Effecten van Miljoenennota op Rotterdam
Een raadslid stelde op 28 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Gemeente Rotterdam
Onderwerp: Effecten van Miljoenennota op Rotterdam Cluster: Bestuurszaken Portefeuille: Financiën en Organisatie, Dienstverlening, Grote Projecten Portefeuillehouder: Bart-Joost van Rij Van: B. Brehm Telefoon: 14 010 Uw kenmerk: 25bb006605
Aan de gemeenteraad
Ons kenmerk: M2509-2868
25b0008431
Datum: B&W 28 oktober 2025
Op 17 september 2025 stelde A.J.A. Maassen (D66) ons schriftelijke vragen over de effecten van de miljoenennota 2026 op de gemeente Rotterdam.
Inleidend wordt gesteld:
Gister was het de derde dinsdag van september: Prinsjesdag. De Minister van Financiën heeft de Miljoenennota 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer. De Rijksbegroting voor 2026 heeft, zoals elke jaarlijkse landelijke begroting, ook impact op onze stad en het beleid dat de gemeente Rotterdam kan voeren. Hoewel de begroting voor aankomend jaar beleidsarm is, gezien de demissionaire status van het huidige kabinet, bevat de miljoenennota financiële keuzes die van belang zijn voor het Rotterdamse bestuur en de inwoners van onze stad.
Uit de Miljoenennota blijkt dat er het komende jaar 51 miljard besteed wordt aan het Gemeente- en Provinciefonds1. Dit is een toename ten opzichte van de Voorjaarsnota 2025.
Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Vraag 1:
Wat betekent de verhoging van het gemeentefonds met eerder ingeboekte bezuinigingen in aanloop naar het ravijnjaar? Ziet het college ruimte om pijnlijke bezuinigingen, in het bijzonder in het sociaal domein, terug te draaien nu we zien dat het ravijnjaar enigszins wordt gedempt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Voor de Bestuursopdracht Zorg (BZO) en de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing Jeugd (RBOK) geldt dat er geen sprake van bezuinigingen is, maar van het remmen van de verwachte groei in uitgaven.
In de Tweede herziening 2025 stelt het college voor om de toegekende aanvullende middelen vanuit het Rijk voor de Hervormingsagenda Jeugd (naar aanleiding van het 11 Kamerstukken II, 2025-2026, 36 800, nr. 1, Nota over de toestand van's rijksfinanciën, 53.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2/6 28 oktober 2025 M2509-2868
advies van de deskundigencommissie Van Ark) uit de Rijksvoorjaarsnota deels in te zetten op de lobbyreeks. De lobbyreeks richting het Rijk inzake de tekorten op de zorg budgetten is bij het coalitieakkoord 2022 opgenomen met de gedachte dat het Rijk ook bij moet dragen aan de gemeentelijke tekorten. Vanuit de Rijksvoorjaarsnota krijgen we inderdaad extra middelen. Hiermee is een deel van de lobbyreeks ingevuld. De andere opgaven binnen de zorg zijn met een groeipad naar 2028 verzacht, maar de opgave neemt nog meer toe vanwege aanvullende maatregelen vanuit het Rijk op jeugd.
De toename van circa 1 miljard van het Gemeente- en Provinciefonds in 2026 ten opzichte van de Voorjaarsnota 2025 betekent voor het Gemeentefonds een toename van per saldo circa 0,5 miljard. De belangrijkste toename van het Gemeentefonds komt door de omzetting van de Specifieke Uitkering (SPUK) voor Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (COOKE) van 666 miljoen naar een decentralisatie-uitkering.
Behalve deze overheveling zijn er nog enkele positieve en negatieve bijstellingen waardoor het effect uitkomt op 0,5 miljard. De effecten van de Miljoenennota voor 2026 en verder worden conform bestendige gedragslijn verwerkt in de Eerste herziening 2026.
Vraag 2:
Kan het college inzicht geven in de mate waarin het Gemeentefonds toch tekortschiet om aan de door het Rijk opgelegde taken te voldoen, zoals de Wet inburgering 2021 en jeugdzorg?
Antwoord:
De commissie van Ark heeft geconcludeerd dat er vanuit het Rijk te weinig middelen beschikbaar zijn gesteld voor de gemeentelijke uitgaven op jeugdzorg. Zoals hierboven toegelicht zijn vanuit het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld voor de Hervormingsagenda Jeugd.
Het gemeentefonds is grotendeels vrij besteedbaar en gemeenten bepalen zelf de besteding, met inachtneming van de wetgeving en het beleid van het Rijk. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen (budgetrecht) door middel van het vaststellen van de begroting waarin de verdeling van financiële middelen (waaronder de inkomsten van het gemeentefonds) is vastgelegd.
