Toegevoegd 4-12-25: Beantwoording vragen Najaarsnota 2025

Vraag 1

1 Bladzijde/vraag Pagina 6, onder punt 4 en 5 verduurzaming woningvoorraad. Gaat het college het doel van 1.518 geïsoleerde woningen eind 2027 halen, gezien de vertraging door het ontbreken van een soortenmanagementplan (SMP)?

Antwoord van het college

1.2

Pagina 6 punt 4 Verduurzaming woningvoorraad.

Eind 2027 zijn 1518 woningen geïsoleerd tot minimaal energielabel B:

· Hoeveel woningen zijn er inmiddels geïsoleerd? Dus hoe reëel haalbaar is het aantal van 1518?

· Welke ervaringen zijn er opgedaan met de isolatietrein?

1.3

Pagina 6 punt 5 Verduurzaming woningvoorraad.

Inzet 2% van woningen te isoleren:

- Hoeveel is er wel bereikt?

- Op welke termijn wordt de handreiking van de provincie verwacht? (en als dat nog lang duurt: wat kan het college doen om de druk op de provincie op te voeren) Pagina 7-9, Wonen – Volkshuisvestelijk programma.

In hoeverre kan de gemeente nog sturen op het type woningen dat gerealiseerd wordt, gezien het Volkshuisvestelijk programma en het woningbehoefteonderzoek, terwijl veel plannen al in voorbereiding zijn?

1.4

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Antwoord Als we kijken naar de Nederlandse klimaatmonitor dan hebben 2800 woningen in Aalten een energielabel van B of beter. In dit aantal zitten echter ook de woningen die bij de bouw al goed geïsoleerd waren. Het geformuleerde doel was dat 1518 woningen met een slecht energielabel geïsoleerd worden naar tenminste energielabel B. De monitoring van deze stand van zaken is lastiger te bepalen. Inwoners kunnen hun huis bijvoorbeeld al wel goed geïsoleerd hebben en toch nog onder een energielabel F bekend staan. Vaak wordt een nieuw energielabel namelijk pas aangevraagd als een huis verkocht gaat worden. Met de dashboards van Datalab Go en Smart Twin zijn we samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan het bekijken wat de mogelijkheden zijn om de monitoring te verbeteren. We weten echter al dat de isolatieopgave nu vertraging oploopt door de verplichting tot natuurvriendelijk isoleren waardoor de verwachting is dat doelen lastiger te behalen zijn. Een SMP zorgt er straks voor dat we meer kunnen versnellen door ecologische werkprotocollen voor spouw. Van binnenuit isoleren is nog altijd mogelijk nu. Of we het doel gaan halen kunnen we pas bepalen als de monitoring is verbeterd.

· Als we kijken naar de Nederlandse klimaatmonitor dan hebben 2800 woningen in Aalten een energielabel van B of beter. (1680 energielabel A, 1120 energielabel B). In deze aantallen zitten echter ook de woningen die bij de bouw al goed geïsoleerd waren.

In de regio Achterhoek wordt vanaf begin 2026 de monitoring verbeterd via het dashboard van Datalab Go en Smart Twin. (zie ook beantwoording bij vraag 1.1)

· Isolatietrein: De gemeente Aalten heeft samen met het Energieloket Achterhoek twee bijeenkomsten georganiseerd, één in Dinxperlo (eind ’24) en een in Aalten (begin dit jaar). Veel inwoners waren nog niet direct toe aan het uitvoeren van maatregelen. Er is besloten om meer focus te leggen op het algemeen en breed communiceren over isoleren en de isolatiesubsidie, de werving aan de voorkant.

· Met de Isolatieaanpak Achterhoek worden inwoners die willen isoleren ondersteunt. Het aantal aanvragen voor deze subsidieregeling loopt goed. In de gemeente Aalten hebben 129 inwoners in 2025 een isolatie subsidie ontvangen. Dit was voor nu het hoogste aantal van de regio.

