[22bb006469] Beantwoording vragen door Luc Opdebeeck van Shadows United
Een raadslid stelde op 1 december 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Antwoorden op vragen naar aanleiding van het inspreken Luc Opdebeeck namens Shadows United op woensdag 21 september 2022.
Wat kunnen we als gemeente doen?
- Erkennen van het bestaan van Rotterdammers zonder de juiste verblijfspapieren Nakomen zorgplicht iedere inwoner van Rotterdam ongeacht verblijfsstatus Stoppen met het ontzeggen van zorg en ondersteuning aan zogenaamde nietrechthebbenden om hen daarmee te bewegen tot vrijwillig vertrek. Het druist in tegen de maatschappelijke en politieke verantwoordelijkheid voor mensen wiens fundamentele behoeften in het geding komen. Het recht op gezondheid en het bevorderen van terugkeer mogen niet tegen elkaar worden uitgespeeld. https://www.uvh.nl/uvh.nl/up/ZehrrwqKyJ_UvH_2022_Onder_de_Radar.pdf, p 16
-
Informeren van ziekenhuizen en huisartsen over het recht op medische zorg van ongedocumenteerden en de bestaande financiële regelingen Meer opvangplekken creëren Toegang tot hoger en middelbaar beroepsonderwijs voor ongedocumenteerde jongeren die ouder zijn dan 18 jaar
Wat zijn de gevolgen van zo lang onder de radar blijven? Wat doet dat mentaal en fysiek met iemand om ongedocumenteerd te zijn?
- Psychisch welbevinden onder druk
- Laag zelfvertrouwen
- Permanente angst en onzekerheid
- Zware leefomstandigheden
- Slechte gezondheid vanwege gebrek aan zorg en leven onder slechte omstandigheden
- Klein/geen netwerk
- Stilstand/niet tot volledige ontwikkeling komen Over de gezondheid van ongedocumenteerden Ten aanzien van gezondheid zijn ongedocumenteerden kwetsbaar en zij hebben over het algemeen een slechtere gezondheid dan ingezetenen. Vanwege hun situatie leven ongedocumenteerden met voortdurende stress. Een grote review van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over de gezondheidstoestand van ongedocumenteerden in de Europese Unie komt op basis van de onderzochte literatuur tot de volgende conclusies:
- De volgende infectieziekten komen bij de groep ongedocumenteerden vaker voor: tuberculose, hepatitis B en seksueel overdraagbare aandoeningen.
- Er zijn meer risico’s op problemen met de gezondheid van moeder en kind: ongewenste zwangerschap, infecties, tienerzwangerschappen, miskramen, gebrekkige zwangerschapscontroles, complicaties bij zwangerschap- pen en abortus. Onderzoek in Nederland bevestigt dit. 1
-
Kinderen lopen meer risico op infectieziekten, aangeboren afwijkingen en psychosociale problematiek.
Ongedocumenteerden zijn in het algemeen kwetsbaar voor het ontwikkelen van sommige chronische ziekten (diabetes, hart- en vaatziekten).
Zij hebben meer risico op het ontwikkelen van psychische problematiek en psychiatrische ziektebeelden. Dit heeft te maken met het stressvolle bestaan (zowel voor, tijdens als na de migratie) en de veelvoorkomende ervaringen van geweld.
https://www.pharos.nl/infosheets/gezondheid-ongedocumenteerden/ https://www.pharos.nl/kennisbank/toegang-tot-zorg-voor-ongedocumenteerde-migranten-wat-helpt-om-zorg-te-krijgen/
Wat is er te zeggen over de aantallen?
Het betreft een groep zonder geldige verblijfstitel, uitgeprocedeerd of nimmer een procedure gestart. Het is lastig vast te stellen om hoeveel mensen het gaat. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) schat maximaal 58.000 (in 2020), maar vermoedelijk is het aantal veel groter. Deze migrantengroep is zeer divers, qua land van herkomst, leeftijd en verblijfsomstandigheden. Sommigen verblijven al meer dan twintig jaar illegaal in Nederland; een grote groep jongeren is hier geboren.
Kamerbrief aanpak illegaliteit 16 dec 2020: https://open.overheid.nl/repository/ronl-913483b4-66b5-4430-852eee77352d54c9/1/pdf/TK%20Aanpak%20illegaliteit.pdf
Wat zijn ervaringen in andere steden?
Utrecht:
Ongedocumenteerden hebben de mogelijkheid tot leerwerktrajecten en cursussen https://www.duic.nl/politiek/initiatiefvoorstel-groenlinks-aangenomen-utrecht-krijgt-cursussen-voor-ongedocumenteerden/
Amsterdam:
Visie van het college op ongedocumenteerden Amsterdam:
Ongedocumenteerden zijn mensen zonder geldige verblijfsvergunning die Nederland om verschillende redenen (nog) niet hebben verlaten.
Ongedocumenteerden die in Amsterdam wonen, worden door het college als volwaardige Amsterdammers gezien. Daarom hebben zij ook (beperkt) toegang tot gemeentelijke diensten.
De gemeente Amsterdam biedt verschillende voorzieningen voor ongedocumenteerden:
- 24-uursopvang voor ongedocumenteerden.
