227-2025 Beantwoording raadsvragen LdR - Kredietoverschrijdingen Wielerexperience en Plantagebaan.pdf

Vraag 1

Kan het zijn dat er in zijn algemeenheid te weinig aandacht is voor een goed onderbouwde kredietbegroting en onderzoek vooraf?

Antwoord van het college

Graag een toelichting hoe een begroting van een krediet tot stand komt in de gemeente Roosendaal.

Vraag 2

Wordt bij uitvoering van het plan gehandhaafd en toezicht gehouden op het volgen van de begroting?

Antwoord van het college

Graag een verklaring hoe e.e.a. in zijn werk gaat in de gemeente Roosendaal?

Vraag 3

Hoe beoordeelt u de ontwikkeling van een toename in het aantal kredietoverschrijdingen in deze bestuursperiode?

Antwoord van het college

Onderneemt u hierop actie? Zo ja, welke, zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Wordt bij deze twee kredieten gewerkt met een checklist Grote Projecten conform aangenomen motie?

Antwoord van het college

Graag een toelichting waarom wel of niet?

Vraag 5

Bij de Wielerexperience heeft u het onder meer over gestegen kosten en bent u de inventaris vergeten mee te nemen. Kunt u ons een nadere specificatie verstrekken van de ruim 7 ton aan overschrijdingen?

Antwoord van het college

(bedragen per onderdeel)

Vraag 6

Het is toch gebruikelijk om bij dergelijke begrotingen al rekening te houden met prijsstijgingen?

Antwoord van het college

Graag een toelichting. 9.

Bij de Plantagebaan voert u aan dat er onder andere meer bewonersparticipatie is geweest.

a. Kunt u aangeven hoe de bewonersparticipatie bij dit project is vormgegeven en hoe dit zich dan verhoudt tot uw gebruikelijke werkwijze qua inwonersparticipatie bij grote werken?

b. Kunt u bij dit krediet ook aangeven (specificeren) waaruit de overschrijdingen precies bestaan? (bedragen per onderdeel)

Alvast dank voor uw antwoorden, Lijst de Regt, Eric de Regt

 Wij beantwoorden de vraag als volgt:

1. Kan het zijn dat er in zijn algemeenheid te weinig aandacht is voor een goed onderbouwde kredietbegroting en onderzoek vooraf? Graag een toelichting hoe een begroting van een krediet tot stand komt in de gemeente Roosendaal.

Afgelopen jaar is er hard gewerkt om het proces van het toekennen van kredieten en de bewaking daarop verder te optimaliseren. We zijn er ons van bewust, dat het proces van investeringskredieten nog beter kan. Het proces voor de verschillende soorten investeringen is als volgt: -

Bij nieuwe infrastructurele werken volgt vaak eerst een voorstel voor een voorbereidingskrediet, waarna nog een separaat voorstel volgt om een uitvoeringskrediet aan te vragen.

-

Reconstructies van bestaande infrastructurele werken worden berekend op basis standaardnormen en daarna opgenomen in de beheerkalender. Deze wordt als voorbereiding op de begroting opgesteld en daarna verwerkt. Bij dit soort investeringen kunnen, tijdens de uitwerking van voorlopige en definitieve ontwerpen, de benodigde bedragen wijzigen als gevolg van duurzaamheidsaanpassingen, inpassing op gebiedsvisies, extra wensen vanuit bewoners e.d.

De vervanging van bestaande kapitaalgoederen (bijvoorbeeld werkmaterieel buitendienst) wordt meerjarig geïnventariseerd in het begrotingsproces en daarna opgenomen in het Investeringsplan bij de begroting.

Investeringskredietenonderwijs: afgelopen jaar heeft uw raad het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) Onderwijshuisvesting vastgesteld, op basis van prijspeil 2024. Binnen de P&C-cyclus volgt een actualisatie van fasering en bedragen. Periodiek vindt een brede actualisatie van het IHP plaats.

-

Overige investeringen (sport en cultuur): nieuwe initiatieven worden via uw raad aangevraagd met een separaat voorstel of in de Kadernota. Bestaande investeringen worden beoordeeld op kwaliteit en, indien nodig, daarna opgenomen in het Investeringsplan van de begroting.

