vuurwerk - Veilige gezonde en gezellige jaarwisseling
Een raadslid stelde op 10 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Aalten (3 vragen).
In het kort
3 vragen en wat het college antwoordt
- Wil het college een dergelijk gesprek in de raad organiseren? → Dat zou kunnen in de vorm van een Beeldvorming waarin een deskundige ons informeert over achtergronden, cijfers, ontwikkelingen, alternatieven en (beleids-)mogelijkheden en een…
- Om dit gesprek goed voor te bereiden is cijfermatig inzicht in de situatie in onze gemeente welkom. → b) De eventuele lichamelijke letsels die zijn opgelopen door vuurwerk? c) En van de schades die aan particuliere, bedrijfsmatige en openbare goederen en panden zijn toegebracht? d) Indien…
- In de beeldvormende fase is het o.i. nodig zijn de inwoners actief te betrekken. → Wilt u met voorstel komen hoe vanuit deze vraagstelling inwoners gestimuleerd kunnen worden om mee te denken?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
19-2025 18 februari 2025 I. Geurtsen mr. A.B. Stapelkamp Gezellige, veilige en gezonde jaarwisseling? Beantwoording PP-Vragen over vuurwerk
Aanleiding:
Door de fractie Progressieve Partij zijn er vragen gesteld over een gezellige, veilige en gezonde jaarwisseling. Dit naar aanleiding van de landelijke discussie die volop bezig is gezien de jaarwisseling niet volgens iedereen gezellig is en gesteld wordt dat 60% van de bevolking inmiddels voor een landelijk vuurwerkverbod is.
Er wordt gevraagd of het college een dergelijk gesprek in de raad wil organiseren, om een cijfermatig inzicht te geven in de situatie in onze gemeente (Aalten) en in de beeldvormende fase inwoners actief te betrekken.
Inhoud mededeling:
De fractie van de Progressieve Partij (PP) heeft op 6 januari 2025 de volgende schriftelijke vragen gesteld:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wil het college een dergelijk gesprek in de raad organiseren?
Antwoord van het college
Dat zou kunnen in de vorm van een Beeldvorming waarin een deskundige ons informeert over achtergronden, cijfers, ontwikkelingen, alternatieven en (beleids-)mogelijkheden en een Oordeelvorming waarin fracties met elkaar vervolgens in gesprek gaan.
Vraag 2
Om dit gesprek goed voor te bereiden is cijfermatig inzicht in de situatie in onze gemeente welkom. Kunt u aanvullend op de onder vraag 1 bedoelde algemene informatie over de afgelopen 5 jaar (langer mag ook, zodat we mogelijke trends kunnen ontdekken) overzichten geven van: a) incidenten die zich de afgelopen 5 jaar met oud en nieuw in onze gemeente hebben voorgedaan?
Antwoord van het college
b) De eventuele lichamelijke letsels die zijn opgelopen door vuurwerk?
c) En van de schades die aan particuliere, bedrijfsmatige en openbare goederen en panden zijn toegebracht?
d) Indien beschikbaar overige relevante cijfers zoals verkoop-omzetten, fijnstof-uitstoot, opruimkosten e.d. ?
Vraag 3
In de beeldvormende fase is het o.i. nodig zijn de inwoners actief te betrekken. Tradities ontwikkelen zich. Hoe kunnen we gezamenlijk de nieuwjaartraditie laten evolueren naar één met veel plezier, saamhorigheid en minder gevaar en nadelen?
Antwoord van het college
Wilt u met voorstel komen hoe vanuit deze vraagstelling inwoners gestimuleerd kunnen worden om mee te denken?
Hieronder geeft het college achtereenvolgens antwoord op de gestelde vragen:
Pagina 1 van 4
1) Wil het college een dergelijk gesprek in de raad organiseren? Dat zou kunnen in de vorm van een Beeldvorming waarin een deskundige ons informeert over achtergronden, cijfers, ontwikkelingen, alternatieven en (beleids-)mogelijkheden en een Oordeelvorming waarin fracties met elkaar vervolgens in gesprek gaan.
U vraagt het college om een beeldvormende en oordeelsvormende vergadering te organiseren. De gemeenteraad heeft echter in het ‘Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Aalten 2021 (RvO)’ vastgelegd dat dit de taak is van de agendacommissie (artikel 8, lid 4 en 5 RvO). Daarom hoort dit verzoek thuis bij de agendacommissie van uw raad. Als deze besluit een vergadering uit te schrijven, kan de griffier hierbij adviseren en ondersteunen. De ambtelijke organisatie kan assisteren, maar de raad en griffie zijn hierin leidend.
2) Om dit gesprek goed voor te bereiden is cijfermatig inzicht in de situatie in onze gemeente welkom. Kunt u aanvullend op de onder vraag 1 bedoelde algemene informatie over de afgelopen 5 jaar (langer mag ook, zodat we mogelijke trends kunnen ontdekken) overzichten geven van:
a. incidenten die zich de afgelopen 5 jaar met oud en nieuw in onze gemeente hebben voorgedaan?
Bij deze de opgevraagde cijfers van de politie en brandweer. Deze cijfers staan los van elkaar en komen direct van de betreffende organisaties. Meldingen bij andere partijen zijn niet meegenomen.
Politiecijfers tijdens oud- en nieuw: 2022 2023 2x vernieling object 4x brand (geen 6x afsteken vuurwerk brandstichting) 1x geluidshinder 5x afsteken vuurwerk
2024 1x geluidshinder 1x brand (geen brandstichting) 1x ruzie/twist 1x bezitten /vervaardigen /voorhanden hebben afleveren vuurwerk
2025 2x vernieling object 1x afsteken vuurwerk 1x geluidshinder
Brandweercijfers tijdens oud- en nieuw (uitrukken van de brandweer): 2021/2022: 0 2022/2023: 3 2023/2024: 2 2024/2025: 0
b. De eventuele lichamelijke letsels die zijn opgelopen door vuurwerk?
Er zijn geen herleidbare slachtoffergegevens, dat wil zeggen dat we niet weten waar iemand vuurwerkletsel heeft opgelopen of waar iemand vandaan komt die zich met vuurwerkletsel in de zorg meldt. Wel hebben we gegevens per spoedeisende hulp (SEH) of huisartsenpost (HAP).
Jaarwisseling
2021/2022
2022/2023
2023/2024
2024/2025
SKB (ziekenhuis)
1
0
2
1
HAP Winterswijk
10
15
11
10
Slingeland ziekenhuis
3
4
3
3
HAP Doetinchem
3
9
11
9
Totaal:
17
28
27
23
Daarnaast is er in de landelijke rapportage van VeiligheidNL Ongevallen met vuurwerk informatie te vinden over de jaarwisseling 2024-2025 en trends.
Pagina 2 van 4
c. En van de schades die aan particuliere, bedrijfsmatige en openbare goederen en panden zijn toegebracht?
Schades van derden (particuliere en/of bedrijfsmatige gegevens) zijn bij de gemeente niet bekend. De gemeente Aalten heeft jaarlijks ongeveer een schadepost van €5.000,- per jaarwisseling. Hierbij moet gemeld worden dat er diverse preventieve maatregelen worden genomen om de schade te beperken.
Zo worden elk jaar de prullenbakken verwijderd door de buitendienst. Het verwijderen van de prullenbakken en het afsluiten van de overige kost ongeveer 80 uur. Idem voor het herinstalleren. Dit is tweeledig want de prullenbakken krijgen direct een schoonmaakbeurt.
d. Indien beschikbaar overige relevante cijfers zoals verkoop-omzetten, fijnstofuitstoot, opruimkosten e.d. ?
Relevante cijfers zoals verkoop-omzetten, opruimkosten zijn niet bekend. Wel is er navraag gedaan bij de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) over de fijnstof-uitstoot tijdens de jaarwisseling. De ODA heeft hier onderstaand antwoord op gegeven: “De Achterhoek kent geen gemeentes die zijn gelegen in de zgn. ‘Aandachtsgebieden’. - De landelijke overheid toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden.
Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO2) of fijnstof (PM10). – Als gevolg hiervan zijn de meetpunten van het landelijke meetnet hier nogal schaars; in de nabijheid van Eibergen (Olden Eibergen) ligt een meetpunt wat als representatief kan worden gezien voor de Achterhoek.
Metingen in de rest van het land hebben laten zien dat de waarden voor de jaarwisseling 2024-2025 vergelijkbaar waren met voorgaande jaren. Vooral in de steden neemt de concentratie fijnstof dan snel toe. Gemiddeld ligt de concentratie fijnstof rond de 20 microgram PM₁₀/m3. Tijdens de eerste uren van oud en nieuw kan dit oplopen tot wel 1000 microgram PM₁₀/m3. Dit is ruim boven de WHO jaargemiddelde advieswaarde van 20 µg/m3. De concentratie fijnstof kan dus wel 50 keer zo veel worden. De fijnstofuitstoot (PM10 ) tijdens oud en nieuw is ongeveer 5% van de totale nationale fijnstofuitstoot in een jaar. (https://www.emissieregistratie.nl/onderwerpen/fijnstofuitstoot-doorvuurwerk). De afkorting PM10 staat voor Particulate Matter (fijnstof/in de lucht zwevende deeltjes) met een diameter kleiner dan 10 micrometer. 20 µg/m3 is de normwaarde. 20 microgram per m3 lucht. 1000 microgram PM₁₀/m3, geeft dus aan dat er een flinke normoverschrijding was met oudjaar. (1000 microgram is 1 milligram) Recordhouder dit jaar was Den Haag (908 microgram fijnstof per kubieke meter lucht). Door de hoge windsnelheden daalden de concentraties snel naar de waarden van voor het vuurwerk.
De waarden voor de Achterhoek zijn gelukkig wat minder hoog.
Het meetpunt in Eibergen gaf het volgende resultaat voor de concentratie pm10 voor de eerste week van dit jaar:
Pagina 3 van 4
Verwacht kan worden dat de concentratie fijnstof in Aalten een vergelijkbaar niveau (ongeveer 50 microgram fijnstof per kubieke meter lucht) zal hebben gehad.”
3) In de beeldvormende fase is het o.i. nodig zijn de inwoners actief te betrekken. Tradities ontwikkelen zich. Hoe kunnen we gezamenlijk de nieuwjaartraditie laten evolueren naar één met veel plezier, saamhorigheid en minder gevaar en nadelen? Wilt u met voorstel komen hoe vanuit deze vraagstelling inwoners gestimuleerd kunnen worden om mee te denken?
Deze vraag is tweeledig. Enerzijds stelt de vragensteller dat het nodig is om inwoners actief te betrekken in de beeldvorming én relateert de vragensteller dit aan de vraag hoe dit gezamenlijk gerealiseerd kan worden. Kortheidshalve willen we u verwijzen naar het antwoord op vraag 1.
