174-2025 Beantwoording raadsvragen diverse fracties - Ook wij eisen de nacht op in de gemeente Roosendaal.pdf

Vraag 1

Wat doet het college momenteel om het onveiligheidsgevoel van vrouwen in de gemeente Roosendaal te voorkomen en tegen te gaan?

Antwoord van het college

Het college erkent dat de positie van vrouwen en meisjes en in samenhang daarmee, hun veiligheid overdag, in de avond en de nacht een urgent maatschappelijk probleem is dat om aandacht vraagt.

Daarom heeft het college hierin haar verantwoordelijkheid genomen door binnen het collegeprogramma ambities, doelen en acties op te nemen, die daarop inzetten. Enerzijds willen we Roosendaal breed meer bewustwording creëren om kennis op te doen van deze problematiek, maar ook deze zichtbaar maken. Ook stimuleren we de meldingsbereidheid van discriminatie en racisme, waaronder genderongelijkheid1 valt (prioriteit 3 ‘Inclusieve samenleving’). Anderzijds zetten we in op de leefbaarheid en veiligheid door meer ontmoeting en verbinding tussen mensen te stimuleren, kwetsbare wijken te versterken en in te zetten op een gezonde generatie (prioriteit 2 ‘collegeprogramma Zij aan zij’).

Toelichting:

•

Prioriteit 2: Binnen ‘Leefbare en veilige buurten en dorpen’ wordt met het

Nationaal Programma Roosendaal ‘Voor ons Roosendaal’ ingezet op goede kansen voor de jeugd, het bevorderen van de sociale cohesie voor alle inwoners, wonen en veiligheid. Er is geen gender2 specifieke aanpak, maar een aanpak die zich op alle inwoners richt. Ook wordt jaarlijks het uitvoeringsprogramma VTHV opgesteld en zetten zowel de politie als de gemeentelijke handhavingsinspecteurs zich in om de openbare ruimte veilig te houden. Er wordt samengewerkt met maatschappelijke organisaties, waaronder Veilig Thuis. De gemeente Roosendaal is aangesloten bij Veilig Thuis regio West-Brabant. Veilig Thuis is er voor advies en ondersteuning en het melden van huiselijk geweld en kindermishandeling.

• Prioriteit 3: in de periode 2024 t/m 2026 wordt met het uitvoeringsprogramma ‘Meedoen en gelijke kansen’ een eerste start gemaakt om te werken aan gendergelijkheid3 om de positie van meisjes en vrouwen te verbeteren. Er wordt met gerichte acties en projecten ingezet op meer bewustwording en het vergroten van kennis en de zichtbaarheid van genderongelijkheid. Het meldpunt Discriminatie.nl is binnen Inwonersondersteuning Roosendaal geborgd. Jaarlijks organiseren we internationale Vrouwendag op 8 maart en sluiten we aan bij de wereldwijde campagne ‘Orange the world’ van 25 november tot en met 10 december.

Vraag 2

Zijn er cijfers bekend over onveiligheidsgevoelens onder vrouwen in de gemeente Roosendaal en over geweld tegen vrouwen?

Antwoord van het college

Het college begrijpt de wens om de feitelijke situatie in Roosendaal te duiden op basis van cijfers/aantallen. Maar cijfers geven in dit verband geen goed beeld van de situatie. Dat komt omdat er onvoldoende meldingen worden gedaan bij de politie, het meldpunt Discriminatie.nl, Veilig Thuis en Slachtofferhulp NL door vrouwen en meisjes. Er is sprake van onder melding. Daarnaast worden gender gerelateerde incidenten niet als zodanig en systematisch geregistreerd door politie en justitie, Slachtofferhulp NL.

Het meldpunt Discriminatie.nl heeft in 2024 slechts 2 en in 2025 drie discriminatiemeldingen op basis van gender gekregen. Deze cijfers leveren geen inzichten in de lokale en actuele situatie in Roosendaal op. We weten echter dat Roosendaal niet persé afwijkt van andere steden in Nederland.

