PFAS op terrein Rotterdam - The Hague Airport
Een raadslid stelde op 23 april 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Stadsontwikkeling Klimaat, Bouwen, Wonen Drs. C.M. Zeegers MA Van: Ric Wichers Telefoon: 14 010 Uw kenmerk: 23bb008706 Ons kenmerk: M2312-6385 – 24bo003153 Onderwerp: PFAS op terrein Rotterdam - The Hague Airport
Aan de gemeenteraad
Datum: B&W 27 februari 2024
Op 19 december 2023 stelden de leden M.H. Biljoen (Groenlinks), J. Bokhove (GroenLinks) en M.Y. Morkoç (GroenLinks) ons schriftelijke vragen over ‘PFAS op terrein Rotterdam-The Hague Airport.’ Inleidend wordt gesteld: ‘GroenLinks Rotterdam is erg geschrokken van de collegebrief van 14 december1 en de berichtgeving in onder andere dagblad Trouw2, over het advies van de GGD RotterdamRijnmond om niets te eten uit de omgeving van het vliegveld vanwege de hoge concentraties van PFAS3.
Dit is een enorme klap voor de leden van Volkstuinenvereniging Wilgentuin, voor de Ponyclub, de Rijvereniging en mogelijk voor volkstuinverenigingen in de buurt. Maar ook voor omwonenden in Schiebroek of Overschie met een eigen tuin.
Het baart GroenLinks ernstige zorgen dat dit risico mogelijk al bij grondwateronderzoek in april 2018 werd ontdekt, zoals blijkt uit het rapport van Tauw4. Er kunnen namelijk enorme gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu zijn.’ Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Vraag 1:
Was de gemeente in 2018 op de hoogte van verhoogde PFAS-concentraties bij het vliegveld? Zo ja, welke stappen heeft de gemeente destijds ondernomen om de risico’s voor de gezondheid van mens, dier en milieu te beperken?
1
https://gemeenteraad.rotterdam.nl/Reports/Document/253fdf47-dbd3-4d89-bcc0afdacd49d392?documentId=2705cf34-6341-4e8d-b5e5-1c1416afc9b6 2 https://www.trouw.nl/binnenland/advies-ggd-eet-niets-uit-omgeving-vliegveld-rotterdam-ompfas~b70d16a4/ 3 Specifiek PFOS, PFOSA, PFHxS, 6:2 FTS, 8:2 FTS en 10:2 FTS 4 Zie bijgevoegd rapport “Evaluatie deelsanering taxibaan Victor 1 en 2 te Rotterdam The Hague Airport”, tabel op pagina 11
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2/5 27 februari 2024 M2312-6385
Antwoord:
Ja, de gemeente was in 2018 op de hoogte van de PFAS-verontreinigingen op de luchthaven. Namens de gemeente Rotterdam kijkt de DCMR als bevoegd gezag voor bodemverontreiniging mee met de voortgang van het onderzoek om de PFASverontreinigingen op de luchthaven in kaart te brengen. Daarbij wordt steeds gekeken naar risico’s voor de gezondheid van mensen en het milieu. Ook wordt gekeken naar de mogelijke verspreiding naar de omgeving.
Tot voor kort zijn verontreinigingen alleen aangetroffen op het luchthaventerrein. Eind 2023 bleek uit onderzoek dat ook in het oppervlaktewater op de luchthaven én in een sloot bij het volkstuincomplex Wilgentuin PFAS is aangetroffen. Dit maakt dat de situatie ten aanzien van verspreidingsrisico’s en mogelijke risico’s voor de mens is veranderd. Daarop is direct besloten om aanvullend onderzoek te doen in de directe omgeving om te achterhalen of er risico’s zijn en inzicht te krijgen in de mogelijke verspreiding. Hierbij is besloten om actief te communiceren met de direct betrokkenen in de omgeving. Met het oog op de gezondheid is tevens direct de GGD betrokken.
Vraag 2:
Zo nee, op welk moment was de gemeente wél op de hoogte, en welke stappen zijn er toen ondernomen?
Antwoord:
De gemeente was in 2018 op de hoogte. Zie tevens het antwoord op vraag 1 voor nadere toelichting.
Vraag 3:
Waarom wordt in de collegebrief de suggestie gewekt dat RTHA pas eind oktober 2023 op de hoogte was van verhoogde PFAS-concentraties, als die reeds in april 2018 zijn gemeten?
Antwoord:
De gemeente was in 2018 op de hoogte van PFAS op het luchthaventerrein. De situatie veranderde echter in december 2023 door het vaststellen van PFAS in het oppervlaktewater op het luchthaventerrein en in een sloot bij het volkstuinencomplex Wilgentuin.
