ruimte voor sport (1942478)

Vraag 1

Heeft de gemeente Hilversum zicht op het aantal sportverenigingen in onze gemeente dat momenteel wachtlijsten of ledenstops hanteert?

Antwoord van het college

a. Zo ja: voor welke sporten geldt dit en hoe zijn de wachtlijsten verdeeld over verschillende doelgroepen (bijv. jeugd, jongeren, volwassenen, ouderen)?

De Hilversumse sportverenigingen zijn door middel van een enquête gevraagd of zij een wachtlijst hebben. Van de 51 aangeschreven sportverenigingen hebben er 32 (63%) een reactie gegeven. In 2023 is ter voorbereiding voor de nieuwe sport- en beweegnota een verenigingsmonitor uitgezet met daarin een vraag over wachtlijsten bij sportverenigingen (respons 62%).

Bij de recente navraag hebben twaalf verenigingen aangeven een wachtlijst te hanteren. Bij de verenigingsmonitor in 2023 waren dat er negen. Bij de nieuwste navraag hebben van de tien binnensportverenigingen er vier aangeven dat ze een wachtlijst hebben. In één geval betrof dat een wachtlijst voor hun aanbod in Kortenhoef en in één geval was de beschikbaarheid van voldoende kader de oorzaak. Van de tweeëntwintig buitensportverenigingen wordt in twee/drie gevallen de beschikbare accommodatie genoemd. In vier andere gevallen gaat het om de beschikbaarheid van kader of een combinatie van beschikbaarheid kader en accommodatie. Voor twee verenigingen geldt dat zij nieuwe spelers moeten kunnen plaatsen binnen een team voordat deze lid kunnen worden.

b. Zo nee: is de gemeente bereid om dit structureel in kaart te brengen en, zo ja, op welke termijn?

 Wij zijn voornemens om in 2027 wederom een verenigingsmonitor uit te zetten. We willen verenigingen daarmee met een cyclus van vier jaar terugkerend bevragen over meerdere onderwerpen. Een vraag over wachtlijsten en de oorzaak hiervan krijgt een plaats in deze monitor.

Naast het invullen van een verenigingsmonitor worden verenigingen ook op structurele basis door diverse organisaties, zoals de eigen sportbond, en over andere thema’s bevraagd. Door de verenigingsmonitor een keer per vier jaar te versturen beperken wij de belasting voor verenigingsbestuurders en zorgen we voor een hogere respons.

Tussentijds hebben wij doorlopend contact met accounthouders van meerdere sportbonden zoals de KNVB, KNLTB en KNHB en ook de Hilversumse sportverenigingen.

Vraag 2

Zijn de redenen voor de wachtlijsten in Hilversum vooral ruimtegebrek (velden, hallen, trainingsruimte), of spelen andere factoren zoals tekort aan vrijwilligers of trainers ook een rol?

Antwoord van het college

De oorzaken van wachtlijsten zijn divers. Voor de binnensport is er in totaal in Hilversum voldoende sportaccommodatie beschikbaar. Echter, deze sluit niet altijd goed aan op de momenten waarop verenigingen en sporters willen trainen en spelen. Met name in de wintermaanden ontstaat druk op de beschikbare ruimte, waardoor piekmomenten optreden.

Bij de buitensport zien we dat HC & FC Victoria en de Hilversumsche Cricket Club een wachtlijst hebben.

Hiervoor wordt al gewerkt aan een oplossing (link). Van de overige voetbalverenigingen zijn geen signalen ontvangen over een wachtlijst vanwege het ledenaantal. De oorzaak van een wachtlijst in het voetbal hangt dan ook samen met een gewenst lidmaatschap van een specifieke club. Dit wordt ook bevestigd in het in december 2024 door Synarchis uitgevoerde onderzoek (link) en het artikel uit Trouw (link). Er is in absoluut aantal geen sprake van een te kort aan beschikbare capaciteit voor voetbal in Hilversum.

Voor zowel de binnensport als de buitensport speelt het tekort aan vrijwilligers en trainers een belangrijke rol. Verenigingen hebben soms wel ruimte, maar onvoldoende mensen om extra trainingen of teams te begeleiden. Wachtlijsten ontstaan daardoor niet alleen door ruimtegebrek, maar ook door beperkingen in organisatie en beschikbaar sporttechnisch kader.

