Gemeenteraad buiten spel gehouden bij verlagen
Een raadslid stelde op 29 februari 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Aan de gemeenteraad van Alkmaar
Onderwerp Beantwoording raadsvragen GL PvdA over Gemeenteraad buiten spel gehouden bij verlagen studietoeslag?
Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlagen
[Uw kenmerk] [Ons kenmerk] [Bijlagen] Uw brief van Behandeld door Datum
12 december 2023 Unit en/of Team 9 januari 2024
Geachte leden van de raad,
De leden van de raad dhr. Bromlewe en mw. Kerssens hebben heeft ons op 12 december 2023 de volgende raadsvragen gesteld over Gemeenteraad buiten spel gehouden bij verlagen studietoeslag? In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.
1 Hoe onderbouwt het college dat zij zonder daarover het oordeel van de gemeenteraad te hebben gevraagd een beleidsbesluit heeft doorgevoerd die tot gevolg heeft dat de studietoeslag fors vermindert voor een groot deel van de groep studenten die door hun beperking geen bijverdienste kunnen hebben?
Antwoord In 2015 is de studietoeslag opgenomen in de Participatiewet, destijds was de studietoeslag bijzondere bijstand. Gemeenten waren verplicht de hoogte van de toeslag op te nemen in een verordening. De hoogte van de toeslag is destijds vastgesteld op € 43,- per maand voor studenten met een arbeidsbeperking van 18 jaar en ouder. In 2019 werd duidelijk dat het Rijk de intentie had om vanaf 2021 de uitvoering van de toeslag te verbeteren door onder andere normbedragen in te voeren. Alkmaar heeft op deze ontwikkeling ingespeeld door de vergoeding in de verordening vast te stellen op €300,- per maand voor alle jongeren die onder de doelgroep vallen. Deze zijn dus van €43,- naar €300,- gegaan. Dus ook voor jongeren van 18 tot 21 jaar. De verwachting was toen dat het Rijk geen differentiatie in leeftijd zou toepassen.
De herziening van de studietoeslag is op 1 april 2022 ingevoerd. Sindsdien is de studietoeslag geen bijzondere bijstand meer maar een zelfstandige uitkering. Het artikel dat de basis was voor de verordening is op dat moment komen te vervallen. Hierdoor is de verordening tevens van rechtswege vervallen. Hier is lag dus geen besluit van het college aan ten grondslag. De
Bezoekadres postadres bank website telefoon Mallegatsplein 10 Postbus 53 NL78BNGH0285000179 www.alkmaar.nl 14 072 1815 AG Alkmaar 1800 BC Alkmaar minimale hoogte van de studietoeslag is op dat moment landelijk vastgesteld en de hoogte is leeftijdsafhankelijk. Hierdoor is een deel van de doelgroep erop achteruit gegaan. Er heeft ook een verruiming plaatsgevonden. Jongeren vanaf 15 jaar (i.p.v. 18 jaar) kunnen nu ook recht hebben op de studietoeslag. Dit deel van de doelgroep gaat er dus op vooruit. Voorheen kregen jongeren in de leeftijd van 15 tot 18 jaar niets.
2 Hoe beoordeelt u de legitimiteit van uw besluit om de verordening te laten vervallen en zodoende een beleidsbesluit door te voeren zonder daarbij de gemeenteraad te betrekken?
Antwoord Zoals in ons antwoord op vraag 1 geschetst is de verordening van rechtswege vervallen door een wijziging van de wet. Er is in dat proces geen rol voor de gemeenteraad weggelegd.
3 Welke betrokkenheid van de gemeenteraad vindt het college in een dergelijk geval wenselijk?
Antwoord Zie het antwoord op vraag 2.
4 Hoe reflecteert het college erop dat nu een belangrijk sociaal vangnet voor deze kwetsbare groep stilzwijgend is stopgezet in jaren waarin de inflatie ongekend groot is en de koopkracht gekelderd is voor veel groepen, juist mensen in kwetsbare posities?
Antwoord De studietoeslag bestaat uitsluitend als vervanging voor bijverdiensten. De jongeren die er in de praktijk op achteruitgaan zijn 18, 19 en 20 jaar. Jongeren in de leeftijd 15-18 jaar gaan erop vooruit, zij kregen voorheen niets en nu de wettelijke normbedragen. Zij zouden deze bijverdiensten niet nodig moeten hebben voor levensonderhoud. De ouders van deze jongeren hebben een immers zorgplicht tot de leeftijd van 21 jaar.
Een differentiatie van de studietoeslag naar leeftijd zoals in het nieuwe systeem, is naar mening van dit college goed te verdedigen. Dit sluit immers aan bij de situatie van jongeren die geen beperking hebben. Ook voor hen geldt over het algemeen dat jongeren van 15 minder verdienen dan jongeren van 20. Daarnaast is een belangrijke overweging dat we net als onze regiogemeenten aansluiten bij de landelijke gehanteerde minimumbedragen.
5 Is het college bereid om alsnog een beleidsregel in te voeren die ertoe leidt dat de studenten die door hun beperking geen bijverdienste kunnen hebben minstens zo goed uit zijn als in de Verordening Individuele studietoeslag gemeente Alkmaar 2015? Immers: toen de forse vermindering medio 2022 intrad, hadden ook deze studenten te maken met historisch hoge inflatie, duurdere prijzen en achterblijvende inflatiecorrectie. Zo nee, waarom niet?
Antwoord Het college is niet voornemens om alsnog een dergelijke beleidsregel in te voeren. De huidige differentiatie in inkomen tussen de verschillende leeftijdscategorieën is naar mening van het college goed te verdedigen.
2/3 6 Hoe kan het college de gemeenteraad alsnog betrekken in een besluit over de forse vermindering van de studietoeslag voor studenten die door hun beperking geen bijverdiensten kunnen?
Antwoord Dit is niet aan de orde. Zie onze antwoorden op vragen 2 en 5.
Met vriendelijke groet,
Het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar,
mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester
dhr. R.M. (Robert) Reus, gemeentesecretaris
3/3
Bron: raadsinformatie van de gemeente Alkmaar (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.