De staat van onderwijs in Rotterdam
Een raadslid stelde op 5 oktober 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Gemeente Rotterdam
Maatschappelijke Ontwikkeling Onderwijs, Cultuur en Evenementen Said Kasmi Van: Iris Remmerswaal Uw kenmerk: 22bb3464 Ons kenmerk: M2205-1858- 22b0004599 Onderwerp: De staat van onderwijs in Rotterdam Datum: B&W 12 juli 2022
Aan de gemeenteraad
Op 12 mei 2022 stelde MI.Y, Morkoç (GroenLinks) ons een schriftelijke vraag over de staat van het onderwijs in Rotterdam.
Inleidend wordt gesteld:
Leerlingen verdienen het om van school te gaan met voldoende kennis van taal en rekenen. Op woensdag 13 april kwam het jaarlijkse rapport van de Inspectie van het Onderwijs naar buiten; De Staat van Onderwijs (2022). Het gaat niet goed met de taal en rekenvaardigheden van leerlingen.
In dit rapport staat dat de neergaande trend van leerlingen die met te weinig kennis van taal en rekenen het onderwijs verlaten in twee jaar moet worden gekeerd. ('De jarenlange terugloop van de taal-, reken- en burgerschapsvaardigheden moet eindelijk een halt toegeroepen worden.') De inspectie adviseert het verbeteren van de basisvaardigheden door middel van investeren in de vaardigheden van leraren en schoolleiders. Ook zou het opstellen van heldere doelen voor scholen, op lokaal en nationaal niveau, helpen.
GroenLinks vraagt zich af wat er de afgelopen jaren is gedaan door het college in Rotterdam om de leesvaardigheid en rekenvaardigheid te verbeteren en wat er op de planning staat voor de komende tijd. We hebben daarom de volgende vragen:
Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Vraag 1:
Afgelopen twee jaar hebben we te maken gehad met een pandemie, kunt u inzichtelijk maken wat voor gevolgen dat heeft gehad voor de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen?
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2 B&W 12 juli 2022 M2205-1858 - 22b0004599
Antwoord:
Voor corona baseerde de gemeente zich voor de kwaliteitsbeoordeling van scholen in het primair onderwijs op de eindtoetsresultaten van groep 8. Dat is publieke data. Per school was inzichtelijk hoe leerlingen het deden op rekenen, begrijpend lezen en taal. Scholen konden worden afgezet tegen scholen met vergelijkbare populaties om te beoordelen of de opbrengsten voldoende waren, of achterbleven bij de verwachtingen. De gemeente volgde daarin de systematiek die de Inspectie van het Onderwijs hanteert.
Gedurende de corona-periode gingen de eindtoetsen twee jaar lang ofwel niet door, of de resultaten telden niet mee. Dat maakte het voor de gemeente lastig om inzichtelijk te krijgen hoe de leerlingen het deden/hebben gedaan in corona-tijd.
Onlangs zijn de resultaten van de eindtoetsen over 2021-met vertraging- publiek geworden. Die data worden nu bewerkt opdat er voor de Rotterdamse scholen uitspraken gedaan kunnen worden over hoe leerlingen er toen voor stonden. Daarover zult u later dit kalenderjaar worden geïnformeerd.
Schoolbesturen hebben vanzelfsprekend wel meer en actueler data over hoe hun leerlingen presteren. Die data wisselen zij met de Inspectie van het Onderwijs, aangezien de inspectie de instantie in Nederland is die toeziet op de kwaliteit van besturen en de individuele scholen. De gemeente heeft daarin geen rol.
Vanzelfsprekend heeft de gemeente met het scholenveld de behoefte besproken om zicht te hebben op hoe Rotterdamse leerlingen het hebben gedaan in corona-tijd. De schoolbesturen BOOR, RVKO en PCBO hebben daartoe de resultaten gedeeld van extern onderzoek naar de impact van 2 jaar corona op de vaardigheden rekenen, spelling en begrijpend lezen van leerlingen in de groepen 6, 7 en 8 van scholen. Dat onderzoek is bijgevoegd.
Het onderzoek van BOOR, RVKO en PCBO behelst een onderzoek naar resultaten op 110 scholen, ofwel 65% van het totale aantal basisscholen in Rotterdam, met een goede verdeling over de stad. Uit dit onderzoek blijkt dat de gemiddelde leerresultaten op deze scholen een sterk herstel vertonen, sterker dan scholen gemiddeld in Nederland. Als we kijken naar het totaal op de vakken spelling, rekenen en lezen zien we dat gemiddeld gezien de kinderen weer op het pre-corona niveau zitten, met name spelling valt hierbij in positieve zin op. Naast het herstelvermogen in algemene zin valt op dat het herstelvermogen wel sterk verschilt per school; ongeveer 1/3 van de scholen toont nog een lichte tot zeer sterke leervertraging. Ongeveer 1/3 van de scholen toont een lichte vertraging of een kleine versnelling. En ongeveer 1/3 van de scholen toont een duidelijk zichtbare tot zeer significante versnelling.