• Als we kijken naar de Klimaatmonitor 2024 dan heeft 22,9% van het totaal aantal woningen in Aalten een energielabel van B of beter. De aantallen woningen uit de Klimaatmonitor voor 2025 zijn nu nog niet bekend. Aan de hand daarvan kunnen we straks zien wat de voortgang is. (Zie ook de beantwoording bij vraag 1.1)

• Naar verwachting wordt de handreiking van de provincie vastgesteld in januari 2026. Vanuit de Achterhoekse gemeenten is al eerder een brandbrief gestuurd richting de provincie om de druk op te voeren.

De gemeente kan nog voldoende sturen op plannen die in voorbereiding zijn en plannen die aanstaande zijn. Aan de hand van het woningbehoefte onderzoek doen we ook deze check voor woningen.

1

 Nr. 1.5

Bladzijde/vraag Pagina 9, Warmtetransitie.

Wat is de huidige stand van zaken rond het Warmte/Koudeprogramma?

1.6

Pagina 24 P1.2210 Cofinanciering N318.

Er staat: de provincie zal naar alle waarschijnlijkheid in 2026 een opdracht verstrekken.

- Welke gesprekken zijn er recent met de provincie hierover gevoerd?

Wanneer staat het volgende gesprek gepland en wanneer wordt de zin 'naar alle waarschijnlijkheid' concreter ingevuld? 1.7 Pagina 24, Verwijderen areaal openbare verlichting.

Is er een planning gemaakt voor de natuurlijke momenten (zoals reconstructies) om lichtmasten te saneren? Zo ja, kan deze met de gemeenteraad worden gedeeld? 1.8 Pagina 25, Biodiversiteit, Landschapsontwikkeling en Aaltens Boeren Fonds.

Is de gecombineerde projectaanvraag voor de subsidieregeling Landschap en Biodiversiteit bij de provincie Gelderland inmiddels ingediend? 1.9 Pagina 25, Biodiversiteit, Landschapsontwikkeling en Aaltens Boeren Fonds.

Op welke termijn kan de gemeente uitsluitsel verwachten over deze aanvraag? 1.10 Pagina 25, Project subsidieregeling woning verduurzamen.

Wanneer is volgens de rijksregeling sprake van energiearmoede?

Antwoord De startnotitie Warmte-/Koudeprogramma is akkoord bevonden door het college en zal deze maand met een raadsmededeling naar de raad worden gestuurd. Hierbij zit ook een planning op hoofdlijnen.

Daarnaast wordt nu een plan van aanpak opgesteld. De Achterhoekse gemeenten werken actief samen bij de warmtetransitie. Het Warmte/Koudeprogramma is hier een belangrijk onderdeel van. Voor de ondersteuning van de regionale werkgroep is in 2025 een regiocoördinator aangenomen. De gemeenten hebben gezamenlijk onderzoeken opgezet zoals bijvoorbeeld de bronnenstrategie (welke warmtebronnen zijn er), monitoring (Smart twin) en de eventuele noodzaak voor een PlanMER. Deze onderzoeken worden gebruikt bij het opzetten van het uiteindelijke Warmte-/Koudeprogramma.

Op 15 oktober 2025 heeft er een startoverleg plaatsgevonden omtrent de drie oversteken aan de N318. Hierbij is het ontwerp besproken, het te doorlopen proces en de participatie met bewoners.

Momenteel wordt gewerkt aan het opstellen van de schetsontwerpen en dient onderling overeenstemming te worden bereikt. Er is met de provincie Gelderland besproken dat we beogen de werkzaamheden in 2026 uit te voeren. De verwachting is dat uiterlijk in Q4 2026 de werkzaamheden zijn uitgevoerd.

De planning van de reconstructies/ inbreidingsplannen en de vastgestelde afschrijvingstermijnen conform het beheersplan zijn op dit moment de natuurlijke momenten voor vervanging en/of sanering van de lichtmasten. Het investeringsschema (met straatnamen per jaar) is een bijlage in de begroting Op 1 oktober 2025 is de gecombineerde aanvraag Landschap en Biodiversiteit ingediend bij Provincie Gelderland. Dit jaar zijn we ingeloot en wordt het plan inhoudelijk beoordeeld. Uiterlijk 31 december 2025 wordt er een besluit van de Provincie Gelderland ontvangen.

Zie 1.8.

