Wk.34.D.2.1. Beantwoording schriftelijke vragen evaluatie en onderbouwing vervolgfase transformatie sociaal domein
Een raadslid stelde op 9 september 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Het Hogeland.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
1 Beantwoording Vragen VVD, 10 juli 2026 Vraag 1 – Financiële aansluiting tussen raadsmemo en voorstel In de raadsmemo wordt voor de uitvoering van Samen sterk Het Hogeland uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, een resterend budget uit het programma Transformatie Sociaal Domein van € 2.149.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.340.300.
In het bijbehorende voorstel wordt eveneens uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, maar van een resterend TSD-budget van € 2.309.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.180.300. Daarmee bestaat tussen beide stukken een verschil van € 160.000 in zowel het resterende budget als de aanvullende budgetvraag.
Kan het college:
• aangeven welke bedragen juist zijn;
• verklaren waardoor het verschil van € 160.000 is ontstaan;
• aangeven welke versie van de financiële tabel en welke dekking leidend zijn voor de besluitvorming;
• en een gecorrigeerd en volledig sluitend financieel overzicht aan de gemeenteraad verstrekken?
Beantwoording:
Het financiële verschil van € 160.000 wordt veroorzaakt door onze deelname aan het project Jong Samen. Jong Samen is bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 0.5 tot 2 jaar van ouders die geen recht hebben op de kinderopvangtoeslag. Door hen vroegtijdig toegang te geven tot kinderopvang, krijgen zij dezelfde ontwikkelkansen als kinderen van ouders die wel kinderopvangtoeslag ontvangen.
In de periode 2026 tot en met 2029 zijn in Het Hogeland 30 kindplaatsen beschikbaar. Kinderen worden aangemeld via professionele verwijzers, zoals het consultatiebureau. De kinderopvang is op locaties die VVE aanbieden, zodat kinderen op één vertrouwde plek kunnen doorgroeien.
Voor de financiering van het project Jong Samen hebben wij subsidie aangevraagd bij het Nationaal Programma Groningen. Het merendeel van de kosten wordt met deze subsidie betaald, daarnaast stellen wij een bedrag van circa € 160.000 beschikbaar als cofinanciering. Deze cofinanciering wordt gedekt vanuit de resterende middelen van het voormalige programma Transformatie Sociaal Domein.
De inzet vanuit de middelen van het programma TSD is gekozen omdat het project Jong Samen bijdraagt aan het gezond opgroeien van kinderen en daarmee preventief werkt aan het voorkomen van mogelijke inzet van jeugdzorg.
In de raadsmemo Aanvraag NPG subsidie voor project 'Jong Samen' van 16 juni 2026 bent u hierover geïnformeerd. In het voorstel Samen sterk Het Hogeland wordt op pagina 9 Jong Samen genoemd als één van de pilots. In een voetnoot is aangegeven dat voor de financiering een apart collegevoorstel wordt ingediend, omdat het aanvragen van de NPG subsidie onder tijdsdruk stond.
Inmiddels is de NPG-subsidie aan ons toegekend en kan het project Jong Samen starten. De cofinanciering komt ten laste van het resterend budget van het voormalige programma Transformatie sociaal domein. Daarmee wordt het resterend budget € 2.149.000.
Bij het raadsvoorstel Financiering voorstel Samen sterk Het Hogeland, dat binnenkort aan u wordt voorgelegd, verwerken we onze cofinanciering en daarmee zijn de genoemde bedragen weer consistent.
2 Vraag 2 – Eindevaluatie In het raadsvoorstel Beleidsplan Sociaal domein (raadsvergadering 26 oktober 2022) staat beschreven dat het beleidsplan in 2025 zou worden geëvalueerd.
Is er naar aanleiding van deze toezegging, en bijvoorbeeld in het kader van de afronding van het programma Transformatie Sociaal Domein in juli 2025, een integrale eindevaluatie opgesteld?
Zo ja:
• wil het college deze eindevaluatie, inclusief de daarbij behorende analyses, conclusies en bestuurlijke besluitvorming, met de gemeenteraad delen;
• kan het college aangeven op welke wijze de uitkomsten zijn verwerkt in het voorstel Samen sterk Het Hogeland;
• Welke aanbevelingen of verbeterpunten uit deze evaluatie zijn overgenomen in de voorgestelde vervolgfase.
Zo nee:
• waarom is er, ondanks de toezegging in het raadsvoorstel, geen integrale eindevaluatie uitgevoerd?
• op basis van welke evaluaties, analyses en beleidsmatige, maatschappelijke en financiële informatie heeft het college de voorgestelde vervolgfase dan wel voorbereid?
