hittestress

Vraag 1

Onderzoek laat zien dat een boomkroonpercentage van 30% in elke wijk wenselijk is. Veenendaal zit naar schatting van de iTree-app (een tool om dit percentage per wijk of kern te schatten) rond de 15%. Herkent het college dit percentage?

Antwoord van het college

En deelt het college de mening van het CDA dat een percentage van 30% in elke wijk en buurt in Veenendaal, los van eventuele praktische bezwaren, wenselijk is gezien het wetenschappelijke inzicht, dat verhoging van het boomkroonpercentage tot 30% en vergroting van de diversiteit van het aantal (inheemse) bomenrassen (nog) meer toegevoegde waarde heeft bij het tegengaan van hittestress dan (alleen) vergroting van het aantal bomen?

Wij herkennen de cijfers en de wenselijkheid van een hoger boomkruinpercentage. De uitgangspunten ‘kwaliteit boven kwantiteit’ en diversiteit van boomsoorten zijn benoemd in het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte en al onderdeel van onze werkwijze.

In de Effectmonitor Energieneutraal Veenendaal (RIB 2023.63) informeren wij de raad jaarlijks over het boomkruinpercentage, omdat bomen CO2 vastleggen in hout. De cijfers komen uit het analyse instrument HUGSI en krijgen wij aangeboden vanwege deelname aan de Groene Stad Challenge.

Hier is het boomkruinpercentage in het stedelijk bebouwd gebied 13%.

Vraag 2

Veenendaal is een dichtbebouwde stad. In welke wijken / gebieden ziet het college kansen om het boomkroonpercentage te laten toenemen, liefst tot minimaal 30%, of met andere maatregelen de hittestress te laten afnemen?

Antwoord van het college

Kunt u aangeven welke maatregelen u overweegt, welke impact u op welke termijn verwacht, en op welke wijze u de Raad hierin betrekt?

Dit najaar zijn de resultaten van de klimaatstresstest bekend. Ook onze kwetsbaarheden voor hittestress worden hierin geanalyseerd. We informeren de raad over de resultaten en betrekken de raad bij de risicodialoog en de uitvoeringsagenda die hierop volgt.

Een boomkruinpercentage van 30% zal niet in alle wijken haalbaar zijn vanwege de toenemende druk op de ruimte, zowel bovengronds als ondergronds. In de praktijk ervaren wij dat het soms lastig is om groen toe te voegen in buurten waar de verstening en de parkeerdruk hoog is, zoals onlangs in De Pol

Raadhuisplein 1 • 3901 GA Veenendaal • Postbus 1100 • 3900 BC Veenendaal Tel. (0318) 538 538 • Fax (0318) 510 414 • www.veenendaal.nl • www.veenendaal.nl/vraag

 Kenmerk 2023/2110725 Pagina 2 (boomkruinpercentage van 6,6 %). Door de beperkte ruimte en het toevoegen van groen moeten we keuzes maken en dit levert discussie op. Daarom zijn ook andere maatregelen belangrijk tegen hittestress zoals ontstenen (NK Tegelwippen), stimuleren groene tuinen en daken (subsidie) en het toevoegen van meer groen en water (ook watertappunten) in de openbare ruimte.

Daarnaast zetten we ons in om bestaande bomen te behouden of te beschermen. Er is uitgewerkt wat de consequenties zijn voor de begroting als we maximaal toezicht gaan houden bij werkzaamheden rond bomen (zie RIB 2023.27). Dit zullen we betrekken bij de integrale afweging en de begroting.

En bomen die gekapt worden (soms ook omdat standplaats niet voldoet) worden zo mogelijk in de directe omgeving gecompenseerd. Het duurt echter vele groeijaren voordat een jonge boom de boomkruin heeft van een gekapte volwassen boom.

Vraag 3

Met de klimaatverandering neemt de hitte toe en daarmee het belang om hittestress goed te managen. Dat begint met goede sturingsinformatie. Welke indicatoren kan het college eenvoudig aanleveren aan de Raad en op welke wijze zou het college periodiek aan de Raad kunnen rapporteren over de voortgang van de implementatie van maatregelen tegen hittestress?

Antwoord van het college

Bijvoorbeeld door het actuele boomkroonpercentage per wijk of voortgang van de implementatie van bepaalde maatregelen jaarlijks in een RIB met de Raad te delen? En kunt u standaard bij (grotere) nieuwbouwprojecten aangeven welke maatregelen tegen hittestress in het project zijn opgenomen of wat de impact van het project is op hittestress in die omgeving?