- Amsterdams Centrum Ongedocumenteerden
- Deelname Programma Ongedocumenteerden Amsterdam
- Ongedocumenteerde jongeren (jonger dan 18 jaar)
- Ouder en Kindteams
- Buurtteams Amsterdam https://www.amsterdam.nl/zorg-ondersteuning/ondersteuning/vluchtelingen/ongedocumenteerden/
De gemeente Amsterdam heeft een subsidieregeling 2023 voor ongedocumenteerden gericht op intake, screening en casusregie en ketenregie, woonbegeleiding, juridische 2
begeleiding, casemanagement en maatschappelijke begeleiding, toekomstoriëntatie en terugkeerbegeleiding, casemanagement en maatschappelijke begeleiding, participatie aanbod en aanvullende begeleiding van bijzondere doelgroepen.
Https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR679857/1
Amsterdam City Rights (grassroot organisatie) heeft een app ontwikkeld met informatie voor mensen zonder de juiste verblijfspapieren zodat inwoners van Amsterdam op de hoogte zijn van hun basisrechten ongeacht hun status. Ze onderschrijven de ‘Fearless City’ movement, steden waarin bewoners (zonder of met papieren) opkomen voor de rechten van (ongedocumenteerde) vluchtelingen en nieuwkomers. https://www.amsterdamcityrights.org https://apps.apple.com/ca/app/city-rights/id1622625770
Andere landen:
Duitsland:
Duldung principe In Duitsland is al meer bekend over maatschappelijke participatie van uitgeprocedeerde asielzoekers. Uitgeprocedeerden, die nog niet uitgezet kunnen worden, krijgen een zogeheten Duldung. Dit houdt in dat hun plicht om het land te verlaten tijde- lijk is uitgesteld. Deze groep heeft bepaalde rechten wat betreft onderwijs, werk en wonen. Het Kennisplatform Integratie en Samenleving (KIS) heeft onderzoek naar deze praktijk gedaan. https://www.kis.nl/sites/default/files/duldung-nadere-verkenning-maatschappelijke-participatie-uitgeprocedeerde-asielzoekers_0.pdf
Zwitserland:
Zurich heeft naar voorbeeld van New York een City ID ingevoerd voor alle inwoners ongeacht hun verblijfsstatus. Dit stadspaspoort geeft niet alleen symbolische erkenning onderdeel te zijn van de gemeenschap, maar geeft alle ongedocumenteerden ook de mogelijkheid zich te identificeren (de politie erkent de stadspas als legitimatiebewijs) en krijgen ze toegang tot de sociale en culturele voorzieningen van de stad. https://www.infomigrants.net/en/post/41370/city-card-welcome-news-for-undocumented-migrants-in-zurich https://www.stadt-zuerich.ch/prd/en/index/stadtentwicklung/integrationsfoerderung/migrants-with-irregular-status.html
Europa:
Het internationale grassroots-netwerk City Rights United heeft een ‘Toolkit voor inclusieve steden’ gemaakt: een verzameling innovatieve en creatieve strategieën die de toegang tot onderwijs, huisvesting en een City ID kaart voor ongedocumenteerde mensen verbeteren, het belang van andere representatie van migranten in de media agenderen, en bijdragen aan het opzetten van grassroots campagnes voor politieke verandering. https://www.cityrightsunited.eu/toolkit/ https://dezwijger.nl/update/terugblik-city-rights-unite
C-MISE (City initiative on migrants with irregular status in Europe) Hier wordt veel info uitgewisseld tussen verschillende Europese steden: https://cmise.web.ox.ac.uk/home
3
Wat zijn de problemen van de oudere ongedocumenteerden?
Onderzoekers van de Regenbooggroep omschrijven ze als volgt: het zijn oudere vreemdelingen in Nederland zonder rechtmatig verblijf. De belangrijkste subgroepen betreffen: zorgbehoevende ouders van Nederlanders uit immigranten- groepen en van hier al lang wonende derdelanders, Surinaamse oud-Nederlanders, lang geleden uitgeprocedeerde asielzoekers, voormalige arbeidsmigranten, of men- sen die hier hebben gestudeerd of als gezinsleden zijn toegelaten maar (lang ge- leden) hun status zijn kwijtgeraakt. https://www.deregenboog.org/sites/default/files/juridische_verkenning_van_het_recht_op_voorzieningen_en_verblijf_voor_oudere_ong edocumenteerden_binnenwerk_definitieve_versie.pdf
In deze groep zou er door de hogere leeftijd en mogelijke gezondheidsproblemen sprake zijn van een afnemende zelfredzaamheid en lijkt het met het klimmen der jaren voor ouderen ook lastiger te worden om voldoende inkomsten te generen en huisvesting te realiseren.
Bovendien lijkt er onder de ongedocumenteerde ouderen met het ouder worden een toenemende afhankelijkheid van liefdadigheid, mantelzorgers en hulpverleners te ontstaan.
Deze worstelen echter met het vinden van de juiste benodigde geriatrische zorg.…
Bekijk de brief: [22bb006469] Beantwoording vragen door Luc Opdebeeck van Shadows United
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.