De rijksregeling werd verstrekt aan de gemeenten onder voorwaarde dat deze middelen worden besteed aan ondersteuning van huishoudens (huurders en eigenaar/bewoners) met een laag besteedbaar inkomen die te maken hebben met hoge energielasten als gevolg van gestegen energieprijzen in combinatie met de lagere energetische kwaliteit van de woningen. Gemeenten kunnen zelf de harde criteria bepalen. Voor het Project subsidieregeling woning verduurzamen was dit in 2023 bijvoorbeeld de doelgroep die energietoeslag had ontvangen. 1.11 Pagina 25, Project subsidieregeling Bij de subsidieregeling ‘verduurzamen van de eigen woning’ ging het woning verduurzamen. alleen om woningeigenaren. Bij de rijksregeling gaat het ook om het Is dit dezelfde doelgroep als die van ondersteunen van huurders die te maken hebben met de subsidieregeling ‘verduurzamen energiearmoede. Bijvoorbeeld met de Bespaarhulp aan huis en de van de eigen woning’? witgoedregeling.

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

2

 Nr. Bladzijde/vraag 1.12 Pagina 25, Project subsidieregeling woning verduurzamen.

Zijn de beschikbare middelen toereikend om beide doelgroepen (energiearmoede en verduurzaming eigen woning) te bedienen? 1.13 Pagina 26, Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven.

Bestaat de landelijke beëindigingsregeling voor veehouderijbedrijven nog, en zijn er inmiddels meer aanvragen of signalen van interesse? 1.14 Pagina 26, Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven.

In hoeverre heeft de gemeente een taak om potentiële deelnemers actief te wijzen op het bestaan van deze regeling?

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Antwoord Zoals het er nu naar uit ziet is het budget voor 2026 nog toereikend.

In Q2 2026 wordt een plan van aanpak energiearmoede opgesteld voor de komende jaren. Voor 2027 is er namelijk geen budget meer voor aanpak energiearmoede De regeling is op 1 december 2023 gesloten voor nieuwe aanvragen.

De gemeente heeft geen formele taak om potentiële deelnemers op deze regeling te wijzen. De gemeente heeft deze regeling niet actief gepromoot.

3

 Programma 2 Sociaal Domein Nr.

Vraag 2

1 2.2 Bladzijde/vraag Pagina 12 punt 2 Sociale en pedagogische basis. We zijn benieuwd naar de eerste effectmeting van deze ketenaanpak. Wanneer krijgen we daar als raad informatie over?

Antwoord van het college

Pagina 12 punt 6 Armoedebeleid.

N.a.v. Doet Aalten ook mee met het initiatief van Menzis:

Zorgverzekeraar Menzis stelt voor eigen risico voor kwetsbaarste mensen te schrappen Wordt dit meegenomen in de doorontwikkeling van het armoedebeleid?

Antwoord Er wordt gestreefd om resultaten van de ketenaanpakken van 2025 in het tweede kwartaal 2026 aan de raad aan te kunnen bieden.

Menzis heeft zich op 13 november 2025 uitgesproken over de problematiek rondom de betaalbaarheid van het eigen risico en mijding mondzorg om financiële redenen. Hierover ontstond veel ophef en dit ging om twee te onderscheiden zaken:

1. Het voorstel om te komen tot een verzekerd eigen risico en vergoeding mondzorg voor financieel kwetsbare doelgroepen, en

2. De bestaande regeling verzekeren eigen risico via de (huidige) gemeentepolis.

Ad 1 Dit is een landelijke en politieke keuze van het nieuw te vormen kabinet.

2.3

2.4

2.5

2.6

Pagina 12, punt 5 – Wmo en Jeugdhulp.

Hoe verloopt de voorbereiding van het nieuwe inkoopproces voor Wmo en Jeugdhulp, en wordt de startdatum van januari 2026 gehaald? Zijn er bijzonderheden of loopt alles volgens planning?

Pagina 13, punt 10 – Cultuur, oprichting Cultuurpunt Aalten.

Neemt Cultuurpunt Aalten nieuwe taken op zich, of volgt het volledig de taken van SCEDA zonder wijzigingen?