Interessanter zijn daarom ook de cijfers uit het onderzoek door kennisinstituut Atria in 2024 en het global gender gap report 2025 dat jaarlijks geactualiseerd wordt. Uit deze onderzoeken blijkt dat er in Nederland de laatste jaren een dalende lijn is als het gaat om de maatschappelijke positie van vrouwen. De situatie verslechterd dus in plaats van dat deze verbeterd.

 Ook blijkt dat 41% van de vrouwen in Nederland ooit in haar leven met lichamelijk en/of seksueel geweld in aanraking is gekomen. Bij 7% was het geweld zelfs structureel. Voor 1 op de 14 vrouwen geldt dat ze sinds haar 15e levensjaar verkracht werd door een niet-partner en 1 op de 5 vrouwen heeft ooit te maken gehad met stalking. Ruim 40% van de vrouwen in Nederland heeft in haar leven te maken gehad met seksuele intimidatie op het werk. Verder laat de factsheet huiselijk geweld en femicide 2025, zien dat huiselijk geweld vaker vrouwen en meisjes treft, de dader in de meeste gevallen uit de directe nabijheid van het slachtoffer komt en in een groot aantal gevallen een (ex) man is.

Vraag 3

Heeft het college inzicht in welke gebieden, routes of situaties binnen de gemeente als risicovol worden ervaren, met name in de nachtelijke uren?

Antwoord van het college

Graag een toelichting.

Zo ja, welke concrete maatregelen worden momenteel genomen om de veiligheid in de gebieden te vergroten, bijvoorbeeld verlichting, handhaving, of samenwerking met vervoerders?

Het college wil dat Roosendaal een fijne stad is om te wonen, werken en recreëren. Daarom nemen we iedere 2 jaar o.a. de Bewonersenquête af om te weten wat de ervaringen en aanbevelingen van onze inwoners zijn. Er zijn ook vragen opgenomen over de veiligheidsbeleving op buurtniveau. De vragen richten zich niet op specifieke routes, bepaalde uren van de dag of de mate van geweld tegen vrouwen. Uit de laatst gepubliceerde enquête in 2023 blijkt dan dat ten opzichte van 2021 de veiligheidsbeleving in het algemeen in Roosendaal is afgenomen van 58% naar 45%. En dat de veiligheidsbeleving in de (eigen) buurt ook afgenomen is van 69% in 2021 naar 57% in 2023. In 2025 is een nieuwe Bewonersenquête afgenomen. De informatie uit dit onderzoek wordt in de aankomende maanden openbaar gemaakt. Het rapport uit 2023 is hier terug te lezen.

De politie en gemeente zetten zich in om de veiligheid en leefbaarheid in Roosendaal te bewaken.

Met de lokale kennis van de omgeving en hun bestuursrechtelijke en strafrechtelijke bevoegdheden, dragen ze bij aan de bescherming van de leefbaarheid en veiligheid. Zij zetten in op die locaties en meldingen waar overlast en/of onveiligheid wordt vastgesteld. De politie en de gemeente werken samen met vele (welzijns-) organisaties en vrijwilligers (bijvoorbeeld buurtpreventie). Hun inzet en betrokkenheid is zeer waardevol in aanvulling op de formele inzet.

Vraag 4

Op welke manier zet de gemeente Roosendaal in op bewustwording rondom de onveiligheid die vrouwen ervaren en geweld tegen vrouwen?

Antwoord van het college

Wordt hierbij ook samengewerkt met partners, zoals scholen, jongerenwerk en politie?

Zie ook 3.

Het aanjagen van maatschappelijke ontwikkelingen vraagt om een college overstijgende aanpak en koersvastheid om tot duurzame ontwikkeling, resultaat en borging te komen. De eerste fase van de aanpak om (gericht) gendergelijkheid te bevorderen, is in het programma Meedoen en gelijke kansen 2024 - 2026 opgenomen. Inwoners zijn erg betrokken bij activiteiten over dit onderwerp.

Vraag 5

Is het college bereid, gelet op de recente gebeurtenissen en de verontrustende trend, het huidige beleid te herzien of aan te scherpen?