Beantwoording:
Het voorstel Samen sterk Het Hogeland invulling geven aan landelijke en regionale ontwikkelingen. Zo heeft de VNG namens alle gemeenten in maart 2026 een convenant afgesloten met het Rijk waarin door gemeenten uiterlijk in 2028 stevige lokale teams gevormd moeten worden. Dit convenant is onderdeel van de afspraken tussen Rijk en gemeenten in de Hervormingsagenda Jeugd. Het convenant stelt onder andere dat het gaat om teams die integraal samenwerken rondom inwoners en dat deze effectief schakelen met maatschappelijke partners, in het bijzonder met organisaties en inwonersinitiatieven binnen de sociale basis. Dit zorgt ervoor dat er beter wordt aangesloten bij de leefwereld van inwoners en passende integrale ondersteuning kan worden geboden vanuit een brede blik op wat nodig is. De stevige lokale teams moeten ook een antwoord geven op andere landelijke en regionale programma’s, waaronder het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), het programma Wonen Zorg Ondersteuning (WOZO) en de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. Het gaat dus om een stelselbrede beweging. Er wordt van ons als gemeente een andere manier van werken gevraagd en daarmee verandert ook onze verantwoordelijkheid en rol als gemeente binnen het zorglandschap. Het uitgangspunt verschuift van de afzonderlijke hulpvraag en het toeleiden naar een zorgproduct naar het verbeteren van de situatie van inwoners binnen hun bredere leefomgeving. Daarbij ligt de nadruk op preventie, het versterken van de eigen kracht van inwoners en gemeenschappen, normaliseren waar dat kan en passende hulp bieden waar dat nodig is. De gemeente krijgt nadrukkelijker de verantwoordelijkheid om dit in samenhang te organiseren.
Deze ontwikkelingen passen goed in de doorontwikkeling van het sociaal domein in Het Hogeland, en vragen om een aantal vervolgstappen, die in het investeringsvoorstel Samen sterk Het Hogeland in hoofdlijnen zijn uitgewerkt via drie sporen: 1) Sociale basis, 2) Stevige lokale teams, 3) Inkoop basis-en aanvullende hulp jeugd en gezin. De versnelling op jeugd is ook nodig, omdat wij ons gecommitteerd hebben aan het langjarig perspectief jeugdregio Groningen. Wij hebben u als raad hierover via raadsmemo’s geïnformeerd, o.a. in maart en december 2025.
Wij hebben inderdaad in 2022 aan u als raad de toezegging gedaan om de resultaten van het beleidsplan in 2025 te evalueren, zodat de koers naar het nieuwe sociaal domein tot 2030 geactualiseerd kon worden en indien nodig bijgesteld.
3 In juli 2025 is door ons het besluit genomen om de programmatische aanpak van het programma Transformatie sociaal domein (TSD) over te dragen naar de lijnorganisatie. Dit betekende dat er gewerkt is aan een goede overdracht en inbedding in de lijn, wat tijd en capaciteit heeft gevraagd.
Ook is sindsdien gewerkt aan de inkoop basis- en aanvullende hulp jeugd en gezin, en de aanloop naar stevige lokale teams. Dit mondt nu uit in het investeringsvoorstel dat hiervoor al is genoemd.
In de tweede helft van dit jaar wordt een start gemaakt met het plan van aanpak voor de actualisatie van het beleidsplan . Een evaluatie van het beleidsplan is daar onderdeel van. Hierbij maken we gebruik van de kwantitatieve data die is verzameld voor de monitor.
Via de monitor houden we zicht op de realisatie van de doelen van het beleidsplan. In de raadsmemo Monitor Sociaal domein en samenlevingszaken 2025 van 18 juni 2026 bent u geïnformeerd over de monitor van het jaar 2025, en heeft u de monitorrapportage ontvangen.
Daarnaast wordt in samenspraak met onze inwoners en samenwerkingspartners vastgelegd wat nodig is om zo goed mogelijk in te spelen op de uitdagingen van het sociaal domein de komende jaren.
Deze nulmeting vormt een van de instrumenten waarop wij onze voortgang en resultaten kunnen toetsen.
Vraag 3 – Doelbereik In het voorstel Samen sterk Het Hogeland stelt het college dat de transformatie heeft geleid tot meer sturing en meer grip op maatschappelijke effecten en de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein.
Tegelijkertijd blijkt uit de Raadsmemo Monitor Sociaal Domein en Samenlevingszaken 2025 dat de druk op specialistische voorzieningen, met name binnen de jeugdzorg, onverminderd hoog blijft en de kosten zijn gestegen. Daarbij stelt het college zelf dat de beschikbare gegevens nog onvoldoende inzicht geven in de onderliggende oorzaken van deze stijging en dat verdere analyse nodig is om deze ontwikkelingen beter te kunnen duiden. Daarnaast blijkt uit de monitor dat bijvoorbeeld de sterke daling van het aantal casussen bij MEE Noord nog wordt onderzocht.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Het Hogeland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.