Anderzijds vraagt de vragensteller, vanuit de vraagstelling inwoners gestimuleerd kunnen worden om mee te denken, het college om met een voorstel te komen. Het college voelt geen behoefte om met een voorstel te komen. Dit mede ingegeven de beantwoording onder vraag 2. Het is aan uw raad/agendacommissie om te bepalen of u hier wel over van gedachten wilt wisselen middels een beeldvormende en/of oordeelsvormende vergadering of anderszins.
Het college, maar ook de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan in het kader van openbare orde en veiligheid, is van mening dat effectief optreden omtrent de negatieve gevolgen van (illegaal) vuurwerk een landelijke aanpak verreist. Anders dan de vraagsteller veronderstelt in de inleiding van de schriftelijke vragen, lijken meerdere fracties in de Tweede Kamer zich anders op te stellen ten aanzien van de verkoop en afsteken van vuurwerk en dus beweging te komen op dit dossier. De Tweede Kamer gaat op 19 februari in debat over de initiatiefwet van GroenLinks-PvdA en de Partij voor de Dieren hieromtrent. Voorgesteld wordt om dit met belangstelling in de gaten te houden en dit af te wachten en de uitkomst te betrekken bij het vervolg.
De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:
- Landelijke rapportage van VeiligheidNL
Pagina 4 van 4
Ongevallen met vuurwerk Jaarwisseling 2024-2025
Over VeiligheidNL VeiligheidNL is hét kenniscentrum voor letselpreventie. Wij zetten ons in om het leven van mensen veilig(er) te maken door veilig gedrag in een veilige omgeving te stimuleren.
Veiligheid is niet vanzelfsprekend. Het is het resultaat van onderzoek, van wetenschap, van interventies, van gedrag. Wij richten ons op de meest voorkomende en meest ernstige letsels, waar preventie belangrijk én mogelijk is. Dit doen we vanuit de thema’s Kinderveiligheid, Valpreventie, Gezond gehoor, Sportblessurepreventie, Verkeersveiligheid en Veilig Productgebruik.
We werken in een doelgerichte cyclus aan onderzoek, strategie- en interventieontwikkeling, implementatie en evaluatie. Relevante kennis en inzichten zetten wij om in hoogwaardige gedragsinterventies en slimme veiligheidsoplossingen en we verbinden wetenschappelijke inzichten met de dagelijkse praktijk. En, dat doen we niet alleen. We werken samen met partners en professionals en samen strijden we voor maximale impact.
Voor de monitoring van letsels werken we met ons eigen Letsel Informatie Systeem (LIS). Een uniek systeem dat letsels registreert bij een representatieve steekproef van Spoedeisende-Hulpafdelingen van ziekenhuizen in Nederland.
Veiligheid is niet per ongeluk.
Ongevallen met vuurwerk Jaarwisseling 2024-2025 Rapport 1029 Projectnummer 45.0003 Susanne Nijman Branko Olij Huib Valkenberg Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam www.veiligheid.nl januari 2025
Voorwoord Hoewel door voorstanders van vuurwerk vaak gesproken wordt over het behoud van een traditie is het afsteken van consumentenvuurwerk in Nederland pas sinds de jaren zeventig op grotere schaal populair geworden. In de afgelopen jaren neemt het draagvlak voor consumentenvuurwerk af en is inmiddels een meerderheid van de bevolking voor een vuurwerkverbod. Lokaal geven burgemeesters hier in toenemende mate gehoor aan door bijvoorbeeld het instellen van een afsteekverbod (afgelopen jaarwisseling in 19 gemeenten) of vuurwerkvrije zones in hun gemeenten. Ook landelijk zijn maatregelen genomen door bijvoorbeeld in 2020 knalvuurwerk en vuurpijlen te verbieden.
Om de effecten van dergelijke maatregelen op het aantal vuurwerkslachtoffers te kunnen duiden voert VeiligheidNL al jarenlang onderzoek uit met subsidie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) om de ontwikkeling van het aantal vuurwerkslachtoffers en de oorzaken van de ongevallen in kaart te brengen. Data hiervoor krijgt VeiligheidNL aangeleverd van alle 81 Spoedeisende Hulp (SEH) afdelingen van ziekenhuizen in Nederland en 92 van de 100 huisartsenspoedposten. Het aantal deelnemende huisartsenspoedposten is hoger dan ooit. Beide bronnen zijn van belang om een goed beeld te krijgen van het aantal mensen dat zich meldt met letsel als gevolg van vuurwerk. Dit kan mensen betreffen die zelf vuurwerk hebben afgestoken, maar ook omstanders.
Het voorliggende rapport ‘Ongevallen met vuurwerk, jaarwisseling 2024-2025’ beschrijft het aantal vuurwerkslachtoffers op Spoedeisende Hulp-afdelingen en huisartsenspoedposten van de afgelopen jaarwisseling en vergelijkt deze met de vuurwerkslachtoffers van voorgaande jaarwisselingen. Deze jaarlijkse rapportage zal later dit jaar gevolgd worden door een verdiepende analyse naar type vuurwerk en soort letsel onder vuurwerkslachtoffers. Beide rapportages worden opgesteld voor het Ministerie van I&W en dragen bij aan de afweging welke preventieve maatregelen genomen kunnen worden om het aantal vuurwerkslachtoffers terug te brengen.
Dit onderzoek was niet mogelijk zonder bijdrage van velen. Graag willen we de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA), de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie (NVT) en InEen, vereniging van organisaties voor eerstelijnszorg, bedanken voor hun bijdrage aan de gegevensverzameling op de SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten. Maar vooral zijn we de medewerkers van SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten, en uiteraard de patiënten zeer erkentelijk voor hun medewerking aan dit onderzoek.
Martijntje Bakker Directeur-bestuurder VeiligheidNL
Inhoudsopgave Pagina Samenvatting
2
1
Inleiding
4
2
Omvang problematiek
5
2.1
Vuurwerkslachtoffers 2024-2025
5
2.2
Trend vuurwerkslachtoffers
5
2.3
Type vuurwerk en omstandigheden
6
2.4
Type letsel
7
3
Behandelingen op de SEH-afdeling
8
3.1
Vuurwerkslachtoffers op de SEH-afdeling
8
3.2
Type vuurwerk en omstandigheden
8
3.3
Type letsel op de SEH-afdeling
9
3.4
Kosten SEH-behandelingen vuurwerkletsel
11
3.5
Regionale informatie SEH-behandelingen vuurwerkletsel
12
4
Behandelingen op de huisartsen-spoedpost
14
4.1
Vuurwerkslachtoffers op de huisartsenspoedpost
14
4.2
Type vuurwerk en omstandigheden
14
4.3
Type letsel op de huisartsenspoedpost
15
5
Tabellen vuurwerkongevallen
16
6
Verantwoording
22
6.1
Inleiding
22
6.2
SEH-behandelingen
22
6.2.1
Registratie van vuurwerkongevallen
22
6.2.2
Ernst van het letsel
23
6.3
Dodelijke slachtoffers
23
6.4
Kosten van vuurwerkongevallen
23
6.5
Behandelingen op de huisartsenspoedpost
24
6.5.1
Registratie van vuurwerkongevallen
24
6.5.2
Landelijke schatting
24
6.6
Deelnemende SEH-behandelingen en huisartsenspoedposten
25
Ongevallen met vuurwerk
1
Samenvatting Op 31 december 2024 en 1 januari 2025 zijn 367 personen op een Spoedeisende Hulpafdeling (SEH) van een ziekenhuis behandeld voor vuurwerkletsel. Naast deze vuurwerkslachtoffers op de SEH-afdeling bezochten naar schatting 795 personen met vuurwerkletsel een huisartsenspoedpost.
Het totaal aantal vuurwerkletsels dat tijdens de jaarwisseling 2024-2025 is gezien op een SEHafdeling of een huisartsenspoedpost bedraagt daarmee naar schatting 1.162. Dit is inclusief ongevallen tijdens carbid schieten (2 procent van alle letsels).
Het aantal van 1.162 vuurwerkletsels betekent een kleine daling (-4%) ten opzichte van de vorige jaarwisseling 2023-2024 en een daling van -10% ten opzichte van de laatste jaarwisseling voor Corona. 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200
0 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 2022-2023 2023-2024 2024-2025 SEH
HAP
Van deze slachtoffers waren er naar schatting 212 jonger dan 12 jaar (18%), 248 in de leeftijd van 12 tot en 15 jaar (21%) en 645 slachtoffers waren 16 jaar of ouder (56%). Voor het totaal aantal slachtoffers is de verdeling over deze leeftijdsgroepen nagenoeg gelijk aan de leeftijdsverdeling tijdens de voorgaande jaarwisseling. Evenals eerdere jaren raakten veel meer jongens en mannen (79%) gewond dan meisjes en vrouwen.
De meeste vuurwerkletsels die werden behandeld op een SEH-afdeling of een huisartsenspoedpost werden veroorzaakt door vuurpijlen/knalvuurwerk (18%; 4% vuurpijlen/14% knalvuurwerk), zwaar illegaal vuurwerk zoals mortierbommen/shells (17%) en oudejaars consumentenvuurwerk zoals cakes (14%). Vooral het aandeel letsels door mortierbommen/shells was met negen procent van het totaal aantal letsels opvallend groot. Groter dan het aandeel letsels door nitraten (4%) of cobra’s (3%).
Zoals elk jaar kwamen brandwonden het meest voor (38%). Een derde van de slachtoffers had oogletsel (32%). Dit week niet af van de vorige jaarwisseling. Ook dit jaar veroorzaakten vuurwerkongevallen een tiental amputaties. Tijdens de jaarwisseling 2024-2025 vielen voor zover bekend twee dodelijke slachtoffers door vuurwerk.
Ongevallen met vuurwerk
2
Het aandeel gewonde omstanders was dit jaar 45 procent. Dat is vergelijkbaar met de laatste jaarwisseling (44%). Bij 15 procent van de vuurwerkongevallen bij slachtoffers van 16 jaar of ouder was volgens de behandelend arts sprake van overmatig drankgebruik.
SEH-behandelingen Het aantal van 367 vuurwerkslachtoffers dat op de SEH-afdeling werd behandeld was vergelijkbaar met vorig jaar (toen 365). Hiervan waren 52 slachtoffers jonger dan 12 jaar (14%), en 84 in de leeftijdsgroep 12 tot en met 15 jaar (23%). Bijna vier op de tien slachtoffers (37%) waren dus jonger dan 16 jaar. Tijdens de vorige jaarwisseling was 31 procent van de vuurwerkslachtoffers op de SEH jonger dan 16 jaar.
Het aandeel letsels door zwaar illegaal vuurwerk was op de SEH het grootst: 22 procent van alle letsels. Dit aandeel was kleiner dan tijdens de vorige jaarwisseling (29%). Ook het aandeel letsels door legaal oudejaars(sier)vuurwerk (15%) was lager dan vorig jaar (21%). Letsels door vuurpijlen of knalvuurwerk kwamen met 18 procent weer iets meer voor dan tijdens de vorige jaarwisseling (toen 15%). Het aandeel omstanders onder alle slachtoffers op de SEH was met 38 procent hoger dan tijdens de vorige jaarwisseling (32%).