De verwachting is dat we met de huidige begroting als gemeente aan de door het Rijk opgelegde taken kunnen voldoen.
Vraag 3:
Hoe zet het college de lobby richting het Rijk en de VNG voort om structurele financiering voor gemeenten veilig te stellen?
Antwoord:
Het college trekt hierin samen op met de G4 en de VNG richting het kabinet. Dit doen wij in lijn met de inzet van de afgelopen jaren. Het overhedenoverleg tussen Rijk, gemeenten en VNG is het gremium waar afspraken over een goede balans tussen taken en middelen worden gemaakt. Dat geldt voor zowel bestaande als niet bestaande taken en middelen.
In de afgelopen jaren is sprake geweest van een voorzichtig herstel van de financiële disbalans. Wij blijven daarom richting de VNG en in onze eigen gesprekken met het Rijk oproepen tot blijvende inzet op dit punt.
Tevens wordt gesteld:
De bezuiniging op onderwijskansenregeling wordt teruggedraaid. Dat is goed nieuws. Met de regeling onderwijskansen kunnen middelbare scholen aanvullende ondersteuning
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3/6 28 oktober 2025 M2509-2868
geven aan kinderen die risico lopen op een onderwijsachterstand. Scholen kunnen bijvoorbeeld een extra onderwijsassistent inzetten, kleinere klassen organiseren of werken aan ouderbetrokkenheid.
Vraag 4:
Wat betekent dit voor de Rotterdamse middelbare scholen? Is het college bereid met hen in gesprek te gaan om zorg te dragen dat de middelen die toch beschikbaar komen ook worden besteed?
Antwoord:
Het terugdraaien van de bezuiniging betekent dat de bestaande middelen voor de onderwijskansenregeling behouden blijven, wat goed nieuws is voor Rotterdamse Voortgezet Onderwijs (VO) scholen. Deze regeling, die jaarlijks ongeveer 17 miljoen euro voor Rotterdamse scholen oplevert, biedt scholen de mogelijkheid om bijvoorbeeld extra onderwijspersoneel in te zetten, onderwijstijd te vergroten of ouderbetrokkenheid te stimuleren, gericht op leerlingen die risico lopen op een onderwijsachterstand.
Het college is verheugd dat de gezamenlijke lobby en de gesprekken met onderwijsbesturen succesvol zijn geweest en dat het kabinet heeft besloten om de regeling te behouden. Het is echter belangrijk te benadrukken dat de besteding van de middelen via het Rijk wordt geregeld. De middelen voor de onderwijskansen regeling worden rechtstreeks aan VO-scholen beschikbaar gesteld, en het ministerie ziet toe op de inzet ervan en stelt de benodigde richtlijnen op. De gemeente Rotterdam heeft geen directe rol in de besteding van deze middelen, maar blijft uiteraard in gesprek met onderwijsbesturen om de impact van de landelijke maatregelen voor Rotterdamse scholen goed te begrijpen en te monitoren.
Ook wordt gesteld:
Er wordt jaarlijks €12 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de opvang van slachtoffers van huiselijk geweld. Rotterdam heeft uitzonderlijk veel meer huiselijk geweldzaken dan andere gemeenten2. Dat betekent wat de fractie van D66 betreft ook dat het te rechtvaardigen is dat er extra geld voor de aanpak van huiselijk geweld voor Rotterdam beschikbaar komt.
Vraag 5:
Gaat het college samen met partners in de aanpak hiervan lobbyen bij het Rijk om extra gelden ook daadwerkelijk bij Rotterdam te krijgen?
Antwoord:
Vanaf 2026 wordt structureel 12 miljoen euro toegevoegd aan de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang ten behoeve van extra opvangplekken. Over de nadere afspraken en verdeling van deze middelen vindt nog gesprek plaats tussen Rijk en gemeenten. Als centrumgemeente zullen we hierbij aansluiten en aandringen op substantieel deel van deze extra middelen. Vervolgens gaan we in gesprek met de regiogemeenten over de besteding van deze extra middelen.
Vraag 6:
Wat betekent het extra geld voor de tekorten in de jeugdzorg voor de bestuursopdracht Zorg?
·https://amazingerasmusmc.nl/algemeen/rotterdam-koploper-geweld-tegen-vrouwen/
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4/6 28 oktober 2025 M2509-2868
Antwoord:
Het college stelt voor, in de tweede herzieing 2025, om de extra middelen voor de Hervormingsagenda Jeugd deels in te zetten voor de lobby reeks en deels voor het verlagen van de opgaven in het kader van de Regionale Bestuursopdracht Zorg (RBOK) en de Extra ambitie Rotterdam (RBOK+).…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.