Senioren en doorstroming
Een raadslid stelde op 1 september 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar (10 vragen).
In het kort
10 vragen en wat het college antwoordt
- Heeft het college inzicht in het aantal senioren in Alkmaar dat momenteel in een woning woont die groter is dan voor hun huidige huishoudsamenstelling nodig zou zijn en… → Antwoord Nee.
- Is het college bereid hiernaar gericht onderzoek te doen, bijvoorbeeld onder 55-plussers, en daarbij onderscheid te maken tussen huurders en eigenaar-bewoners? → Antwoord Een dergelijk onderzoek is niet nodig.
- Kan het college aangeven welke belemmeringen Alkmaarse senioren ervaren om daadwerkelijk te verhuizen. → Antwoord De zaken die in deze vraag worden genoemd, kunnen allemaal (in meer of mindere mate) meespelen bij de afweging van mensen om wel of niet te verhuizen.
- Hoeveel woningen die geschikt zijn voor senioren - b.v. nultredewoningen, gelijkvloerse woningen en geclusterde woonvormen zijn momenteel beschikbaar in Alkmaar? → Antwoord Voor de gemeente Alkmaar zijn onderstaande gegevens beschikbaar uit een inventarisatie die in 2024 is gedaan.
- Hoeveel van deze woningen zijn sociale huur, middenhuur en vrije sector? → Antwoord Een onderverdeling van deze woningaantallen naar huurprijs is niet bekend.
- Is het college van mening dat het huidige aanbod voldoende is om senioren die daadwerkelijk willen doorstromen ook daadwerkelijk een reële verhuisoptie te bieden? → Antwoord Zie het antwoord op vraag 4 over de huidige woningvoorraad.
- Welke concrete afspraken maakt de gemeente met woningcorporaties en andere verhuurders over het beschikbaar stellen van passende woningen voor senioren die een grotere… → Antwoord Het is al een aantal jaren mogelijk om voorrang te krijgen voor personen die binnen de sociale- huursector willen verhuizen naar een huurwoning die beter passend is.
- Herkent het college het probleem dat een senior die kleiner wil gaan wonen, geconfronteerd kan worden met een hogere huur dan de huur die hij of zij momenteel betaald? → Antwoord Ja.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Bezoekadres Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar postadres Postbus 53 1800 BC Alkmaar bank NL78BNGH0285000179 website www.alkmaar.nl telefoon 14 072 Aan de gemeenteraad van Alkmaar Onderwerp Beantwoording raadsvragen SPA over ‘Senioren en doorstroming op de woningmarkt’ Uw brief van Behandeld door Datum 17 augustus 2026 ROE/Wonen 1 september 2026 Geachte leden van de raad, Het lid van de raad de heer Epskamp heeft ons op 17 augustus 2026 de volgende raadsvragen gesteld over ‘Senioren en doorstroming op de woningmarkt’. In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Heeft het college inzicht in het aantal senioren in Alkmaar dat momenteel in een woning woont die groter is dan voor hun huidige huishoudsamenstelling nodig zou zijn en dat belangstelling heeft voor een kleinere of meer passende woning?
Antwoord van het college
Antwoord Nee. Het is niet bekend hoeveel senioren (mogelijk) in een grotere woning wonen en belangstelling hebben voor een kleinere of meer passende woning.
Vraag 2
Is het college bereid hiernaar gericht onderzoek te doen, bijvoorbeeld onder 55-plussers, en daarbij onderscheid te maken tussen huurders en eigenaar-bewoners?
Antwoord van het college
Antwoord Een dergelijk onderzoek is niet nodig. In de Woonvisie Alkmaar 2040 die de raad heeft vastgesteld op 20 november 2025 wordt al geconstateerd dat voldoende en passend woningaanbod (ook) voor senioren van belang is gelet op de bevolkingsontwikkeling en de doorstroming. In de Woonvisie staat onder andere het volgende (zie Paragraaf 2.1.7): ‘Het aantal 65+ huishoudens in Alkmaar groeit de komende jaren naar verwachting van 16.000 (2023) naar ruim 25.000 in 2040. ….. Voor een vitale woningmarkt is het belangrijk om voldoende woningen te hebben voor ouderen. Dit zorgt voor doorstroming, waardoor ruime woningen beschikbaar komen voor gezinnen. Uit een eerste behoefteraming voor 2040 blijkt dat er 550 nultredenwoningen en 950 geclusterde woningen bij moeten komen. Bij elkaar zo’n 10% van de totale woningbouwopgave. De vraag naar wooneenheden in een woonzorgcentrum stijgt met 490
2/4 eenheden. We willen dat een derde van de te realiseren woningen geschikt is voor ouderen (nultreden, geclusterd en/of woonzorg).’ Wij zetten ons daarom in voor de realisatie van nieuwe woningen conform de uitgangspunten in de Woonvisie.
Mensen die binnen de sociale-huursector willen doorstromen naar een andere (kleinere of juist grotere) woning, kunnen bovendien al gebruik maken van doorstroomvoorrang als zij ingeschreven zijn als woningzoekende bij SVNK. Dit is vastgelegd in de Huisvestingsverordening.
De corporaties benadrukken het belang van tijdig inschrijven via hun campagne Woontoekomst.
