Een goede voorbereiding is het halve (crisis)werk
Een raadslid stelde op 19 november 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Onderwerp: Een goede voorbereiding is het halve (crisis)werk Cluster: Veiligheid Portefeuille: Burgemeester Portefeuillehouder: C.J. Schouten Van: Suzanne den Dulk Telefoon: 14 010 Uw kenmerk: 25bb006851 Ons kenmerk: M2509-3918 - 25bo009057
Aan de gemeenteraad
Datum: 19 november 2025
Op 24 september 2025 stelde J.M. de Bruijn (PvdA) ons schriftelijke vragen over Een goede voorbereiding is het halve (crisis)werk. Gezien de aard van de vragen, wordt geacht dat deze aan de burgemeester zijn gesteld.
Inleidend wordt gesteld:
In een echte crisis kijken Rotterdammers eerst naar ons: kan de gemeente de basis op peil houden (uitkeringen, WMO, opvang, storingsdiensten), en weten bewoners waar ze fysiek terecht kunnen voor hulp en informatie?
Nu gaat het vooral over noodpakketten, betaalbaarheid en bewustwording (gemeentepagina, flyers, campagnes) en noemen een wijkpilot en verkenning van noodsteunpunten.
Wij willen vooral duidelijkheid over: wie doet wat, waar ga je heen, en hoe houden we de gemeente draaiend als systemen of gebouwen uitvallen. Daarom de volgende vragen aan het college:
Hieronder volgen de vragen en mijn beantwoording:
Vraag 1:
Heeft de gemeente een actuele prioritering van gemeentelijke kerndiensten en de praktische borging bij langdurige uitval?
Antwoord:
Alle clusters hebben een Business Impact Analyse (BIA) uitgevoerd, waarin de kritische processen van het cluster staan. In de BIA worden bedrijfsmiddelen beschreven die nodig zijn voor het continueren van een kritisch bedrijfsproces en ook hierin worden mitigerende maatregelen benoemd.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2/4 19 november 2025 M2509-3918
De prioritering van de kritische bedrijfsprocessen zijn gebaseerd op de 7 disbalansen die de VNG/IBD voorstelt, namelijk: uitval van gebouwen, uitval door stroomstoring, uitval ICT, cybercrisis, uitval datacommunicatie, uitval telefonie, uitval personeel. Hier werd uitgegaan van kortdurende uitval.
Om ook goed gesteld te staan tegen langdurige verstoringen, is aan de hand van een scenario van langdurige stroomuitval geconstateerd dat er 14 kritieke processen zijn bij dit specifiek scenario.
De BIA’s vragen een continu proces van aanpassingen op basis van hedendaagse ontwikkelingen, daadwerkelijke verstoringen, oefeningen en tabletops.
Vraag 2:
Heeft het college reservelocaties en werkafspraken ingericht voor uitval van gebouwen/ ICT, inclusief activeringsprocedure en bereikbaarheid voor personeel?
Antwoord:
Op verschillende niveaus (centraal/decentraal/cluster/directies) zijn reservelocaties (waar van toepassing) ingeregeld en werkafspraken uitgewerkt, inclusief meldingsprocedure en bezetting van crisisteams. Ook hiervoor geldt dat dit gebaseerd is op kortdurende uitval, en dat we nu werken aan afspraken voor langdurige uitval, bijv. als het gaat om het voortzettingsvermogen.
Op centraal niveau is het CMT (CrisisManagementTeam) ingericht.
Vraag 3:
Heeft het college een analoog werkplan (roosters/ instructies op papier) voor scenario's zonder e-mail/ laptops?
Antwoord:
Elk cluster met kritische processen maakt zelf de inschatting en overweging welke mitigerende maatregelen passend en doeltreffend zijn. In sommige gevallen worden inderdaad draaiboeken online en offline opgeslagen en in sommige gevallen worden zelfs digitale draaiboeken uitgeprint opgeslagen.
Vraag 4:
Heeft het college een (concept)overzicht van noodsteunpunten met minimale eisen, en zijn wijkhubs en metrostations daarin expliciet beoordeeld i.s.m. VRR/ RET?
Antwoord:
Er is een eerste inventarisatie gemaakt van locaties die geschikt zijn om in te richten als noodsteunpunt. Ook wordt in sessies met de wijk besproken welke locaties voor bewoners logisch zijn als noodsteunpunten.
In lijn met de landelijke voorstellen zullen burgers in een noodsteunpunt terecht kunnen voor de drie basisfunctionaliteiten, te weten noodmeldingen, betrouwbare crisiscommunicatie/ handelingsperspectief en een luisterend oor. Al naar gelang de kenmerken en behoeften van een wijk of buurt kunnen deze basisfunctionaliteiten worden uitgebreid met aanvullende functies. In 2025 en 2026 worden de eerste noodsteunpunten als pilots ingericht. In 2027 wordt dit verder uitgerold in heel Rotterdam. De van het Rijk te verkrijgen financiën zijn bepalend voor zowel de functies van de noodsteunpunten als het totale aantal in te richten noodsteunpunten.
Wijkhubs zijn nadrukkelijk in de inventarisatie meegenomen evenals tal van plaatsen die nu ook functioneren als stembureau. Metrostations zijn niet in deze inventarisatie meegenomen; deze lijken voor de hierboven genoemde functionaliteiten veel minder geschikt.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3/4 19 november 2025 M2509-3918
Er is op het gebied van noodsteunpunten op dit moment dan ook geen overleg met de RET.
Met de VRR en het Rijk wordt in 2026 afgestemd op welke manier een voor Rotterdam dekkend netwerk van coördinatie- en lokale noodsteunpunten kan worden gerealiseerd.
Vraag 5:
Is de crisiscommunicatie geregeld op het snijvlak VRR- gemeente: welk deel dekt het VRR-kader en welke gemeentelijke taken blijven lokaal, inclusief niet-digitale middelen en activeringsdrempels?
Antwoord:
De VRR organiseert bij incidenten tot en met GRIP (Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdingsprocedure) 2 de operationele crisiscommunicatie. Bij incidenten vanaf GRIP 3 richt het Actiecentrum Communicatie van de VRR zich voornamelijk op de operationele/incident communicatie. De gemeente start een eigen Gemeentelijk Actiecentrum CrisisCommunicatie en richt zich primair op de bestuurlijke/gemeentelijke communicatie. Beide actiecentra stemmen de strategie en boodschappen op elkaar af.
In het geval van een GRIP 4 vormt het Actiecentrum Communicatie van de VRR samen met adviseurs van de gemeente Rotterdam het Regionaal Actiecentrum Communicatie om afstemming van de bestuurlijke communicatie met betrokken gemeenten te waarborgen.
De VRR kan tijdens incidenten gebruik maken van de volgende communicatiemiddelen, zoals de RijnmondVeilig-app, social media (X), website, Nl-alert, en rampenzender RTV Rijnmond (radio, 93,4 FM). De gemeente maakt gebruik van onderstaande communicatiemiddelen: social media (X, Facebook, instagram), website met liveblog, media, 14010 en persoonlijk contact via ambtenaren en sleutelfiguren in de wijken.
Om Rotterdammers voor te bereiden op noodsituaties maakt de VRR gebruik van de RijnmondVeilig-app. Met deze app ontvangen bewoners een melding bij een incident of noodsituatie bij hen in de buurt. Men kan lezen wat er aan de hand is, maar ook hoe men zich kan voorbereiden op verschillende noodsituaties, bijvoorbeeld met een noodpakket.
De app en noodpakket worden onder de aandacht gebracht door een on- en offline campagne.
In aansluiting op de landelijke publiekscampagne Denk Vooruit start de gemeente in november een Rotterdamse publiekscampagne Weerbaarheid. De campagne zet in op het vergroten van de bewustwording van Rotterdamse samenleving over het belang van voorbereid zijn op situaties van langdurige schaarste, onder andere door hen te informeren over noodpakketten en wat men kan doen bij noodsituaties (noodplan, samenredzaamheid).
In 2026 gaat de campagne verder en wordt uitgerold in de wijken waarbij praktische tools ter beschikking worden gesteld om mee aan de slag te gaan. In deze fase van de campagne zet de gemeente extra in op laaggeletterde en anderstalige Rotterdammers.
Vraag 6:
Is de gemeentelijke Bevolkingszorg ingericht op proactieve benadering van kwetsbare Rotterdammers en op operationele maatregelen, zoals waterpunten en mobiele teams?
Antwoord:
De gemeentelijke crisisorganisatie van Rotterdam is 24/7 inzetbaar en is in Rotterdam net als in de rest van Nederland, gebaseerd op het uitgangspunt dat de meeste mensen in een crisissituatie zichzelf kunnen redden.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4/4 19 november 2025 M2509-3918
De inzet van bevolkingszorg is dan ook primair gericht op verminderd zelfredzamen; op die mensen die kwetsbaar zijn en zichzelf vanwege die kwetsbaarheid minder goed kunnen redden. Vanuit de wijken is een aantal kwetsbare groepen al goed in beeld, bijvoorbeeld omdat ze in een zorginstelling verblijven. We brengen de komende tijd verder in beeld welke groepen daarnaast tijdens een crisis is er specifieke aandacht vanuit de gemeente behoeven.
De gemeente Rotterdam is verantwoordelijk voor het aanwijzen van nooddrinkwaterdistributiepunten. Binnen de gemeentelijke crisisorganisatie zijn collega’s flexibel inzetbaar, waardoor tijdens een crisis mobiele teams de wijken in kunnen worden gestuurd. Deze teams kunnen ter plaatse gerichte communicatie en ondersteuning bieden, met extra aandacht voor de kwetsbare inwoners die in beeld zijn.
De burgemeester,
C.J. Schouten
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.