veiligheid en voorzieningen rondom AZC nabij Hoef & Haag en de Hagen
Een raadslid stelde op 10 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Vijfheerenlanden (11 vragen).
In het kort
11 vragen en wat het college antwoordt
- Wat is de huidige stand van zaken rondom het AZC bij Hoef en Haag? → ➢ Is de beoogde opening nog op schema? ➢ Welke stappen zijn er inmiddels genomen in de voorbereiding?
- Welke afspraken zijn er op dit moment gemaakt met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) over de veiligheid in en rondom het AZC? → ➢ Denk hierbij aan toezicht, beveiliging, handhaving, meldplicht bij overlast of criminaliteit.
- Zijn er naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Amsterdam aanvullende landelijke of regionale afspraken gemaakt over de veiligheid bij AZC’s? → ➢ Zo ja, wat is de impact daarvan op onze gemeente?
- Mogen asielzoekers zich ’s nachts vrij bewegen in de omliggende dorpen? → ➢ Wordt er gebruikgemaakt van avondklokken, meldplicht of andere vormen van toezicht? ➢ Hoe wordt zicht gehouden op de aanwezigheid of afwezigheid van bewoners?
- Welke rol speelt de gemeente in het toezicht op mogelijke overlast, en in de samenwerking met politie en handhaving? → De gemeente werkt nauw samen met het COA en politie en maakt duidelijke afspraken over veiligheid, toezicht en communicatie.
- Hoe wordt de veiligheid van kwetsbare bewoners van het AZC, zoals LHBTI-asielzoekers, gewaarborgd? → ➢ Zijn hier specifieke voorzieningen of begeleiding voor? ➢ Wordt hier toezicht op gehouden, bijvoorbeeld door het COA of externe organisaties?
- Wat doet het COA (of gemeente) als blijkt dat bepaalde groepen in het AZC zich onveilig voelen of structureel worden bedreigd door andere bewoners? → De basisprincipes zijn dat in Nederland iedereen gelijk is en dat discriminatie op grond van etniciteit, geloof en gender niet is toegestaan.
- Hoeveel bewoners van het AZC stromen naar verwachting door naar een status als vergunninghouder (statushouder)? → ➢ Is er een inschatting voor de komende jaren?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wat is de huidige stand van zaken rondom het AZC bij Hoef en Haag?
Antwoord van het college
➢ Is de beoogde opening nog op schema? ➢ Welke stappen zijn er inmiddels genomen in de voorbereiding? De huidige stand van zaken met betrekking tot de opvanglocatie Ir. D.S. Tuijnmanweg 1d-3-5 in Vianen is dat de voorbereiding van het COA zich nu vooral richt op het vergunningtraject voor de fase van noodopvang. Er wordt zoals eerder gecommuniceerd nog steeds naar gestreefd om voor het einde van het jaar de locatie in gebruik te nemen. De aanvraag omgevingsvergunning zal Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11 / 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / [email protected] op korte termijn door het COA worden ingediend. Vanuit het COA is aangegeven komende periode te starten met de uitvoering van vergunningsvrije activiteiten op locatie. Daarnaast heeft er na de informatieavond van 14 juli jl. een digitaal en een fysiek kerngroepoverleg plaatsgevonden. En er is een eerste gesprek geweest met de BIZ Vianen en met Dorpsvereniging ‘Ons Hoef en Haag’.
Vraag 2
Welke afspraken zijn er op dit moment gemaakt met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) over de veiligheid in en rondom het AZC?
Antwoord van het college
➢ Denk hierbij aan toezicht, beveiliging, handhaving, meldplicht bij overlast of criminaliteit. Zoals eerder gemeld worden er verschillende maatregelen genomen om de opvang goed te beheren, zoals strikte huisregels, dagbesteding, onderwijs, veiligheid en beveiliging. Onze eerdere goede ervaringen in Lexmond, Kedichem en Vianen nemen we hierin mee. Ervaring leert dat vluchtelingen die een goede dagbesteding hebben in de vorm van o.a. werk en onderwijs goed integreren en niet tot overlast zijn in de omgeving. Hier wordt maximaal op ingezet. Daarnaast zal er op locatie camerabewaking zijn, 24/7 beveiliging en er is een nauw overleg tussen de locatiemanager, de gemeente, handhaving, politie en de kerngroep waarbij meteen kan worden bijgestuurd wanneer dit noodzakelijk is. Afspraken rondom o.a. veiligheid tussen gemeente en COA worden in de bestuursovereenkomst vastgelegd. Op dit moment zijn we gestart met het vormgeven van de afspraken waarbij ook de inbreng van de kerngroep zal worden meegenomen.
Vraag 3
Zijn er naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Amsterdam aanvullende landelijke of regionale afspraken gemaakt over de veiligheid bij AZC’s?
Antwoord van het college
➢ Zo ja, wat is de impact daarvan op onze gemeente? Wij zijn geschokt door de tragische dood van de 17 jarige Lisa. En we zijn ons bewust van de mogelijke impact hiervan op het veiligheidsgevoel van inwoners. Er is echter geen reden om aan te nemen dat het na het genoemde incident rond AZC-locaties onveiliger is geworden. Er zijn dan ook geen aanvullende landelijke of regionale afspraken gemaakt over veiligheid in relatie tot AZC-locaties. Wel geven we in onze gemeente nog meer aandacht aan sociale veiligheid in onze openbare ruimte in de breedte. Wij verwijzen u hiervoor ook naar de raadsinformatiebrief van 10 september jl. Toezicht & Bewegingsvrijheid
Vraag 4
Mogen asielzoekers zich ’s nachts vrij bewegen in de omliggende dorpen?