Brandwonden (34%) en oogletsel (33%) door vuurwerk kwamen zoals ieder jaar weer het meest voor op de SEH-afdeling. Naar schatting werden bij een tiental personen een hand of meerdere vingers geamputeerd. Van een groot deel van de vuurwerkletsels op de SEH-afdeling beoordeelde de behandelend arts de ernst. Van die letsels werd 19 procent beoordeeld als ernstig, bijna de helft (44%) als matig ernstig en ruim een derde deel (37%) als relatief lichte ernst. Van alle SEHbezoekers met vuurwerkletsel houdt 18 procent blijvende littekens over aan het ongeval, 3 procent blijvend functieverlies en 6 procent (gedeeltelijk) visusverlies. Bij vijf procent van de SEHbezoekers wordt een combinatie van twee of drie van deze blijvende beperkingen voorspeld. Tien procent van de slachtoffers werd na SEH-behandeling opgenomen in het ziekenhuis, minder dan vorig jaar (17%).
Het aantal SEH-behandelingen voor vuurwerkletsel steeg vooral in de regio’s Haaglanden en Amsterdam-Amstelland. De regio’s Brabant-Noord en Noord-Holland-Noord lieten de sterkste daling zien ten opzichte van de jaarwisseling 2023-2024. In de veiligheidsregio’s waarin de grote steden met een afsteekverbod gelegen zijn (Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en Utrecht) werd een kwart (24%) van de vuurwerkslachtoffers behandeld.
Behandelingen op huisartsenspoedposten Naast de vuurwerkslachtoffers die op een SEH-afdeling behandeld werden bezochten naar schatting 795 personen met vuurwerkletsel een huisartsenspoedpost, 52 minder dan tijdens de vorige jaarwisseling. Hiervan waren naar schatting 160 slachtoffers jonger dan 12 jaar (20%), en 164 slachtoffers waren in de leeftijdsgroep van 12 tot en met 15 jaar oud (21%). De meerderheid van de HAP-bezoekers was een jongen of man (71%, vorig jaar 68%), minder dan op de SEH-afdeling.
Veel patiënten die op de huisartsenspoedpost werden behandeld hadden letsel opgelopen door vuurpijlen/knalvuurwerk (19%), door oudejaars consumentenvuurwerk (14%, bijv. cakes en fonteinen), F1 vuurwerk (13%, bijv. sterretjes), of door zwaar illegaal vuurwerk als shells en nitraten (13%). Ruim de helft van de slachtoffers (52%) had het vuurwerk niet zelf afgestoken, maar was omstander. Ruim vier op de tien patiënten op de huisartsenspoedpost hadden een of meerdere brandwonden (43%) en 31 procent had oogletsel.
Ongevallen met vuurwerk
3
1 Inleiding VeiligheidNL heeft samen met de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA), de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie (NVT) en InEen (vereniging van organisaties voor eerstelijnszorg) onderzoek gedaan naar de Spoedeisende Hulp (SEH) bezoeken en behandelingen op de huisartsenspoedpost (HAP) als gevolg van vuurwerkongevallen1 tijdens de jaarwisseling 2024-2025. In dit rapport staan de resultaten van dit onderzoek beschreven.
De belangrijkste onderzoeksvragen waren:
•
Wat was de omvang van de problematiek rondom vuurwerkslachtoffers op SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten tijdens de jaarwisseling 2024-2025?
•
Recente ontwikkelingen: wat zijn de belangrijkste verschillen met eerdere jaarwisselingen, en de effecten van het verbod op vuurpijlen en knalvuurwerk (vergeleken met vorig jaar en met de pre-corona jaarwisselingen toen deze nog wel waren toegestaan)?
•
Wat zijn de belangrijkste risicogroepen die op de SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten werden behandeld?
•
Wat waren de belangrijkste kenmerken van de ongevallen waarvoor slachtoffers op de SEHafdelingen en huisartsenspoedposten werden behandeld?
•
Wat is de aard en de ernst van de letsels die op de SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten werden behandeld?
De totale omvang van de letselproblematiek van vuurwerkslachtoffers die op de SEH-afdeling of op de huisartsenspoedpost behandeld zijn, wordt beschreven in hoofdstuk 2. De resultaten van de specifieke analyses van SEH-behandelingen als gevolg van vuurwerkongevallen volgen in hoofdstuk
3. Hoofdstuk 4 bevat de resultaten van specifieke analyse van vuurwerkongevallen waarvoor slachtoffers zijn behandeld op huisartsenspoedposten. Om ontwikkelingen in de tijd weer te geven worden de gegevens over SEH- en HAP-behandelingen vergeleken met de gegevens van voorgaande jaarwisselingen. Tabellen die de jaarwisselingen van eerdere jaren tot en met de laatste jaarwisseling beslaan, staan in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 worden achtergrond en methode van dit onderzoek beschreven.
De rapportage van letsels betreft in dit onderzoek letsels door vuurwerk en door carbid schieten. Carbid valt formeel niet onder de categorie ‘vuurwerk’, maar ongevallen tijdens carbid schieten worden ook in deze rapportage gerapporteerd. 1
Ongevallen met vuurwerk
4
2 Omvang problematiek 2.1
Vuurwerkslachtoffers 2024-2025
Het totaal aantal vuurwerkslachtoffers dat op 31 december 2024 en 1 januari 2025 is gezien op een Spoedeisende Hulp (SEH) afdeling of een huisartsenspoedpost bedraagt naar schatting 1.162.
Dit is inclusief ongevallen tijdens carbid schieten (2 procent van alle slachtoffers).
Van deze 1.162 slachtoffers waren er naar schatting 212 jonger dan 12 jaar (18%), 248 in de leeftijd van 12 tot en 15 jaar (21%) en 645 slachtoffers waren 16 jaar of ouder (56%). Voor het totaal aantal slachtoffers is de verdeling over deze leeftijdsgroepen nagenoeg gelijk aan de leeftijdsverdeling tijdens de voorgaande jaarwisseling (tabel 2.1). Evenals eerdere jaren raakten veel meer jongens en mannen (79%) gewond dan meisjes en vrouwen.
Tabel 2.1
Totaal aantal vuurwerkslachtoffers, naar leeftijdscategorie
Leeftijdscategorie
2024-2025
2023-2024
Aantal
%
Aantal
%
0-11 jaar
212
18
194
16
12-15 jaar
248
21
253
21
16 jaar of ouder
645
56
701
58
Onbekend
56
5
64
5
1.162
100
1.212
100
Totaal
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2023-2025, VeiligheidNL
2.2
Trend vuurwerkslachtoffers
Het totaal aantal van naar schatting 1.162 vuurwerkslachtoffers betekent een kleine daling ten opzichte van de vorige jaarwisseling (-4%). Ten opzichte van de laatste jaarwisseling voor Corona is er sprake van een daling van tien procent (figuur 2.1).
Figuur 2.1
Totaal vuurwerkslachtoffers 31-12 en 1-1, naar jaarwisseling*
1.400 1.200
1.000 800 600 400 200 0 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021-2022 2022-2023 2023-2024 2024-2025 SEH
HAP
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2017-2025, VeiligheidNL *Trend is niet gecorrigeerd voor veranderingen in bevolkingssamenstelling of verkoopcijfers van vuurwerk
Ongevallen met vuurwerk
5
2.3
Type vuurwerk en omstandigheden
De meeste vuurwerkletsels die werden behandeld op een SEH-afdeling of een huisartsenspoedpost werden veroorzaakt door vuurpijlen/knalvuurwerk (18%; 4% vuurpijlen/14% knalvuurwerk), zwaar illegaal vuurwerk zoals mortierbommen/shells (17%) en oudejaars consumentenvuurwerk zoals cakes (14%) (tabel 2.2). Vooral het aandeel letsels door mortierbommen/shells was met 9 procent van het totaal aantal letsels opvallend groot. Groter dan het aandeel letsels door nitraten (4%) of cobra’s (3%).
Tabel 2.2
SEH- en HAP-behandelingen vuurwerkletsels, naar type vuurwerk 2024-2025
2023-2024
2022-2023
%
%
%
F1 vuurwerk
9
11
11
grondbloem/grondtol/springtol***
2
3
4
legaal oudejaarsvuurwerk
14
16
19
vuurpijlen/knalvuurwerk**
18
18
24
babypijltjes/romeinse kaarsen*
2
2
2
zwaar illegaal vuurwerk
17
20
14
carbid
2
4
7
overig/onbekend****
34
24
20
totaal
100
100
100
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2022-2025, VeiligheidNL * Sinds jaarwisseling 2015/2016 verboden ** Sinds jaarwisseling 2020/2021 verboden *** Waarschijnlijk cat. 2 vuurwerk **** Vooral als het slachtoffer omstander was is het exacte type vuurwerk niet bekend
Letsels door F1 vuurwerk werden vooral opgelopen door kinderen van 0-11 jaar (45% van de letsels door F1) en 12-15 jaar (23%). Letsel door zwaar illegaal vuurwerk kwam veel voor bij kinderen van 12-15 jaar (24% van letsels door zwaar illegaal vuurwerk). Letsels door legaal oudejaarsvuurwerk kwamen in alle leeftijdsgroepen onder de 50 jaar in ongeveer gelijke mate voor.
Het aandeel gewonde omstanders was dit jaar 45 procent. Dat is vergelijkbaar met de laatste jaarwisseling (44%). Bij 15 procent van de vuurwerkongevallen bij slachtoffers van 16 jaar of ouder was volgens de behandelend arts sprake van overmatig drankgebruik.
Ongevallen met vuurwerk
6
In 32 procent van de gevallen werd aangegeven dat het vuurwerk in Nederland gekocht was, 6 procent van de vuurwerkslachtoffers kocht naar eigen zeggen het vuurwerk in het buitenland. Van de rest van de vuurwerkletsels was niet bekend (vooral bij gewonde omstanders) of niet ingevuld waar het vuurwerk was aangeschaft. 2.4
Type letsel
Zoals elk jaar kwamen brandwonden het meest voor. Van alle slachtoffers op de SEH-afdeling en de HAP hadden er bijna 4 op de 10 (38%, net als vorig jaar) een brandwond, vooral aan de handen en vingers (50%), en aan het hoofd (29%). Net als vorig jaar had een derde van de slachtoffers oogletsel (32%).
In totaal had bijna een kwart van de slachtoffers (23%) letsel aan het hoofd (anders dan oogletsel). Zes procent van de slachtoffers meldde (ook) gehoorschade. Ook dit jaar veroorzaakten vuurwerkongevallen amputaties. Op de SEH-afdeling werden naar schatting een tiental amputaties vastgesteld, van een hand, een of meerdere vingers of een deel van een voet. Alle geregistreerde amputaties werden veroorzaakt door zwaar illegaal of zelf samengesteld vuurwerk.