Antwoord van het college

Graag een toelichting.

Het college keurt iedere vorm van geweld en onveiligheid af. Maar realiseert zich dat er geen eenvoudige oplossing is om tot een situatie te komen waarin geweld en onveiligheid geen plaats

 meer hebben. De samenleving verhardt. Met polarisatie en een teruggang in emancipatie tot gevolg.

Daarbij vindt 80% van discriminatie en buitensluiten onbewust plaats. En zijn de ‘man-vrouw’ rollenpatronen en de verwachtingen daarbij in onze cultuur besloten. We hebben naast de inzet op bewustwording -als samenleving- dus ook de tijd nodig om een emancipatieproces -dat leidt tot doorontwikkeling van normen en waarden en waarin insluiting, respect en tolerantie een tegenhanger van onveiligheid en geweld kunnen zijn -stapsgewijs- aan te jagen en te omarmen.

Aanvullend op de basistaken van de gemeente en de politie wordt met het NPR in de aankomende jaren een goede focus aangebracht en wordt vanuit het bestuurlijke overleg GIA - met een bestuurlijke opdracht- aangezet tot maatregelen die de veiligheidssituatie van vrouwen in afhankelijkheidsrelaties verbetert. Ook wordt, zoals eerder toegelicht- met de inzet op gendergelijkheid, vanuit de prioriteit Inclusieve samenleving, in de periode 2024 t/m 2026 gewerkt aan bewustwording als eerste stap naar verbetering van de positie van vrouwen en meisjes. Indien u vanaf 2027 een vervolg wenst te geven aan het bevorderen van gendergelijkheid, is het aan de gemeenteraad om de daarvoor noodzakelijke bestuurlijke afwegingen te maken.

Vraag 6

Ziet het college aanvullende mogelijkheden om de openbare ruimte veiliger in te richten, zodat onveiligheidsgevoelens en risico’s voor vrouwen zoveel mogelijk worden beperkt?

Antwoord van het college

Het college acht het van belang, om in het verlengde van de voorgaande toelichtingen, te benadrukken dat het veilig inrichten van de openbare ruimte ‘als een op zichzelf staande actie’, niet zal leiden tot het verminderen van onveiligheid en geweld. Het is bij voorkeur een aanvullende maatregel -waar nodig- op preventieve interventies die veiligheid, sociale verbinding, inclusie en respect bevorderen.

Om het veiligheidsgevoel te bevorderen, wordt bij herinrichting en het ontwerp van een buitenruimte, beoordeeld welke maatregelen een positief effect hebben op (het gevoel van) veiligheid en de leefbaarheid van buurten en dorpen op ieder moment van de dag. Ook het gebruik van de buitenruimte is belangrijk. O.a. de Verbinders en de coördinator buurtinitiatieven stimuleren een gevarieerd gebruik van plekken in de wijk door bijvoorbeeld met het plaatsen van een picknicktafel het ontmoeten van buurtgenoten te bevorderen. De betrokkenheid bij de (eigen) buurt leidt tot een natuurlijk toezicht en signalering van eventuele verstoringen van de normale gang van zaken. Wat weer ten goede komt aan de sociale veiligheid en het veiligheidsgevoel van inwoners in het algemeen.

1 Genderongelijkheid: genderongelijkheid, genderbias of gendergap (gender-kloof) is de ongelijke positie van individuen gebaseerd op hun geslacht/gender. De ongelijkheid komt voort uit verschillen in de sociale genderrollen. Genderongelijkheid heeft betrekking op ongelijkheden die op talloze manieren in het dagelijks leven naar voren kunnen komen. 2 Gender: gender verwijst naar de eigenschappen, gedragingen en rolpatronen die een maatschappij voor elk geslacht heeft bepaald 3 Gendergelijkheid: onder gendergelijkheid verstaan we het gelijk stellen en gelijk behandelen van mensen ongeacht geslacht, genderidentiteit of seksuele geaardheid in het maatschappelijk verkeer en voor de wet.

 Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geïnformeerd.