Vraag 3

In hoeverre heeft de gemeente hierover overleg met lokale sportverenigingen en welke concrete uitkomsten zijn daaruit voortgekomen?

Antwoord van het college

In onze bilaterale gesprekken met een sportvereniging en tijdens het sportoverleg wordt er gesproken over de organisatie van sportclubs en de benodigde randvoorwaarden. De resultaten van het Mulieronderzoek “Ruimte voor Sport in Hilversum” is door het Mulier Instituut en de gemeente Hilversum met de verenigingen besproken tijdens een overleg. Dit heeft er toe geleid dat verenigingen beter door Sportfondsen worden geïnformeerd over de toekenning en verdeling van zalen.

Ook bieden we in Hilversum vanuit Verenigingsondersteuning Hilversum mogelijkheden om te werken aan kansrijk vrijwilligersbeleid binnen de sportvereniging. De trajecten “Vrijwilligers challenge” en “ClubDNA”, waar in totaal elf verenigingen zich voor hebben ingeschreven zijn hier voorbeelden van.

Vraag 4

In de Sport- en Beweegnota wordt aangegeven dat de capaciteit van sportaccommodaties volgens objectieve maatstaven weliswaar goed op orde is, maar dat piekbelasting door verenigingen wel ervaren wordt als knelpunt. Kunt u toelichten hoe vaak en voor welke sporten deze piekbelasting zich voordoet?

Antwoord van het college

 De piekbelasting van de zaalsporten vindt vooral plaats tijdens de wintermaanden. Gedurende deze maanden hebben handbal, hockey en korfbal hun zaaltrainingen en -wedstrijden. In het Mulier onderzoek “Ruimte voor sport in Hilversum” wordt voor sporthallen gemeld dat tijdens de avondpiekuren (18:00-22:00 uur) een gemiddelde bezettingsgraad van 50 procent buiten de wintermaanden geldt en dat dit toeneemt tot 93 procent in de wintermaanden.

De realisatie van de blaashaal van HMHC, na het Mulier onderzoek “Ruimte voor sport in Hilversum”, heeft de druk in de wintermaanden al doen afnemen. Door de concrete plannen voor een nieuwe blaashal bij hockeyclub ’t Spandersbosch gaan wij er vanuit dat de druk binnenkort nog verder wordt verlaagd.

Voor een financieel verantwoorde exploitatie van binnensportaccommodaties is gebruik overdag door het onderwijs noodzakelijk. De ontwikkelingen op het Sportpark zorgen ervoor dat de capaciteit in de avonduren in de toekomst toeneemt.

Vraag 5

Hoe borgt de gemeente dat bij toekomstige woningbouwprojecten en stedelijke herontwikkelingen voldoende ruimte voor sport en bewegen wordt gereserveerd?

Antwoord van het college

Het artikel uit Trouw waarnaar de VVD verwijst heeft betrekking op Utrecht. Deze gemeente verwacht tussen 2025 en 2045 een bevolkingsgroei van 38% (link). De verwachte bevolkingsgroei van 4181 inwoners, wat neerkomt op + 4,4%, in de periode tot 2045 in Hilversum (link) is hier niet mee vergelijkbaar.

Op 19 december 2025 is uw raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de door het college vastgestelde Hilversumse Leidraad Advieslijnen voor Maatschappelijke Voorzieningen (link). Het is de bedoeling dat deze leidraad wordt gebruikt bij toekomstige beleidsstukken, gebiedsagenda's en locatie- en gebiedsontwikkelingen.

Vraag 6

Zijn er signalen of onderzoeken beschikbaar over gevolgen van wachtlijsten voor de sportdeelname van Hilversummers (bijv. uitstroom, minder beweging, sociale effecten)?

Antwoord van het college

Dergelijke onderzoeken zijn bij ons, voor Hilversum of landelijk, niet bekend. Wel weten wij uit recent NOC*NSF / Mulier onderzoek (link) dat in stedelijk gebied verenigingen vaker een wachtlijst of ledenstop hanteren.

Hopende hiermee uw vragen te hebben beantwoord.