Antwoord van het college
➢ Wordt er gebruikgemaakt van avondklokken, meldplicht of andere vormen van toezicht? ➢ Hoe wordt zicht gehouden op de aanwezigheid of afwezigheid van bewoners? Ja, asielzoekers mogen zich net als iedere ingezetene van Nederland vrij bewegen. Er is bijvoorbeeld geen avondklok, dit is juridisch gezien ook niet mogelijk. Asielzoekers moeten zich één keer in de week melden in het AZC waar zij staan ingeschreven zolang zij in hun asielprocedure zitten. Deze verplichting heeft geen relatie met veiligheidsregels. Er is 24/7 beveiliging op de locatie aanwezig en daarnaast hebben en houden woonbegeleiders zicht op het welbevinden van bewoners.
Vraag 5
Welke rol speelt de gemeente in het toezicht op mogelijke overlast, en in de samenwerking met politie en handhaving?
Antwoord van het college
De gemeente werkt nauw samen met het COA en politie en maakt duidelijke afspraken over veiligheid, toezicht en communicatie. Er is regelmatig overleg, wat zorgt voor een gecoördineerde aanpak. Bescherming kwetsbare groepen
Vraag 6
Hoe wordt de veiligheid van kwetsbare bewoners van het AZC, zoals LHBTI-asielzoekers, gewaarborgd?
Antwoord van het college
➢ Zijn hier specifieke voorzieningen of begeleiding voor? ➢ Wordt hier toezicht op gehouden, bijvoorbeeld door het COA of externe organisaties? Het COA zet specifiek in om de veiligheid en het welzijn van kwetsbare bewoners te vergroten. De lhbtiq+ groep is hier een onderdeel van.
Vraag 7
Wat doet het COA (of gemeente) als blijkt dat bepaalde groepen in het AZC zich onveilig voelen of structureel worden bedreigd door andere bewoners?
Antwoord van het college
De basisprincipes zijn dat in Nederland iedereen gelijk is en dat discriminatie op grond van etniciteit, geloof en gender niet is toegestaan. Dat wordt vanaf dag één aan (nieuwe) bewoners op de locatie duidelijk gemaakt. Gemeente en COA tolereren gedrag dat hierbij niet past geenszins en grijpen daar direct op in. In incidentele gevallen kan het zijn dat iemand wordt overgeplaatst naar een andere locatie voor zijn of haar veiligheid. Als er sprake is van strafbare feiten wordt contact gezocht met de politie. Statushouders & huisvesting
Vraag 8
Hoeveel bewoners van het AZC stromen naar verwachting door naar een status als vergunninghouder (statushouder)?
Antwoord van het college
➢ Is er een inschatting voor de komende jaren? Het aantal vluchtelingen dat jaarlijks een verblijfsvergunning asiel krijgt (en dus statushouder wordt) varieert per jaar en hangt af van instroom, beslissnelheid van de IND en het inlopen van achterstanden. Op dit moment verblijven zo’n 19.000 statushouders in centra die zijn bedoeld voor de opvang van asielzoekers. Helaas lukt het steeds slechter om mensen door te laten stromen naar woningen vanwege het tekort aan woonruimte. Dit zal de komende jaren naar verwachting niet makkelijker worden. Het is nog niet bekend wat de taakstelling per gemeente in 2026 en daarna zal worden. Voor de locatie Lage Biezenweg in Vianen staan op dit moment 10 statushouders gekoppeld aan Vijfheerenlanden. Een inschatting voor komende jaren is gelet bovenstaande niet te maken.
Vraag 9
Welke afspraken zijn er gemaakt over de huisvesting van statushouders?
Antwoord van het college
➢ Wordt de huisvesting geregeld op gemeentelijk niveau, of is dit een provinciale taak? ➢ Wat betekent dit concreet voor de gemeente Vijfheerenlanden? Door de opgelegde taakstelling zijn gemeenten wettelijk verplicht om statushouders te huisvesten. De provincie houdt toezicht op de uitvoering hierop en signaleren achterstanden. Dit gebeurt in het kader van interbestuurlijk toezicht (IBT) waarbij de provincie gebruik maakt van de interventieladder. De taakstelling voor VHL in 2024 was 149 personen waarvan er 92 zijn gehuisvest. De taakstelling voor 2025 staat op 97 personen waarvan er op dit moment 52 zijn gehuisvest.
Vraag 10
Wat is de rol van de gemeenteraad in het verdere proces richting opening en toezicht op het functioneren van het AZC?
Antwoord van het college
De gemeenteraad heeft in het verdere proces hoofdzakelijk een controlerende rol (toezien op uitvoering door het college en naleving van afspraken met COA) en een vertegenwoordigende rol (draagvlak creëren en zorgen van inwoners signaleren). Bij het ruimtelijke besluit wat nodig is binnen de vergunningsprocedure wordt de raad gevraagd om te besluiten rondom het bindend adviesrecht. Communicatie
Vraag 11
Is geborgd dat de gemeente, danwel het COA de omwonenden regelmatig informeert over de voortgang van de realisatie van het AZC?
Antwoord van het college
Inwoners worden via de gemeentelijke website op de hoogte gesteld. Op de site blijven de antwoorden op de veelgestelde vragen actueel en zal maandelijks ook de terugkoppeling van de kerngroepoverleggen worden geplaatst. Daarnaast zal op de website worden vermeld wanneer de aanvraag omgevingsvergunning wordt ingediend en de besluitvorming hieromtrent. Vragen van inwoners kunnen nog steeds gestuurd worden naar het mailadres [email protected].
Bron: raadsinformatie van de gemeente Vijfheerenlanden (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.