Zie Woontoekomst
Vraag 3
Kan het college aangeven welke belemmeringen Alkmaarse senioren ervaren om daadwerkelijk te verhuizen. Kan daarbij specifiek worden gekeken naar woningaanbod, huurprijs, verlies van de huidige huurprijs, inkomenseisen, voorrangsregels, verhuiskosten en praktische ondersteuning?
Antwoord van het college
Antwoord De zaken die in deze vraag worden genoemd, kunnen allemaal (in meer of mindere mate) meespelen bij de afweging van mensen om wel of niet te verhuizen. Ze zijn sterk afhankelijk van de persoonlijke situatie en voorkeuren. Per huishouden zal men hierin zijn eigen keuzes maken.
De Woonvisie zegt hierover ‘Er zijn woningen nodig die aansluiten bij de wensen en behoeften van ouderen: in de buurt van voorzieningen en met comfort, gebruiksgemak, voldoende mogelijkheden om anderen te ontmoeten, en een leefomgeving die uitnodigt om te bewegen.’
Vraag 4
Hoeveel woningen die geschikt zijn voor senioren - b.v. nultredewoningen, gelijkvloerse woningen en geclusterde woonvormen zijn momenteel beschikbaar in Alkmaar?
Antwoord van het college
Antwoord Voor de gemeente Alkmaar zijn onderstaande gegevens beschikbaar uit een inventarisatie die in 2024 is gedaan.
Geschikt / nultreden Geclusterd wonen Zorggeschikte woningen / woonzorgcentrum 14.836 2.748 825 Daar staat de volgende constatering bij: ‘In 2024 lijkt het aanbod in evenwicht met de vraag of zien we kleine tekorten. Dit is met name het geval in de segmenten geschikt/nultreden en geclusterd wonen. Deze balans is overigens theoretisch. Het betekent niet dat senioren makkelijk een plek vinden die bij hen past. Niet alle woningen die op papier geschikt zijn, zijn ook in trek bij senioren. Bijvoorbeeld omdat zij op een minder aantrekkelijke plek staan of ver van voorzieningen.’
3/4 Zie hiervoor ook de raadsinformatiebrief van 4 juli 2024 over ‘toezegging delen onderzoek woningbehoefte ouderen’. Met die brief is meegestuurd het rapport van de Woonzorganalyse.
Vraag 5
Hoeveel van deze woningen zijn sociale huur, middenhuur en vrije sector?
Antwoord van het college
Antwoord Een onderverdeling van deze woningaantallen naar huurprijs is niet bekend.
Vraag 6
Is het college van mening dat het huidige aanbod voldoende is om senioren die daadwerkelijk willen doorstromen ook daadwerkelijk een reële verhuisoptie te bieden?
Antwoord van het college
Antwoord Zie het antwoord op vraag 4 over de huidige woningvoorraad.
Deze is echter niet voldoende om de verwachte bevolkingsontwikkeling en de daaruit voortkomende woningbehoefte te faciliteren. Zie daarvoor het antwoord op vragen 1 en 2.
Vraag 7
Welke concrete afspraken maakt de gemeente met woningcorporaties en andere verhuurders over het beschikbaar stellen van passende woningen voor senioren die een grotere woning achterlaten?
Antwoord van het college
Antwoord Het is al een aantal jaren mogelijk om voorrang te krijgen voor personen die binnen de sociale-huursector willen verhuizen naar een huurwoning die beter passend is. De mogelijkheden voor doorstroomvoorrang zijn uitgebreid met het vaststellen van de huidige Huisvestingsverordening (raadsbesluit 8 januari 2024). Deze verruiming komt voort uit afspraken tussen de gemeenten en corporaties in Regio Alkmaar.
Vraag 8
Herkent het college het probleem dat een senior die kleiner wil gaan wonen, geconfronteerd kan worden met een hogere huur dan de huur die hij of zij momenteel betaald?
Antwoord van het college
Antwoord Ja. Met de kanttekening dat bij de keuze voor verhuizen niet alleen gekeken zou moeten worden naar de prijs van de woning. Een nieuwe woning kan meer comfort bieden (in de woning en/of door voorzieningen in de buurt) en zuiniger zijn in het energieverbruik waardoor de totale woonlasten mogelijk niet zoveel verschillen. Het is dus van belang om ook deze aspecten mee te nemen bij de overweging om te verhuizen, en te bezien wat een nieuwe woning in zijn totaliteit kan bieden.
4/4
Vraag 9
Is het college bereid hierover afspraken te maken met de Alkmaarse woningcorporaties, bijvoorbeeld over huurprijsbehoud, huurgewenningsregelingen of een andere vorm van financiële compensatie?
Antwoord van het college
Antwoord Dit onderwerp zullen wij opnemen voor de overleggen over nieuwe prestatieafspraken.
Vraag 10
Is het college bereid te onderzoeken of Alkmaar, naar voorbeeld van andere gemeenten in Nederland, een verhuis- of doorstroomvergoeding voor senioren kan invoeren?
Antwoord van het college
Antwoord Wij zullen dit bezien als onderdeel van de acties die voortkomen uit de Woonvisie. In de Woonvisie wordt namelijk geconstateerd ‘Toewijzing met voorrang van geschikte woningen (seniorenlabel), informatie, ontzorgen en prijsprikkels helpen hierbij.’
Bekijk de brief: GT Beantwoording raadsvragen van SPA over Senioren en doorstroming
Bron: raadsinformatie van de gemeente Alkmaar (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.