raadsmededeling 23-2024 opvang vluchtelingen en statushouders

Vraag 1

Wat is de verklaring dat provincie Gelderland fors meer opvangplaatsen moet organiseren dan andere provincies? We begrijpen dat Gelderland een grote provincie is, maar in relatie tot andere provincies (denk aan Overijssel, Zeeland en Drenthe) lijkt dit een relatief hoog getal te zijn. Ofwel, welke criteria/variabelen/verdeelsleutel wordt gehanteerd?

Antwoord van het college

Vanuit de spreidingswet is de verdeelsleutel gebaseerd op de CBS-inwoneraantallen en de CBS Sociaal Economische Status – Welvaart, Opleiding en Arbeidsscores (SES-WOA scores). Dit resulteert voor de provincie Gelderland in een hoge opgave, te weten 11.704 opvangplekken. Ten opzichte van het eerdere capaciteitsbesluit van november 2023, waarin de verdeelsleutel enkel op inwoneraantal was gebaseerd, een stijging van 2712 plekken.

Vraag 2

In RM 23 staat dat “Voor de gemeente Aalten is becijferd dat er 157 opvangplaatsen moeten worden gerealiseerd, waarvan er 13 geschikt zijn voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s).” Aanvankelijk ging de gemeente Aalten uit van 100 plaatsen. Hoe ziet het college deze opgave? In hoeverre wordt dit haalbaar en realiseerbaar geacht?

Antwoord van het college

Het college ziet het als opdracht om hiermee aan de slag te gaan en streeft ernaar om aan deze opdracht te voldoen binnen de daarvoor gestelde termijn en kaders. Het college realiseert zich dat dit een forse opgave is, maar is gemotiveerd om hierin zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen.

Vraag 3

In de RM staat verder “Asielzoekers en (oorlogs)vluchtelingen worden in principe niet gehuisvest in sociale huurwoningen. Voor deze doelgroepen zijn voor de kortere termijn (nood)oplossingen nodig”. Wat wordt bedoeld met de kortere termijn (nood)oplossingen? De spreidingswet wil toch juist ervoor zorgen dat gemeenten structureel opvangplekken creëren (en dus geen noodoplossing)?

Antwoord van het college

Het tekort aan opvangplekken voor asielzoekers en (oorlogs)vluchtelingen is momenteel enorm hoog. Het realiseren van duurzame opvangplekken vraagt echter tijd en in veel gevallen zullen structurele plekken pas op de (middel)lange termijn gerealiseerd zijn. De huidige nood vraagt op de kortere termijn daarom ook om de inzet van andere (nood)oplossingen.

Vraag 4

Wanneer worden de resultaten van de drie taskforces verwacht en openbaar gemaakt?

Antwoord van het college

De afgelopen maanden is aangegeven dat er eind Q1 2024 meer informatie beschikbaar komt. Hoewel de toename qua aantallen een extra uitdaging is voor de taskforces, blijft de planning ongewijzigd.

Pagina 1 van 1

 5-2024 Schriftelijke vragen CU fractie n.a.v. raadsmededeling 23-2024 – Opvang vluchtelingen en statushouders 11.

Naar aanleiding van RM 23-2024 heeft de ChristenUnie de volgende schriftelijke vragen:

1. Wat is de verklaring dat provincie Gelderland fors meer opvangplaatsen moet organiseren dan andere provincies? We begrijpen dat Gelderland een grote provincie is, maar in relatie tot andere provincies (denk aan Overijssel, Zeeland en Drenthe) lijkt dit een relatief hoog getal te zijn. Ofwel, welke criteria/variabelen/verdeelsleutel wordt gehanteerd?

2. In RM 23 staat dat “Voor de gemeente Aalten is becijferd dat er 157 opvangplaatsen moeten worden gerealiseerd, waarvan er 13 geschikt zijn voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s).” Aanvankelijk ging de gemeente Aalten uit van 100 plaatsen. Hoe ziet het college deze opgave? In hoeverre wordt dit haalbaar en realiseerbaar geacht?

