44a. Raadsmededeling 189-2024 Beantwoording vragen GemeenteBelangen nav informatiebijeenkomst Laborijn
Een raadslid stelde op 28 januari 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Aalten (3 vragen).
In het kort
3 vragen en wat het college antwoordt
- Is de toevoeging aan het BUIG budget in de najaarsnota, groot €13.000, voldoende of moeten er nog meer acties ondernomen worden? → Het voorlopige tekort op het budget voor uitkeringen (BUIG budget) in de gemeente Aalten in 2024 is €404.000.
- Zijn de inwoners van onze gemeente die op de werkplaats in Ulft werkten (die nu gesloten is) allemaal op een voor hen passende andere plek terecht gekomen? → Er is voor alle inwoners van onze gemeente die op de locatie in Ulft werkten een passende andere plek gevonden.
- Versoberen van het inburgeringsprogramma naar het wettelijk minimumkader voor gezinsmigranten 4. → ) • Voortgang rapportage Meicirculaire 2024 • Extra geld voor sociale werkvoorziening (structureel) • Extra begeleidingsgeld voor nieuw beschut (structureel) • Budget voor doorontwikkeling…
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is de toevoeging aan het BUIG budget in de najaarsnota, groot €13.000, voldoende of moeten er nog meer acties ondernomen worden?
Antwoord van het college
Het voorlopige tekort op het budget voor uitkeringen (BUIG budget) in de gemeente Aalten in 2024 is €404.000. Er is sprake van een incidenteel nadeel van €13.000 en deze bijstelling is verwerkt in de najaarsnota. Een toelichting op dit tekort en welke acties Laborijn onderneemt om, daar waar mogelijk, bij te sturen op het BUIG-resultaat voor de komende jaren treft u in bijgevoegde raadsmededeling 167-2024 d.d. 28 oktober 2024. Vraag
Vraag 2
Zijn de inwoners van onze gemeente die op de werkplaats in Ulft werkten (die nu gesloten is) allemaal op een voor hen passende andere plek terecht gekomen?
Antwoord van het college
Er is voor alle inwoners van onze gemeente die op de locatie in Ulft werkten een passende andere plek gevonden. Niet iedereen was in eerste instantie blij met deze verandering. Toch ziet Laborijn dat wanneer mensen op een goede manier opgevangen en begeleid worden zij al snel hun draai weer vinden. Op dit moment is er nog één inwoner ontevreden over de nieuwe plek en daar gaat Laborijn het gesprek mee aan. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Raadsmededeling 167-2024 ontwikkelingen rondom de BUIG 2024 Presentatie Laborijn 18 november Pagina 1 van 1 Informatiebijeenkomst 18 november 2024 Programma Welkom (Joop Wikkerink) Ontwikkelingen Laborijn (Jeroen Spruit) In de praktijk... Labowijzer (Ayla Jacobs, Carla Wiggers, Maaike Hupkens en Mikki Middelkamp) Napraten Nieuwbouw Nieuwbouw (2) • Definitief ontwerp is gereed • Realisatie binnen gestelde financiële kader • Geplande oplevering oktober 2026 • Eerste sloop activiteiten april/mei 2025 (vergunning) • Artikel Gelderlander voorafgaand aan gD gebiedscafé 20-11-2024 Terugblik Q3: eerste inburgering WI2021 afgerond Terugblik Q3: arbeidsovereenkomst CAO aan de Slag in pictogrammen! Medewerkers die onder de cao Aan de Slag vallen, krijgen sinds 1 september een vernieuwde arbeidsovereenkomst die toegankelijker en begrijpelijker is Terugblik Q3: BUIG-budget • • • • Definitieve budget in september van lopende jaar Budget voor Aalten en Doetinchem verhoogd met 7% (toename van € 382.000 voor Aalten, € 1,6 miljoen voor Doetinchem) Aalten: minder groot tekort, concrete interventies in 2024 en 2025 Doetinchem: aanzienlijk positief resultaat Van kadernota -> begroting -> besparing Tijdens vorige Radenbijeenkomst (22 mei) besproken: • proces van kadernota 2025 -> begroting 2025 • set aan besparende maatregelen • informeer ons over voortgang en impact (kwartaalrapportages) Gekozen besparingsmaatregelen 1. Afbouw jobcoaching na plaatsing P-wet inwoners met LKS bij een reguliere werkgever 2. Anders en minder ondersteunen van een deel van onze inwoners met bijstandsondersteuning in hun ontwikkeling
Vraag 3
Versoberen van het inburgeringsprogramma naar het wettelijk minimumkader voor gezinsmigranten 4. Verminderen van de intensiteit van de begeleiding voor Wswcollega’s extern werkzaam bij reguliere werkgevers vanuit Laborijn als werkgever 5. Sluiten van onze WLC-locatie in Ulft en deze activiteiten op andere locaties toevoegen Invoering Afbouw jobcoaching Afbouw jobcoaching na plaatsing P-wet inwoners met LKS bij een reguliere werkgever • Van jobcoaching voor duur dienstverband naar gemiddelde duur. Zowel voor Nieuw als bestaande groep • Gaat om ruim 300 inwoners • Gefaseerde invoering (2025: 40%, 2026: 60%) • Gemengde reacties inwoners/werkgevers (signalen raadsleden?