Voorts wordt door de raadsleden gesteld: ‘Op de website van de gemeente Rotterdam lezen we dat “een volkstuin een fijne plek is voor Rotterdammers die zelf geen tuin hebben. De volkstuin is voor kinderen een fijne en veilige speelplek”5. Tegelijkertijd adviseert GGD Rotterdam-Rijnmond om voorlopig geen groente en fruit uit de omliggende moestuinen te eten, om bij het tuinieren handschoenen te dragen en na afloop de handen grondig te wassen. Effectief betekent dit een forse beperking op - of het stopzetten - van tuinieren wat Rotterdammers op de volkstuin met veel liefde en passie doen.’
5
https://www.rotterdam.nl/volkstuinen
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3/5 27 februari 2024 M2312-6385
Vraag 4:
Bent u het met ons eens dat recreatie in een verontreinigd gebied niet fijn of veilig is voor kinderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Het college meent dat het niet wenselijk is dat recreatie in verontreinigd gebied plaatsvindt, met name als het een gezondheidsrisico met zich meebrengt. Helaas is de bodem in Rotterdam, in dit geval door historische omstandigheid, niet altijd schoon. Hoe het in deze situatie veilig is hier te recreëren wordt nader onderzocht. Uitgangspunt is natuurlijk dat ondanks dat de bodem niet altijd schoon is, recreatie wel op een veilige wijze mogelijk moet zijn.
Vraag 5:
Is het college het met GroenLinks eens dat de mededeling van de luchthaven (“De waardes zijn hoger dan we willen, maar vormen geen acuut risico”) extreem onverantwoord is richting de volkstuinders en omwonenden, gezien het advies van de GGD? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Nee, het college is het niet met u eens dat de mededeling van de luchthaven extreem onverantwoord is. Omdat wij de gezondheid van de Rotterdammers belangrijk vinden, is de GGD hierbij betrokken. Ook de luchthaven heeft contact gehad met de GGD over de risico’s. Er is geen sprake van een acuut gevaar. Op basis van het GGD-advies heeft de luchthaven haar mededeling verwoord.
In de sloot naast het volkstuincomplex is PFOS (een PFAS die aanwezig is in het blusschuim) aangetroffen. Het gemeten gehalte is lager dan de richtwaarde die geldt voor beregening met oppervlaktewater. Daarmee is de situatie feitelijk binnen de daarvoor geldende waarden, maar omdat dit slechts één meting betreft én de situatie op het volkstuincomplex niet bekend is, heeft de GGD uit voorzorg geadviseerd vooralsnog niet te besproeien met slootwater en geen eigen gekweekte groente en fruit uit de tuin op VTV de Wilgentuin te eten.
Eerst moet nader onderzoek in bodem en oppervlaktewater worden gedaan om meer te kunnen zeggen over mogelijke gezondheidsrisico’s voor de volkstuinders. Ook zal aanvullend onderzoek in de omgeving (in oppervlaktewater, grondwater en grond) plaats moeten vinden om de verspreiding in beeld te brengen. Dan weten we waar PFAS zit en of er mogelijke gezondheidsrisico’s zijn voor omwonenden.
Vraag 6:
Is het college in overleg met de luchthaven over de verantwoordelijkheid voor het opruimen van de PFAS (voor zover technisch mogelijk) uit het water en de vervuilde grond? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Ja, naar aanleiding van de melding van de luchthaven over verontreinigingen in het oppervlaktewater heeft de wethouder KBW gesproken met de directie van de luchthaven over de aanpak en de te nemen stappen. De urgentie van vervolgonderzoek in de directe omgeving werd gedeeld. De luchthaven is zelf actief bezig met onderzoek om na te gaan wat de ernst en omvang van de verontreinigingen is. Op basis van ernst en omvang bepaalt de DCMR, namens de gemeente als bevoegd gezag, of de verontreinigingen moeten worden gesaneerd.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4/5 27 februari 2024 M2312-6385
Vraag 7:
Welke andere stappen onderneemt de gemeente om de gezondheid van mens, dier en milieu te beschermen rondom het vliegveld?
Antwoord:
De GGD, de gemeente en het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) hebben de afgelopen weken in overleg met de luchthaven en het bodemadviesbureau gekeken naar de blootstellingsrisico’s rondom de luchthaven.
Daarbij ging het met name over drie andere volkstuincomplexen in de buurt van de luchthaven: de coöperatieve boerderij/pluktuin Herenboeren de Vlinderstrik, volkstuinvereniging (VTV) Zuiderlaan en Stichting TVO (Tuinieren voor Ouderen).
Geconcludeerd is dat op de coöperatieve boerderij/pluktuin Herenboeren de Vlinderstrik en Stichting TVO (Tuinieren voor Ouderen) geen blootstelling wordt verwacht door verspreiding van de verontreiniging op de brandweeroefenlocatie. Naar deze locaties kan geen verspreiding via het oppervlaktewater optreden.
Op basis van informatie van het Hoogheemraadschap (HHSK) is geconstateerd dat VTV Zuiderlaan gelegen is in het verlengde van de afwateringssloten van de luchthaven. Deze VTV ligt ongeveer 2 km van de brandweeroefenlocatie, en de kans op verhoogde PFASwaarden door verspreiding wordt zeer klein geacht.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.