04. Memo beantwoording raadsvragen 3 december sociaal domein.pdf

Vraag 1

Overschrijding zorgkosten jeugdwet (MetMaya en p*q-aanbieders) In onderstaande memo wordt antwoord op de gestelde vragen gegeven. 1. Uitstroom naar werk statushouders en Oekraïners Vragensteller SGP Waarom stromen Oekraïners sneller uit naar werk dan statushouders?

Antwoord van het college

Het verschil in de snelheid waarop Oekraïners ten opzicht van statushouders kunnen uitstromen naar werk komt voort uit een combinatie van landelijke beleidsdkaders en praktische haalbaarheid.

Voor Oekraïners ligt de nadruk op snelle zelfredzaamheid gezien hun tijdelijke status.

Specifieke programma's en regelingen zoals de Richtlijn Tijdelijke Bescherming zijn ontworpen om Oekraïners direct te ondersteunen in het vinden van werk.

Voor statushouders ligt de focus ligt duurzame integratie in de Nederlandse samenleving met een stevige basis in taal en cultuur. Zo zijn statushouders verplicht om een inburgeringstraject te volgen. Dit is een traject van ongeveer 2.5 jaar, waarin de statushouder 4 dagdelen per week taalles volgt bij integratiewerk in Amersfoort en taalstage doet. Het is lastig daarnaast te werken.

De gedachte hierachter is:  Duurzaam werk: Het idee is dat een solide basis in taal en cultuur ervoor zorgt dat statushouders langduriger en succesvoller deelnemen aan de arbeidsmarkt, in plaats van alleen eenvoudige of tijdelijke banen te vinden.  Geleidelijke integratie: Door statushouders eerst te laten inburgeren, wil de overheid een evenwicht bereiken tussen snelle integratie in de arbeidsmarkt en het zorgen voor voldoende voorbereiding, zodat statushouders niet overvraagd worden.

 Wel zijn we regionaal aan het onderzoeken of we meer kunnen inzetten op duale trajecten, waarbij de taalles in de avond wordt gegeven, zodat er overdag ruimte is voor werk. Echter is dit lang niet voor iedereen geschikt, dat vereist bepaalde competenties.

Andere redenen waardoor Oekraïners sneller uitstromen naar werk zijn:

Achtergrond en werkervaring  Oekraïners hebben vaak een werkachtergrond en opleiding die dichter aansluiten bij de Nederlandse arbeidsmarkt, met name in sectoren zoals techniek, ICT en zorg. Hierdoor kunnen ze gemakkelijker werk vinden.  Statushouders uit niet westerse landen hebben vaak een andere onderwijs- of werkachtergrond die minder aansluit bij de eisen van de Nederlandse arbeidsmarkt, of hun kwalificaties worden niet direct erkend.

Taalbarrière  

 

Veel Oekraïners spreken Engels of leren snel Nederlands, wat hen helpt bij het vinden van werk.

Statushouders uit niet westerse landen hebben vaak een langere aanpassingsperiode nodig vanwege taalverschillen. Zij spreken vaak geen Engels en Nederlands leren kan tijd kosten, en zonder een basisniveau van de taal is het lastig om werk te vinden.

Oekraïners die naar Nederland komen, maken vaak gebruik van bestaande netwerken of worden door Nederlandse werkgevers actief geworven vanwege de directe arbeidsmarkttoegang.

Statushouders, hebben minder vaak toegang tot dergelijke netwerken en zijn afhankelijk van begeleiding vanuit de gemeente en UWV.

Samenvattend: spelen toegang tot de arbeidsmarkt, taal, culturele factoren, en beleidsverschillen een belangrijke rol. Oekraïners profiteren van een meer toegankelijke situatie, terwijl andere statushouders vaak langere trajecten moeten doorlopen om volledig te integreren.

Pagina geprint op: , uur Pagina: 2 /var/websites/gemeentebestuur.woudenberg.nl/documenten/convert/1237b11c-b69e-4554-842309a2b8774715

Voorstel:

2. Leerlingenvervoer Vragensteller: SGP Als het gaat om leerlingenvervoer was de vraag als volgt: wat is nu de onderliggende oorzaak of oorzaken van de significante daling van 20% van het aantal leerlingen dat met leerlingenvervoer naar school gaat. In de TV kregen we een vrij feitelijk antwoord, maar niet zozeer op de vraag: waarom? Die 20% daling kunnen wij ons namelijk moeilijk voorstellen als toevalligheid.

Het is niet goed te duiden waar de daling van de aanvragen aan ligt.

