Transparante cijfers, Transparante keuzes
Een raadslid stelde op 28 juni 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Stadsontwikkeling Handhaving, Buitenruimte, Mobiliteit Mr. Drs. V.P.G. Karremans Van: M.T. Balk Telefoon: 14 010 Uw kenmerk: 23bb002710 Ons kenmerk: M2304-2751 - 23bo005873 Onderwerp: Transparante cijfers, Transparante keuzes
Aan de gemeenteraad
Datum: B&W 20 juni 2023
Op 19 april 2023 stelden M.H. Biljoen (GroenLinks), T.S.J. Coşkun (SP), I. Elfilali (Volt), R.
Moti (PvdA), R.G.C. Segers-Hoogendoorn (CDA Rotterdam), R.T.J. van der Velden (Partij voor de Dieren), P.J.H.D. Verkoelen (50PLUS) en T.J. Vonk (ChristenUnie) ons schriftelijke vragen over Transparante cijfers, Transparante keuzes...
Inleidend wordt gesteld:
Op 13 april 2023 is tijdens de gemeenteraad het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Den Haag (MRDH) besproken. In dit plan presenteert de MRDH haar visie op het tramnetwerk in 2030. Om de tram kosteneffectiever te maken wordt onder andere de keuze gemaakt om (delen van) tramlijnen op te heffen.
Over de wijze waarop het PTT tot stand is gekomen zijn vanuit de Rotterdamse samenleving meermaals bezwaren geuit. Niet alleen was het proces van participatie en co-creatie (onzes inziens) ver ondermaats, daarnaast en bovenal ontbreekt elke vorm van gedegen (financiële) onderbouwing ter ondersteuning van de gemaakte keuzes in het PTT.
De fracties van GroenLinks, PvdA, 50PLUS, ChristenUnie, SP, PvdD, CDA en Volt waren dan ook zeer verbaasd dat tijdens de behandeling van het agendapunt ter plekke werd onderhandeld over het verlagen van de frequentie van een tweetal tramlijnen. Door de frequentie van tramlijn 4 en tramlijn 8 te verlagen in Hillegersberg van 6 keer per uur naar 4 keer per uur kon deze kostenneutraal doorrijden. Deze nieuwe informatie is in de voorafgaande 9 weken en 4 dagen (vanaf moment van aanbieden tot besluitvorming in de gemeenteraad) niet eerder gedeeld met de raad, noch voorgelegd aan de woordvoerders openbaar vervoer. Dit geeft de fractie van GroenLinks aanleiding om de volgende vragen te stellen aan het college:
In de beantwoording van de moties gaf het college aan dat door een frequentieverlaging van de tramlijnen op het spoor vanaf station Rotterdam Noord richting Kleiweg/Molenlaan openbaar vervoer goedkoper al dan niet saldo neutraal kan worden geëxploiteerd in vergelijking met een bus.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
2/10 20 juni 2023 M2304-2751
Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:
Vraag 1:
Kan het college een financiële onderbouwing geven waaruit bovenstaande blijkt? Zo nee, waarom niet?
En lees dan bijvoorbeeld: wat zijn de kosten voor het laten rijden van een bus richting Rotterdam Centraal vanaf Hillegersberg en vice versa? Wat zijn de kosten voor het laten rijden van een bus via Hofplein? Wat zijn de kosten van het laten rijden van een bus via de Walenburgerweg? Wat zijn de kosten van het laten rijden van een tram over het spoor per rit? Enzovoorts...
Antwoord:
Na de publicatie van het concept PTT door de MRDH en het verzoek aan onze gemeente om een advies, is ons college tot de conclusie gekomen dat het voorstel van de MRDH t.a.v.
Hillegersberg, namelijk het vervallen van de tramlijnen 4 en 8 waardoor ook de enige rechtstreekse verbinding tussen Hillegersberg en het centrum vervalt, een te grote achteruitgang voor deze wijk is. In het concept PTT verschilt de situatie in Hillegersberg met andere wijken waar de MRDH voorstelt de tram uit te faseren. In andere wijken blijven één of meerdere rechtstreekse verbindingen met het centrum beschikbaar. In Hillegersberg zou dat niet geval zijn. Om die reden stond ons college op het standpunt dat er tenminste een rechtstreekse buslijn naar Rotterdam Centraal voor tramlijn 4 in de plaats zou moeten komen, zoals in het conceptadvies dat uw raad op 21 maart jl. heeft ontvangen (23bb001918), is opgenomen. De RET is op verzoek van de MRDH op basis van het conceptadvies de haalbaarheid van een alternatieve rechtstreekse buslijn naar Rotterdam Centraal nagegaan. Hieruit bleek dit inhoudelijk gezien ingewikkeld te zijn, hoofdzakelijk om twee redenen.