Bij de bestuursrapportages informeren wij uw raad over tussentijdse wijzigingen in kredietbedragen. Bij een significante wijziging volgt alsnog een separaat raadsvoorstel of ontvangt uw raad daarover een raadsmededeling.

2. Wordt bij uitvoering van het plan gehandhaafd en toezicht gehouden op het volgen van de begroting? Graag een verklaring hoe e.e.a. in zijn werk gaat in de gemeente Roosendaal?

Bij de grotere projecten zijn er diverse fasen te benoemen, waarin de werkbegroting van een project kan wijzigen, namelijk: voorlopig ontwerp, definitief ontwerp en opstellen van bestek.

Hieruit kunnen aanpassingen volgen door aanvullend onderzoek, aanpassingen doordat er een vergunning nodig is en/of toegekende extra wensen vanuit bewoners.

De interne opdrachtgever- en opdrachtnemer van een project hebben tussentijdse afstemmingsmomenten over de planning en de werkbegroting van een project. Dit is een eerste moment om het oorspronkelijk kredietbedrag (gebaseerd op normbedragen) af te zetten tegen de nieuwe werkbegroting. Bij grote afwijkingen wordt uw raad dan geinformeerd met een raadsmededeling conform de financiële verordening. In de casus van de Gastelseweg is dit ook gebeurt. Zie hiervoor ook de Raadsmededeling "Definitief ontwerp Gastelseweg en aanpassing investeringskrediet", 104-2025, d.d. 28-10-2025.

Later volgt de aanbesteding en de uitvoering van een project. Door diverse factoren kunnen dan ook tegenvallers en/of meevallers ontstaan. Zodra de bedragen vanuit de aanbesteding

 of meer/minder werk bekend zijn, worden daarvoor verplichtingen aangemaakt in het financiële pakket. Afwijkingen tegenover het begrote investeringsbedrag worden dan zichtbaar. De budgethouders hebben regelmatig overleg met de financiële afdeling over de afwijkingen bij investeringsbedragen, zeker bij de voorbereidingen op de bestuursrapportages en begroting. Bij de beantwoording van vraag 3 worden denkrichtingen benoemd om het kostenbewustzijn, het meerjarig reëler opnemen van de investeringsbedragen in de begroting en de tussentijdse informatievoorziening daarover te verbeteren.

3. Hoe beoordeelt u de ontwikkeling van een toename in het aantal kredietoverschrijdingen in deze bestuursperiode? Onderneemt u hierop actie? Zo ja, welke, zo nee, waarom niet?

Kredietafwijkingen zijn van alle tijden en eigenlijk niets nieuws. Uiteraard is het college van mening dat we deze zoveel als mogelijk moeten voorkomen, maar dat is helaas niet altijd mogelijk. Wij zien daaromtrent een aantal brede verklaringen voor de afwijkingen in de huidige bestuursperiode. Denkt u daarbij onder andere aan:

Aanzienliike (bouw)kostenstijging en inflatie Sinds corona stijgen de prijzen jaarlijks met enkele procenten. Zeker bij meerjarige kredieten heeft dit een behoorlijk financieel effect.

Aanvullende inzet op duurzaamheid, klimaatadaptatie en inwonerparticipatie In lijn met de door uw raad vastgestelde visies en het beleid zetten wij bij projecten actief in op het voldoen aan die maatstaven. Dat maakt dat aan het begin van een project bij de initiële kredietaanvraag de definitieve inrichting en daarmee het benodigde budget niet volledig in te schatten is. Het nieuwe ontwerp kan er heel anders uitzien dan de huidige inrichting. Dan is tussentijdse bijstelling van het krediet benodigd. -

Afhankeliikheid van diverse marktpartijen Dit betreft zowel het aanbod van aannemers, maar zeker ook het vraagstuk omtrent stroomnet. Dit vraagt extra afstemming met nutspartijen en soms ook aanvullende aanbestedingsprocedures. Naast vertraging kan dit ook leiden tot hogere prijzen/ kosten.

Wij erkennen de wens om afwijkingen zoveel als mogelijk te voorkomen door de kans erop te verkleinen. Hiervoor zien wij kansen om de ramingen te versterken.

Afgelopen jaar zijn veel van onze collega's getraind in projectmatig werken. Dit wordt de komende periode verder voortgezet. Daarin is aandacht voor een goede start van projecten met integrale raming, risico's en budget.