Tijdens de jaarwisseling 2024-2025 vielen voor zover bekend twee dodelijke slachtoffers door vuurwerk. Sinds de jaarwisseling 2004-2005 overleden in totaal 21 personen als gevolg van vuurwerk, gemiddeld één per jaar.
Ongevallen met vuurwerk
7
3 Behandelingen op de SEH-afdeling 3.1
Vuurwerkslachtoffers op de SEH-afdeling
Op 31 december 2024 en 1 januari 2025 zijn 367 personen op een SEH-afdeling van een ziekenhuis behandeld voor vuurwerkletsel. Hiervan waren 52 slachtoffers jonger dan 12 jaar (14%), en 84 in de leeftijdsgroep 12 tot en met 15 jaar (23%). Bijna vier op de tien (37%) slachtoffers waren dus jonger dan 16 jaar2. Tijdens de vorige jaarwisseling was 31 procent van de vuurwerkslachtoffers op de SEH jonger dan 16 jaar. Deze informatie is afkomstig van alle Nederlandse SEH-afdelingen, die deze gegevens op verzoek van VeiligheidNL, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) en de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie (NVT), verzameld hebben.
Het totaal aan vuurwerkslachtoffers die tijdens de jaarwisseling een SEH-afdeling bezochten is vastgesteld op basis van een inventarisatie bij alle 81 SEH-afdelingen in Nederland. De verdere verdiepende analyses (percentages) zijn gebaseerd op uitgebreide letsel- en toedrachtsinformatie van 266 vuurwerkslachtoffers die dit jaar tijdens de jaarwisseling door 69 SEH-afdelingen zijn geregistreerd. Van 12 SEH-afdelingen zijn alleen geaggregeerde gegevens (tellingen) ontvangen.
Vier op de tien verwondingen (41%) werden opgelopen in de nieuwjaarsnacht (1 januari 0:00 – 5:59 u.). Maar ook op oudejaarsdag in de middag (12:00 – 17:59 u.; 10%) en avond (18:00 – 23:59 u.; 27%) en op nieuwjaarsdag in de middag (12:00 – 17:59 u.; 8%) werden vuurwerkletsels opgelopen. Het aandeel letsels op oudejaarsdag (42%) lag iets hoger dan tijdens de vorige jaarwisseling (37%), mogelijk door de verwachting van slechte weersomstandigheden in de nieuwjaarsnacht. 86 procent van de slachtoffers bestond uit jongens of mannen. 3.2
Type vuurwerk en omstandigheden
Het aandeel letsels door zwaar illegaal vuurwerk was het grootst: 22 procent van alle letsels. Dit aandeel was kleiner dan tijdens de vorige jaarwisseling (29%). Vooral mortierbommen/shells (12%) veroorzaakten letsels die op de SEH-afdeling moesten worden behandeld. Het aandeel letsels door legaal oudejaars(sier)vuurwerk (15% van het totaal, bijvoorbeeld losse cakes 9%) was lager dan vorig jaar (21%). Letsels door vuurpijlen of knalvuurwerk (waarvan de verkoop sinds 2020-2021 verboden is in Nederland) kwamen met 18 procent weer iets meer voor dan tijdens de vorige jaarwisseling (toen 15%). Het aandeel letsels door carbid schieten nam af. In totaal werd de meerderheid van de letsels (62% van de gevallen waarbij dit bekend was) veroorzaakt door illegaal vuurwerk, zowel zwaar illegaal (shells, cobra’s) als vuurwerk dat de laatste jaren uit de handel is genomen (vuurpijlen, knalvuurwerk).
Van alle slachtoffers door zwaar illegaal vuurwerk was 26 procent in de leeftijdsgroep 20-29 jaar, en 22 procent was jonger dan 16 jaar. Letsel door F1 vuurwerk werd vooral opgelopen door 0-11 jarigen (40%) en 12-15 jarigen (27%). Vuurpijlen en knalvuurwerk zorgde voor het grootste deel van de letsels bij 12-15 jarigen (42%). Letsel door legaal oudejaarsvuurwerk kwam meer gelijk verdeeld voor onder alle leeftijdsgroepen onder de 60 jaar.
2
Op basis van de getelde slachtoffers op alle SEH’s in Nederland
Ongevallen met vuurwerk
8
Het aandeel omstanders onder alle slachtoffers op de SEH was - met 38 procent (van de gevallen waarin de afsteker/omstander bekend was) – hoger dan tijdens de vorige jaarwisseling (32%, zie tabel 3.1). Ruim de helft (55%) van de ongevallen ontstond door knalvuurwerk, veelal door zwaar illegaal vuurwerk waaronder opvallend veel mortierbommen/shells (12%), maar ook de inmiddels verboden single shots hadden een belangrijk aandeel (8%) in letsels door knalvuurwerk.
Tabel 3.1
SEH-behandelingen na een vuurwerkongeval op 31 december of 1 januari, naar kenmerken van vuurwerk (% van totaal bekende cases) 2024-2025
2023-2024
2022-2023
%
%
%
Vuurwerk zelf afgestoken
62
68
64
Vuurwerk door een ander afgestoken
38
32
36
Knalvuurwerk (bijv. nitraten, single shots)
55
59
55
Siervuurwerk (bijv. cakes, fonteinen)
45
41
45
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2022-2025, VeiligheidNL
3.3
Type letsel op de SEH-afdeling
Brandwonden (34%) en oogletsel (33%) door vuurwerk kwamen zoals ieder jaar weer het meest voor op de SEH-afdeling (figuur 3.1 en H5 tabel 5.8a). Zes procent van de SEH-bezoekers meldde (ook) gehoorschade. Naar schatting werden bij een tiental personen een hand of meerdere vingers of een deel van een voet geamputeerd. Bijna een op de tien letsels was een open wond.
Van een groot deel van de vuurwerkletsels op de SEH-afdeling beoordeelde de behandelend arts de ernst. Van die letsels werd 19 procent beoordeeld als ernstig3, bijna de helft (44%) als matig ernstig en ruim een derde deel (37%) als relatief lichte ernst (tabel 3.2, percentages van slechts die vuurwerkletsels waarvan de ernst door de behandelend arts is geclassificeerd). Amputaties werden altijd als ernstig letsel geclassificeerd. Brandwonden, fracturen en open wonden waren volgens de artsen relatief vaak matig ernstig letsel. Van de oogletsels was bijna de helft (47%) licht letsel, maar ook 19 procent ernstig. Ook van de drie oppervlakkige letsels waren er volgens de arts twee ernstig.
Van alle SEH-bezoekers met vuurwerkletsel houdt 18 procent blijvende littekens over aan het ongeval, 3 procent blijvend functieverlies en 6 procent (gedeeltelijk) visusverlies. Bij vijf procent van de SEH-bezoekers wordt een combinatie van twee of drie van deze blijvende beperkingen voorspeld. Bij nog eens vijf procent is dit vooralsnog niet te zeggen.
3
Zie voor classificatie van letselernst par. 6.2
Ongevallen met vuurwerk
9
Tabel 3.2
SEH-behandelingen na een vuurwerkongeval op 31 december of 1 januari, naar ernst van het letsel (% van bekende cases) en jaarwisseling 2024-2025
Brandwond
2023-2024
A-licht
B-matig
C-ernstig
A-licht
B-matig
C-ernstig
32%
57%
12%
29%
67%
4%
Amputatie
100%
100%
Fractuur
14%
43%
43%
30%
40%
30%
Open wond
43%
43%
13%
27%
55%
18%
Oppervlakkig letsel
33%
67%
60%
40%
Oogletsel
47%
34%
19%
38%
45%
16%
Gehoorschade
50%
50%
Totaal
37%
44%
19%
33%
51%
16%
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2023-2025, VeiligheidNL
Tien procent van de slachtoffers werd na SEH-behandeling opgenomen in het ziekenhuis. Dit is een kleiner aandeel dan vorig jaar (17%) en vergelijkbaar met de laatste jaarwisseling voor Corona (11%, zie tabel 5.10 in hoofdstuk 5).
Figuur 3.1
SEH-behandelingen als gevolg van vuurwerkongevallen, naar type letsel
40%
30%
20%
10%
0%
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2024-2025, VeiligheidNL
Ongevallen met vuurwerk
10
3.4
Kosten SEH-behandelingen vuurwerkletsel
Tijdens de laatste vijf jaarwisselingen bedroegen de gemiddelde direct medische kosten van een vuurwerkongeval op 31 december en 1 januari €3.300. Daarmee worden de totale direct medische kosten van de 367 vuurwerkslachtoffers die tijdens de jaarwisseling 2024-2025 op de SEH-afdeling zijn behandeld geschat op €1.200.000 (tabel 3.3).
De gemiddelde verzuimkosten (per verzuim) vanwege een vuurwerkongeval waarvoor het slachtoffer op een SEH-afdeling is behandeld of in het ziekenhuis is opgenomen worden voor de periode 2019-2023 op €13.700 geschat. De totale jaarlijkse verzuimkosten van de slachtoffers tijdens de laatste jaarwisseling komen daarmee op €3.000.000 (tabel 3.4).
De totale kosten (medisch + verzuim) van slachtoffers van een vuurwerkongeval tijdens de jaarwisseling waarvoor het slachtoffer een SEH-behandeling heeft gehad of in het ziekenhuis is opgenomen bedragen daarmee afgerond €4,3 miljoen.
Tabel 3.3
Kosten van vuurwerkongevallen # SEH
2024-2025
367
Medische kosten
Verzuimkosten
Gem.
Tot.
Gem.
Tot.
Med.+verzuim
€3.300
€1.200.000
€13.700
€3.000.000
€4.300.000
Bron: Letsel Informatie Systeem 2019-2023, VeiligheidNL, Letsellastmodel 2023, VeiligheidNL i.s.m. Erasmus Medisch Centrum Rotterdam, Registratie vuurwerkongevallen 2024-2025, VeiligheidNL
Ongevallen met vuurwerk
11
3.5
Regionale informatie SEH-behandelingen vuurwerkletsel
In tabel 3.4 staat het aantal vuurwerkslachtoffers per veiligheidsregio weergegeven, zowel het totaal aantal vuurwerkslachtoffers als het aantal slachtoffers onder de 12 jaar, 12-15 jaar en 16 jaar of ouder. Deze informatie is afkomstig uit de gegevens die VeiligheidNL heeft verzameld bij alle SEH-afdelingen.
Het aantal SEH-behandelingen voor vuurwerkletsel steeg vooral in de regio’s Haaglanden en Amsterdam-Amstelland. De regio’s Brabant-Noord en Noord-Holland-Noord lieten de sterkste daling zien ten opzichte van de jaarwisseling 2023-2024 (zie figuur 3.2).