3. In de RM staat verder “Asielzoekers en (oorlogs)vluchtelingen worden in principe niet gehuisvest in sociale huurwoningen. Voor deze doelgroepen zijn voor de kortere termijn (nood)oplossingen nodig”. Wat wordt bedoeld met de kortere termijn (nood)oplossingen?

De spreidingswet wil toch juist ervoor zorgen dat gemeenten structureel opvangplekken creëren (en dus geen noodoplossing)?

4. Wanneer worden de resultaten van de drie taskforces verwacht en openbaar gemaakt?

We zien beantwoording graag schriftelijk tegemoet.

Namens de ChristenUnie, Tobias Holtman

 Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouders Onderwerp

: : : : : :

23-2024 7 februari 2024 S. van Erkelens mr. A.B. Stapelkamp, T.M.M. Kok, J.C. Wikkerink Opvang vluchtelingen en statushouders -11

Aanleiding Eind november 2023 hebben wij uw raad voor het laatst geïnformeerd over de voortgang van de opvang van vluchtelingen en statushouders in de gemeente Aalten. Nu de Spreidingswet is aangenomen, stellen we u in deze raadsmededeling graag op de hoogte van de huidige stand van zaken.

Provinciaal plan 2024 - PRT Migratie & Integratie Gelderland Op 24 januari 2024 heeft de Provinciale Regietafel Migratie & Integratie Gelderland (PRT) een provinciaal plan aangeboden aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. In dit provinciale plan zijn de afspraken opgenomen, die de colleges van B&W, het COA en Gedeputeerde Staten hebben gemaakt over de verdeling van het aantal asielopvangplaatsen, waarin Gelderland is gevraagd nu en komende jaar te voorzien. Zie ook het persbericht op de website van de provincie: Gelderse gemeenten leveren ruime bijdrage aan asielopvang (gelderland.nl). Het provinciaal plan en de aanbiedingsbrieven treft u aan als bijlage bij deze raadsmededeling.

Vooruitlopend op de Spreidingswet zijn de deelnemers van de PRT Gelderland aan de slag gegaan om gehoor te geven aan de oproep van het Rijk om te voorzien in (duurzame) opvangplaatsen. Nu de Spreidingswet per 1 februari van kracht is geworden, ligt er een stevige wettelijke basis om verder te werken aan een meer evenwichtige verdeling van het aantal duurzame asielopvangplaatsen in Gelderland.

Eerste Kamer stemt definitief in met Spreidingswet Op 23 januari 2024 nam de Eerste Kamer de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) aan. Deze wet moet ervoor zorgen dat asielzoekers beter over het land worden verdeeld. Op 31 januari 2024 is de hieruit volgende capaciteitsraming, provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente gepubliceerd in de Staatscourant.

De wet gaat in per 1 februari 2024. Gemeenten hebben een brief met nadere toelichting ontvangen van het ministerie van Justitie en Veiligheid (zie bijlage).

Provinciale opgave Naar verwachting zijn er de komende twee jaar voor het hele land in totaal 96.000 opvangplaatsen nodig. De op 30 januari jl. in de Staatscourant gepubliceerde provinciale opgaven en indicatieve verdeling per gemeente zijn nu leidend en betekenen voor Gelderland een fors hogere opgave (11.704 opvangplaatsen vs. 8.992 opvangplaatsen).

Pagina 1 van 3

 De verdeling van het benodigd aantal opvangplaatsen per provincie is als volgt:

Provincie

Aantal opvangplaatsen

Drenthe

2.691

Flevoland

2.441

Fryslân

3.391

Gelderland

11.704

Groningen

2.715

Limburg

5.662

Noord-Brabant

14.689

Noord-Holland

16.290

Overijssel

6.325

Utrecht

8.207

Zeeland

2.109

Zuid-Holland

19.776

Opgave gemeente Aalten Voor de gemeente Aalten is becijferd dat er 157 opvangplaatsen moeten worden gerealiseerd, waarvan er 13 geschikt zijn voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s).

Dit betekent dat er 57 opvangplekken meer moeten worden geleverd dan waar wij in november 2023 van uitgingen (100).

