Duizenden Alkmaarders zonder huisarts
Een raadslid stelde op 18 augustus 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar (12 vragen).
In het kort
12 vragen en wat het college antwoordt
- Beschikt het college over een actueel en controleerbaar overzicht van het aantal inwoners van Alkmaar dat niet staat ingeschreven bij een huisartsenpraktijk? → Antwoord Het college beschikt niet over een eigen actueel en controleerbaar overzicht.
- Zo ja, hoeveel inwoners betreft dit en hoe heeft dit aantal zich sinds de aangenomen motie van juli 2024 ontwikkeld? → Antwoord Op basis van informatie van de zorgverzekeraar stonden bij de peiling van juli 2026 circa 209 verzekerden uit Alkmaar op een wachtlijst voor bemiddeling naar een huisarts.
- Zo nee, deelt het college de mening dat zonder centrale registratie niet kan worden vastgesteld hoe groot het probleem is, hoe het zich ontwikkelt en welke inwoners… → Antwoord Ja
- Is het college bereid om samen met HONK, zorgverzekeraars en andere relevante zorgpartners één centraal en verzekeraarsonafhankelijk aanmeldpunt te ondersteunen waar… → Antwoord Centrale registratie is georganiseerd, zie beantwoording vraag 1.
- Welke concrete resultaten hebben de uitgevoerde motie en de samenwerking met HONK en VGZ tot nu toe opgeleverd voor inwoners die zich niet bij een huisartsenpraktijk… → Antwoord In opvolging van de motie in 2024 en de gesloten intentieovereenkomst in 2025 vindt periodiek afstemming plaats tussen HONK en de Gemeente Alkmaar.
- Hoeveel huisartsenpraktijken hebben sinds juli 2024 met ondersteuning van de gemeente een nieuwe of uitgebreidere locatie gevonden en hoeveel extra patiënten plaatsen… → Antwoord Zie beantwoording vraag 5.
- Hoeveel huisartsenpraktijken in Alkmaar hanteren op dit moment een volledige of gedeeltelijke patiëntenstop en in welke wijken of dorpen is de toegankelijkheid van… → Antwoord Landelijk loopt dit percentage op tot 65% van de huisartsenpraktijken.
- Is het college bereid om samen met in ieder geval HONK, de preferente zorgverzekeraar VGZ, Noordwest Ziekenhuisgroep, andere relevante zorgverzekeraars en noodzakelijke… → Antwoord Het aanbieden van huisartsenzorg is geen gemeentelijke taak.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Bezoekadres Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar postadres Postbus 53 1800 BC Alkmaar bank NL78BNGH0285000179 website www.alkmaar.nl telefoon 14 072 Aan de gemeenteraad van Alkmaar Onderwerp Beantwoording raadsvragen Onafhankelijke Partij Alkmaar ’Duizenden Alkmaarders zonder huisarts, OPA vraagt om registratie en noodspreekuur’ Uw brief van Behandeld door Datum 30 juli 2026 Unit vitaliteit 18 augustus 2026 Geachte leden van de raad, De leden van de raad de heer Zucotti en de heer Kloos hebben ons op 30 juli 2026 de volgende raadsvragen gesteld over ‘duizenden Alkmaarders zonder huisarts, OPA vraagt om registratie en noodspreekuur’.
In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Beschikt het college over een actueel en controleerbaar overzicht van het aantal inwoners van Alkmaar dat niet staat ingeschreven bij een huisartsenpraktijk?
Antwoord van het college
Antwoord Het college beschikt niet over een eigen actueel en controleerbaar overzicht. Registratie en bemiddeling van inwoners zonder huisarts vindt plaats door zorgverzekeraars vanuit hun wettelijke zorgplicht. Volgens recente opgave van de zorgverzekeraars stonden circa 209 verzekerden in Alkmaar op een wachtlijst voor bemiddeling naar een huisarts. Hierbij kan het ook gaan om inwoners die nog wel een huisarts hebben, maar niet in hun eigen woonplaats.
Er is frequent overleg tussen gemeente, huisartsenzorg en zorgverzekeraars. Waarbij ook het aantal wachtenden bij huisartsen wordt besproken. De huisartsen laten zich hierbij vertegenwoordigen door Huisartsen Organisatie Noord Kennemerland(HONK) Huisartsenzorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). De organisatie, beschikbaarheid en financiering van huisartsenzorg zijn primair een verantwoordelijkheid van zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het Rijk. De gemeente faciliteert waar nodig en mogelijk bij huisvestingsvraagstukken van huisartsenpraktijken en gezondheidscentra.
