1. Beantwoording Schriftelijke vragen Amsterdam City Index
Een raadslid stelde op 4 juni 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam (6 vragen).
In het kort
6 vragen en wat het college antwoordt
- Welke oorzaken heeft het college voor de lage score die ondernemers geven voor het ondernemersklimaat? → Is het college in gesprek, en zo niet is zij bereid, met ondernemersverenigingen over het nemen van maatregelen om het ondernemersklimaat te verbeteren?
- De waardering van ondernemers voor de vestigingslocatie is een 5,2, zie pagina 11 van de index. → In het rapport worden een meerdere factoren genoemd die invloed hebben op de waardering.
- Welke oorzaak ziet de gemeente voor het aantal faillissementen het afgelopen jaar? → Het college signaleert dat door de massale, ongerichte coronasteun en de recentere energiesteun van het Rijk er de afgelopen jaren minder faillissementen zijn geweest dan voor 2020.
- De gemeente scoort gemiddeld een 4 voor de ondersteuning van bedrijfsactiviteiten en tweederde geeft aan zeer ontevreden te zijn over de communicatie vanuit gemeente… → En is de wethouder bereid om te onderzoeken waarom de waardering zo laag is?
- Ook steeds minder ondernemers zijn positief over het voortbestaan van hun bedrijf, gezakt van 79% naar 64%, onder meer door de stijgende kosten. → En gaat de wethouder in gesprek met ondernemersverenigingen over deze zorgelijke trend?
- Ook zijn veel ondernemers negatief over de afhandeling van bedrijfsafval, meer dan de helft vindt het onvoldoende – zie pagina 35. → En is zij bereid om hier maatregelen tegen te nemen?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen
Aan:
Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):
Behandeld door
Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 juni 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur - [email protected] Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Schmit inzake cijfers ondernemersklimaat Amsterdam City Index 2025
Geachte leden van de gemeenteraad, Op 12 maart heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Schmit van D66 inzake het rapport ‘Amsterdam City Index 2025’ van de Vereniging Amsterdam City (VAC). Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. “Op 11 maart heeft de Vereniging Amsterdam City de "Amsterdam City Index 2025" gepubliceerd met daarin zorgelijke ontwikkelingen ten aanzien van het ondernemersklimaat in Amsterdam. De Indexeringen komen voort uit een enquête onder 165 ondernemers. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met zes verschillende Biz’en, een opstartende Biz en een ondernemersvereniging. De Amsterdam City Index richt zich op ondernemers in het gebied Centrum XL.
Uit de Amsterdam City Index blijkt dat meer dan de helft van de ondernemers geeft het ondernemersklimaat een onvoldoende. Daarnaast is er afgelopen jaar een ongekend hoog aantal faillissementen geregistreerd van 496. Ook geeft een kwart van de ondernemers de steun vanuit de gemeente het cijfer één. Het algemene beeld dat hieruit naar voren komt is zeer zorgelijk, hierover hebben wij meerdere vragen.” Het college beantwoord de gestelde vragen als volgt.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Welke oorzaken heeft het college voor de lage score die ondernemers geven voor het ondernemersklimaat?
Antwoord van het college
Is het college in gesprek, en zo niet is zij bereid, met ondernemersverenigingen over het nemen van maatregelen om het ondernemersklimaat te verbeteren?
Als sponsor van de Amsterdam City Index stelt het college het op prijs dat VAC jaarlijks de mening van de ondernemers in het centrum peilt. Het college herkent de oorzaken die in de index worden genoemd voor de lage score op het ondernemersklimaat die ondernemers geven: stijgende gemeentelijke heffingen, vervroegde sluitingstijden in een deel van het centrum en onderhoud aan de openbare ruimte.
Het college heeft veel waardering voor ondernemers in de binnenstad. Tegelijk worden soms besluiten genomen die ondernemers raken, omdat daarmee een breder belang gediend is. Het college heeft er
begrip voor dat ondernemers dit niet altijd kunnen waarderen. Daar wordt dan ook het gesprek over gevoerd.
In den brede is het college in gesprek met onder andere VAC, KHN, MKB Amsterdam en biz’en op verschillende thema's, waaronder de veiligheid in het kernwinkelgebied, de bereikbaarheid van de binnenstad, de afvalinzameling, het schoonhouden van de stad en stadslogistiek. In het Stadsgesprek gaan de wethouder economische zaken en de burgemeester elk jaar in gesprek met de bestuurders van de biz'en en ondernemersverenigingen, dit op basis van een agenda die de ondernemerscollectieven samen opstellen. Daarnaast heeft de wethouder economische zaken elk kwartaal overleg met een afvaardiging van georganiseerd bedrijfsleven in het ‘overleg gemeente-bedrijfsleven’. Daaraan nemen MKB Amsterdam, VNO-NCW en de ORAM deel, ook namens onder meer VAC en KHN. Tot slot spreekt de wethouder economische zaken regelmatig met individuele ondernemers en biz'en over hoe het met hun bedrijf gaat en waar ze tegenaan lopen.