Voor de jaarwisseling 2024-2025 hadden 19 gemeenten (Alkmaar, Amersfoort, Amsterdam, Apeldoorn, Arnhem, Bloemendaal, Eindhoven, Haarlem, Heemstede, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Soest, Tilburg, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug en Zutphen) een afsteekverbod ingesteld. Het is niet mogelijk om aantallen slachtoffers uit te splitsen naar gemeenten. In de veiligheidsregio’s waarin de grote steden met een afsteekverbod gelegen zijn (Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en Utrecht) werd een kwart (24%) van de vuurwerkslachtoffers behandeld.
Tabel 3.4
Vuurwerkslachtoffers4 naar regio en jaarwisseling 2022-2023 2023-2024
2024-2025 12-15 jaar 10 2
16+ jaar
Totaal 30 16
Totaal 13 26
Totaal 25 13
< 12 jaar 4 4
Brabant-Zuidoost
12
9
18
2
7
9
Drenthe
7
6
0
0
0
0
Flevoland
0
4
4
1
0
3
Fryslân
12
16
14
0
3
11
Gelderland Midden
8
9
7
1
1
5
Gelderland-Zuid
7
25
22
1
7
10
Gooi en Vechtstreek
5
4
6
1
3
2
Groningen
9
7
10
1
1
8
Haaglanden
33
31
44
9
9
26
Hollands Midden
17
13
7
0
1
6
IJsselland
19
11
16
1
4
11
Kennemerland
12
13
14
1
5
7
Limburg-Noord
13
5
6
0
0
6
Midden-en West-Brabant
18
13
15
2
2
11
Noord- en Oost-Gelderland
15
21
16
1
2
13
Noord-Holland-Noord
9
24
12
3
3
6
Rotterdam-Rijnmond
51
42
48
12
10
26
Twente
44
22
22
1
2
17
Utrecht
20
20
16
5
4
6
Zaanstreek-Waterland
10
2
4
1
1
2
Zeeland
3
6
10
0
4
6
Zuid-Holland-Zuid
5
13
9
0
3
6
Zuid-Limburg
14
10
9
1
0
8
Totaal
389
365
367
52
84
222
Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Brabant-Noord
11 6
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2022-2025, VeiligheidNL Op basis van de getelde slachtoffers op alle SEH’s in Nederland. Omdat van een klein aantal slachtoffers de leeftijd niet geregistreerd is, tellen de slachtoffers in de afzonderlijke leeftijdsgroepen niet op tot het totaal aantal. 4
Ongevallen met vuurwerk
12
Figuur 3.2 Vuurwerkslachtoffers naar regio en jaarwisseling Zuid-Limburg Zuid-Holland-Zuid Zeeland Zaanstreek-Waterland
Utrecht Twente Rotterdam-Rijnmond Noord-Holland-Noord Noord- en Oost-Gelderland Midden-en West-Brabant
Limburg-Noord Kennemerland IJsselland Hollands Midden Haaglanden Groningen
Gooi en Vechtstreek Gelderland-Zuid Gelderland Midden Fryslân Flevoland Drenthe
Brabant-Zuidoost Brabant-Noord Amsterdam-Amstelland
0
10
2024-2025
20 2023-2024
30
40
50
60
2022-2023
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2022-2025, VeiligheidNL
Ongevallen met vuurwerk
13
4 Behandelingen op de huisartsenspoedpost 4.1
Vuurwerkslachtoffers op de huisartsenspoedpost
Naast de vuurwerkslachtoffers die op een SEH-afdeling behandeld werden, bezochten naar schatting5 795 personen met vuurwerkletsel een huisartsenspoedpost, 52 minder dan tijdens de vorige jaarwisseling. Hiervan waren naar schatting 160 slachtoffers jonger dan 12 jaar (20%), en 164 slachtoffers waren in de leeftijdsgroep van 12 tot en met 15 jaar oud (21%). In samenwerking met InEen, vereniging van organisaties voor eerstelijnszorg, zijn tijdens de afgelopen jaarwisseling bij 92 van de 100 huisartsenspoedposten in Nederland vuurwerkslachtoffers geregistreerd.
Huisartsenspoedposten (HAP) leveren ook acute zorg, en ook daar worden dus vuurwerkslachtoffers gezien. In het algemeen worden op een HAP minder ernstige letsels behandeld dan op een SEH-afdeling. Patiënten die door een HAP zijn doorverwezen naar een SEHafdeling zijn alleen in de SEH-registratie meegeteld.
Het totaal aan vuurwerkslachtoffers op de huisartsenspoedpost tijdens de jaarwisseling is vastgesteld op basis van een inventarisatie bij 92 huisartsenspoedposten (van de in totaal 100 posten), die gezamenlijk een verzorgingsgebied van ruwweg 17,0 miljoen inwoners representeren. Deze 92 huisartsenspoedposten hebben 751 vuurwerkslachtoffers behandeld die niet op een SEH behandeld zijn (wat leidt tot een extrapolatie van landelijk 795 vuurwerkslachtoffers op de huisartsenspoedposten). De verdere verdiepende analyses (percentages) in deze rapportage zijn gebaseerd op uitgebreidere letsel- en toedrachtsinformatie van 243 vuurwerkslachtoffers die dit jaar tijdens de jaarwisseling door 36 huisartsenspoedposten zijn geregistreerd en aangeleverd. Van de overige huisartsenspoedposten zijn alleen geaggregeerde gegevens (tellingen) ontvangen.
De meerderheid van de HAP-bezoekers was een jongen of man (71%, vorig jaar 68%), maar dit aandeel was kleiner dan op de SEH-afdeling. Een op de vijf slachtoffers op de HAP was jonger dan 12 jaar, dit aandeel is hoger dan het aantal kinderen onder de 12 jaar dat gezien is op de SEHafdeling. 4.2
Type vuurwerk en omstandigheden
Veel patiënten die op de huisartsenspoedpost werden behandeld hadden letsel opgelopen door vuurpijlen/knalvuurwerk (19%), waarvan het merendeel knalvuurwerk (18%). Andere vuurwerkletsels op de HAP werden veroorzaakt door oudejaars consumentenvuurwerk (14%, bijv. cakes en fonteinen), F1 vuurwerk (13%, bijv. sterretjes), of door zwaar illegaal vuurwerk als shells en nitraten (13%). In ruim een derde van de gevallen was het exacte type vuurwerk niet bekend, vooral wanneer het slachtoffer het vuurwerk niet zelf had afgestoken, maar als omstander werd geraakt.
Ruim de helft van de slachtoffers (52% waarvan dit bekend is) had het vuurwerk niet zelf afgestoken, maar was omstander. Bij 45 procent van alle letsels (waarvan het type vuurwerk bekend is) was knalvuurwerk betrokken, en bij 55 procent siervuurwerk. Illegaal en legaal 5
Zie voor methode van schatting paragraaf 6.5.2
Ongevallen met vuurwerk
14
vuurwerk veroorzaakten in gelijke mate letsels. Deze cijfers verschillen niet van die van de vorige jaarwisseling. 4.3
Type letsel op de huisartsenspoedpost
Ruim vier op de tien patiënten op de huisartsenspoedpost had een of meerdere brandwonden (43%) en 31 procent had oogletsel (figuur 4.1), vergelijkbaar met vorig jaar. Ruim de helft (53%) van alle brandwonden kwam voor aan de hand en/of vingers, en 22 procent aan het hoofd.
Amputaties werden op de huisartsenspoedpost niet behandeld. Zeven procent van de HAPbezoekers had (ook) gehoorschade.
Figuur 4.1
HAP-behandelingen als gevolg van vuurwerkongevallen, naar type letsel
50%
40%
30%
20%
10%
0% Brandwond
Open wond
Oppervlakkig letsel
Oogletsel
Gehoorschade Overig/onbekend
Bron: Registratie vuurwerkongevallen 2024-2025, VeiligheidNL
Ongevallen met vuurwerk
15
5 Tabellen vuurwerkongevallen Tabel 5.1
Aantal SEH- en HAP-behandelingen op 31 december en 1 januari, percentage ziekenhuisopnamen en doden t.g.v. ongevallen met vuurwerk 6, naar jaarwisseling Percentage
Dodelijke
Aantal SEH-
ziekenhuisop-
vuurwerk-
de huisartsen-
behandelingen*
namen**
ongevallen***
spoedpost****
2004-2005
560
10
1
2005-2006
590
9
1
2006-2007
940
10
3
2007-2008
1.000
4
1
2008-2009
740
16
0
2009-2010
720
5
0
2010-2011
690
16
2
2011-2012
680
14
0
2012-2013
750
17
0
2013-2014
700
16
1
2014-2015
574
26
0
2015-2016
482
15
0
2016-2017
473
12
1
2017-2018
434
7
1
700
2018-2019
396
13
2
800
11
2
900
25
0
275
7
0
517
Jaarwisseling
2019-2020
385
2020-2021
108
Behandelingen op
2021-2022
256
2022-2023
389
9
2
864
2023-2024
365
17
2
847
2 795 2024-2025 367 10 * Aantal SEH-behandelingen: tot en met jaarwisseling 2012-2013 een schatting op basis van een steekproef van SEH-afdelingen, en sinds de jaarwisseling 2013-2014 een telling op basis van data van alle SEH-afdelingen ** Gebaseerd op data van een steekproef van SEH-afdelingen *** Rapportage van dodelijke ongevallen uit de Krantenknipselregistratie is niet beperkt tot 31-12 en 1-1, maar beslaat een ruimere periode om de jaarwisseling heen **** Gebaseerd op data van een steekproef van huisartsenspoedposten (sinds de jaarwisseling 2017-2018)
Tabel 5.1a
Percentage SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar datum binnenkomst en jaarwisseling
Datum
15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
binnenkomst
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
31/12
30
28
35
37
36
34
33
34
37
42
01/01
70
72
65
63
64
66
67
65
62
56
1
1
2
Onbekend n-getal
47
33
289
303
245
69
179
246
190
266
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
6
Inclusief carbid schieten
Ongevallen met vuurwerk
16
Tabel 5.2b
Percentage HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar datum binnenkomst en jaarwisseling
Datum
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
binnenkomst
%
%
%
%
%
%
%
31/12
33
25
38
34
31
33
29
01/01
66
68
52
65
66
65
71
Onbekend
1
6
10
1
3
2
<1
82
117
339
266
243
100
100
100
100
100
100
100
n-getal Totaal %
Tabel 5.3a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar leeftijdscategorie en jaarwisseling
Leeftijdscategorie
15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
0-9 jaar
9
12
11
9
13
10
11
9
4
5
10-19 jaar
45
24
41
41
35
41
38
40
46
48
10-14 jaar
28
22
16
16
20
17
21
21
25
15-19 jaar
17
19
25
19
20
21
19
25
23 20
20-29 jaar
21
30
19
24
27
19
25
24
19
30-39 jaar
13
15
13
13
11
13
16
6
14
12
40-49 jaar
2
6
9
8
7
13
5
7
7
8
50-59 jaar
9
12
3
2
6
1
2
7
5
5
2
2
1
2
2
7
5
2
100
100
100
100
60 jaar en ouder
2
4
Onbekend
1
<1
Totaal %
Tabel 5.3b
3
100
100
100
3
1
100
100
100
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar leeftijdscategorie en jaarwisseling
Leeftijdscategorie