2/5
Vraag 2
Zo ja, hoeveel inwoners betreft dit en hoe heeft dit aantal zich sinds de aangenomen motie van juli 2024 ontwikkeld?
Antwoord van het college
Antwoord Op basis van informatie van de zorgverzekeraar stonden bij de peiling van juli 2026 circa 209 verzekerden uit Alkmaar op een wachtlijst voor bemiddeling naar een huisarts. De zorgverzekeraar geeft aan dat het aantal verzekerden zonder huisarts sinds 2024 gestaag is toegenomen. Vanaf 2026 zien zij een stijging van het aantal verzekerden dat zich meldt voor wachtlijstbemiddeling. Dit schrijven zij toe aan een grotere bekendheid over wachtlijstbemiddeling onder verzekerden om bij het vinden van een huisarts te worden ondersteund.
Vraag 3
Zo nee, deelt het college de mening dat zonder centrale registratie niet kan worden vastgesteld hoe groot het probleem is, hoe het zich ontwikkelt en welke inwoners noodzakelijke huisartsenzorg mislopen?
Antwoord van het college
Antwoord Ja
Vraag 4
Is het college bereid om samen met HONK, zorgverzekeraars en andere relevante zorgpartners één centraal en verzekeraarsonafhankelijk aanmeldpunt te ondersteunen waar inwoners zonder huisarts zich kunnen registreren, hulp krijgen bij hun zoektocht en informatie ontvangen over waar zij met niet uitstelbare zorgvragen terechtkunnen?
Antwoord van het college
Antwoord Centrale registratie is georganiseerd, zie beantwoording vraag 1.
Zorgverzekeraars hebben wettelijke zorgplicht en helpen inwoners een huisarts te vinden wanneer inschrijving bij een huisartsenpraktijk niet lukt.
In geval van acute en spoedeisende zorg geldt landelijk, dus ook in Alkmaar, dat patiënten altijd een beroep kunnen doen op huisartsenzorg ongeacht of zij ingeschreven staan bij een huisarts. (zowel overdag als in avond-nacht-weekend). Hierover zijn onderlinge afspraken gemaakt.
Vraag 5
Welke concrete resultaten hebben de uitgevoerde motie en de samenwerking met HONK en VGZ tot nu toe opgeleverd voor inwoners die zich niet bij een huisartsenpraktijk kunnen inschrijven?
Antwoord van het college
Antwoord In opvolging van de motie in 2024 en de gesloten intentieovereenkomst in 2025 vindt periodiek afstemming plaats tussen HONK en de Gemeente Alkmaar. In dit overleg worden de knelpunten in het aanbod van huisartsenzorg in relatie tot huisvestingsvraagstukken
3/5 besproken. Hierbij wordt ook specifiek gekeken naar de implicaties van nieuwbouwtrajecten op de huisartsenzorg. Dit heeft geleid tot de volgende resultaten:
• Nieuwe locatie huisartsenpraktijk Mesdaglaan in Alkmaar West in 2026.
• Eind 2026 nieuwe huisartsenpraktijk in Overdie.
• Vergunningsprocedure loopt voor uitbreiding praktijk in Oudorp.
• Nieuwbouwplannen: Picassolaan en ontwikkelgebied Nieuw Oudorp.
• Zoeklocaties Overstad en Pendorp.
De toegankelijkheid van huisartsenzorg is een voortdurend focuspunt waar HONK ook al vóór 2024 op inzette. Zo is HONK in 2023 een eigen nieuwe huisartsenpraktijk gestart voor 3000 patiënten en zetten zij (nu nog steeds) actief in op wervingscampagnes voor huisartsen en ondersteunend personeel, opleiding en digitalisering van zorg. Belangrijke oorzaak van het tekort aan huisartsenzorg is het tekort aan praktijkhoudende huisartsen en ondersteunend personeel.
Vraag 6
Hoeveel huisartsenpraktijken hebben sinds juli 2024 met ondersteuning van de gemeente een nieuwe of uitgebreidere locatie gevonden en hoeveel extra patiënten plaatsen zijn hierdoor daadwerkelijk beschikbaar gekomen?