Pagina 13, Toegang Sociaal Domein.

Waarom worden de herijking van de dienstverleningsvisie en het project Eén Toegang Sociaal Domein als afzonderlijke projecten uitgevoerd?

Pagina 15, Ontwikkelingen BUIGbudget.

Is de benodigde slag voor de huisvesting van statushouders inmiddels gemaakt, en voldoet de gemeente nu aan de taakstelling?

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Ad 2 Binnen ons armoedebeleid bieden wij de gemeentepolis van Menzis aan maar hebben het eigen risico (nog) niet meeverzekerd. Dit heeft met inhoudelijke en financiële afwegingen te maken. Wij vergoeden via de bijzondere bijstand (zorgkosten) maximaal 50% van het eigen risico tot een bedrag van maximaal € 142,50. Uiteraard volgen wij de landelijke ontwikkelingen en nemen dit mee in de doorontwikkeling van het armoedebeleid.

De voorbereidingen zijn in volle gang en verlopen momenteel volgens planning om op 1 januari 2026 te starten met de nieuwe contractperiode.

In eerste instantie neemt het Cultuurpunt Aalten inderdaad slechts de al bestaande taken van SCEDA over.

De herijking van de dienstverleningsvisie richt zich op de hele organisatie en vraagt om een organisatie-brede aanpak. De Herinrichting van de toegang focust specifiek op het sociaal domein en het KCC, met een meer gerichte en operationele aanpak. Door deze verschillen in afbakening, tempo en benodigde expertise is samenvoegen niet efficiënt.

Wel trekken de projecten samen op waar dat logisch is. Zo benutten beide projecten dezelfde inwonersparticipatie (U Spreekt en klantreizen), en wordt de nieuwe dienstverleningsvisie als kapstok gebruikt voor de herinrichting van de toegang.

De gemeente Aalten heeft dit jaar een taakstelling van 69 te huisvesten statushouders. Dit bestaat voor een deel uit de taakstelling van 2025 (43) en de achterstand taakstelling van 2024 (26). Er is dit jaar een inhaalslag gemaakt op de realisatie taakstelling, waardoor de verwachting is dat er eind van dit jaar nog maar een achterstand is van 7 te huisvesten personen. Het gevolg van deze inhaalslag is dat er een verhoogde instroom is van nieuwe inwoners met een bijstandsuitkering, waardoor het BUIG-tekort voor Aalten in 2025 naar schatting oploopt tot € 200.000

4

 Nr. 2.7

2.8

Bladzijde/vraag Pagina 16, Toelichting budgetbijstellingen Jeugdhulp en Wmo.

Hoeveel hoger liggen de werkelijke Wmo-uitgaven in 2025 dan geraamd, en welke onderdelen veroorzaken deze overschrijding?

Pagina 16, Wet betaalbare huur en Wet goed verhuurderschap.

Wat is precies de rol en taak van de gemeente bij de Wet betaalbare huur en de Wet goed verhuurderschap?

2.9

Pagina 16, Wet betaalbare huur en Wet goed verhuurderschap.

Waarom zijn de beschikbare middelen voor externe kosten in 2025 niet ingezet, en worden deze in 2026 wel benut? Zo ja, waarvoor?

2.10

Pagina 17, Kinderopvangtoeslag SMI – incidenteel voordeel.

In welke situaties hebben gezinnen geen recht op kinderopvangtoeslag, waardoor een Sociaal Medische Indicatie (SMI) nodig is?

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Antwoord Wij zien vooral een toename in de kosten voor vervoershulpmiddelen en de rolstoelen. Wij zijn in 2019 gestart met de Wmo-hulpmiddelen in eigen beheer. Dit jaar hebben wij enkele vervoershulpmiddelen moeten vervangen, omdat deze technisch afgeschreven zijn.

Daarnaast stijgende de tarieven binnen de Wmo jaarlijks.

Door bovenstaande ontwikkelingen verwachten we een tekort voor de Wmo voor 2025 maar het precieze tekort weten wij nu nog niet omdat nog niet alle facturen zijn ontvangen.

Wet betaalbare huur (Wbh) focust op betaalbaarheid en huurprijsbescherming.