We werken aan een systematiek voor het jaarlijks (bij de Kadernota) standaard indexeren van meerjarige kredieten. Wij zijn van mening dat dit al veel van de afgelopen afwijkingen kan voorkomen.

We stellen een handelingskader op voor het afwegen van diverse keuzes in projecten over bijvoorbeeld duurzaamheid, klimaatadaptatie, groen, parkeren, materiaalgebruik.

Hierbij kijken we naar mogelijkheden om hiervoor binnen projecten een vast kaderstellend budget aan te houden.

4. Welke factoren dragen volgens u bij aan deze overschrijdingen (denk hierbij aan: gebrek aan ambtelijke capaciteit, onvoldoende risicomanagement, etc.)?

De afwijkingen die plaatsvinden zijn grotendeels te verklaren door de lange doorlooptijd tussen het moment van kredietaanvraag en de daadwerkelijke uitvoering van een project.

Kredieten worden doorgaans al vijfjaar vóór uitvoering vastgesteld. In die periode vinden er regelmatig beleidswijzigingen plaats, worden er nieuwe richtlijnen toegevoegd, en verandert

 het technisch kader, bijvoorbeeld door updates vanuit het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). Ook zijn de bouwkosten de afgelopen jaren harder gestegen dan we konden verwachten. Deze ontwikkelingen hebben directe invloed op de kosten van projecten. Hierdoor ontstaat een verschil tussen de oorspronkelijke inschatting en de uiteindelijke uitvoering.

5. Wordt bij deze twee kredieten gewerkt met een checklist Grote Projecten conform aangenomen motie? Graag een toelichting waarom wel of niet?

Nee, dit is bij deze twee kredieten niet gebeurd.

6. Bij welke projecten heeft u deze checklist de afgelopen bestuursperiode toegepast en welke ervaringen heeft u daarbij?

Op 3 juli 2025 heeft uw raad de motie "Hanteer checklist Grote Projecten bij transformatieprojecten zoals het EKP-gebouw" aangenomen (2025-M28). Daarin draagt u onder andere onder punt 3 het college op om:

3. De raad te informeren over de projecten waarop de checklist Grote Projecten zal worden toegepast, waarbij standaard geldt dat, in geval van escalatie en kostenoverschrijding, dit tijdig bij de gemeenteraad onder de aandacht wordt gebracht.

Daarbij wordt de definitie van een groot project uit de regeling (artikel 3) gebruikt om de lijst samen te stellen. Artikel 4 geeft aan hoe het aanwijzen van een groot project verloopt. Dat is dus ook aan de begeleidingsgroep van uw raad.

7. Bij de Wielerexperience heeft u het onder meer over gestegen kosten en bent u de inventaris vergeten mee te nemen. Kunt u ons een nadere specificatie verstrekken van de ruim 7 ton aan overschrijdingen? (bedragen per onderdeel) Bij het Collegeprogramma 2022-2026 is onder prioriteit 13 een (indicatief) investeringskrediet beschikbaar gesteld ter grootte van € 500.000 voor de realisatie van de huisvesting Wielerexperience. Hiervoor is ook structureel € 50.000 in de begroting opgenomen om de kapitaallasten van de huisvesting te kunnen dekken. Vervolgens is de aanbesteding voor de eerste keer uitgezet. Dit leidde toen niet tot een inschrijving van een marktpartij.

In 2024 is de aanbesteding opnieuw uitgezet, maar dan met aangepaste criteria, namelijk: de realisatie van een multifunctioneel gebouw met een eigen kantine en aanvullende ruimtes, het gebouw krijgt hierdoor meer gebruiksmogelijkheden. Dit sluit beter aan bij de sportieve ambities zoals opgenomen in de Beweegvisie Roosendaal 2020-2030 van de gemeente en zorgt voor een grotere maatschappelijke waarde. Uiteindelijk is deze aanbesteding met succes gegund.

Uw Raad is bij het proces van de Kadernota 2026 (Q2-2025) hierover geinformeerd en in deze Kadernota heeft u een aanvullend exploitatiebudget beschikbaar gesteld. Op pagina 24 van deze Kadernota staat onder autonome ontwikkelingen, onderdeel M "Extra financiën sport en recreatie" een budget van € 540.000 opgenomen. Daar is toegelicht dat voor de huisvesting van de WielerExperience de aanbesteding is uitgevoerd en dat deze hoger is uitgevallen dan geraamd. Van die € 540.000 is € 40.000 bestemd om de nieuwe opzet van huisvesting bij de WielerExpercience te realiseren. Deze € 40.000 is dekking voor onder andere de extra structurele kapitaallasten van de investering.

