schriftelijke vragen VVD inz. Bestuursovereenkomst COA Ir. Tuijnmanweg Vianen - ondertekend

Vraag 1

Wanneer was de concept overeenkomst gereed?

Antwoord van het college

De concept overeenkomst was op 3 december 2025 gereed.

Deze overeenkomst is als definitieve versie op 9 december 2025 ondertekend door het COA en 19 december 2025 door het college.

Vraag 2

Waarom heeft het college van B&W deze concept overeenkomst niet ter beschikking gesteld aan de raad? Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11 / 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / [email protected]

Antwoord van het college

Tijdens de raadsvergadering op 16 december 2025 heeft de portefeuillehouder het volgende hierover gemeld:

Een bestuursovereenkomst is een privaatrechtelijke overeenkomst waarin afspraken worden gemaakt over samenwerking en uitvoering van taken. Hoewel de inhoud vaak een publiek doel dient (bijvoorbeeld opvang van asielzoekers), is de juridische vorm privaatrechtelijk.

Het aangaan van een dergelijke privaatrechtelijke overeenkomst is geen vaststelling van algemeen verbindende voorschriften en valt niet onder de kaderstellende rol van de raad, maar onder de uitvoerende taak van het college.

Wanneer de inhoud van een overeenkomst de bevoegdheden van de raad raakt, dan kan het zo zijn dat de raad toestemming moet geven op het aangaan van de overeenkomst. Dat is hier met de bestuursovereenkomst niet aan de orde.

De door het college ondertekende overeenkomst is op 19 december 2025 met de raad gedeeld.

Vraag 3

Waarom is de, op 9 december 2025 al door het COA ondertekende bestuursovereenkomst niet voorafgaand aan de raadsvergadering van 16 december 2025 in handen van de raad gesteld?

Antwoord van het college

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 4

Hoe verhoudt deze werkwijze van het college van B&W zich tot de wettelijke informatieplicht aan de raad?

Antwoord van het college

Zie het antwoord op vraag 2.

Het college heeft de besluitvorming van de raad m.b.t. het bindend advies Tuijnmanweg te Vianen afgewacht alvorens zelf tot besluitvorming m.b.t. de bestuursovereenkomst over te gaan.

Na besluitvorming in het college op 19 december 2025 is de bestuursovereenkomst met nadere werkafspraken die met het COA is aangegaan direct ter kennisname aan de raad toegestuurd via een raadsinformatiebrief.

ONDERWIJSVOORZIENINGEN In de bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken wordt ingegaan op o.m. de onderwijsvoorzieningen. Op pagina 4 wordt vermeld dat “de directe verantwoordelijkheid voor het nemen van de noodzakelijke maatregelen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare Orde en Veiligheid, behalve bij de gemeente en het COA, bij meerdere partijen ligt”.

In eerdere informatie aan de gemeenteraad is aangegeven dat onderwijs onder verantwoordelijkheid van het COA buiten de gemeente Vijfheerenlanden , zal worden aangeboden.

Graag krijgen wij antwoord op de volgende vragen:

1. Klopt het dat de bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken de verantwoordelijkheid voor onderwijsvoorzieningen bij de gemeente leggen?

Antwoord: Ja, de gemeente heeft de wettelijke taak om onderwijsvoorzieningen ((openbaar) basisonderwijs en voortgezet onderwijs) te faciliteren, denk aan onderwijshuisvesting,

 onderwijsachterstand en het handhaven van de leerplicht. In de bestuursovereenkomst en de aanvullende werkafspraken worden deze verantwoordelijkheden, die in lijn liggen met bestaande wet- en regelgeving rondom onderwijs, bevestigd. Dit betreft de wettelijke zorgplicht.

2. Wat is de reden dat afgeweken wordt van het uitgangspunt de, in eerdere communicatie aangegeven, onderwijsvoorzieningen te regelen vanuit het COA en worden aangeboden buiten de gemeente Vijfheerenlanden?

Antwoord: Dit uitgangspunt blijft gelden. De gemeente is verantwoordelijk voor het faciliteren van onderwijsvoorzieningen voor leer- en kwalificatieplichtigen (5-11+ / 11+-18 jaar). Zie antwoord 1.