Het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum heeft regulier contact met de biz'en in de verschillende gebiedsprofielen. En elk kwartaal heeft het DB overleg met VAC, Koninklijke Horeca Nederland (KHN) en MKB Amsterdam over zaken die de ondernemers in het centrum van de stad betreffen. Op het ondernemersontbijt dat de dagelijks bestuursleden op vrijdag 9 mei jongstleden hebben georganiseerd, zijn ze met de ondernemers uit het centrum in gesprek gegaan over de knelpunten die ondernemers ervaren en mogelijke oplossingsrichtingen. Dit gesprek is voorbereid met VAC en de Verenigde Biz’en en Ondernemersverenigingen Amsterdam (VBOA). Daarnaast is het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum zeer frequent in gesprek met de ondernemer(collectieven), evenals de portefeuillehouders van Zuid en West gebieden die in de index tot het grotere centrum xl-gebied worden gerekend.
Vraag 2
De waardering van ondernemers voor de vestigingslocatie is een 5,2, zie pagina 11 van de index. Dit was in 2023 5,7. Welke oorzaken ziet het college zelf voor deze dalende waardering?
Antwoord van het college
In het rapport worden een meerdere factoren genoemd die invloed hebben op de waardering. Deze betreffen: het onderhoudsniveau van straten en buurten, zwerfafval en beperkte capaciteit om de openbare ruimte op peil te houden. Tevens wordt ook de toename van verwarde en dakloze mensen in winkelgebieden genoemd.
In 2024 heeft O&S in opdracht van het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum voor de vierde keer de BinnenstadsEnquête uitgevoerd. Dit is een jaarlijkse online enquête over de prioriteiten van de Aanpak Binnenstad. Deze enquête is door 815 ondernemer uit de binnenstad ingevuld. Ondernemers geven als reden dat de binnenstad is achteruitgegaan op het gebied van schoonhouden, bereikbaarheid en wegwerkzaamheden, en drukte. Daarnaast blijkt uit de enquête dat ondernemers vinden dat zowel demonstranten en dak- en thuislozen als straatdealers te dominant aanwezig zijn in de binnenstad.
Het college herkent de signalen uit zowel de City Index als de BinnenstadsEnquête. Er vindt ook extra inzet op deze punten plaats. Bijvoorbeeld extra maatregelen op het gebied van afval, intensivering straatdealaanpak en intensief overleg met het Rijk over dak- en thuislozen en opvang, Ook begrijpen we dat ondernemers last van demonstraties ondervinden, maar het demonstratierecht is een groot goed en als gemeente moeten we demonstraties ook zo veel als mogelijk faciliteren.
Vraag 3
Welke oorzaak ziet de gemeente voor het aantal faillissementen het afgelopen jaar?
Antwoord van het college
Het college signaleert dat door de massale, ongerichte coronasteun en de recentere energiesteun van het Rijk er de afgelopen jaren minder faillissementen zijn geweest dan voor 2020. Sinds 2024 is er een inhaalslag gaande in heel Nederland. In 2024 is het aantal faillissementen in Nederland met ruim 30% gestegen ten opzichte van 2023 (CBS, 2025)1. Ook in Amsterdam is die toename zichtbaar.
Ondernemers ervaren financiële worstelingen op meerdere fronten, zowel in de stijgende energieprijzen, hogere personeelskosten, duurdere inkoop en het terugbetalen van de coronasteun. Door de stijgende kosten staan de marges van ondernemers onder druk. Tijdens corona werd ook zichtbaar dat
Amsterdammers het centrum minder bezoeken dan voorheen. Daarnaast heeft concurrentie van goedkope buitenlandse webshops impact op de fysieke detailhandel in de binnenstad. Ook ervaren ondernemers een spanningsveld tussen verplichtingen en praktische haalbaarheid, bijvoorbeeld in het kader van verduurzaming van het pand en/of vervoer.
Vraag 4
De gemeente scoort gemiddeld een 4 voor de ondersteuning van bedrijfsactiviteiten en tweederde geeft aan zeer ontevreden te zijn over de communicatie vanuit gemeente, pagina 23. Welke lessen trekt de wethouder uit deze lage waardering?
Antwoord van het college
En is de wethouder bereid om te onderzoeken waarom de waardering zo laag is?
Communicatie is van groot belang, over praktische zaken in de straat tot beleidskeuzes van het college en de raad. Uit het lage cijfer blijkt dat er een discrepantie zit tussen de communicatiebehoefte van de ondernemers en de wijze van communiceren door de gemeente. Dit zullen we inbrengen tijdens de overleggen die er op regelmatige basis zijn, zie hiervoor ook het antwoord op vraag 1.
Vraag 5
Ook steeds minder ondernemers zijn positief over het voortbestaan van hun bedrijf, gezakt van 79% naar 64%, onder meer door de stijgende kosten. Herkent het college deze ontwikkelingen?
Antwoord van het college
En gaat de wethouder in gesprek met ondernemersverenigingen over deze zorgelijke trend? Zo ja, hoe wordt de raad hierover geïnformeerd?