Naast het feit dat de kapitaalslasten opgehoogd zijn in de Kadernota 2026, moet het

 investeringskrediet ook opgehoogd worden bij de begroting of bij een Bestuursrapportage.

Met de 2e Bestuursrapportage 2025 vragen wij u formeel om het investeringskrediet op te hogen naar 1,2 miljoen. Hiervoor is dus al dekking bij de Kadernota 2026 en in de door uw Raad vastgestelde Meerjarenbegroting 2026 opgenomen (in de vorm van structurele kapitaallasten).

8. Het is toch gebruikelijk om bij dergelijke begrotingen al rekening te houden met prijsstijgingen? Graag een toelichting.

Wij verwijzen u hiervoor naar het antwoord onder vraag 1

Vraag 7

Bij de Plantagebaan voert u aan dat er onder andere meer bewonersparticipatie is geweest. a. Kunt u aangeven hoe de bewonersparticipatie bij dit project is vormgegeven en hoe dit zich dan verhoudt tot uw gebruikelijke werkwijze qua inwonersparticipatie bij grote werken?

Antwoord van het college

Bij de start van het project is een werkgroep van aanwonenden opgericht die gedurende drie bijeenkomsten inbreng heeft gegeven in de totstandkoming van een "Voorlopig Ontwerp". De werkgroep bestond uit ongeveer 20 bewoners, die woonachtig zijn aan de Plantagebaan. Het voorlopig ontwerp is door middel van inloopbijeenkomsten gedeeld met aan-en omwonenden.

Er is geen apart participatiebeleid of werkwijze voor grote werken. We hebben participatiebeleid voor de gehele gemeente, waarin we verschillende handvatten aanbieden, waaronder een participatiecanvas en een toolbox met gespreksinstrumenten, waardoor we maatwerk kunnen bieden per project. b.

Kunt u bij dit krediet ook aangeven (specificeren) waaruit de overschrijdingen precies bestaan? (bedragen per onderdeel) Hieronder worden de grootste afwijkingen per onderdeel (van in totaal € 872.000) toegelicht.Voorbereidingskosten - € 90.000 De voorbereidingskosten zijn hoger uitgevallen, omdat er twee ontwerpen zijn uitgewerkt. Verder is er meer geparticipeerd met bewoners dan gebruikelijk.

Daarnaast is er op een innovatieve manier van omgaan met verkeersafwikkeling Verharding - € 480.000 In zijn algemeenheid wordt bij vervangingsopgaven bij het vaststellen van een krediet uitgegaan van begrotingsposten op basis van landelijke normbedragen en kengetallen. In de Plantagebaan liggen klinkers en natuursteen.

In de werkgroep en in overleg met de inwoners is hiervoor gekozen. Het hergebruik van deze materialen is duurzaam. Verder geeft dit de hoofdstraat van het dorp een mooiere uitstraling dan de reguliere materialen. Daar was in een eerdere doorrekening van het projectbudget deels rekening mee gehouden. Echter met de aanbesteding is gebleken dat het hergebruik van deze materialen en de aanleg daarvan aanzienlijk hoger lag dan de normbedragen. Er is meer manuren benodigd nodig voor de aanleg, omdat klinkers en natuursteen minder goed op elkaar aansluiten. Verder is gebruik gemaakt van duurder voegmateriaal dan gebruikelijk om de klinkers en natuursteen met elkaar te verbinden.

Openbare verlichting - € 95.000 Het ontwerp is aangepast aan de huidige normen van openbare verlichting. Nieuw lichtplan met daarin meer lichtmasten en verplaatsing van huidige masten.

Afvoeren grond - € 90.000

 De kosten voor het afvoeren van de grond zijn hoger dan verwacht.

TFI methode (Tree Fertilizer Injector) - € 60.000 Vooruitlopend op het project hebben we een extra actie verricht ten behoeve van het bomenbehoud.

Overige afwijkingen, waaronder water en riolering - € 57.000

Wij vertrouwen erop U hiermede voldoende te hebben geinformeerd.