• Doel: Regulering van huurprijzen in het sociale én midden huur segment via het woningwaarderingsstelsel (WWS).

• Rol van de gemeente: o Meldpunt: Gemeente Aalten heeft een laagdrempelig meldpunt waar huurders misstanden kunnen melden als particuliere verhuurders zich niet houden aan de maximale huurprijs op basis van het WWS. o Handhaving als verhuurders te hoge huur vragen.

Wet goed verhuurderschap (Wgv) richt zich op gedrag van verhuurders en bescherming tegen misstanden

• Doel: Voorkomen van ongewenste verhuurpraktijken zoals discriminatie, intimidatie, onredelijke servicekosten en misstanden bij arbeidsmigranten.

• Rol van de gemeente: o Meldpunt: Gemeente Aalten heeft een laagdrempelig meldpunt waar huurders misstanden kunnen melden. o Handhaving algemene regels: handhaven op landelijke gedragsregels voor verhuurders (bijv. borg max. 2 maanden, schriftelijke huurovereenkomst, geen intimidatie). o Vergunningen: Gemeente Aalten heeft een verhuurvergunning voor huisvesting arbeidsmigranten ingevoerd.

De beschikbare middelen zijn in 2025 niet ingezet omdat er bijna geen meldingen zijn binnengekomen. Daarnaast zijn deze ingediende meldingen binnen het reguliere werk afgerond. Of het beschikbare budget in 2026 volledig wordt benut is afhankelijk van de hoeveelheid meldingen en wat daarvoor allemaal moet gebeuren.

Het budget kan gebruikt worden voor toezicht en handhaving, vergunningverlening, meldpunt huurders, communicatie en organisatie & beleid.

De bijstelling van de ‘Kinderopvangtoeslag SMI’ betreft een incidenteel nadeel.

Gezinnen waarbij niet beide ouders werken, studeren, of naar werk worden begeleid, komen niet in aanmerking voor kinderopvangtoeslag.

Kinderen tussen de 2 en 4 jaar kunnen wel allemaal gebruik maken van peuteropvang. Als ze niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag, dan financiert de gemeente dit deel van de kosten. Rechtsreeks aan de kinderopvangaanbieder.

Ouders die geen kinderopvangtoeslag ontvangen maar waarbij in het gezin sprake is van ziekte of een andere reden waarbij het beter is dat het kind of kinderen een aantal dagdelen worden ondergebracht bij de kinderopvang, komen in aanmerking voor de SMI regeling. De SMI kan ook worden ingezet voor kinderen tussen de 2 en 4 jaar als aanvulling op de 2 dagdelen peuteropvang als deze niet voldoende zijn.

5

 Nr. 2.11

2.12

2.13

Bladzijde/vraag Pagina 26, Regionaal maatschappelijke opvang – beschermd wonen.

Zijn er op dit moment al één of meer inloopvoorzieningen in onze gemeente voor de doelgroep maatschappelijke opvang/beschermd wonen?

Pagina 36, Budgetten antidiscriminatie en maatschappelijke begeleiding.

Wat is de reden voor het aframen van het budget voor antidiscriminatie en maatschappelijke begeleiding?

Pagina 36, Budgetten meldpunt verward gedrag.

Waardoor worden de hogere kosten voor het meldpunt verward gedrag veroorzaakt?

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Antwoord Ja we hebben een inloop voorziening in de gemeente.

Alle dagen van de week is een dagdeel inloopvoorziening 2 dagen Aalten 3 dagen Dinxperlo.

De inloopvoorziening van Aalten is met name gekomen voor deze doelgroep. We labelen de inloop echter niet als inloop voor maatschappelijke opvang/beschermd wonen, omdat we vinden dat een inloop voor alle inwoners mogelijk moet zijn.

Het budget maatschappelijke begeleiding is af geraamd in de najaarsnota, omdat we in 2025 een teveel betaald voorschot 2024 van de subsidie aan maatschappelijk werk en sociaal raadsliedenwerk hebben teruggevorderd wat we pas in 2025 hebben ontvangen.

