schuldhulpverlening en vroegsignalering

Vraag 1

Herkent het college het landelijke beeld dat inwoners met schulden niet altijd tijdig worden bereikt als gevolg van personeelstekorten?

Antwoord van het college

Hoe is de situatie momenteel in Enschede?

Het college kan zich voorstellen dat dit het landelijke beeld is zolang het Rijk hiervoor niet structureel gelden beschikbaar stelt. Vroegsignalering is een wettelijke taak, maar het budget dat we daarvoor van het Rijk krijgen is helaas niet voor meerdere jaren opgenomen in de rijksbegroting. In Enschede hebben we hiervoor een reserve aangelegd van de in eerdere jaren ontvangen incidentele gelden. Daarmee bieden we in ieder geval tot en met 2030 continuïteit in de gemeentelijke budgetten voor Vroegsignalering. De formatie in Enschede is afgestemd op die budgetten. Daar zit geen structurele onderbezetting op.

Vraag 2

Hoeveel signalen van betalingsachterstanden heeft de gemeente Enschede in het afgelopen jaar ontvangen en welk percentage van deze inwoners is daadwerkelijk bereikt?

Antwoord van het college

Welke capaciteit en middelen zet Enschede hiervoor in?

Enschede heeft in 2025 14.352 signalen ontvangen. Dat leidde tot 12.145 meldingen. In een melding zitten dan meerdere signalen van één persoon. Hiervan wist Vroegsignalering 33% te bereiken. Het landelijk gemiddelde in 2025 was 20%. Bereik betekent dat de inwoner heeft gereageerd op een brief of een medewerker telefonisch of aan huis heeft gesproken.

Alle huishoudens met meldingen krijgen een brief. Een deel van de meldingen (960) bevatten een crisissignaal. Dan dreigt bijvoorbeeld een huisuitzetting of afsluiting van energie. Deze meldingen pakt Vroegsignalering als eerste op en hiervan weet men 64% te bereiken (landelijk: 30%), door te bellen en met huisbezoeken. Een andere prioriteit ligt bij huishoudens met kinderen. Ook die probeert het team met bellen en huisbezoeken te bereiken.

Op dit moment werken er binnen het team Vroegsignalering 5 medewerkers, wat goed is voor 4,67 FTE. Mede door de aangelegde reserve bedraagt het budget van 2026 hiervoor 441.651 euro.

Vraag 3

Is er in Enschede sprake van wachtlijsten of oplopende doorlooptijden bij de toegang tot schuldhulpverlening?

Antwoord van het college

Zo ja, wat is de gemiddelde tijd tussen het eerste signaal en het startgesprek?

Nee, wij hebben geen wachtlijsten. We hebben verschillende ingangen tot de schuldhulpverlening. Voor mensen met lage schulden werken we met de Thuisadministratie van Alifa en Humanitas. Daarvoor bestaat geen wachttijd. Na aanmelding bij de Stadsbank kreeg in 2025 65% van de klanten binnen 4 weken het eerste gesprek. Bij een crisissituatie gebeurt dat binnen 3 dagen. Ook in het eerste kwartaal van 2026 blijft de gemiddelde tijd tot het eerste gesprek binnen de grens van 4 weken. Stadsbank Oost-Nederland ziet die tijd iets oplopen eind 2025/begin 2026, maar het blijft nog steeds binnen die grens van 4 weken.

Ondernemers met schulden kunnen over het algemeen binnen een week bij ROZ Twente terecht. Bij crisissituaties kan dat binnen 3 dagen.

Vraag 4

Welke concrete verbetermaatregelen zijn (recent) genomen om vroegsignalering en schuldhulpverlening in Enschede te versterken?

Antwoord van het college

De gemeente zet in op ketensamenwerking met Stadsbank. In de Wijkteams, bij Vroegsignalering, in de ketens van werk en inkomen en bij Debiteuren werkt de gemeente samen met een vaste medewerker van de Stadsbank. Deze sluit aan bij werkoverleggen en kan ook snel aansluiten bij een gesprek met een inwoner. Deze manier van werken is laagdrempelig en persoonlijk en geeft de Stadsbank een gezicht in de wijk.

De contactpogingen vanuit Vroegsignalering hebben soms ook een later effect. Dan komen mensen bijvoorbeeld bij de Wijkwijzer voor aanvullende informatie.

Daarnaast proberen we aan te sluiten bij het zoekgedrag van mensen op internet. Daar zoeken inwoners vaak naar termen als “snel geld lenen” en “lenen zonder bkr”. Eind vorig jaar hebben we een Google-advertentie geplaatst die getoond werd bij mensen uit Enschede met dat soort zoekvragen. Die advertentie werd meer dan 900x aangeklikt in 8 weken en leidde mensen via een webpagina van de gemeente naar tips over een sociale lening van de Stadsbank en andere hulp bij schulden. Deze advertentie gaan we dit jaar een paar keer herhalen.

Vraag 5

Deelt het college de opvatting van het CDA dat BNPL diensten de drempel om schulden aan te gaan verlagen, mede door marketing gericht op jongeren en jongvolwassenen?

Antwoord van het college

In hoeverre leidt dit in Enschede tot (beginnende) schuldenproblematiek?

Ja, het college deelt de opvatting dat Buy Now Pay Later (BNPL)-diensten de drempel om schulden aan te gaan verlagen. Dit zien we ook terug bij de jongeren die we in beeld hebben.

Vraag 6

Op welke wijze geeft de gemeente Enschede voorlichting over de risico’s van BNPL-diensten aan jongeren en jongvolwassenen?

Antwoord van het college

Ziet het college mogelijkheden om de samenwerking met onderwijs, jongerenwerk en maatschappelijke partners op dit punt te versterken?

Onderwijs, jongerenwerk en maatschappelijke partners maken allemaal deel uit van het netwerk Rondkomen met je inkomen. Daar werken we structureel aan de verbinding en samenwerking met (nieuwe) partners.

De risico’s van BNPL diensten maakt deel uit van de financiële onderwijsprogramma’s aan jongeren. Nagenoeg alle scholen geven financieel onderwijs. Zo biedt Saxion een training aan voor leraren om financiële problemen in de klas te herkennen. De Stadsbank biedt onderwijs op scholen aan. Daar merken ze in sommige klassen dat driekwart van de kinderen online wel eens een gokje waagt. Ook dat is een groot probleem bij jongeren.

Vraag 7

Veel BNPL-aanbieders vallen buiten de reguliere convenanten voor vroegsignalering. Hoe krijgt de gemeente Enschede deze vaak ‘onzichtbare’ schulden, met name onder jongeren en jongvolwassenen, toch in beeld?

Antwoord van het college

Deze krijgen wij als gemeente niet in beeld zonder landelijke maatregelen. Daar lobbyen we dan ook voor. Ondertussen proberen we ze zo vroeg mogelijk te bereiken via de mogelijkheden die we wél hebben: via het onderwijs, de jongerenketen van werk en inkomen, de wijkteams, de schuldhulpverlening en de maatschappelijke partners.

Enschede, 12 mei 2026 Burgemeester en Wethouders van Enschede, de Secretaris, de Burgemeester, M.W. de Graaf R.W. Bleker