De index laat zien dat de omzetten in de detailhandel en de horeca in het onderzochte gebied stijgen.
Toch staan de marges onder druk. Het college herkent dat ondernemers te maken hebben met oplopende kosten en de terugbetaling van coronasteun voor een aantal ondernemers een knelpunt vormt voor hun liquiditeit. Het college krijgt daarnaast signalen dat bij een aantal bedrijven ook de omzet terugloopt. De gemeente heeft met VAC en de VBOA afgesproken om samen te kijken hoe we dit inzichtelijk kunnen maken. Het college zal de raad over de uitkomst informeren.
Vraag 6
Ook zijn veel ondernemers negatief over de afhandeling van bedrijfsafval, meer dan de helft vindt het onvoldoende – zie pagina 35. Welke oorzaken ziet het college voor deze ontwikkeling?
Antwoord van het college
En is zij bereid om hier maatregelen tegen te nemen?
Het college herkent dat veel ondernemers in de binnenstad niet tevreden zijn over de afhandeling van bedrijfsafval en zwerfafval. Deze onvrede is het gevolg van meerdere factoren. In de binnenstad zorgen de ruimtedruk, verkeersbeperkingen en strikte inzameltijden voor een complexe afvalafhandeling.
Daarnaast is er sprake van onvoldoende naleving van afvalscheidingsregels, capaciteitsproblemen bij afvalinzameling en verwerking, beperkte capaciteit op handhaving en van beperkte afstemming tussen ondernemers. Deze combinatie leidt tot een inefficiënte inzameling en overlast op straat. Het college ziet verbetering in de integrale aanpak, waarin betere samenwerking tussen ondernemers en efficiëntere inzamelmethodes centraal staan. Dit vraag om gezamenlijke inspanningen van zowel de gemeente als de biz'en.
Het initiatief van de ondernemers in het gebiedsprofiel ‘Hartje Centrum’, waarbij een team vanuit B2Cleaning achtergebleven afval van ondernemers en bewoners ophaalt, is een mooi voorbeeld. Evenals de pilot in de 9-straatjes die loopt tot eind 2025, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor de inzameling van al het bedrijfsafval met uitzondering van grof afval. De in najaar 2024 gepresenteerde tussenevaluatie laat positieve resultaten. De straten zijn schoner, er rijden minder vrachtwagens door de buurt en er wordt meer gescheiden. Hier staan wel hogere kosten tegenover. In deze pilot wordt gebruikgemaakt van Stedelijk afval. Om dit verder uit te breiden is een aanpassing van de wet nodig. Dit is een langdurig en onzeker proces, maar we zijn hierover in gesprek. 7.
De gemeente heeft in het Amsterdams Ondernemersprogramma vier doelstellingen geformuleerd om de buurteconomie te versterken: samenwerking met ondernemers versterken, individueel ondernemerschap versterken, bedrijfsmilieus in buurten versterken en economisch aanbod in buurten versterken. Verwacht het college door uitvoering van het programma een
betere score op bovenstaande KPI’s? En is zij bereid om met ondernemers in gesprek te gaan over de uitvoering van het programma?
Het doel van de Agenda voor Amsterdams ondernemerschap is onder andere een prettig ondernemersklimaat, ook voor ondernemers in de binnenstad. De maatregelen in de agenda worden door de betrokken bestuurders met de ondernemers en ondernemersvertegenwoordigingen besproken op een manier die aansluit op de maatregel. De wethouder verkeer & vervoer spreekt ondernemers bijvoorbeeld over bereikbaarheid en de burgemeester over veiligheid. Daarnaast wordt vanuit de dagelijks besturen over o.a. maatregelen als de gebiedsprofielen in centrum, de straatgerichte aanpak in andere stadsdelen en de loopposten in het kernwinkelgebied gesproken met ondernemers.
Dit jaar zullen we ook de Amsterdamse Ondernemerspeiling weer doen. Deze peiling geeft een goed beeld van wat de ondernemers vinden van het ondernemersklimaat. De laatste versie dateert van 20211 en was toen nog onderdeel van een landelijk onderzoek van de VNG2, waardoor verschillende gemeenten met elkaar vergeleken konden worden. De peiling gaf een goed beeld van de mening van de ondernemers in de verschillende stadsdelen en Weesp. De waardering voor het algehele ondernemingsklimaat in Amsterdam een 6,5 in 2021, ten opzichte van een 6,1 in 2019. Bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en kwaliteit van de openbare ruimte behoren voor ondernemers tot de zwaarstwegende aspecten bij het beoordelen van het ondernemingsklimaat.
Net als bij de voorgaande edities bespreken we met een afvaardiging van het georganiseerd bedrijfsleven de vragen die we aan de ondernemers willen stellen, zodat het cijfer een goede indicator is van onder meer de maatregelen in de Agenda voor Amsterdams ondernemerschap.
Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Bekijk de brief: 1. Beantwoording Schriftelijke vragen Amsterdam City Index
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.