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
0-9 jaar
21
18
26
26
12
13
13
10-19 jaar
37
32
48
34
43
42
50
10-14 jaar
21
17
32
18
26
24
28
15-19 jaar
16
15
16
16
17
18
22
20-29 jaar
14
21
10
18
17
17
12
30-39 jaar
8
13
10
6
7
12
11
40-49 jaar
9
9
5
3
6
5
6
50-59 jaar
7
5
2
1
2
2
3
60 jaar en ouder
4
2
2
2
2
1
Onbekend
1
1
10
11
6
4
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
Ongevallen met vuurwerk
17
Tabel 5.4a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar geslacht en jaarwisseling
Geslacht
15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Man
83
76
84
82
85
88
88
86
87
87
Vrouw
17
24
16
18
15
10
11
13
10
12
1
1
1
3
1
100
100
100
100
100
Onbekend Totaal %
Tabel 5.4b
<1 100
100
100
100
100
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar geslacht en jaarwisseling
Geslacht
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
Man
74
73
77
69
75
68
71
Vrouw
25
25
23
27
23
26
25
Onbekend
1
2
4
2
6
5
Totaal %
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.5a
100
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar zelf afgestoken of omstander en jaarwisseling 15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Zelf afgestoken
49
39
52
50
56
62
53
59
65
58
Omstander
45
61
41
37
35
30
39
34
31
36
Onbekend
6
0
6
13
9
7
8
7
4
7
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.5b
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar zelf afgestoken of omstander en jaarwisseling 18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
Zelf afgestoken
38
33
46
42
46
45
46
Omstander
58
61
51
54
50
49
49
Onbekend
4
6
2
4
4
6
5
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
Ongevallen met vuurwerk
18
Tabel 5.6a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar legaal/illegaal vuurwerk en jaarwisseling** 15-16 16-17 17-18 18-19 19-20 20-21 21-22 22-23 23-24 24-25 %
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Illegaal vuurwerk
19
18
18
24
19
*
*
50
49
55
(waarschijnlijk) Legaal vuurwerk
58
55
65
64
74
*
*
44
39
34
Herkomst vuurwerk onbekend
23
27
16
12
7
*
*
6
12
11
Totaal
100
100
100
100
100
*
*
100
100
100
* Vanwege het vuurwerkverbod tijdens de jaarwisseling 2020-2021 afwijkende definitie van ‘illegaal’ ** Sinds jaarwisseling 2020-2021 meer typen vuurwerk verboden/illegaal
Tabel 5.6b
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar legaal/illegaal vuurwerk en jaarwisseling** 18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
Illegaal vuurwerk
11
14
*
*
42
44
35
(waarschijnlijk) Legaal vuurwerk
80
70
*
*
48
41
43
Herkomst vuurwerk onbekend
9
16
*
*
10
15
22
100
100
*
*
100
100
100
Totaal
* Vanwege het vuurwerkverbod tijdens de jaarwisseling 2020-2021 afwijkende definitie van ‘illegaal’ ** Sinds jaarwisseling 2020-2021 meer typen vuurwerk verboden/illegaal
Tabel 5.7a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar knalvuurwerk of siervuurwerk en jaarwisseling 15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Knalvuurwerk
49
39
40
44
46
61
59
50
55
48
Siervuurwerk
28
49
46
41
46
36
30
42
38
39
Onbekend
23
12
15
15
8
3
11
8
7
12
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.7b
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar knalvuurwerk of siervuurwerk en jaarwisseling 18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
Knalvuurwerk
34
35
45
35
43
40
40
Siervuurwerk
58
55
43
52
47
48
48
Onbekend
8
10
12
13
10
12
12
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
Ongevallen met vuurwerk
19
Tabel 5.8a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar type letsel 15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Brandwonden
26
30
36
33
31
26
34
41
32
34
Open wond
15
6
13
13
6
9
11
6
8
9
Oppervlakkig letsel
9
18
7
5
4
4
4
4
3
2
Oogletsel
23
36
27
27
30
17
19
22
37
33
Overig/onbekend
28
10
17
21
29
43
32
27
20
22
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.8b
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar type letsel 18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
Brandwonden
48
48
54
41
42
42
43
Open wond
6
10
5
7
6
4
10
Oppervlakkig letsel
7
10
7
12
7
7
4
Oogletsel
25
23
11
20
28
32
31
Overig/onbekend
14
10
23
20
17
15
12
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.9a
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk, naar getroffen lichaamsdeel en jaarwisseling
Getroffen lichaamsdeel
15-16
16-17
17-18
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
%
%
%
%
%
%
%
%
%
%
Hoofd
47
64
56
53
51
51
42
49
59
56
Oog
23
36
27
27
30
17
19
22
37
33
Oor Hoofd overig Arm
-
6
4
1
2
9
1
1
-
3
19
21
25
25
19
25
22
26
22
20
38
30
29
33
27
39
39
34
31
29
Hand
19
6
15
15
15
19
23
20
19
20
Vingers
19
18
10
17
9
13
13
11
10
7
-
6
4
2
3
7
3
3
1
2
Been
Arm overig
6
-
5
7
3
4
13
9
3
5
Overig
11
6
7
7
19
6
6
8
6
10
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
Ongevallen met vuurwerk
20
Tabel 5.9b
HAP-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk, naar getroffen lichaamsdeel en jaarwisseling
Getroffen
18-19
19-20
20-21
21-22
22-23
23-24
24-25
lichaamsdeel
%
%
%
%
%
%
%
Hoofd
55
51
27
32
47
53
55
Oog
25
23
11
20
28
32
32
Oor
11
8
7
9
8
5
6
Hoofd overig
20
20
9
3
11
15
17
30
26
39
40
34
32
31
Arm Hand
18
12
20
26
25
22
20
Vingers
10
12
13
15
4
9
9
Arm overig
3
2
6
5
2
2
Been
10
12
16
8
11
8
9
Overig
6
10
7
21
8
6
5
Totaal %
100
100
100
100
100
100
100
Tabel 5.10
SEH-behandelingen ten gevolge van ongevallen met vuurwerk op 31 december en 1 januari, naar (vervolg)behandeling en jaarwisseling
(Vervolg)behandeling
15-16 16-17 17-18 18-19 19-20 20-21 21-22 22-23 23-24 24-25 %
%
%
%
%
%
%
%
%
%
17
21
20
25
23
9
18
18
21
17
-
3
3
4
4
7
4
3
3
5
Behandeld en controle SEH/polikliniek
43
45
44
44
43
41
53
39
45
45
Ziekenhuisopname
15
12
7
13
11
25
7
9
17
10
8
2
6
1
2
4
5
9
Doorverwezen naar de oogarts
13
18
16
12
*
*
*
*
*
*
Overig/onbekend
13
18
18
13
13
17
17
27
9
15
Behandeld en ontslagen Behandeld en controle huisarts
Overplaatsing ander ziekenhuis
Totaal % ** ** ** ** ** ** ** ** ** ** * Vanaf 2019-2020 zijn doorverwijzingen naar een oogarts opgenomen onder ‘overig’ ** Percentages tellen niet altijd op tot 100 procent, patiënt kan naar meerdere behandelaars zijn doorverwezen
Ongevallen met vuurwerk
21
6 Verantwoording 6.1
Inleiding
Registratie van vuurwerkletsels op SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten gebeurt op verzoek van VeiligheidNL, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA), InEen (vereniging van organisaties van eerstelijnszorg) en de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie (NVT) op alle 81 SEH-afdelingen van Nederlandse ziekenhuizen. Monitoring van vuurwerkletsels draagt bij aan een onderbouwde visie op de problematiek, en aan toekomstig beleid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. In het tweede kwartaal van 2025 verschijnt in aanvulling op dit onderzoek de rapportage van een verdiepend onderzoek met uitgebreidere data over vuurwerkletsels, waarbij primair de relatie tussen type vuurwerk en soort letsel wordt geanalyseerd, naast een analyse van mogelijke oorzaken van de vuurwerkongevallen tijdens de afgelopen jaarwisseling. Omdat bij verdiepende analyse van de toedrachten in een enkel geval besloten kan worden een ongeval toe te wijzen aan een ander type vuurwerk kan het voorkomen dat de percentages in deze rapportage op een enkele plek niet precies gelijk zijn aan die in de nog volgende rapportage. De cijfers in die latere onderzoeksrapportage zullen leidend zijn.
Deze rapportage is gebaseerd op toedrachts- en diagnose-informatie zoals die is aangeleverd door artsen en medisch personeel op SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten, op basis van informatie die verstrekt is door de slachtoffers.
De rapportage van letsels betreft in dit onderzoek letsels door vuurwerk en door carbid schieten.
Carbid valt formeel niet onder de categorie ‘vuurwerk’, maar ongevallen tijdens carbid schieten worden in deze rapportage veelal geschaard onder ‘vuurwerkongevallen’. 6.2
SEH-behandelingen
6.2.1
Registratie van vuurwerkongevallen
Voor het analyseren van de vuurwerkongevallen rond de jaarwisseling waarvoor slachtoffers zijn behandeld op de SEH-afdeling is gebruik gemaakt van informatie die verzameld is door VeiligheidNL in samenwerking met de NVSHA en de NVT op alle 81 SEH-afdelingen van Nederlandse ziekenhuizen. Dit jaar hebben 69 SEH-afdelingen uitgebreide - anonieme - gegevens geregistreerd over de toedracht van het ongeval, diagnose- en ontslaggegevens en informatie over het soort vuurwerk. Naast (anonieme) persoonsgegevens en gegevens over het opgelopen letsel en de behandeling, is naar de volgende kenmerken van de ongevallen gevraagd.
•
Werd het letsel veroorzaakt door knalvuurwerk of door siervuurwerk?
•
Werd het letsel veroorzaakt door legaal, illegaal of zelfgemaakt vuurwerk?
•
Werd het letsel veroorzaakt door vuurwerk van een ander of was het vuurwerk door het slachtoffer afgestoken?
•
Droeg het slachtoffer een vuurwerkbril?
•
Was er voorafgaand aan het ongeval sprake van overmatig alcoholgebruik?
•
Wat was het specifieke type vuurwerk dat betrokken was bij het ongeval?
•
Wat was de inschatting van de ernst van het letsel (licht/matig/ernstig)?
•
Was het vuurwerk gekocht in Nederland of in het buitenland?