Antwoord van het college
Antwoord Zie beantwoording vraag 5. Aanvullend hierop geldt dat in zijn algemeenheid het te verkopen gemeentelijk vastgoed waarop een maatschappelijke bestemming rust, in afstemming met HONK aan huisartsen wordt aangeboden. In geval van ontwikkelgebieden en nieuwbouw dienen Huisartsen, projectontwikkelaars en verhuurders hier samen uit te komen. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de invloed en rol van de gemeente ten opzichte van de markt beperkt is. Staatssteun is niet toegestaan. Het vinden van geschikte praktijkruimte is primair de verantwoordelijkheid van de huisarts (de ondernemer). Gemeente, HONK en zorgverzekeraar ondersteunen indien gewenst.
Vraag 7
Hoeveel huisartsenpraktijken in Alkmaar hanteren op dit moment een volledige of gedeeltelijke patiëntenstop en in welke wijken of dorpen is de toegankelijkheid van huisartsenzorg het meest onder druk komen te staan?
Antwoord van het college
Antwoord Landelijk loopt dit percentage op tot 65% van de huisartsenpraktijken. Het beeld in Alkmaar laat zien dat van de 35 praktijken:
- Circa 45% open is
- Circa 55% gesloten is. Dit kan betekenen dat op lokaal/wijkniveau geen nieuwe patiënten worden aangenomen, maar bijvoorbeeld wel in geval van gezinsuitbreiding, samenwonen/trouwen.
4/5
Vraag 8
Is het college bereid om samen met in ieder geval HONK, de preferente zorgverzekeraar VGZ, Noordwest Ziekenhuisgroep, andere relevante zorgverzekeraars en noodzakelijke zorgpartners met spoed te onderzoeken of een tijdelijk passantenspreekuur kan worden ingericht voor inwoners zonder vaste huisarts, waarbij deze voorziening toegankelijk is ongeacht de zorgverzekeraar van de inwoner?
Antwoord van het college
Antwoord Het aanbieden van huisartsenzorg is geen gemeentelijke taak. We zullen deze suggestie actief onder de aandacht brengen van de verantwoordelijke partijen.
Vraag 9
Hoe wordt op dit moment voorkomen dat inwoners zonder huisarts, in het bijzonder chronisch zieken, kwetsbare ouderen, zwangere vrouwen en jonge kinderen, noodzakelijke controles, medicijnen, diagnostiek of verwijzingen mislopen?
Antwoord van het college
Antwoord De eerstelijnszorg is breder dan alleen de huisarts. Zonder verwijzing kunnen kwetsbare groepen ook terecht bij zorgverleners als verloskundigen, wijkverpleging, fysiotherapeut etc. In geval van acute en spoedeisende zorg geldt de afspraak zoals genoemd onder vraag 4
Vraag 10
Wordt bij iedere nieuwe woningbouwontwikkeling vooraf berekend hoeveel extra huisartsencapaciteit en praktijkruimte nodig is en worden hierover concrete afspraken gemaakt voordat woningen worden opgeleverd?
Antwoord van het college
Antwoord Zie beantwoording vraag 5 en 6
Vraag 11
De intentieovereenkomst spreekt onder meer over het streven naar betaalbare ruimte, het verkennen van referentienormen, tijdelijke huisvesting, gemeentelijk vastgoed en nieuwe beleidsmaatregelen. Welke van deze maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd en welke maatregelen bevinden zich nog in de onderzoeks- of verkenningsfase?
Antwoord van het college
Antwoord Bij aanbestedingen van nieuwe projecten wordt de behoefte aan huisartsenpraktijkruimte meegenomen in afstemming met HONK, naast het aanbieden van te verkopen gemeentelijk vastgoed aan huisartsen. Dit laatste kan ook gelden voor tijdelijke huisvesting, afhankelijk van de desbetreffende ontwikkeling. (zie ook beantwoording vraag 6).
5/5
Vraag 12
Is het college bereid om binnen drie maanden samen met HONK, zorgverzekeraars, Noordwest Ziekenhuisgroep en andere relevante zorgpartners een aanvullend actieplan aan de gemeenteraad voor te leggen, waarin naast structurele huisvesting ook centrale registratie, tijdelijke toegang tot huisartsenzorg, meetbare doelen, verantwoordelijke partijen en een uitvoeringsplanning zijn opgenomen?
Antwoord van het college
Antwoord Genoemde acties zijn al in gang gezet door de partijen. Ieder neemt daarin zijn eigen
Bekijk de brief: GT Beantwoording raadsvragen van OPA over Duizenden Alkmaarders zonder huisarts
Bron: raadsinformatie van de gemeente Alkmaar (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.