Bij nieuwe ontwikkelingen zorgen we met de klimaattoets en het puntensysteem Omgevingsvisie Veenendaal dat er maatregelen worden genomen voor vergroening en klimaatadaptatie. Wij gaan ons beraden welke indicatoren hierbij passen in een effectmonitor.

Vraag 4

Op welke wijze is het college voornemens om maatregelen tegen hittestress toe te passen in bestaande ontwikkelingen in wijken met weinig bomen en veel bebouwing, zoals het centrum?

Antwoord van het college

Kan bijvoorbeeld de herinrichting van de Duivenweide worden benut om een ‘groene long’ te creëren, zoals ook beschreven in het verkiezingsprogramma van het CDA? Is het mogelijk in de winkelstad bij de keuze voor extra bomen, voor exemplaren te kiezen, die geen of betrekkelijk weinig bloesem produceren, en op bepaalde plekken te kiezen voor bomen met een grote kroon op hoogte zodat er bijvoorbeeld op de Markt in Veenendaal bomen kunnen worden toegevoegd en er toch ook voldoende plek overblijft voor het laten plaatsvinden van evenementen?

Na de klimaatstresstest vindt er een dialoog plaats, ook met de raad. We bekijken dan of het vanwege hittestress nodig is om in gebieden met weinig bomen en veel bebouwing andere keuzes te maken zijn de openbare ruimte. Nu worden keuzes gemaakt op basis van de functie van het gebied en andere voorzieningen die nodig zijn in het gebied (blz 31 van het Omgevingsprogramma Openbare Ruimte).

Voor de herinrichting van de Duivenweide is een concept plan uitgewerkt. De raad heeft in mei de uitgangspunten voor het nieuwe theater vastgesteld. In afwachting van besluitvorming rondom het masterplan, is de definitieve vaststelling van de herinrichting van de Duivenweide in te tijd naar voren geschoven. In de conceptplannen voor de Duivenweide wordt het gebied beter op de Winkelstad ontsloten en is ruimte voor nieuw groen, waaronder de aanleg van de Hortus Culturis, een nieuwe groene verblijfsruimte achter de Frisia-villa.

Noodzakelijke voorzieningen in de binnenstad concurreren om beschikbare ruimte. Ruimte voor nieuw groen ‘concurreert’ onder andere met de ruimte die nodig is voor fietsen in de binnenstad en het daarmee kunnen plaatsen van voldoende fietsnietjes in de binnenstad. Bij een wens tot fundamentele vergroening van de binnenstad zullen afwegingen moeten worden gemaakt aan welke voorzieningen we voorrang willen geven. Het plaatsen van nieuwe bomen in de binnenstad wordt naast de bovengrondse beschikbare ruimte ook beperkt door kabels en leidingen. Op deze plekken kunnen geen bomen worden geplaatst.

Raadhuisplein 1 • 3901 GA Veenendaal • Postbus 1100 • 3900 BC Veenendaal Tel. (0318) 538 538 • Fax (0318) 510 414 • www.veenendaal.nl • www.veenendaal.nl/vraag

 Kenmerk 2023/2110725 Pagina 3 Wat betreft een eventuele keuze voor extra bomen op de Markt: Daarbij is de hoogte van de kroon minder relevant. Voor het organiseren van evenementen op de Markt is met name de hoeveelheid aaneengesloten vrije ruimte bepalend voor de omvang en aard van de te organiseren evenementen.

Uiteraard houden we bij onze toekomstige bomenkeuze zoveel mogelijk rekening met de functie en gebruikers van een gebied.

Vraag 5

Kunt u, bijvoorbeeld voor onze bedrijventerreinen, gebruik maken van diverse landelijke, provinciale en Europese subsidieregelingen om het aantal bomen te laten toenemen?

Antwoord van het college

Zo ja, welke acties gaat u hierop inzetten en op welke wijze betrekt u de Raad hierbij?

Zo mogelijk maken wij gebruik van beschikbare subsidies (bijvoorbeeld de provinciale subsidie Klimaatbestendige, groene steden en dorpen) om ambities en doelstellingen te bereiken. Dit is uitvoering van bestaand beleid waar de raad geen actieve rol heeft.

Welke acties urgent of mogelijk zijn op de bedrijventerreinen en andere gebieden in Veenendaal in relatie tot hittestress, komt aan bod bij de al eerder genoemde dialoog over onze klimaatadaptatieaanpak (zie vraag 2).