De overige 12 SEH-afdelingen hebben op verzoek van VeiligheidNL het totaal aan vuurwerkletsels (onderverdeeld naar <12 jaar, 12-15 jaar en 16 jaar of ouder) op 31 december en 1 januari op de
Ongevallen met vuurwerk
22
SEH-afdeling vastgesteld en gemeld. Het totaal aan vuurwerkslachtoffers in deze rapportage is het resultaat van de registratie van het aantal slachtoffers op alle SEH-afdelingen in het land. De verdiepende analyses (percentages) zijn uitgevoerd op gegevens van 266 vuurwerkslachtoffers van de 69 SEH-afdelingen (zie tabel 6.1) die uitgebreidere informatie aanleverden. 6.2.2
Ernst van het letsel
Ernstig letsel is geclassificeerd als blijvend letsel (littekens/functieverlies), visusverlies, ernstige brandwonden, (open) fracturen waarvoor operatie noodzakelijk was, amputaties of intra thoracaal/abdominaal letsel. Letsels van matige ernst zijn bijvoorbeeld 2e graads brandwonden, diepe laceraties die gehecht moesten worden, fracturen waarvoor gips moest worden aangebracht of corona erosies. Onder lichte letsels zijn letsels geclassificeerd die eenmalig zijn behandeld op de SEH, naar verwachting een kortdurende genezingsperiode nodig hebben en geen blijvende schade achterlaten. Voorbeelden van licht letsel zijn roet in het oog, 1e graads brandwonden of kleine laceraties. De letselernst is op de SEH-afdeling beoordeeld en geregistreerd door de behandelend arts. 6.3
Dodelijke slachtoffers
In de Krantenknipselregistratie van VeiligheidNL is naar informatie gezocht over dodelijke slachtoffers na een vuurwerkongeval. De krantenberichten zijn afkomstig uit de landelijke en regionale dagbladen. Dodelijke ongevallen door vuurwerk zijn in deze rapportage niet beperkt tot 31 december en 1 januari, maar betreffen een ruimere periode rond de jaarwisseling. 6.4
Kosten van vuurwerkongevallen
VeiligheidNL heeft, in samenwerking met het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam (Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg), een rekenmodel (Letsellastmodel) ontwikkeld dat onder meer bestaat uit een zorgmodel en een verzuimmodel. Met behulp van het zorgmodel worden de directe medische kosten per slachtoffer dat op een SEH-afdeling wordt behandeld of wordt opgenomen in een ziekenhuis geschat. Bij directe medische kosten kan bijvoorbeeld gedacht worden aan kosten van ambulance-spoedvervoer, spoedeisende hulp, overige poliklinische hulp, ziekenhuisverpleging (zowel initieel als heropnamen) en nazorg door de huisarts. Met behulp van het verzuimmodel worden de gemiddelde verzuimduur in werkdagen en de indirecte kosten ten gevolge van het verzuim per slachtoffer dat op een SEH-afdeling wordt behandeld of wordt opgenomen in een ziekenhuis geschat. De benodigde informatie om het Letsellastmodel te ontwikkelen is afkomstig uit het Letsel Informatie Systeem, standaard Zorgregistraties zoals de Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg, een aanvullend enquêteonderzoek onder een steekproef van LIS-patiënten, en uit bronnen met kostprijsinformatie.
Om tot een betrouwbare schatting van de medische en verzuimkosten door vuurwerkongevallen te komen betreffen de analyses in het Letsellastmodel jaarlijks gemiddelde kosten over de laatste vijf jaarwisselingen. Deze gemiddelde kosten per vuurwerkletsel worden geprojecteerd op het daadwerkelijk aantal geregistreerde slachtoffers tijdens de meest recente jaarwisseling.
Ongevallen met vuurwerk
23
6.5
Behandelingen op de huisartsenspoedpost
6.5.1
Registratie van vuurwerkongevallen
Voor het analyseren van de vuurwerkongevallen rond de jaarwisseling waarvoor slachtoffers zijn behandeld op de huisartsenspoedpost is gebruik gemaakt van informatie die verzameld is door VeiligheidNL in samenwerking met InEen, vereniging van organisaties voor eerstelijnszorg, op 92 van de 100 huisartsenspoedposten (zie tabel 6.2). In deze registratie is bijgehouden of slachtoffers voor of na het bezoek aan de huisartsenspoedpost bij de SEH zijn geweest. Deze slachtoffers zijn al meegeteld in het totaal aantal SEH-behandelingen en geëxcludeerd in het aantal behandelingen op de huisartsenspoedpost.
Dit jaar hebben 36 huisartsenspoedposten uitgebreide - anonieme - gegevens over de toedracht van het ongeval, diagnose- en ontslaggegevens en informatie over het soort vuurwerk geregistreerd. Naast (anonieme) persoonsgegevens en gegevens over het opgelopen letsel en de behandeling, is naar de volgende kenmerken van de ongevallen gevraagd.
•
Werd het letsel veroorzaakt door knalvuurwerk of door siervuurwerk?
•
Werd het letsel veroorzaakt door legaal, illegaal of zelfgemaakt vuurwerk?
•
Werd het letsel veroorzaakt door vuurwerk van een ander of was het vuurwerk door het slachtoffer afgestoken?
•
Droeg het slachtoffer een vuurwerkbril?
•
Wat was het specifieke soort vuurwerk dat betrokken was bij het ongeval?
•
Was er voorafgaand aan het ongeval sprake van overmatig alcoholgebruik?
•
Was het vuurwerk gekocht in Nederland of in het buitenland?
De verdiepende analyses (percentages) zijn uitgevoerd op gegevens van 243 vuurwerkslachtoffers van de 36 huisartsenspoedposten (zie tabel 6.2) die uitgebreidere informatie aanleverden. 6.5.2
Landelijke schatting
Het totaal aantal patiënten dat in heel Nederland tijdens de jaarwisseling 2024-2025 op een huisartsenspoedpost behandeld is voor vuurwerkletsel (exclusief personen die daarvoor of daarna op een SEH-afdeling zijn geweest) is geschat op basis van het aantal geregistreerde patiënten op de HAP die gegevens hebben aangeleverd, vermenigvuldigd met een ophoogfactor. Deze ophoogfactor is gebaseerd op het totale verzorgingsgebied van de huisartsenspoedposten die vuurwerkletsel hebben geregistreerd. Tijdens de jaarwisseling 2024-2025 hebben 92 huisartsenspoedposten meegewerkt aan dit onderzoek, die met een totaal verzorgingsgebied van +/-17,0 miljoen inwoners ongeveer 94 procent van de Nederlandse bevolking omvatten.
De ophoogfactor om tot een totaalschatting te komen is als volgt berekend:
Aantal personen in de Nederlandse bevolking (18.042.044)/ Aantal personen in het verzorgingsgebied van de huisartsenspoedposten die vuurwerkslachtoffers geregistreerd hebben (17.047.734) = 1,06 Op basis van 751 geregistreerde behandelingen bij 92 huisartsenspoedposten is met deze ophoogfactor het totaal aantal HAP-behandelingen wegens vuurwerkletsel geschat op 795.
Ongevallen met vuurwerk
24
6.6
Deelnemende SEH-behandelingen en huisartsenspoedposten
Aan de registratie van vuurwerkongevallen hebben tijdens de jaarwisseling 2024-2025 onderstaande SEH-afdelingen en huisartsenspoedposten deelgenomen. De schuingedrukte ziekenhuizen en huisartsenspoedposten in tabel 6.1 en 6.2 hebben naast de telling van het aantal vuurwerkslachtoffers ook gedetailleerde informatie per case vastgelegd.
Tabel 6.1
SEH-afdelingen*
Ziekenhuis
Plaats
Noordwest Ziekenhuisgroep Alkmaar Ziekenhuisgroep Twente Flevoziekenhuis Meander Medisch Centrum Ziekenhuis Amstelland Amsterdam UMC - AMC OLVG Oost en West BovenIJ ziekenhuis Gelre Apeldoorn Rijnstate Wilhelmina Ziekenhuis Assen Bravis ziekenhuis Bergen op Zoom Maasziekenhuis Pantein Rode Kruis Ziekenhuis Amphia IJsselland Ziekenhuis RDGG HMC Westeinde HagaZiekenhuis Noordwest Ziekenhuisgroep Den Helder Deventer Ziekenhuis Van Weel Bethesda Ziekenhuis Slingeland Ziekenhuis Albert Schweitzer Ziekenhuis Ziekenhuis Nij Smellinghe Gelderse Vallei Catharina Ziekenhuis Treant - locatie Scheper Medisch Spectrum Twente (MST) St. Anna Ziekenhuis ADRZ Rivas Beatrixziekenhuis Groene Hart Ziekenhuis UMCG Martini Ziekenhuis Spaarne Gasthuis Haarlem Noord Spaarne Gasthuis Haarlem Zuid Saxenburgh Medisch Centrum
Alkmaar Almelo Almere Amersfoort Amstelveen Amsterdam Amsterdam Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Bergen op Zoom Beugen Beverwijk Breda Capelle aan den IJssel Delft Den Haag Den Haag Den Helder Deventer Dirksland Doetinchem Dordrecht Drachten Ede Eindhoven Emmen Enschede Geldrop Goes Gorinchem Gouda Groningen Groningen Haarlem Haarlem Hardenberg
Ongevallen met vuurwerk
25
st Jansdal Tjongerschans Zuyderland MC Heerlen Zuyderland MC Sittard/Geleen Elkerliek ziekenhuis Tergooi Spaarne Gasthuis Hoofddorp Dijklander Ziekenhuis Hoorn Medisch Centrum Leeuwarden LUMC Alrijne Maastricht UMC+ Isala ziekenhuis Meppel Antonius Ziekenhuis Nieuwengein Radboudumc Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Dijklander Ziekenhuis Purmerend Laurentius Ziekenhuis Bravis ziekenhuis Roosendaal Fransiscus Gasthuis Rotterdam Maasstad Ziekenhuis Ikazia Het Oogziekenhuis Rotterdam Erasmus MC Franciscus Vlietland Schiedam Jeroen Bosch Ziekenhuis OZG Antonius Ziekenhuis Sneek ZorgSaam Ziekenhuis Rivierenland ETZ Tilburg Bernhoven Diakonessenhuis Utrecht Antonius Ziekenhuis Utrecht UMC Utrecht Maxima Medisch Centrum VieCuri SJG SKB Zaans Medisch Centrum HAGA ziekenhuis Gelre Zutphen Isala ziekenhuis Zwolle
Harderwijk Heerenveen Heerlen Heerlen Helmond Hilversum Hoofddorp Hoorn Leeuwarden Leiden Leiderdorp Maastricht Meppel Nieuwegein Nijmegen Nijmegen Purmerend Roermond Roosendaal Rotterdam Rotterdam Rotterdam Rotterdam Rotterdam Rotterdam s Hertogenbosch Scheemda Sneek Terneuzen Tiel Tilburg Uden Utrecht Utrecht Utrecht Veldhoven Venlo Weert Winterswijk Zaandam Zoetermeer Zutphen Zwolle