Vraag 2:
Op welke manier kunnen schoolleiders die moeite hebben met het opleiden van hun leraren en/of moeite hebben met het op peil houden van het taalniveau bij de gemeente hulp krijgen?
Antwoord:
Scholen kunnen ervoor kiezen om hun huidige personeel een extra opleiding of cursus aan te bieden vanuit de landelijke bekostiging. Daarnaast is er voor Rotterdamse leraren ook de Rotterdamse Lerarenbeurs beschikbaar. Deze kan ook aangevraagd worden voor opleidingen die als doel hebben het taalniveau van de leraren te versterken. Van de Rotterdamse Lerarenbeurs wordt veelvuldig gebruik gemaakt, dit jaar ruim 500 keer.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3 B&W 12 juli 2022 M2205-1858 - 22b0004599
De gemeente stelt aan de scholen ook subsidie voor schoolontwikkeling (het schoolontwikkelingsbudget) beschikbaar. Scholen kunnen deze subsidie bijvoorbeeld inzetten voor de kwaliteit en toegankelijkheid van scholen. Veel scholen zetten dit budget in om extra taalonderwijs aan te bieden. De gemeente ziet er op toe hoe de subsidie wordt ingezet. Indien het taalonderwijs verbetering behoeft, wordt dit budget hieraan besteed.
Hierin worden scholen ondersteund door een expert die meekijkt met de plannen.
Vraag 3:
Welke aanvullende acties kan de gemeente nemen om de taal- en rekenvaardigheid van Rotterdammers in de komende jaren te verbeteren? Bent u bereid deze in gang te zetten?
Antwoord Scholen en schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het verbeteren van taal- en rekenvaardigheden van kinderen. Het college speelt hierin slechts een faciliterende rol.
Daarnaast is er aanbod voor volwassenen.
Dankzij de extra middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs kan het college naast de reguliere middelen extra inzet doen, gericht op taal- en rekenvaardigheden van leerlingen, zoals:
Binnen de voorschoolse educatie wordt de aanpak 'Thuis in Taal' verder verspreid. Deze aanpak is gericht op de taalathterstanden bij de kinderen én ouders.
Binnen het primair onderwijs en voortgezet onderwijs wordt de taal- en rekenvaardigheid van leerlingen versterkt door de inzet van tutoren.
Na de zomer kunt u een voortgangsbrief rondom het NPO verwachten over de voortgang van de verschillende projecten.
De gemeente ondersteunt daarnaast initiatieven in de stad die een bijdrage leveren aan verbetering van de taalvaardigheid, zoals het jaarlijkse Stadsdictee voor brugklassers.
Ook zijn er tal van culturele organisaties die binnen- en buitenschoolse activiteiten ontwikkelen en aanbieden op het gebied van leesplezier en leesonderwijs met leesbevordering als doel. Een voorbeeld hiervan is Passionate Bulkboek, die programma's als De Jonge Jury aanbiedt. Hierin worden jongeren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs uitgedaagd om jeugdboeken te lezen en het mooiste boek te kiezen. In het programma Er Was Eens maken vmbo-leerlingen, mbo- en pabo-studenten op een actieve manier kennis met (jeugd)literatuur, door het zelf schrijven van verhalen. Daarnaast heeft een aantal culturele organisaties zich verenigd in een taalcoalitie. Zij werken samen met het onderwijs in verschillende projecten waarin taalvaardigheden door middel van cultuur worden geoefend, bij voorbeeld met theater, spoken word of poëzie. De Bibliotheek biedt meerdere programma's aan voor het po en vo gericht op lees- en taalvaardigheid.
Er zijn ook taaltrajecten specifiek voor volwassenen. Voor de taal-rekenvaardigheden van volwassenen heeft het college in de afgelopen periode duizenden extra taaltrajecten gerealiseerd met de beschikbaar gestelde financiële middelen. Het beschikbare budget bepaalt hoeveel Rotterdammers in de toekomst deel kunnen nemen aan trajecten ter verbetering van hun basisvaardigheden.
Vraag 4:
In 2020 heeft GroenLinks schriftelijke vragen gesteld over 'verslechterde leesvaardigheid 15-jarige scholieren'. Daarin werd besproken dat er iedere drie jaar
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4 B&W 12 juli 2022 M2205-1858 - 22b0004599
een grootschalig internationaal vergelijkend onderzoek plaats vindt onder 15-jarige scholieren uit 79 landen.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.