Gemeente

Aantal opvangplaatsen

Waarvan geschikt ten behoeve van de opvang van amv’s*

157

13

Aalten

* Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) zijn jongeren die alleen of samen met andere kinderen of 'vreemde' volwassenen naar Nederland komen en hier asiel aanvragen.

Totale opgave gemeente Aalten Naast de opvang van asielzoekers heeft de gemeente Aalten ook een opgave als het gaat om de tijdelijke opvang/huisvesting van Oekraïense vluchtelingen (165 opvangplekken in gemeentelijke opvanglocaties) en een taakstelling statushouders (80-100 personen, per jaar). Regionaal zijn hierover afspraken gemaakt.

Asielzoekers Oekraïense vluchtelingen Statushouders

•

•

Benodigd

Gerealiseerd

157

0

165

71

37 (1e helft 2024)

4

Asielzoekers en (oorlogs)vluchtelingen worden in principe niet gehuisvest in sociale huurwoningen. Voor deze doelgroepen zijn voor de kortere termijn (nood)oplossingen nodig.

Statushouders zijn vluchtelingen waarvan de asielaanvraag is goedgekeurd en die dus een verblijfsvergunning hebben gekregen. Ze hebben het recht om in ons land te blijven en daarmee ook recht op permanente huisvesting. Door de krapte op de woningmarkt is het momenteel echter heel moeilijk om passende woonruimte te vinden voor de statushouders die de gemeente Aalten jaarlijks verplicht moet huisvesten. Om toch aan de taakstelling van het Rijk te voldoen, kijken wij ook naar andere locaties in de gemeente waar tijdelijke huisvesting voor statushouders kan worden gerealiseerd. Op die manier willen wij mensen met een verblijfstatus sneller huisvesten, zonder de druk op de toch al krappe woningmarkt nog verder te verhogen. Uiteindelijk is het de bedoeling dat ook deze mensen doorstromen naar een reguliere woning.

Aanpak realisatie huisvestingsopgave Afgelopen najaar zijn binnen de gemeentelijke organisatie drie taskforces aan de slag gegaan met deze huisvestingsopgave:

• Taskforce 1 onderzoekt of er in de gemeente gebouwen/leegstaande panden zijn die geschikt zijn/geschikt kunnen worden gemaakt voor tijdelijke huisvesting.

Pagina 2 van 3

•

Taskforce 2 onderzoekt of er grote onbebouwde locaties zijn die geschikt zijn voor bijvoorbeeld flexwoningen.

• Taskforce 3 onderzoekt op welke locaties versneld woningbouw mogelijk is.

De onderzoeken van de drie taskforces lopen nog. De gevolgen van de Spreidingswet voor de opgave waar de gemeente Aalten voor staat worden daarin meegenomen. Op een later moment komen wij hierop terug.

Communicatie

• Mailing naar eigenaren van campings en groepsaccommodaties: In december is er vanuit de gemeente een brief gestuurd naar de eigenaren van campings en de grotere groepsaccommodaties met de vraag welke mogelijkheden zij zien voor de tijdelijke huisvesting van Oekraïense vluchtelingen en/of statushouders. Medio januari 2024 heeft er een belronde plaatsgevonden. Met enkele eigenaren lopen de gesprekken nog of en onder welke voorwaarden ze zouden willen verhuren. De gemeente heeft daar zelf ook voorwaarden aan verbonden.

• Artikel op website De Gelderlander: Scheefgroei in sociale huursector: Aalten en De Woonplaats willen meer ruimte voor ‘gewone’ huurders. Op 17 januari 2024 verscheen op de website van De Gelderlander een artikel over scheefgroei in de sociale huursector in Aalten in de Gelderlander. Er staat o.a. in dat Aalten en De Woonplaats de mogelijkheid onderzoeken om flexwoningen te bouwen op tijdelijke, snel te ontwikkelen locaties. Deze informatie was afkomstig uit de raadsmededeling over de prestatieafspraken met De Woonplaats.

Zie: https://www.gelderlander.nl/aalten/scheefgroei-in-sociale-huursector-aalten-en-dewoonplaats-willen-meer-ruimte-voor-gewone-huurders~a80997ad/ Bijlagen:

• Brief provinciaal plan provincie Gelderland aan staatssecretaris J&V, 24 januari 2024.

• Brief provinciaal plan provincie Gelderland aan colleges B&W Gelderland, 24 januari 2024.

• Provinciaal plan 2024, PRT Migratie & Integratie Gelderland.

• Ledenbrief VNG over Spreidingswet en Oekraïne-opvang, 30 januari 2024.

• Brief ministerie van Justitie en Veiligheid inzake Inwerkingtreding wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, 2 februari 2024.

Pagina 3 van 3

 Datum

Commissaris van de Koning

24 januari 2024 Zaaknummer

2020-001949 Onderwerp

Ministerie van Justitie en Veiligheid T.a.v. de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de heer E. van der Burg Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Provinciaal plan PRT Migratie & Integratie Gelderland Inlichtingen bij

Wilma Kleiboer 026 359 99 27 [email protected] Blad

1 van 2

Geachte heer Van der Burg, Vooruitlopend op de invoering van de Spreidingswet hebben de gemeenten in Gelderland, het COA en de provincie aan de PRT Gelderland overleg gevoerd over de onderlinge verdeling en realisatie van het gevraagde aantal opvangplaatsen voor asielzoekers per 1 januari 2024.

Het resultaat van dit overleg is dat de gemeenten in Gelderland per 1 januari 2024 samen 9.274 opvangplaatsen voor asielzoekers hebben gerealiseerd, waarvan 4.815 reguliere opvangplaatsen, 3.149 noodopvangplaatsen en 1.310 tijdelijke opvangplaatsen. De Gelderse gemeenten voorzien hiermee op 1 januari 2024 samen ruimschoots in de gevraagde 7.590 opvangplaatsen voor asielzoekers.

Hierbij moet worden opgemerkt dat er gemeenten zijn die een meer dan evenredig deel van de opvang voor hun rekening nemen en gemeenten die hierin nog afwachtend zijn of langzaam in beweging komen. Nu de Spreidingswet per 1 februari a.s. van kracht wordt, ligt er een juridisch instrumentarium om te komen tot een meer evenwichtige verdeling van de asielopvang over alle provincies en daarbinnen in gemeenten, ook in Gelderland.

Ongeacht de invoering van de Spreidingswet vraagt het echter van alle partijen de nodige creativiteit, durf, bestuurlijke wil, flexibiliteit, financiële middelen, capaciteit én doorzettingsvermogen om met elkaar aan te blijven werken aan een duurzaam opvanglandschap.

Naast versterking van de PRT’s en de gemeentelijke samenwerkingsverbanden waarbinnen de verschillende opgaven ten uitvoering moeten worden gebracht vragen de samenwerking en afstemming met en tussen de betrokken ministeries, Rijksdiensten en het COA de nodige aandacht.

Ook in Gelderland zien wij nog veel voorbeelden waar dit beter kan en moet.

 Datum

24 januari 2024 Zaaknummer

2020-001949 Blad

2 van 2

Gelet op de tijdelijkheid van een groot deel van de opvangplaatsen, de aanhoudende druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel en de hogere opvangbehoefte per 1 januari 2025, blijft de urgentie onverminderd hoog om meer (reguliere) opvangplaatsen te realiseren en de uitstroom van statushouders uit de asielopvang te bevorderen. De inzet van de partijen aan de PRT Gelderland is en blijft hier in de komende periode dan ook op gericht.

In bijgevoegd provinciaal plan zijn de afspraken opgenomen die de deelnemers van de PRT Gelderland hebben gemaakt over de verdeling en realisatie van de opgaven en over inzet die zij hierop de komende periode nog verder willen plegen. Daarbij doen zich ook in Gelderland knelpunten voor in het benodigde voorzieningenniveau, in het bijzonder in het onderwijs, de zorg en in de beschikbaarheid van nutsvoorzieningen, die landelijk vragen om oplossingen.

Tevens zijn enkele voorwaarden benoemd die moeten worden ingevuld om de opgaven te kunnen realiseren om daarmee aan de gemaakte afspraken te kunnen (blijven) voldoen. De PRT Gelderland doet een dringende oproep aan het Rijk als systeemverantwoordelijk partner om hierin te voorzien.