Antidiscriminatie Het budget Antidiscriminatie bestaat uit de jaarlijkse inwonerbijdrage voor antidiscriminatiebureau Art 1. Art.1 is een laagdrempelige en onafhankelijke instelling waar inwoners terecht kunnen met klachten over discriminatie. Het betreft hier een wettelijke verplichting.

Daarnaast bestaat het budget uit preventiegelden. Deze preventiegelden zijn bedoeld voor het onderwerp Inclusie. Voor 2025 zijn deze preventiegelden niet volledig besteed.

Tijdens het schrijven van de najaarsnota zag het er naar uit dat we budget tekort zouden komen maar zoals het er nu uitziet is het extra budget niet nodig. Indien wij met het opmaken van de jaarrekening budget overhouden dan zal dit vrijvallen in de algemene reserve.

6

 Programma 3 Bedrijfsvoering Nr.

Vraag 3

1 3.2 3.3 3.4 Bladzijde/vraag Pagina 20, punt 6 – Aanbesteding beheer en onderhoud installaties. Is er een prioritering en planning gemaakt voor de diverse projecten binnen gebouwenbeheer, en kan de gemeenteraad hierover worden geïnformeerd?

Antwoord van het college

Pagina 22 en 27 – Leningen, rijksbijdragen en BTWcompensatiefonds.

Betekent het niet aantrekken van de resterende €4 miljoen aan leningen dat er minder is uitgegeven dan begroot, of dat er meer inkomsten zijn ontvangen dan voorzien? Hoe verhouden de rijksbijdrage voor opvang Oekraïners en de €5 miljoen uit het BTW-compensatiefonds zich tot de oorspronkelijke begroting?

Pagina 22, Algemene uitkering – december- en septembercirculaire.

Hoe groot is de compensatie voor tekorten in de jeugdzorg uit de december- en septembercirculaire, en in hoeverre dekt deze het tekort voor jeugdhulp?

Pagina 23, Vennootschapsbelasting – incidenteel voordeel.

Wanneer is de gemeente vennootschapsbelasting verschuldigd, en waarom was er een budget van €12.000 opgenomen voor deze belasting?

Vragen en antwoorden Najaarsnota 2025

Antwoord Op dit moment is er nog geen prioritering gemaakt. Dit komt doordat verschillende aanvullende projecten, waaronder ’t Slaa, de vastgoedroadmap en andere bedrijfsvoering trajecten binnen gebouwenbeheer veel capaciteit vragen.

Nee, het betekent dat we meer liquide middelen hebben ontvangen op onze bankrekening dan vooraf was voorzien. Wel loopt het investeringsniveau iets achter bij de raming en is er tot op heden bij de bij de opvang Oekraïners en de Lokale Aanpak Isolatie minder uitgegeven dan geraamd. Het BTW-compensatiefonds wordt niet begroot. Dit is btw die door de gemeente is betaald (in dit geval in 2024) en in een later stadium wordt terugontvangen in 2025.

Vanaf 2025 wordt er bijna € 700.000 structureel gecompenseerd voor Jeugdzorg (meicirculaire 2025). Daarnaast is er in 2025 incidenteel ruim € 1,2 miljoen ontvangen om de tekorten in de Jeugdzorg voor 2023 en 2024 voor de helft te compenseren. Per saldo bedraagt dit in 2025 € 1,9 miljoen extra.

Op basis van de huidige geraamde jeugdhulpbudgetten en de prognose op basis van de werkelijke realisatie tot medio augustus van dit jaar verwachten we voor 2025 geen tekorten.

Gemeenten zijn met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (vpb) indien en voor zover een onderneming wordt gedreven. Dit is feitelijk alleen aan de orde bij grondexploitaties Er is ooit een inschatting gemaakt dat deze belasting jaarlijks circa € 10.000 zou gaan kosten, wat inmiddels is geïndexeerd naar € 12.000.

Er is voor 2025 een doorrekening gemaakt en daaruit blijkt dat we in dit jaar geen vennootschapsbelasting verschuldigd zijn. Op dit moment is de verwachting dat dit de komende jaren zo blijft. Om die reden is in de Begroting 2026 voor 2026 en de verdere jaren voorlopig geen verschuldigde vennootschapsbelasting begroot.

7