Antwoord van het college
) • Voortgang rapportage Meicirculaire 2024 • Extra geld voor sociale werkvoorziening (structureel) • Extra begeleidingsgeld voor nieuw beschut (structureel) • Budget voor doorontwikkeling infrastructuur (incidenteel) Conclusie: verzacht maar lost € niet volledig op Keuzes bestuur: • Maak bestedingsplan incidentele middelen (structureel effect) • besparingsmaatregel Wsw (vergroten caseload van 50 naar 60) wordt niet doorgevoerd • alle andere besparende maatregelen blijven wel overeind Doorontwikkeling infrastructuur Behouden infrastructuur en toegankelijk maken bredere doelgroep. Concreet plan, met incidenteel geld komen tot structurele versterking Versterken van: • interne infrastructuur; o.a. Labowijzer, activiteiten inburgering, AZC-dienstverlening • externe infrastructuur; o.a. ondersteuning werkgevers, stimuleren inclusieve technologie • interesse andere gemeenten in de dienstverlening Ayla Jacobs Carla Wiggers Maaike Hupkens Mikki Middelkamp Werkwijze Labowijzer • Onderzoeken op maat • Onderzoeken van denkkracht, persoonlijkheid, leerstijl, motivatie, interesses, competenties, arbeidsvaardigheden, fysieke- en psychische mogelijkheden • Valide instrumenten (Melba/IDA, NOA en Icares) i.c.m. diagnostische gesprekken, praktische opdrachten en observaties Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp : : : : : : 167-2024 28 oktober 2024 5 november 2024 F. Ebbers J.C. Wikkerink Ontwikkelingen rondom de BUIG 2024 Aanleiding: Met deze raadsmededeling informeert het college de raad over het voorlopige BUIG-tekort 2024 en welke acties worden ondernomen door Laborijn om de resultaten, daar waar mogelijk, te verbeteren. Jaarlijks wordt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het budget voor bijstandsuitkeringen (BUIG-budget) voor de gemeente definitief vastgesteld in het najaar. De gemeente Aalten ontvangt in 2024 een budget van €5.636.000. Laborijn schat in dat de BUIG kosten dit jaar neerkomen op €6.040.000. Dat betekent een verwacht tekort van €404.000. Dit tekort is te laag om in aanmerking te komen voor de vangnetregeling, waardoor het ook niet meer verplicht is om in dat kader een verbeterplan op te stellen. Alsnog hebben wij Laborijn gevraagd om een analyse op te stellen van het BUIG-tekort in de gemeente Aalten en in kaart te brengen aan welke knoppen gedraaid kunnen worden om voor de komende jaren bij te sturen. Onlangs heeft er hierover ambtelijk en bestuurlijk een gesprek plaats gevonden met Laborijn en middels deze raadsmededeling willen wij u informeren over de uitkomst hiervan. Inhoud mededeling: Analyse BUIG-tekort BUIG staat voor Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten. Deze bundeling bestaat uit de bijstandsuitkeringen Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz. Daarnaast vallen de betalingen van langdurige loonkostensubsidies onder de BUIG. Hoe het budget voor de BUIG wordt verdeeld is per gemeente verschillend, afhankelijk van de grootte van de gemeente. Zo wordt het BUIG-budget voor GR-gemeente Doetinchem anders bepaald dan voor de gemeente Aalten. In de bijlage van deze raadsmededeling treft u een nadere toelichting van Laborijn op de werking van de BUIG (bron: tweede kwartaalrapportage 2024 Laborijn). Het jaarresultaat BUIG is pas bekend na afloop van het betreffende jaar. Per 1 oktober van ieder jaar is het BUIG resultaat al vrij goed in te schatten omdat dan het definitieve budget bekend is. Het financiële resultaat op de BUIG, positief of negatief, is voor rekening van de gemeenten. Deze afspraak is niet wettelijk bepaald, maar gemaakt bij de totstandkoming van Laborijn. In onderstaande grafiek is te zien dat het BUIG-resultaat voor de gemeente Aalten over de afgelopen jaren grillig verloopt. Voor de gemeente Aalten wordt het verliesjaar 2017 opgevolgd door vier winstjaren. Vanaf 2022 is er sprake van een oplopend tekort. Hierbij moet worden opgemerkt dat het resultaat 2024 nog voorlopig is. Pagina 1 van 3 Instroom: Qua instroom beweegt Laborijn rond het landelijk gemiddelde. Het valt op dat de gemeente Aalten een wat hoger instroompercentage heeft. Waaruit bestaat deze nieuwe instroom? Van de 70 huishoudens die in 2024 tot nu zijn ingestroomd in het uitkeringsbestand van de gemeente Aalten bestaat de helft uit nieuwe inwoners, waarvan 20 huishoudens komende van een andere