Er zijn herinneringsbrieven verzonden aan degenen die geen aanvraag (meer) hebben ingediend. Op deze herinneringen zijn geen reacties ontvangen.

Het is ook zo dat er inmiddels 13 nieuwe aanvragen zijn ontvangen.

De daling kan ook te maken hebben met de aanwezigheid van een taalklas in Woudenberg. Hierdoor is in de meeste gevallen niet nodig om vervoer te organiseren.

Vragensteller: GBW Er is een dalende tendens te zien is qua aantal leerlingen (vervoer). Krijgt dit op termijn een positief effect op minder aanvraag andere voorzieningen, bijvoorbeeld jeugdzorg.

Leerlingenvervoer en jeugdzorg hebben geen directe link met elkaar. Minder aanvragen in het leerlingenvervoer leiden daarmee niet automatisch tot minder aanvragen in jeugdzorg.

Pagina geprint op: , uur Pagina: 3 /var/websites/gemeentebestuur.woudenberg.nl/documenten/convert/1237b11c-b69e-4554-842309a2b8774715

Voorstel:

3. Overschrijding zorgkosten jeugdwet (MetMaya en p*q-aanbieders) Naar aanleiding van de beantwoording van vragen in de raad van 28 november en de commissie van 3 december over de wachtlijst en de hogere kosten voor jeugdzorg is toegezegd de uitleg op schrift te stellen. Deze treft u hieronder aan.

Overgangsjaar 2024 Tot 1 januari 2024 hadden we contracten met meer dan 200 jeugdhulpaanbieders.

Die contracten waren op p*q-basis (price*quantity): We betaalden een bedrag per uur. Vanuit de hervorming van de jeugdzorg is dat niet wenselijk. Het contractmanagement en transformeren is ingewikkeld met zoveel aanbieders.

Daarnaast kan p*q-inkoop een perverse prikkel geven. Daarom hebben we nu MetMaya: één jeugdhulpaanbieder met een taakgericht jaarbudget. Een taakgericht jaarbudget geeft MetMaya de prikkel om zorg kostenefficiënt te regelen.

Dat 2024 een overgangsjaar is, betekent dat het aantal cliënten bij p*q-aanbieders afgebouwd wordt, terwijl het aantal cliënten bij MetMaya opbouwt.

Zorgcontinuïteit bij de p*q-aanbieders Onder de oude p*q-contracten hadden veel cliënten nog jeugdhulp. Het was niet wenselijk om al deze cliënten te laten wisselen van hun bekende hulpverlener naar MetMaya. Bovendien is MetMaya een organisatie in opbouw en kon zij op 1 januari nog niet alle cliënten met jeugdhulp in behandeling nemen. Daarom zijn er voor 2024 afspraken gemaakt over zorgcontinuïteit:  Cliënten die in 2023 al hulp ontvingen van een p*q-aanbieder, mogen daar uiterlijk tot 31 maart 2025 blijven om de hulp af te maken.  P*q-aanbieders kregen het verzoek om de hulp aan cliënten die bij hen op de wachtlijst stonden voor 1 januari 2024 op te starten. Zodat MetMaya niet alle wachtlijsten met cliënten over hoefde te nemen.  Cliënten die vanaf 1 januari 2024 aanvullende jeugdhulp nodig hebben, starten bij MetMaya.

Verwachting financiële gevolgen overgangsjaar Er was verwacht dat er veel cliënten vóór 1 januari 2024 zouden starten bij p*qaanbieders. En er was verwacht dat er sprake zou zijn van onderschrijding van het taakbudget door MetMaya. De verwachting was dat de extra kosten bij de p*qaanbieders zouden opwegen tegen de onderschrijding van MetMaya.

Maar afgelopen zomer bleek dat er meer cliënten op de p*q-wachtlijsten stonden dan we hadden verwacht. Hier hadden we geen volledig zicht op, omdat de aanbieders sterk verschillen in hoe snel ze declareren. Aanbieders hebben wettelijk het recht om tot vijf jaar nadat zorg geleverd is te declareren. Nu zijn de aanbieders echt niet (meer) zo langzaam, maar het financieel effect wordt toch altijd pas na een tijdje zichtbaar. En als er nog geen eerste declaratie is, weten we niet of de cliënt op de wachtlijst staat, toch heeft afgezien van hulp of dat de aanbieder gestart is met de hulp maar nog geen declaratie heeft gestuurd. Daarnaast bleken deze cliënten bij de p*q-aanbieders een langere trajectduur te hebben dan gemiddeld. De kosten van de p*q-aanbieders waren hierdoor een stuk hoger dan vooraf was ingeschat. Ook blijkt dat MetMaya dit jaar minder jeugdhulp heeft kunnen bieden dan verwacht, omdat er veel tijd en energie is gegaan naar het opstarten van de organisatie.

