vervolgvragen fijnstofmetingen
Een raadslid stelde op 20 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Harderwijk.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
ons kenmerk: pagina:
02430000233588 / 02430000812721 2 van 7
geïnitieerd instrument om de maatschappelijke discussie over luchtkwaliteit te vertalen naar concrete, zij het indicatieve, lokale monitoring.
Vraag 2:
U geeft aan dat deze sensoren enkel PM2,5 meten. Hoe verklaart u dat wij van u meetreeksen van zowel PM2,5 als PM10 hebben ontvangen tot en met augustus 2025?
Antwoord 2:
Het klopt dat u van ons meetreeksen heeft ontvangen die zowel PM2,5- als PM10-waarden bevatten. De meetreeksen die u heeft ontvangen, zijn de onbewerkte data die lokaal door de sensoren zijn geregistreerd. Wij hebben geconstateerd dat ondanks het doorsturen van de PM10data, alleen de PM2,5-waarden publiekelijk op Samenmeten.nl worden weergegeven. Dit duidt op een mogelijke registratie kwestie op het landelijke portaal. Wij onderzoeken momenteel met de beheerder van het Samen Meten-netwerk waarom de PM10-waarden niet worden geregistreerd.
Vraag 3:
In 2021 en 2022 heeft de AnteaGroup in opdracht van de gemeente Harderwijk fijnstofmetingen uitgevoerd, waarvan u op 21 februari 2023 de resultaten ontving. Wat was het doel van dit onderzoek en wat heeft het college met de uitkomsten gedaan?
Antwoord 3:
Het onderzoek door AnteaGroup in 2021 en 2022 had als doel om de fijnstofdata (PM10 en PM2,5) die tussen 27 augustus 2021 en 1 september 2022 op De Bleek in Harderwijk waren gemeten, te analyseren. De conclusie van het rapport dat de normen werden gehaald, bevestigde het huidige beleid en de prognoses dat Harderwijk voldoet aan de eisen. Het college heeft op basis van dit rapport geen noodzaak gezien tot het nemen van specifieke, aanvullende, lokale maatregelen op die locatie, omdat er geen formele overschrijdingen werden vastgesteld.
Vraag 4:
De AnteaGroup baseerde haar onderzoek op gegevens van de vier eerdergenoemde sensoren, die u nu als onnauwkeurig en onbetrouwbaar bestempelt. Geldt deze kwalificatie ook voor het onderzoek van de AnteaGroup?
Antwoord 4:
De kwalificatie dat de sensoren niet geschikt zijn voor het officieel vaststellen van Europese normen, geldt inderdaad ook voor de analyse van AnteaGroup. De analyse van AnteaGroup gaf een goede inschatting dat de Bleek aan de normen voldeed. Maar omdat het om een lokale sensor ging waarvan de precieze kalibratie onbekend was, kon het rapport geen officieel bewijs leveren.
AnteaGroup gaf zelf aan dat de meting dichter bij de weg plaatsvond dan officieel mag, en dat van 48 dagen (vooral in de winter) de meetgegevens ontbraken. Dit maakt de conclusie minder zeker.
De analyse was dus nuttig voor inzicht, maar de data is door haar aard niet geschikt voor formele wettelijke toetsing.
ons kenmerk: pagina:
02430000233588 / 02430000812721 3 van 7
Vraag 5:
De meetreeksen van deze sensoren zijn nog altijd openbaar in te zien. Waarom zijn deze sensoren niet verwijderd als zij volgens u onnauwkeurige en onbetrouwbare data leveren?
Antwoord 5:
Gemeente Harderwijk is niet de enige deelnemer aan Samen meten. De landelijke meetstations liggen ver bij Harderwijk vandaan. De meetsensoren in Harderwijk en in gemeenten rond Harderwijk geven gezamenlijk een verfijning van het meetnetwerk. Zo krijgt men meer inzicht in lokale trends. Citizens science dankt de nauwkeurigheid aan het grote aantal metingen. De pieken en dalen zijn vaak in lijn met de kwalitatief betere sensoren van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit. Dankzij het grote aantal goedkopere meetsensoren kan op veel meer plaatsen gemeten worden dan alleen op de plaatsen van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit.
Vraag 6:
Kunt u exact aangeven waar de sensoren zich bevinden die door het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) worden gebruikt?
Antwoord 6:
Het CIMLK maakt gebruik van de GCN (Generieke Concentratiekaart Nederland) die het RIVM opstelt. Deze GCN wordt gekalibreerd met metingen uit het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit. De meetlocaties van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit staan openbaar op Luchtmeetnet.nl.
Vraag 7:
Zijn de CIMLK-sensoren dezelfde als de sensoren die zijn gebruikt in de rapportage van de AnteaGroup, of betreft het andere meetpunten?
Antwoord 7:
De sensoren die door het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) worden gebruikt, zijn niet dezelfde als de sensoren die in de rapportage van de AnteaGroup zijn geanalyseerd. Het CIMLK maakt gebruik van de GCN (Generieke Concentratiekaart Nederland) die het RIVM opstelt.