gemeente en 15 huishoudens komende van het AZC. Door de professionals van Laborijn wordt gesignaleerd dat van de inwoners die nieuw instromen in het bijstandsbestand er weinig (op de korte termijn) kansrijk zijn voor uitstroom. Vaak is er sprake van problematiek op meerdere leefdomeinen. In onderstaande tabel staat wat dit jaar de redenen waren voor instroom van huishoudens in de bijstand in de gemeente Aalten. Uitstroom: De uitstroom in de gemeente Aalten ligt dit jaar iets onder het landelijk gemiddelde. In 2019-2020 is er een groot gedeelte van het uitkeringsbestand in Aalten uitgestroomd door middel van een projectmatige aanpak. Veel inwoners die bemiddelbaar waren zijn toen al door Laborijn begeleid naar werk. Laborijn signaleert dat de inwoners die nu (nog) in het bestand zitten een grotere afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Vaak is er sprake van complexe problematiek of arbeidsongeschiktheid. Dat maakt dat het moeilijker is om uitstroom te realiseren. Voor de inwoners die wel uitstromen zijn arbeid, verhuizing en studie de belangrijkste uitstroomredenen. In onderstaande tabel staat wat dit jaar de redenen waren voor uitstroom van huishoudens uit de bijstand in de gemeente Aalten. Wat is de invloed van keuzes in beleid en uitvoering? Uit onderzoek van AEF/De Beleidsonderzoekers blijkt dat meerjarige tekorten en overschotten op de BUIG maar voor een deel kunnen worden verklaard vanuit keuzes in beleid en uitvoering. Divosa is met het ministerie van SZW in gesprek en pleit voor passende, stabiele en voorspelbare budgetten. Op de langere termijn is het nodig dat er een verdeelmodel komt dat past bij de Participatiewet in balans: een financiering die past bij het doel van de wet. De bestaande Participatiewet is gericht op volumebeperking en rechtmatigheid. De nu in voorbereiding zijnde Participatiewet in balans heeft een Pagina 2 van 3 ander doel, namelijk meer sturen op basis van vertrouwen en op zoek gaan naar de mogelijkheden van een persoon. Dat kan zijn: meedoen in de maatschappij, maar niet per definitie uitstroom naar betaald werk. Voor het deel waar er wel invloed is op het BUIG-resultaat zijn dit de factoren die van invloed zijn: 1. Instroombeperking 2. Uitstroombevordering 3. Handhaving In het gesprek met Laborijn kwam naar voren dat we ons richten op de instroombeperking en uitstroombevordering. Voor wat betreft de instroom wordt er op de lange termijn een effect verwacht van het gewijzigde toewijzingsbeleid van De Woonplaats per 16 september 2024. In plaats van 100% loting, wordt nu 50% van de woningen van De Woonplaats verdeeld op basis van inschrijfduur. Uit cijfers van het verhuisdashboard van CBS en Datalab Go blijkt dat er in de Achterhoek sinds 2019 een stijging is van het aantal nieuwe inwoners, afkomstig vanuit andere gemeenten, afhankelijk van een bijstandsuitkering. Het nieuwe toewijzigingsbeleid van sociale huurwoningen kan effect hebben op deze ontwikkeling. Ook op het gebied van uitstroombevordering zijn er wat knoppen om aan te draaien. De professionals van Laborijn hebben de volgende vijf actiepunten opgesteld voor het bestand van de gemeente Aalten: 1. Versneld inzetten op doelgroep DGI indicatie: dit betreft extra inzet op het bemiddelen van de inwoners met een arbeidsbeperking naar werk bij reguliere werkgevers met de inzet van loonkostensubsidie of het bieden van een tijdelijk arbeidscontract bij Laborijn als springplank naar betaald werk extern. 2. Inzet op kansrijke oudkomers: dit betreft extra inzet op kansrijke oudkomers, zodat zij kunnen uitstromen naar betaald werk. De screening van het bestand van oudkomers is recent afgerond. Dit zijn inwoners die onder de oude wet inburgering onvoldoende kansen hebben gehad om te integreren en te participeren. De screening heeft inzicht opgeleverd in wat deze inwoners nodig hebben en dat biedt ook kansen voor uitstroom naar werk. Uw raad wordt binnenkort geïnformeerd over de uitkomsten en het vervolg. 3. Snellere inzet op kansrijke nieuwkomers: dit betreft het al eerder bemiddelen van kansrijke inburgeraars naar werk. Wanneer zij al eerder gaan werken, naast het volgen van het taaltraject, kan dit bijdragen aan integratie en het verkort de uitkeringsduur.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Aalten (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.