Ongedocumenteerde Rotterdammers - een pijnlijke papieren onwerkelijkheid
Een raadslid stelde op 1 december 2022 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Gemeente Rotterdam
Maatschappelijke Ontwikkeling Van: Eva Simon Telefoon: 14 010 Uw kenmerk: 22bb3179 Ons kenmerk: M2204-3009 - 22b04261 Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen Ongedocumenteerde Rotterdammers- een pijnlijke papieren onwerkelijkheid
Aan de gemeenteraad
Datum: B&W 12 juli 2022
Op 15 april 2022 stelden I. Elfilali (Volt Rotterdam), Ellen Verkoelen (SO plus Rotterdam), Tjalling Vonk (CU Rotterdam), Sabrina van de Peppel (PVDA Rotterdam), N. Bdalwantsingh (PVDA Rotterdam) en L. Vlieger (GroenLinks) ons onderstaande schriftelijke vragen over Ongedocumenteerde rotterdammers - een pijnlijke papieren onwerkelijkheid.
Inleidend wordt gesteld:
Wij zijn trots op Rotterdam. Een wereldstad waarin we diversiteit vieren en voor gelijkheid strijden. Wij staan voor een gastvrij Rotterdam voor iedereen. Zo gastvrij als wij nu zijn voor bijvoorbeeld vluchtelingen uit Oekraïne, willen wij zijn voor alle Rotterdammers. Ook voor de groep ongedocumenteerde migranten, met vaak schrijnende verhalen en die een schaduwbestaan leiden in de stad. Het gaat hier om een brede groep mensen die - soms al decennia - in Rotterdam een papierloos bestaan leiden. Denk aan ouderen, ouders met kinderen en jongeren. Wij begrijpen uit gesprekken die wij voeren, waaronder met ROS en de Pauluskerk, dat andere steden progressiever en humaner beleid voeren als het gaat om ongedocumenteerde mensen in onze stad. In het recente artikel van Vers Beton van 13 april 2022 "Rotterdam behandelt ongedocumenteerde strenger dan andere steden" is te lezen dat er grote verschillen bestaan hoe steden mensen zonder papieren behandelen. En dat terwijl de landelijke kaders hetzelfde zijn. Op 14 april 2022 organiseerde de Pauluskerk een stadsgesprek over oplossingen voor ongedocumenteerde ouderen. De suggesties liggen er, dus laten we deze handschoen oppakken als gemeenteraad. Veel wet- en regelgeving voor ongedocumenteerde migranten wordt op nationaal, Europees en internationaal niveau geregeld. Gemeentes hebben echter een zorgplicht en kunnen ook op lokaal niveau oplossingen bieden voor de knelpunten waar deze kwetsbare groep Rotterdammers mee te maken hebben.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2
12 juli 2022 - 22b0004261 M2204-3009
Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Vraag 1:
Bent u bekend met de schrijnende en vaak pijnlijke verhalen van ongedocumenteerde mensen in Rotterdam?
Antwoord vraag 1:
Wij zijn bekend met de diverse situaties van ongedocumenteerde mensen in Rotterdam.
Verschillende partijen - waaronder ngo's, zorg professionals, politie en handhaversvervullen een belangrijke rol als het gaat om signaleren van deze doelgroep in de stad. Met deze partners werken wij samen om een beeld te krijgen van de doelgroep, de individuele situaties en het realiseren van een perspectief voor deze mensen.
Eén van de onderdelen waar door de gemeente in samenwerking met diverse uitvoerende (partnerorganisaties specifiek aandacht aan wordt besteed, is het verhogen van de meldingsbereidheid en het vergroten van weerbaarheid van ongedocumenteerden in het kader van misbruik en uitbuiting. Hierover bent u geïnformeerd in het afdoeningsvoorstel motie "verbetering meldingsbereidheid ongedocumenteerden" (21bb4168).
Het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) is verantwoordelijk voor het vreemdelingenbeleid van de Nederlandse overheid. Daaronder valt ook het terugkeerbeleid en de aanpak van illegaal verblijf. In de praktijk blijken niet alle vreemdelingen zonder recht op verblijf terug te keren naar land van herkomst en worden gemeenten geconfronteerd met zorg- en veiligheidsproblematiek met betrekking tot deze doelgroep.
Vraag 2:
We hebben net twee hele zware jaren met de coronaperikelen achter de rug. Hoe is Rotterdam omgegaan met ongedocumenteerde mensen? Konden zij zich laten vaccineren en is er zorg verleend aan ongedocumenteerde mensen die corona hebben opgelopen?
Antwoord vraag 2:
Ongedocumenteerde mensen kunnen te allen tijde gebruik maken van medisch noodzakelijke zorg vanuit de Zorgverzekeringswet op basis van de landelijke Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden. Ook gedurende de uitbraak van covid-19 was dit het geval.