Deze GCN wordt gekalibreerd met metingen uit het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit.
De meetlocaties van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit staan openbaar op Luchtmeetnet.nl.
Vraag 8:
Op Samenmeten.nl worden in Harderwijk alleen PM2,5-metingen getoond, terwijl in omliggende gemeenten zoals Zeewolde en Ermelo zowel PM2,5 als PM10 wordt gemeten. Waarom is dit in Harderwijk niet het geval?
Antwoord 8:
Zie antwoord 2. Wij hebben geconstateerd dat ondanks het doorsturen van de PM10-data, alleen de PM2,5-waarden publiekelijk op Samenmeten.nl worden weergegeven. Dit duidt op een mogelijke registratie kwestie op het landelijke portaal. Wij onderzoeken momenteel met de beheerder van het Samen Meten-netwerk waarom de PM10-waarden niet worden geregistreerd.
ons kenmerk: pagina:
02430000233588 / 02430000812721 4 van 7
Vraag 9:
Deelt u de mening van het CDA dat optimale luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving in Harderwijk ook vragen om structurele PM10-metingen?
Antwoord 9:
Het College deelt de ambitie van het CDA voor een optimale luchtkwaliteit en erkent de noodzaak om te monitoren. Echter, wij zien geen dringende noodzaak om nu direct structurele, formele PM10-metingen op te starten in Harderwijk. Er is in de provincie Gelderland geen sprake van overschrijdingen van de jaargemiddelde PM10-grenswaarden. Het College is van mening dat de huidige methode – de strategische focus op het reduceren van PM2,5 en het gebruik van de betrouwbare CIMLK-modellen voor beide fracties – een goede basis biedt om zowel de wettelijke normen te garanderen als de gezondheidsdoelen van het SLA te bereiken. Extra investeringen in formele PM10-metingen zouden ten koste gaan van middelen die nu ingezet worden voor effectieve bronmaatregelen of de promotie van burgerbetrokkenheid. Kosten per volwaardige meetinstallatie voor stoffen zoals PM10, NO2, ozon en benzeen kosten doorgaans tienduizenden tot honderdduizenden euro’s.
Vraag 10:
Kunt u toelichten op welke gegevens of analyses u de verwachting baseert dat de doelen van het Schone Lucht Akkoord (SLA) in onze gemeente zowel haalbaar als betaalbaar zijn?
Antwoord 10:
De verwachting dat de doelen van het Schone Lucht Akkoord (SLA) in onze gemeente haalbaar en betaalbaar zijn, is gebaseerd op een combinatie van landelijke analyses, lokale aansluiting bij bestaand beleid en de aard van het SLA zelf. De uitspraak 'haalbaar en betaalbaar' is direct afkomstig uit de landelijke onderbouwing van het Schone Lucht Akkoord, opgesteld door het Rijk in samenwerking met de deelnemende partijen.
• Landelijke Analyse: Het SLA bevat een basispakket aan maatregelen waarvan op nationaal niveau is vastgesteld dat deze leiden tot de gewenste gezondheidswinst en voldoen aan de geambieerde reducties. Deze maatregelen zijn financieel draagbaar zijn binnen de afspraken en budgetten van de deelnemende overheden en sectoren.
• Sectorale Afspraken: De maatregelen zijn verdeeld over verschillende sectoren (mobiliteit, landbouw, industrie, wonen) en sluiten aan bij reeds bestaande beleidsafspraken en wettelijke verplichtingen (bijv. rondom emissieloos bouwen en zero-emissiezones), wat de implementatie vereenvoudigt en de kosten spreidt.
De gemeente Harderwijk baseert de lokale haalbaarheid en betaalbaarheid op het feit dat de gemeentelijke inspanningen synergie vertonen met al lopende programma's. Dit voorkomt het opzetten van volledig nieuwe, dure projecten.
Vraag 11:
U geeft aan dat u n.a.v. monitoringsrapportages van het CIMLK in staat bent een vinger aan de pols te houden. Op welke wijze worden de resultaten van deze rapporten vertaald naar gemeentelijk beleid of maatregelen?
ons kenmerk: pagina:
02430000233588 / 02430000812721 5 van 7
Antwoord 11:
De meetrapporten van het CIMLK helpen ons op twee manieren om in Harderwijk voor schonere lucht te zorgen:
1. Wat we nu doen, is goed genoeg De rapporten kijken naar de toekomst (2025, 2030, 2035) en laten zien dat Harderwijk de doelen van het Schone Lucht Akkoord (SLA) gaat halen met het beleid dat we nu al hebben (bijvoorbeeld verkeer en duurzaam inkopen). Dit geeft ons de bevestiging dat de huidige aanpak klopt.
• We gebruiken deze voorspellingen ook direct bij het maken van nieuwe plannen, zoals de Omgevingsvisie. Zo weten we zeker dat luchtkwaliteit goed wordt geregeld in de planfase van nieuwe bouwprojecten en infrastructuur. 2.…
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke vragen CDA over vervolgvragen fijnstofmetingen
Bron: raadsinformatie van de gemeente Harderwijk (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.