*de schuingedrukte SEH-afdelingen hebben gedetailleerde informatie aangeleverd
Ongevallen met vuurwerk
26
Tabel 6.2
Huisartsenspoedposten*
Naam Huisartsenpost Alkmaar Centrale huisartsenpost Almelo Huisartsenpost Amersfoort/Barneveld Stichting Huisartsenpost Amstelland & Ziekenhuis Amstelland Huisartsenpost Amsterdam Zuidoost & Academisch Medisch Centrum Huisartsenpost Amsterdam CentrumOost & OLVG Oost Huisartsenpost Amsterdam Noord & BovenIJ Ziekenhuis Huisartsenpost Amsterdam West & OLVG West Spoedpost Huisartsenpost Apeldoorn Huisartsenpost Arnhem-Noord Huisartsenpost Arnhem-Zuid Huisartsenspoedpost Assen (Centrale Huisartsendienst Drenthe) Huisartsenpost Bergen op Zoom & Stichting Ziekenhuis Lievensberg Huisartsenpost Boxmeer & Maasziekenhuis Pantein Huisartsenpost Midden-Kennemerland Beverwijk RHOGOHuisarsten Spoedpost Blaricum/Hilversum Huisartsenpost Breda & Amphia Ziekenhuis Molengracht HAP IJsselland Huisartsenpost Delft Huisartsenspoedpost Delfzijl HMC Antoniushove HMC Westeinde HagaZiekenhuis Leyweg Huisartsenpost Den Helder Huisartsen Coöperatie Deventer en Omstreken Huisartsenpost Dirksland Huisartsenpost Oude IJssel Voor Spoed Huisartsenpost Dokkum Huistartsenpost DrechtDokters Huisartsenpost Drachten Huisartsenpost Gelderse Vallei Huisartsenpost Eindhoven Huisartsenpost Emmeloord Huisartsenpost Emmen & Leveste Scheperziekenhuis Spoedpost Enschede Huisartsenpost Geldrop Adrz Goes HuisArtsenPost Midden-Holland Huisartsenpost Groningen Spoedpost Haarlem Zuid Spoedpost Haarlem Noord Huisartsenpost Hardenberg Spoedpost Harderwijk Huisartsenpost Heerenveen Huisartsenpost Oostelijk Zuid-Limburg Huisartsenpost Helmond Spoedpost Hengelo HuisArtsenPost Haarlemmermeer Huisartsenpost Hoogeveen & Ziekenhuis Bethesda Hoogeveen
Plaats P Alkmaar Almelo Amersfoort/Barneveld Amstelveen Amsterdam Amsterdam Amsterdam Amsterdam Apeldoorn Arnhem Arnhem Assen Bergen op Zoom Beugen Beverwijk Blaricum Breda Capelle aan de IJssel Delft Delfzijl Den Haag Den Haag Den Haag Den Helder Deventer Dirksland Doetinchem Dokkum Dordrecht Drachten Ede Eindhoven Emmeloord Emmen Enschede Geldrop Goes Gouda Groningen Haarlem Haarlem Hardenberg Harderwijk Heerenveen Heerlen Helmond Hengelo Hoofddorp Hoogeveen
Ongevallen met vuurwerk
27
Huisartsenpost West-Friesland Huisartsenpost Klaaswaal Huisartsenspoedpost Leek/Tolbert Huisartsenpost Leeuwarden HAP Lelystad Huisartsenpost Maastricht en Heuvelland Huisartsenpost Meppel & Zorgcombinatie Noorderborg & Diaconessenhuis Meppel Adrz Middelburg Huisartsenpost Westland Spoedpost Nieuwegein Huisartsenpost Nijmegen Huisartsenpost Oosterhout Huisartsenpost Waterland Spoedpost Roermond Huisartsenpost Roosendaal & Franciscus Ziekenhuis HAP Rotterdam Noord HAP Rotterdam Zuid Huisartsenpost Schagen Huisartenspoedpost Scheemda Huisartsenpost Nieuwe Waterweg Noord Huisartsenpost 's-Hertogenbosch Spoedpost Westelijke Mijnstreek Huisartsenpost Sneek HAP Spijkenisse Huisartsenspoedpost Stadskanaal Huisartsenpost Terneuzen Huisartsenpost Texel Huisartsenpost Tiel Huisartsenposten Midden Brabant Tilburg Spoedpost Uden & Ziekenhuis Bernhoven Uden Spoedpost Utrecht Stad Huisartsenpost Veldhoven HAP Venlo Huisartsenposten Midden Brabant Waalwijk Spoedpost Weert Huisartsenpost Oost Achterhoek Huisartsenpost Zaanstreek Spoedpost Zeist Huisartsenpost Zevenaar Adrz Zierikzee Huisartsenpost Zoetermeer Spoedpost Huisartsen Zutphen Huisartsenpost Zwolle
Hoorn Klaaswaal Leek Leeuwarden Lelystad Maastricht Meppel Middelburg Naaldwijk Nieuwegein Nijmegen Oosterhout Purmerend Roermond Roosendaal Rotterdam Rotterdam Schagen Scheemda Schiedam s-Hertogenbosch Sittard/Geleen Sneek Spijkenisse Stadskanaal Terneuzen Texel Tiel Tilburg Uden Utrecht Veldhoven Venlo Waalwijk Weert Winterswijk Zaandam Zeist Zevenaar Zierikzee Zoetermeer Zutphen Zwolle
*de schuingedrukte huisartsenspoedposten hebben gedetailleerde informatie aangeleverd
Ongevallen met vuurwerk
28
Disclaimer Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht genomen. VeiligheidNL aanvaardt echter geen verantwoordelijkheid voor eventuele, in deze uitgave voorkomende, onjuistheden of onvolkomenheden. Overname van tekst of gedeelten van tekst is toegestaan, mits met de juiste bronvermelding. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciële doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn.
Privacy en gegevensbescherming VeiligheidNL gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens en behandelt deze vertrouwelijk.
Zo worden persoonsgegevens alleen verwerkt door personen met een geheimhoudingsplicht en voor het doel waarvoor deze gegevens zijn verzameld. Daarbij zorgt VeiligheidNL Voor passende beveiliging van persoonsgegevens. VeiligheidNL behandelt uw persoonlijke gegevens conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zoals deze sinds 25 mei 2018 geldt. Lees meer over onze privacyverklaring op www.veiligheid.nl/privacy
Ongevallen met vuurwerk
29
Ongevallen met vuurwerk
30
Ongevallen met vuurwerk
31
Voorstel college van B&W gemeente Aalten
Onderwerp Verantwoordelijk team Opsteller Portefeuillehouder Kenmerk Datum voorstel Vertrouwelijkheid
Raadsmededeling gezellige, veilige en gezonde jaarwisseling? PP-vragen over vuurwerk A2 Team Bestuursondersteuning en Veiligheid Ieke Geurtsen A.B Stapelkamp Z/25/171464/D-561333 12 februari 2025 Openbaar
Gewenste datum Raad Voorstel/mededeling Raad Uitvoeringsprog. Raad
Toelichting voorstel Samenvatting
Voorgestelde beslispunten
Besluit
Korte toelichting
De fractie Progressieve Partij heeft vragen gesteld over een gezellige, veilige en gezonde jaarwisseling, mede naar aanleiding van de landelijke discussie en de steun voor een vuurwerkverbod. Ze vragen of het college hierover een gesprek in de raad wil organiseren, met cijfers over de situatie in Aalten en actieve betrokkenheid van inwoners in de beeldvormende fase. Voorgesteld wordt dit te beantwoorden via de bijgevoegde raadsmededeling.
Voor kennisgeving aannemen
Akkoord.
Voorgesteld wordt middels bijgevoegde raadsmededeling antwoord te geven op de gestelde vragen door de factie Progressieve Partij.
1-2025 PP-Vragen over vuurwerk
Gezellige, veilige en gezonde jaarwisseling?
Landelijk is er volop discussie over het verbieden van vuurwerk, omdat het niet meer voor iedereen even gezellig is. 60% van de bevolking is inmiddels voor een verbod. Daar zijn ook tal van argumenten voor. Denk aan doden en gewonden, veel oog- en gehoorbeschadigingen, overlast, angst, schade aan verkeersborden, tuin – en openbaar meubilair etc, auto- en woningbranden, (huis-)dieren in paniek, meerderen vermist, vervuiling, fijnstof, miljoenen euro’s die beter besteed hadden kunnen worden.
Er zijn ook argumenten tegen een algeheel verbod. Het is traditie, het hoort bij de jaarwisseling. Handhaving op illegaal vuurwerk-verbod voorkomt veel schade en iedereen moet er gewoon veilig mee omgaan en daar kun je cursus voor geven.
Omdat er voorlopig nog geen landelijk vuurwerkverbod komt zijn er steeds meer gemeenten die dan maar lokaal een verbod instellen. Er zijn dit jaar 19 gemeenten met een algeheel vuurwerkverbod en ca 100 hebben gekozen voor vuurwerkvrije zones. Bijv rond verzorgingshuizen, kinderboerderijen, winkelcentra of andere kwetsbare plekken.
Op deze manier hopen de gemeenten de overlast voor bewoners te verminderen. Vooral ouderen zijn nogal eens bang voor vuurwerk of schrikken van de onverwachte knallen.
Ook in Aalten horen we vragen om een verbod. Wij denken dat het goed is dat de raad daarover eens in gesprek gaat en de voors en tegens en mogelijke alternatieven tegen elkaar afweegt. Met als centrale vraag: hoe krijgen we de jaarwisseling weer gezellig en veilig?
Onze vragen:
1. Wil het college een dergelijk gesprek in de raad organiseren? Dat zou kunnen in de vorm van een Beeldvorming waarin een deskundige ons informeert over achtergronden, cijfers, ontwikkelingen, alternatieven en (beleids-)mogelijkheden en een Oordeelvorming waarin fracties met elkaar vervolgens in gesprek gaan.
2. Om dit gesprek goed voor te bereiden is cijfermatig inzicht in de situatie in onze gemeente welkom. Kunt u aanvullend op de onder vraag 1 bedoelde algemene informatie over de afgelopen 5 jaar (langer mag ook, zodat we mogelijke trends kunnen ontdekken) overzichten geven van:
a. incidenten die zich de afgelopen 5 jaar met oud en nieuw in onze gemeente hebben voorgedaan?
b. De eventuele lichamelijke letsels die zijn opgelopen door vuurwerk?
c. En van de schades die aan particuliere, bedrijfsmatige en openbare goederen en panden zijn toegebracht?
d. Indien beschikbaar overige relevante cijfers zoals verkoop-omzetten, fijnstof-uitstoot, opruimkosten e.d. ?
3. In de beeldvormende fase is het o.i. nodig zijn de inwoners actief te betrekken.
Tradities ontwikkelen zich. Hoe kunnen we gezamenlijk de nieuwjaartraditie laten evolueren naar één met veel plezier, saamhorigheid en minder gevaar en nadelen? Wilt u met voorstel komen hoe vanuit deze vraagstelling inwoners gestimuleerd kunnen worden om mee te denken?
Bron: raadsinformatie van de gemeente Aalten (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.