Verkeerskundig gezien omdat de route tussen Rotterdam Centraal en station Noord maar matig geschikt is voor busvervoer. Vervoerkundig gezien omdat de beoogde buslijn tussen Rotterdam Centraal en station Noord parallel zou gaan rijden met tramlijn 4. Gezien deze complexiteit, is een snelle scan uitgevoerd naar de implicaties van het standpunt van het college. Hieruit komt naar voren dat een rechtstreekse busverbinding Rotterdam Centraal
– Molenlaan netto leidt tot de toevoeging van 9.750 dienstregeling uren voor de bus en naar verwachting leidt tot 1.000 extra reizigers, beide per dag t.o.v. het oorspronkelijke PTT-bedieningsmodel. Het behoud van de tram leidt tot de besparing van 8.000 dienstregeling uren voor de bus (de geprojecteerde busverbinding Bergse Dorpsstraat – station Noord zou niet meer nodig zijn) en een toevoeging van 8.500 dienstregeling uren voor de tram.
Verder leidt het behoud van de tram tot 2.000 extra reizigers per dag ook t.o.v. het oorspronkelijke PTT-bedieningsmodel en dus tot meer opbrengsten. Gezien het feit dat de kosten voor een dienstregeling uur voor een tram ongeveer twee keer zo hoog liggen als de kosten voor een dienstregeling uur voor een bus, leidt dit per saldo tot een vergelijkbaar beeld t.a.v. de exploitatiekosten en -opbrengsten voor beide bedieningsmodellen.
Voorts wordt gesteld:
In de dienstregeling van tram 4 en tram 8 -die al geruime tijd geldt- rijden de tramlijnen de gehele dag (ook in de spits) vier keer per uur. Zes keer per uur was de onderbouwing voor het voorgestelde kostenneutrale alternatief.
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
3/10 20 juni 2023 M2304-2751
Vraag 2:
Kan het college toelichten op welk huidig moment van de dag/week de tram op het traject Station Noord – Molenlaan/ Kleiweg 6 keer per uur rijdt en wanneer deze dan 4 keer per uur gaat rijden? Zo nee waarom niet?
Antwoord:
In 2019, vóór de coronacrisis, reden de tramlijnen 4 en 8 op werkdagen overdag 6 keer per uur. Dit is ook het uitgangspunt geweest voor de berekeningen die ten grondslag lagen aan PTT. In de momenteel (juni 2023) geldende dienstregeling is de frequentie op werkdagen overdag 4 keer per uur, dit is het gevolg van afschaling vanwege de coronacrisis (lagere reizigersaantallen) en de beschikbaarheid van voertuigen en personeel.
Vraag 3:
Als het antwoord op bovenstaande nee is, betekent dit dan dat om de tram kostenneutraal te laten rijden de frequentieverlaging – de gehele dag door en ook in de spits– naar 2 keer per uur moet als alternatief voor de bus? Zo nee, wat dan wel?
Antwoord:
In de brief van ons college aan de MRDH waarin advies is gegeven op het concept PTT is sprake van voortzetting van tramlijn 4 naar de Molenlaan en een deel van de ritten van tramlijn 4 naar de Kleiweg met een lagere frequentie dan in de tijd vóór corona, te weten een basisfrequentie (op werkdagen overdag) van 4 keer per uur in plaats van 6 keer per uur voor de beide takken. Hierbij moet wel aangetekend worden dat het PTT een netwerkvisie is, en geen blauwdruk bevat voor de precieze frequenties en bedieningstijden voor de komende tien tot twintig jaar.
Voorts wordt gesteld:
In de beantwoording gaf de wethouder aan dat elke verkeerskundige rijden met een bus via het nieuwe Hofplein sterk afraadt vanwege de onbetrouwbaarheid.
Vraag 4:
Hebben verkeerskundigen ook meegekeken naar andere trajecten waar een bus als duurzaam alternatief wordt geadviseerd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Voor de beoogde buslijn Melanchtonweg – Kralingse Zoom gaat binnenkort een doorstromingsonderzoek plaatsvinden. Goed denkbaar is dat dit leidt tot de conclusie dat er doorstromingsmaatregelen voor de bus moeten worden genomen op de Gordelweg – Boezemlaan. Hierbij valt te denken aan prioriteit voor de bus bij de verkeerslichtinstallaties al of niet gecombineerd met stukken vrij liggende bus infrastructuur.
Vraag 5:
Bent u bereid om aan verkeerskundigen een advies te vragen over de toekomstige inzet van bussen op trajecten waar we nu al inzichtelijk hebben dat er dagelijks autofiles staan, zoals op de Gordelweg of de Nieuwe Binnenweg? Zo nee, waarom niet?
Blad:
Datum:
Ons kenmerk:
4/10 20 juni 2023 M2304-2751
Antwoord:
Ja, zie het vorige antwoord.
Voorts wordt gesteld:
Cijfers dragen bij aan een goede onderbouwing. In navolging op vraag 1 de volgende vragen:
Vraag 6:
Op basis van welke cijfers zijn er berekeningen gemaakt - adviezen tot stand gekomen? Kan de data/begroting gedeeld worden die ten grondslag ligt aan het Plan Toekomstvast Tramnet 2030? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Voor de analyse en onderbouwing van de voorstellen in het concept PTT is door de MRDH gekeken naar de vervoersbehoefte (en daarmee de verwachte reizigersopbrengsten) en naar de exploitatiekosten om te bezien waar met de schaarse OV-middelen zo veel mogelijk OV-waarde kan worden gecreëerd.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Rotterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.