingen en 6574 WAHV zaken.
- Is daarbij een onderscheid te maken tussen handmatige resp. geautomatiseerde handhaving (als dat voorkomt)? → Nee, alles is handmatig.
- Wat is het aandeel laden/lossen resp. gehandicaptenparkeerkaart in het aantal toegekende bezwaren? → Laden en lossen op een gehandicapten parkeerplaats is niet strafbaar.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2026/43
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
14 april 2026
Onderwerp:
Onterechte boetes vanuit parkeerhandhaving
Indiener:
Henk Kohsiek – D66
Inleiding:
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft in het kader van een themastudie naar de praktische inzet van algoritmes en AI in Nederland een onderzoek gedaan naar de inzet van scanauto’s voor parkeerhandhaving1. Het onderzoek ging over het gebruik van Artificial Intelligence (AI) en algoritmes. Over het onderzoek is een bericht gepubliceerd met als titel ‘Honderdduizenden onterechte boetes door scanauto’s2. In dat bericht staat onder meer “Is er niet betaald, dan zijn de systemen onverbiddelijk en volgt automatisch een boete.” Volgens berekeningen van de AP is meer dan 10 procent van de opgelegde boetes onterecht. De AP baseert zich daarbij op gegevens van gemeenten. Mensen die bezwaar maken tegen de boete, krijgen in 40 tot 62 procent van de gevallen gelijk. Ook constateert de AP dat mensen met een gehandicaptenparkeerkaart of die minder digitaal vaardig zijn, problemen ondervinden in de bezwaarprocedure. Ten slotte constateert de AP dat gemeenten weinig samenwerken of van elkaars ervaringen gebruik maken. D66 heeft er begrip voor dat de kosten van parkeerhandhaving zo laag mogelijk worden gehouden, want die worden betaald uit de opbrengst van het parkeren. Lage handhavingskosten dragen daarmee bij aan lage parkeertarieven. Effectieve handhaving vinden wij ook belangrijk, ook om de geloofwaardigheid van het parkeerbeleid te vergroten. Maar onterechte boetes, opgelegd door een geheel of grotendeels automatisch proces, vinden wij problematisch. Te meer als dat leidt tot ingewikkelde bezwaarprocedures die kwetsbare groepen bovenmatig belasten. Wij willen niet dat de burger de dupe wordt van rationalisaties bij de overheid om zijn onschuld aan te tonen en opgelegde boetes aan te vechten.
Voordat een gemeente scanauto’s mag gebruiken, moet – volgens de AP - de gemeente bovendien onderzoeken welke privacyrisico’s er zijn en hoe deze risico’s kunnen worden beperkt (via een data protection impact assessment (DPIA) of gegevensbeschermingseffectbeoordeling).
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 6 mei 2026 A. Wat betreft de inzet van scanauto’s en geautomatiseerde uitvoering beboeting:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wordt er in de handhaving van het betaald parkeren (met inbegrip van het vergunningensysteem) in Ede gebruik gemaakt van scanauto’s, AI en/of algoritmes?
Antwoord van het college
Nee.
Vraag 2
Zo ja, heeft de gemeente Ede een data protection impact assessment (DPIA) of gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) uitgevoerd? Zo ja, hoe zijn de uitkomsten toegepast?
Antwoord van het college
n.v.t.
Vraag 3
In welke mate en op welke onderdelen in de procesketen zijn externe (markt-)partijen ingeschakeld? Indien dit het geval is, welke afspraken zijn daarbij gemaakt?
Antwoord van het college
n.v.t.
B. In het algemeen:
Vraag 4
Hoe werkt het proces van bezwaar/beroep tegen parkeerboetes in Ede? Is dit ook op niet-digitale wijze te doorlopen?
Antwoord van het college
Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen twee typen parkeerboetes: fiscale naheffing (gemeentelijk) en parkeerovertredingen die vallen onder de Wet Administratieve Handhaving Verkeersvoorschriften (WAHV, Openbaar Ministerie).
De fiscale naheffing is een gemeentelijke belasting indien er een overtreding is vastgesteld naar aanleiding van betaald parkeren. Hierbij geldt een mogelijkheid tot bezwaar: 1 2
https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/documenten/inzet-van-scanautos-voor-parkeerhandhaving https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/honderdduizenden-onterechte-boetes-door-scanautos
De belastingplichtige maakt bezwaar tegen de aanslag. Een medewerker van de afdeling Belastingen beoordeelt op basis van het bezwaarschrift, met bewijsstukken en het proces verbaal, of het bezwaarschrift terecht is en de aanslag vernietigd moet worden. De heffingsambtenaar doet uitspraak op het bezwaarschrift. (gegrond/ongegrond).
Iemand kan hiertegen in beroep gaan. Bij een ongegrond verklaard bezwaarschrift kan de belastingplichtige binnen zes weken in beroep bij de bestuursrechter. De heffingsambtenaar schrijft een verweerschrift, met onderbouwende stukken. De rechter doet uitspraak.
Hierna staat eventueel hoger beroep bij het Hof, en cassatie bij de Hoge Raad open. Hier geldt verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat. Beide procedures kunnen schriftelijk en digitaal worden doorlopen.
Daarnaast zijn er parkeerovertredingen die vallen onder de wet administratieve handhaving verkeersvoorschriften (WAHV). Dit zijn boetes onder het gezag van het Openbaar Ministerie, die geïnd worden via het CJIB. De bezwaarprocedure hiertegen valt onder de verantwoordelijkheid en gestelde voorwaarden van Justitie-OM en daarmee buiten de gemeentelijke invloedssfeer. Deze procedure kan zowel schriftelijk als digitaal doorlopen worden.
Vraag 5
Artikel 11 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens bevat de zogeheten ‘onschuldpresumptie’. Mogelijk is deze formeel niet van toepassing op het opleggen van belastingen zoals parkeerboetes. Maar deelt het college desondanks de mening van D66 dat onterechte parkeerboetes zo veel mogelijk voorkomen moeten worden? En dat het betwisten van onterechte boetes zo eenvoudig en toegankelijk mogelijk moet zijn, ook voor niet digitaal vaardige burgers?
Antwoord van het college
Ja. Zorgvuldigheid is een basisvoorwaarde in het handelen van de overheid, zo ook bij de controle van parkeervoorschriften. De feiten en omstandigheden in een situatie die leidt tot een boete, kunnen achteraf tóch anders geweest zijn. Dan kan er sprake zijn van een onterechte boete, maar die vaststelling in de rechtspraak is steeds achteraf. De mogelijkheid om een boete te betwisten is eveneens een voorwaarde. De wijze waarop de boete betwist kan worden moet begrijpelijk en duidelijk zijn voor de degene die de boete heeft ontvangen.
Vraag 6
Hoeveel parkeerovertredingen worden er per jaar in Ede geconstateerd en hoeveel daarvan worden betwist?
Antwoord van het college
In 2025 zijn 10.099 parkeerboetes uitgeschreven; hiervan zijn 3525 fiscale naheffingen en 6574 WAHV zaken.
Van hoeveel van de betwiste boetes wordt het bezwaar toegekend?
Antwoord: Van de bezwaren tegen de fiscale naheffing is 10,6% gegrond verklaard, concreet gaat het om 46 gevallen. Het moet daarbij gezegd zijn dat in 5% van de gegrond verklaarde gevallen, concreet 23 zaken, sprake was van een onterechte vaststelling of dat er sprake was van een achteraf dermate onduidelijke situatie of andere feiten en omstandigheden, dat het opleggen van een naheffingsaanslag niet terecht zou zijn.
Met betrekking tot de afhandeling van bezwaren in WHAV zaken wordt door het CJIB/CVOM aan ons geen informatie verstrekt.
Vraag 7
Is daarbij een onderscheid te maken tussen handmatige resp. geautomatiseerde handhaving (als dat voorkomt)?
Antwoord van het college
Nee, alles is handmatig.
Vraag 8
Wat is het aandeel laden/lossen resp. gehandicaptenparkeerkaart in het aantal toegekende bezwaren?
Antwoord van het college
Laden en lossen op een gehandicapten parkeerplaats is niet strafbaar. Indien op een gehandicapten parkeerplaats zónder geldige parkeerkaart geparkeerd wordt - dus zonder onmiddellijk laden en lossen van personen of goederen-, dan wordt daarop gehandhaafd.
Vraag 9
In hoeverre is gebruik gemaakt van ervaringen van andere gemeenten c.q. worden de eigen ervaringen gedeeld?
Antwoord van het college
Parkeerbeleid is een individuele gemeentelijke aangelegenheid, dat maakt dat de handhaving van dat beleid lokaal verschilt. Indien sprake zou zijn van het overdenken van nieuw beleid en/of nieuwe handhavingsmethoden is het gebruikelijk dat ervaringen in andere gemeenten worden opgehaald.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen D66-Onterechte boetes parkeerhandhaving
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.