Daarnaast zijn vanwege de uitbraak van covid-19 aanvullende maatregelen genomen. Zo is tijdens perioden van lockdown noodopvang geboden aan alle buitenslapers (waaronder ongedocumenteerde mensen) en is in geval van een (mogelijke) besmetting gebruik gemaakt van een quarantainelocatie, waar de straatdokters regelmatig aanwezig waren om medische zorg te kunnen verlenen.
Om ongedocumenteerde mensen de mogelijkheid te bieden een vaccinatie te halen, is intensief samengewerkt met de GGD en opvangorganisaties. Er hebben prikdagen plaatsgevonden in de verschillende opvanglocaties en in de Maassilo is een semipermanente priklocatie ingericht waar eenieder zonder afspraak langs kon komen.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3
12 juli 2022 - 22b0004261 M2204-3009
Via de GGD Rotterdam-Rijnmond konden deze mensen vervolgens ondersteuning krijgen bij het aanmaken van een QR-code. Aanvullend hierop is bij Stichting Rotterdams Ongedocumenteerden Steunpunt (ROS) extra voorlichting gegeven over corona, het vaccin en de bijwerkingen.
Vraag 3:
Heeft u de ongedocumenteerde mensen in Rotterdam in beeld en in kaart?
Vraag 4:
Hoeveel ongedocumenteerde mensen kent Rotterdam? En hoeveel hiervan bestaat uit ouderen die langdurig in Rotterdam verblijven?
Antwoord vraag 3 en 4:
Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie & Veiligheid blijkt dat er naar schatting tussen de circa 23.000 en 58.000 vreemdelingen onrechtmatig in Nederland 1 verblijven . Het is echter lastig om te bepalen wat de aantallen precies zijn en hoeveel hiervan bestaat uit ouderen die langdurig in ons land verblijven. Dit komt o.a. doordat deze groep vanwege hun verblijfsstatus uit beeld probeert te blijven van de overheid en zich zelfstandig weet te redden in de illegaliteit. Dit geldt ook voor ongedocumenteerde mensen in Rotterdam.
Zoals bij het antwoord op vraag 1 aangegeven vervullen verschillende partijen waaronder ngo's, zorgprofessionals, politie en handhavers - een belangrijke rol als het gaat om signaleren van deze doelgroep in de stad. Volgens de meest recente schatting van Stichting Ros verblijven er circa 5.000 ongedocumenteerden binnen de gemeentegrenzen van Rotterdam. Slechts een beperkt aantal is bij de gemeente bekend of in beeld, bijvoorbeeld omdat zij in de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) verblijven.
Vraag 5:
Wat zijn de verschillen tussen de aanpak in Rotterdam en andere grote steden, zoals Amsterdam en Utrecht, en hoe kijkt u hiertegen aan?
Antwoord vraag 5:
De ontwikkeling van de pilot Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) is een direct gevolg van de gemaakte samenwerkingsafspraken tussen de toenmalige staatssecretaris van Justitie & Veiligheid (J&V) en de VNG van 29 november 2018 2 • Met de introductie van de LVV-pilot in vijf gemeenten - waar Rotterdam er één van is, wordt intensief samengewerkt tussen gemeente, lokale ngo's en rijksdiensten Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), Afdeling Vreemdelingen Identificatie en Mensenhandel van de politie (AVIM) om te komen tot duurzame oplossingen voor ongedocumenteerden zonder recht op verblijf of rijksopvang. Onder duurzame oplossingen wordt verstaan: legalisatie van het verblijf indien aan de orde, of een duurzame terugkeer naar het land van herkomst of doormigratie. In april hebben wij u 'https://www.wodc.nl/actueel/nieuws/2020/12/16/nieuwe-schatting-voor-de-periode-medio-2017---medio2018 https://yng.nl/sites/default/files/brieven/2018/attachments/20181130_getekendesamenwerkingsafspraak-lyy.pdf
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4 12juli 2022 - 22b0004261 M2204-3009
geïnformeerd over de voortgang van de pilot Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) (22bo2904). In de basis is de aanpak tussen de grote steden hetzelfde en wordt gehandeld conform de landelijke wet- en regelgeving en het beleid omtrent deze doelgroep. Wel kunnen steden op eigen initiatief binnen deze Rijkskaders andere accenten leggen.
Het grootste verschil in de LVV-aanpak is de termijn die wordt gehanteerd. Rotterdam hanteert een maximale verblijfstermijn in de LVV van 6 maanden, Amsterdam een termijn van 18 maanden en de overige LVV-steden hanteren geen vastgestelde termijnen.
Vraag 6:
Bent u bekend met het feit dat Rotterdam naast Amsterdam (hanteert 18 maanden), de enige Nederlandse stad is, die een termijn hanteert voor de Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV)?
Vraag 7:
Wij begrijpen dat de regelmatig terugkerende discussie over verlengingen veel tijd kost en daarnaast veel stress geeft bij de LVV-deelnemers.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.