De verwachting is dat de kosten volgend jaar lager zullen zijn. Dit komt doordat een klein aantal cliënten tot uiterlijk 31 maart 2025 nog hulp van p*q-aanbieders krijgt.

Daarna is MetMaya de enige aanbieders. Middels het taakgerichte budget hebben we dan meer grip. Tegelijk moeten we er blijvend rekening mee houden dat jeugdzorg een openeinderegeling is en er dat incidenteel cliënten zullen zijn die hele dure trajecten nodig hebben.

MetMaya in opbouw Pagina geprint op: , uur Pagina: 4 /var/websites/gemeentebestuur.woudenberg.nl/documenten/convert/1237b11c-b69e-4554-842309a2b8774715

Voorstel:

 MetMaya heeft een meerjarenplan om op te bouwen. In 2024 zijn veel nieuwe medewerkers aangenomen. Dat vraagt inwerktijd, wat afgaat van productie-uren: het bieden van jeugdhulp. Dit jaar was ook inzet nodig voor het opzetten en inregelen van werkprocessen en een overkoepelende administratie.

MetMaya begon in januari met zes gebiedsgerichte MetMaya-teams. In 2024 zijn er twee teams bijgekomen. De ambitie is dat in 2026 elke regiogemeente en elke wijk in Amersfoort een eigen MetMaya-team heeft. Zo worden zo veel mogelijk cliënten geholpen door een lokaal MetMaya-team. Nu wordt nog relatief veel gebruik gemaakt van de onderaannemers, dat zal uiteindelijk minder worden.

Jeugdhulp door MetMaya Op de wachtlijst voor MetMaya stonden eind september 1156 cliënten. Op dit moment is geen overzicht van de wachtlijsten per gemeente, maar hier wordt aan gewerkt. MetMaya heeft een wachtlijstteam, dat contact houdt met cliënten op de wachtlijst en overbruggingszorg aanbiedt. Bijvoorbeeld een e-health-cursus of groepstraining voor tijdens het ‘wachten’.

Een deel van de cliënten staat op de wachtlijst bij een onderaannemer, en een deel bij het lokale MetMaya-team. Over de gemiddelde wachttijd kunnen we niets zeggen, omdat het gaat om verschillende vormen van jeugdhulp, met verschillen in onder andere trajectduur en intensiteit.

LTA (Landelijk Transitie Arrangement) LTA is hulp die op landelijk niveau door de VNG wordt ingekocht. Bepaalde hulpvragen komen te weinig voor om het als een regio of gemeente zelf in te kopen.

Het gaat vaak om complexe hulpverlening, met sterk variërende en soms hoge kosten. Het ene jeugdhulptraject kan bijvoorbeeld vijf keer zo duur zijn als het andere traject. Daarom kan een enkele cliënt een groot verschil maken in de prognose. Het budget hiervoor is dus moeilijk te voorspellen.

In Woudenberg gaat het dus ook om een klein aantal cliënten. Op dit moment is het aantal unieke cliënten bij LTA lager dan in 2023, 2022 en 2021. De verwachte kosten zijn hoger dan deze vorige jaren.

Samenvattend Het grootste deel van de stijging van de kosten voor specialistische jeugdhulp heeft vier redenen:  Het aantal kinderen en jongeren dat jeugdhulp nodig heeft, groeit harder dan verwacht. Zowel in Woudenberg als regionaal en landelijk.  De wachtlijsten bij oude p*q-aanbieders waren groter dan verwacht.  De jeugdhulptrajecten vanuit zorgcontinuïteit duren langer dan verwacht.  De onderuitnutting van MetMaya is minder dan verwacht.

Recent is ook een infoblad voor de gemeenteraden gemaakt door het RISB, waarin deze ontwikkelingen worden geschetst. Zie daarvoor ‘Infoblad 6 – Terugblik nieuwe werkwijze specialistische jeugdhulp 2024 (december 2024)’ op de website Inkoop jeugdhulp en Wmo 2023 regio Amersfoort | Gemeente Amersfoort

Pagina geprint op: , uur Pagina: 5 /var/websites/gemeentebestuur.woudenberg.nl/documenten/convert/1237b11c-b69e-4554-842309a2b8774715

Voorstel: