Vakmensen in Ede
Een raadslid stelde op 24 maart 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Ede (8 vragen).
In het kort
8 vragen en wat het college antwoordt
- Hoe gaat het college (in lijn met de ambities van Regio Foodvalley) het mbo en Leven Lang Ontwikkelen een gelijkwaardige plek geven in het lokale beleid, zodat de… → We zien dat goed opgeleide vakmensen onmisbaar zijn voor de ontwikkelingen waar Ede voor staat.
- Hoe vaak heeft het Werkcentrum Regio Food Valley afgelopen jaar (die aangeven dat ze dé plek zijn over werk, leren en personeel, scholing en loopbaan) vakmensen/mbo… → Vanuit het Regionaal Werkcentrum (verder: RWC) zijn er in 2025 15 trajecten ingezet in de richting van functiegerichte opleidingen en praktijkverklaringen.
- Werkkracht Ede helpt met het vinden van werk en met training voor verschillende doelgroepen (bijstand, beschut werken, ontwikkeltraject). → De dienstverlening vanuit Werkkracht Ede BV sluit altijd aan op de ontwikkelmogelijkheden van de werkzoekende.
- De landelijke bekostiging van het mbo is sterk gericht op diplomarendement, terwijl werkgevers en werkenden steeds vaker behoefte hebben aan korte, gerichte… → Het college herkent de groeiende behoefte vanuit werkgevers en werkenden aan korte, flexibele en praktijkgerichte scholingstrajecten.
- Steeds vaker wordt benadrukt dat mensen niet alleen op diploma’s, maar vooral op vaardigheden gematcht zouden moeten worden. → Bij de ontwikkeling van het RWC Foodvalley heeft dit binnen de Werkgroep Gegevensdeling de aandacht.
- Een grote groep inwoners heeft moeite met basisvaardigheden zoals taal, rekenen en digitale vaardigheden, wat deelname aan scholing en werk belemmert. → Het college biedt verschillende vormen van ondersteuning.
- Ziet u een mogelijkheid om het gesprek aan te gaan met bedrijven hoe vacatures opgelost kunnen worden door meer te focussen op vaardigheden/skills dan alleen op… → Ja, dit is al onderdeel van de huidige werkgeversbenadering en dienstverlening vanuit het RWC.
- Ook in het mbo zijn er helaas studenten die vroegtijdig hun studie afbreken vanwege (privé)omstandigheden. → Zie ook antwoord 4.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Beantwoording raadsvragen
2026/22
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum:
10 februari 2026
Onderwerp:
Vakmensen in Ede: Ondersteuning voor bijscholingsmogelijkheden als motor van de grote transities
Indiener:
Louke Koopmans - D66
Inleiding:
Ede staat voor grote maatschappelijke en economische transities. De energietransitie, digitalisering en de snelle opkomst van nieuwe technologieën zoals AI veranderen de arbeidsmarkt ingrijpend. Voor veel beroepen betekent dit dat vaardigheden sneller verouderen en dat om- en bijscholing noodzakelijk is om aan het werk te blijven of te komen. Dit blijkt ook uit eerdere studies van Regio Food Valley.
Vakmensen zijn cruciaal. Juist het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) speelt hierin een sleutelrol. In Ede studeren duizenden mbo-studenten en werken sterke onderwijsinstellingen nauw samen met het regionale bedrijfsleven.
Tegelijkertijd zien we dat de vraag vanuit werkgevers steeds vaker gericht is op concrete vaardigheden, terwijl het onderwijssysteem nog sterk is ingericht rond volledige diploma’s. Een praktisch voorbeeld is de energietransitie: de vraag naar vakmensen die warmtepompen kunnen installeren is groot. Voor veel werkenden is het echter niet haalbaar om een volledig meerjarig mbo-traject te volgen, terwijl zij wél snel inzetbaar kunnen zijn met gerichte certificaten of modules. Leven Lang Ontwikkelen is daarmee geen abstract beleidsdoel, maar een randvoorwaarde voor bestaanszekerheid, voor het invullen van vacatures en voor het slagen van de groene en digitale transitie in Ede.
Vragen en beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 24 maart 2026:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Hoe gaat het college (in lijn met de ambities van Regio Foodvalley) het mbo en Leven Lang Ontwikkelen een gelijkwaardige plek geven in het lokale beleid, zodat de beloofde 10.000 banen in Ede daadwerkelijk ingevuld kunnen worden?
Antwoord van het college
We zien dat goed opgeleide vakmensen onmisbaar zijn voor de ontwikkelingen waar Ede voor staat.
Daarom werkt het college binnen het thema Leven Lang Ontwikkelen (LLO) samen met onderwijs en ondernemers en andere overheden (Provincie, UWV en regiogemeenten) aan toegankelijk en praktijkgericht leren. Werkgevers en onderwijs delen daarbinnen een gezamenlijke verantwoordelijkheid om het opleidingsaanbod in het mbo breed te houden. Dat gebeurt bijvoorbeeld door skills-gerichte opleidingsmodules te bieden waarmee het voor werkenden en werkzoekenden makkelijker wordt om zich bij te scholen en aan het werk te blijven of te komen.
Vraag 2
Hoe vaak heeft het Werkcentrum Regio Food Valley afgelopen jaar (die aangeven dat ze dé plek zijn over werk, leren en personeel, scholing en loopbaan) vakmensen/mbo ondersteund?
Antwoord van het college
Vanuit het Regionaal Werkcentrum (verder: RWC) zijn er in 2025 15 trajecten ingezet in de richting van functiegerichte opleidingen en praktijkverklaringen.
Vraag 3
Werkkracht Ede helpt met het vinden van werk en met training voor verschillende doelgroepen (bijstand, beschut werken, ontwikkeltraject). In hoeverre ligt de nadruk op vakwerk/mbo?
Antwoord van het college
De dienstverlening vanuit Werkkracht Ede BV sluit altijd aan op de ontwikkelmogelijkheden van de werkzoekende. Waar dit kan en nodig is wordt er ingezet op praktijkverklaringen mbo. Dit doet Werkkracht o.a. door een doorlopende lijn vanuit het Expertisecentrum Groeikracht samen met het onderwijs. Ook worden mbo vakgerichte opleidingen door Werkkracht ondersteund in combinatie met baangarantie.
Vraag 4
De landelijke bekostiging van het mbo is sterk gericht op diplomarendement, terwijl werkgevers en werkenden steeds vaker behoefte hebben aan korte, gerichte leertrajecten. Is het college bereid om – in navolging van steden als Utrecht – te onderzoeken hoe lokale cofinanciering kan worden ingezet voor korte certificaat- of module-opleidingen in het mbo, zodat Edenaren niet vastlopen in meerjarige trajecten wanneer zij bijvoorbeeld snel willen worden bijgeschoold tot warmtepomp-installateur? Zo nee, waarom niet?
Antwoord van het college
Het college herkent de groeiende behoefte vanuit werkgevers en werkenden aan korte, flexibele en praktijkgerichte scholingstrajecten. Binnen de Arbeidsmarktregio FoodValley wordt al ingezet op alternatieve en aanvullende financieringsmogelijkheden om kortdurende scholing beter toegankelijk te maken zoals de mbo-verklaring, de praktijkverklaring en de implementatie van de Sectorale Ontwikkelpaden Zorg, Groen en Installatietechniek.
Daarnaast verkennen we nieuwe vormen van onderwijs, zoals een bedrijfsvakschool in Ede. De recent ondertekende intentieovereenkomst tussen Barneveldse Techniek Opleiding (BTO) en Christelijke Onderwijs Groep Vallei & Gelderland- Midden (COG) kan hiervoor een belangrijke stap zijn. Gemeente Ede en Regio Foodvalley (in het kader van de Human Capital Agenda) ondersteunen deze verkenning.
Vraag 5
Steeds vaker wordt benadrukt dat mensen niet alleen op diploma’s, maar vooral op vaardigheden gematcht zouden moeten worden. Hoe kan de gemeente de landelijke standaard CompetentNL benutten binnen de Regionale Werkcentra, zodat inwoners en werkgevers in Ede elkaar vinden op basis van wat iemand kán, in plaats van uitsluitend op formele diploma’s?
Antwoord van het college
Bij de ontwikkeling van het RWC Foodvalley heeft dit binnen de Werkgroep Gegevensdeling de aandacht.
Doel is dat inwoners en werkgevers elkaar beter kunnen vinden op wat iemand kan, en niet alleen op wat iemand op papier heeft.
Vraag 6
Een grote groep inwoners heeft moeite met basisvaardigheden zoals taal, rekenen en digitale vaardigheden, wat deelname aan scholing en werk belemmert. Welke concrete vormen van financiële ondersteuning (zoals scholingsvouchers of vergoeding van reiskosten) biedt de gemeente Ede aan inwoners met beperkte basisvaardigheden, zodat zij niet buiten de boot vallen bij de digitale en groene transitie?
Antwoord van het college
Het college biedt verschillende vormen van ondersteuning. Via het Taalhuis Ede kunnen mensen werken aan taal, rekenen en digitale vaardigheden. Daarnaast kunnen inwoners met een laag inkomen gebruikmaken van regelingen zoals bijzondere bijstand of het minimabeleid, bijvoorbeeld voor kosten die samenhangen met scholing. Scholing maakt onderdeel uit van de ondersteuning door Werkkracht wanneer dit nodig is om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen.
Vraag 7
Ziet u een mogelijkheid om het gesprek aan te gaan met bedrijven hoe vacatures opgelost kunnen worden door meer te focussen op vaardigheden/skills dan alleen op diploma’s, en welke rol zij eventueel kunnen vervullen bij het aanleren van deze vaardigheden/skills? Zo nee, waarom niet?
Antwoord van het college
Ja, dit is al onderdeel van de huidige werkgeversbenadering en dienstverlening vanuit het RWC. Ook wordt dit gesprek gevoerd in de gemeentelijke contacten met ondernemersorganisaties (zoals EBC) en individuele bedrijven. Ook binnen de Human Capital Agenda is dit een belangrijk thema: hoe zorgen we dat mensen en vacatures beter op elkaar aansluiten, op basis van vaardigheden.
Vraag 8
Ook in het mbo zijn er helaas studenten die vroegtijdig hun studie afbreken vanwege (privé)omstandigheden. Ziet het college mogelijkheden om samen met bedrijven, Aeres, Technova en Dulon te komen tot het meegeven van een vorm van certificaten of een bewijs van skills/vaardigheden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord van het college
Zie ook antwoord 4. We vinden het belangrijk dat wat mensen leren ook waarde houdt, ook als zij een opleiding niet afronden. Daarom sluiten we aan bij landelijke ontwikkelingen rond certificaten en microcredentials. Deze hebben landelijke erkenning, worden door DUO geregistreerd en hebben waarde op de arbeidsmarkt. Dat is belangrijk, omdat werkgevers daar ook daadwerkelijk op kunnen vertrouwen.
Bekijk de brief: Beantwoording raadsvragen fractie D66 over Vakmensen in Ede
Bron: raadsinformatie van de gemeente Ede (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.