Het COA regelt onderwijsvoorzieningen betreft volwassenvoorzieningen, gericht op niet-leer- en/of kwalificatieplichtige meerderjarigen. Dit is eerder ook op deze manier gecommuniceerd in de Q&A. Er is echter wel onderscheid tussen de eerste onderwijsperiode van maximaal 2 jaar en de periode daarna. In het antwoord op vraag 3 lichten we dit onderscheid toe.

3. Indien de gemeente toch onderwijs gaat aanbieden in de eigen gemeente, wat zijn de consequenties en mogelijke bottlenecks bij de omliggende schoolinstellingen in Vijfheerenlanden?

Antwoord: Leerplichtigen vanaf 5 jaar tot 11+ jaar (basisschool), zullen gebruik maken van taalonderwijs in de bestaande Taalklassen binnen het bestaande basisonderwijs in de regio (Leerdam, Meerkerk, Nieuwegein, Gorinchem en eventueel Utrecht).

Leerplichtigen in de leeftijd vanaf 11+, starten op het ISK in de regio (o.a. Utrecht). Voor beide leeftijdsgroepen/onderwijsvormen geldt deze vorm van onderwijs gedurende een periode van maximaal twee jaar.

Zodra de leerlingen kunnen uitstromen naar regulier onderwijs, wordt er gezocht naar een passende en beschikbare leerlingplek. De groei van het aantal kinderen binnen de kern Hoef en Haag maakt dat de huidige prognose is dat er de komende jaren geen beschikbare ruimte en mogelijkheid is voor het plaatsen van deze leerlingen op de basisscholen in Hoef en Haag en Hagestein. Een extra belasting van deze scholen is hierdoor niet aan de orde.

De leerlingen die uitstromen vanuit het ISK doen mogelijk een beroep op een leerlingplek binnen het regulier voortgezet onderwijs in de gemeente of beroepsonderwijs in de regio (o.a. Nieuwegein of Utrecht).

VEILIGHEID EN OPENBARE ORDE T.a.v. veiligheid en openbare orde worden in de bestuursovereenkomst de volgende zaken benoemd:

• COA spant zich in voor een evenwichtige samenstelling van de asielzoekers voor wat betreft Herkomst, geslacht, leeftijd en gezinssituatie

• Op verzoek van het gemeentebestuur verstrekt het COA informatie over aantallen en de samenstelling van de bewoners

•

•

•

•

Het gemeentebestuur kan bij buitensporige en/of ernstige incidenten met een structureel karakter met impact op openbare orde en veiligheid het COA hier schriftelijk op aanspreken en verzoeken binnen een in onderling overleg te bepalen redelijke termijn en in samenspraak met betrokken partners, zoals de lokale driehoek, voor een passend plan te zorgen waarin de ongeregeldheden worden aangepakt of voorkomen.

Voor de uitvoering van het plan van het COA en de betrokken partners komen het COA en de gemeente een in onderling overleg te bepalen redelijke termijn overeen In geval van tussentijdse opzegging zullen er vanaf het moment van de formele opzegging door de gemeente geen nieuwe asielzoekers meer instromen en zal de opvanglocatie na uiterlijk 6 maanden zijn gesloten Partijen kunnen gedurende de gebruiksperiode in onderling overleg, uiterlijk drie maanden voor afloop van deze overeenkomst, besluiten tot verlenging van de overeenkomst voor een nader overeen te komen termijn.

Graag krijgen wij antwoord op de volgende vragen :

1. Wat is naar de mening van het college een “evenwichtige samenstelling” van de bewonersgroep en op welke wijze gaat u deze samenstelling beoordelen?

Antwoord: Gemeente en COA streven naar een veilige, leefbare en beheersbare opvanglocatie waarin samenstelling van bewoners een factor is. Een evenwichtige samenstelling kan bestaan uit bijvoorbeeld een mix van doelgroepen en leeftijdsopbouw. Daarbij zal de samenstelling altijd een gemiddelde afspiegeling zijn van de landelijke instroom. Het COA brengt de gemeente op de hoogte van de aantallen en de samenstelling van de groep vluchtelingen.

2. Welke interventiemogelijkheden heeft u afgesproken?

Antwoord: Er zijn verschillende soorten interventies afgesproken waarbij verschillende partners verantwoordelijkheden hebben. Welke interventie wordt ingezet is afhankelijk van de gebeurtenis en de locatie van de gebeurtenis. E.e.a. is vastgelegd in het veiligheidsplan waar in de bestuursovereenkomst naar verwezen wordt.

Gedurende de eerste periode worden intensieve maatregelen getroffen, waaronder verhoogde beveiliging, politie- en BOA-surveillance. Hierbij geeft de politie prioriteit aan meldingen die specifiek betrekking hebben op de locatie en haar bewoners. Deze maatregelen zijn o.a. opgesteld op basis van verzoeken uit de kerngroep.

3. Welke onderling af te spreken redelijke termijn voor het maken van een plan van aanpak bij buitensporige en/of ernstige incidenten met een structureel karakter vindt u als college verantwoord?

Antwoord: Zo snel als mogelijk.

4. Wanneer is het college van mening dat sprake is van een structureel karakter?

Antwoord: Van een structureel karakter is sprake wanneer incidenten zich herhaaldelijk voordoen binnen een bepaalde periode en niet als op zichzelf staand kunnen worden beschouwd. Het college beoordeelt dit steeds in samenhang, op basis van aard, frequentie en ernst van de

 incidenten, en in afstemming met betrokken partners zoals politie, OM en het COA.

Vraag 5

Welke termijn vindt het college verantwoord waarbinnen dit plan van aanpak moet worden uitgevoerd?

Antwoord van het college

Het college vindt een termijn verantwoord die, afhankelijk van de aard en de ernst van de incidenten, in onderling overleg met het COA en betrokken partners redelijk en uitvoerbaar wordt beschouwd.

Vraag 6

Zijn er afspraken gemaakt over incidenten die geen structureel karakter hebben?

Antwoord van het college

Ja deze zijn opgenomen in het maatregelenbeleid van het COA en het Veiligheidsplan.

Vraag 7

Op welke wijze wordt de gemeenteraad geïnformeerd indien besloten wordt tot een verlenging van de overeenkomst voor een nader overeen te komen termijn?

Antwoord van het college

De gemeenteraad zal hiervan door het college voorafgaand aan een mogelijke verlenging schriftelijk van op de hoogte worden gesteld.

INFORMATIEVOORZIENING Informatievoorziening naar de inwoners en andere belanghebbenden is cruciaal in dit proces.

Graag krijgen wij antwoord op de volgende vragen:

1. Is de getekende bestuursovereenkomst inmiddels gedeeld met de kerngroep en met omwonenden?

Antwoord: Op 1 december 2025 is actief met de kerngroep gedeeld op welke wijze de output vanuit de kerngroep is verwerkt in de nadere werkafspraken van de bestuursovereenkomst. Daarnaast is op 19 december 2025 de bestuursovereenkomst met nadere werkafspraken door het college aan de raad toegezonden begeleid met een openbare raadsinformatiebrief. Hiermee zijn de stukken voor inwoners openbaar en in te zien op de website van de gemeenteraad Vijfheerenlanden. Ter aanvulling is de kerngroep op 12 januari jl. extra op de hoogte gesteld van de besluitvorming op 19 december en is actief de link naar de stukken gedeeld.

2. Zo ja, welke reacties en vragen heeft u ontvangen?

Antwoord: Tot nu toe zijn er geen reacties ontvangen.

3. Zo nee, wat is de reden waarom dit niet is gedaan?

Antwoord: Niet van toepassing.

4. Bent u voornemens, en zo ja wanneer, dit alsnog te doen?

Antwoord: Niet van toepassing.

 LOCATIE LAGE BIEZENWEG In de bestuursovereenkomst wordt samen met COA de mogelijkheid geboden om asielzoekers aan de Lage Biezenweg de keuze te bieden te verhuizen naar de Ir. D.S. Tuijnmanweg zodra deze locatie gereed is.

Voor de locatie Lage Biezenweg is in de tweede helft van 2023 een overeenkomst van vijf jaar gesloten door de gemeente.

Graag krijgen wij antwoord op de volgende vragen:

1. Indien plaatsen vrijkomen aan de Lage Biezenweg, worden die dan opnieuw ingevuld met nieuwe bewoners?

Antwoord: Ja tot het moment dat deze opvanglocatie sluit.

2. Indien dit niet gebeurt en het pand aan de Lage Biezenweg komt leeg in 2026, wat zijn dan de financiële risico’s voor de gemeente inzake de afgesloten 5-jaars overeenkomst?

Antwoord: De gemeente heeft geen financiële risico’s wanneer de opvang aan de Lage Biezenweg eindigt.