antisemitische uitlatingen Museumplein
de leden Vis (VVD) stelde op 12 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Gemeente Amsterdam
Stadsdeelcommissie Zuid Beantwoording schriftelijke vragen
Aan:
De leden van de stadsdeelcommissie Zuid
Datum Portefeuille(s)
17 september 2024 Openbare Orde en Veiligheid Bart L. Vink Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Vis (VVD) inzake evident antisemitische uitingen bij expositie Museumplein op 9 mei 2024
Portefeuillehouder(s):
Onderwerp:
Geachte leden van de stadsdeelcommissie, Op 10 mei 2024 heeft het Dagelijks Bestuur schriftelijke vragen ontvangen van het lid Vis inzake evident antisemitische uitingen bij expositie Museumplein op 9 mei 2024. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan.
Toelichting door de vragenstellers Op donderdag 9 mei werd op het Museumplein, rand van de Van Baerlestraat in ons stadsdeel (Amsterdam Zuid) een manifestatie gehouden die het karakter zou hebben gehad van een expositie.
Onder begeleiding van elektronische versterking met herhaalde religieuze-oproepen uit de speakers werden zgn. kunstwerken ten toon gesteld, uitgespreid op de betonnen rand van het Museumpleingrasveld tussen het ezelsoor en de personen in/uitgang van de parkeergarage. Deze foto (zie onderstaande) is daar gemaakt en we zien 4 van de tentoongestelde afbeeldingen.
Op 1 afbeelding wordt de Israëlische premier vergeleken met Hitler, waarbij wordt beweerd dat Netanyahu meer kinderen heeft vermoord dan Hitler ('Killed more children than Hitler').
Algemeen wordt aangenomen dat 1,5 miljoen kinderen de Holocaust niet hebben overleefd. Welk getal ook aan Netanyahu wordt toegerekend, het staat volstrekt niet in verhouding tot het aantal van 1,5 miljoen. Daarmee is het een verdraaiing van de werkelijkheid, de waarheid en betekent het een bagatellisering van de Holocaust. Dit is een strafbaar feit.
1
Gemeente Amsterdam
Op een andere afbeelding is het beeldmerk van de Verenigde Naties zodanig aangepast dat er een bebloede Davidster in het midden over een soort schietroos heen staat met de twee flankerende olijftakken die bebloed zijn en het onderschrift luidt: United Criminals.
Wat het uitdrukt is dat de Jood bloeddorst heeft en ook de wereldheerschappij nastreeft door de VN over te hebben genomen. Bloed en beheersen van de wereld zijn twee puur antisemitische stereotypen.
Ook de andere twee afbeeldingen, die slachtoffers van kindermoord moeten voorstellen, zijn geen onbekende stereotypen.
In ons stadsdeel geldt een grote vrijheid en het recht op demonstreren is een groot goed.
Niettemin heeft de VVD de volgende vragen:
Vraag 1: Was deze manifestatie aangemeld? Zo ja, wat was aangevraagd? Past het tonen van deze uitingen daar nog binnen nu we zien dat een hedendaagse regeringsleider, van een bevriende mogendheid, niet slechts op één lijn wordt gesteld met Hitler maar zelfs erger zou zijn dan Hitler, wat in wezen neerkomt op bewuste bagatellisering van de Holocaust?
Antwoord:
Ja, de manifestatie was aangemeld bij de gemeente Amsterdam. In de kennisgeving staat als doel dat men met de demonstratie ‘bewustwording [wilde] creëren voor Palestina’. In de melding en aanvullend contact met de politie heeft de organisator aangegeven daarbij gebruik te maken van megafoons, drums, spandoeken en een tentoonstelling.
Het is van belang om het thema of doel van een demonstratie te kennen, om bijvoorbeeld te kunnen inschatten of er een tegengeluid komt. Organisatoren van demonstraties hoeven in de kennisgeving echter niet gedetailleerd de concrete inhoud van uitingen of het programma te melden. De burgemeester mag de inhoud nimmer betrekken bij de afweging of een demonstratie een beperking moet worden opgelegd.
2
Gemeente Amsterdam
Afgezien van de eisen die de grondwet in algemene zin stelt, mogen enkel de belangen die zijn vermeld in de Wet Openbare Manifestaties (“Wom”), zoals (een vrees voor) wanordelijkheden en het belang van gezondheid en verkeer, daarbij een rol spelen. Ter voorkoming van wanordelijkheden heeft de burgemeester aan deze demonstratie enkele voorschriften opgelegd.
Daarnaast is de organisator er vooraf op gewezen dat het grondrecht om te demonstreren niet misbruikt mag worden om op te roepen tot geweld of beledigende en discriminerende uitingen te doen. De grens welke uitingen binnen een demonstratie toelaatbaar zijn wordt bepaald door het strafrecht. Ook als de inhoud in strijd is met een standpunt van de overheid, choquerend of kwetsend is, geldt de grondwettelijke plicht om de uiting daarvan te beschermen. Een overheid mag de inhoud van standpunten vooraf niet controleren. De strafbaarheid van uitspraken kan pas worden vastgesteld nadat deze zijn gedaan. Als daar sprake van is kan daar op gezag van de Officier van Justitie tegen worden opgetreden.
Het ontkennen van de Holocaust is overigens in Nederland strafbaar als een vorm van groepsbelediging. In aanvulling daarop wordt momenteel een expliciete strafbepaling hierover aan het Wetboek van Strafrecht toegevoegd om te voldoen aan het Europese Kaderbesluit over racisme en vreemdelingenhaat. De uitingen tijdens de genoemde betoging getuigen niet van historisch besef en kunnen als onaangenaam worden ervaren, maar ze vallen hier niet onder.
Tijdens de demonstratie op 9 mei zijn volgens de politie de Wom-belangen niet in het geding geweest en geen strafbare uitingen geconstateerd.
Vraag 2: Is er een functionaris van het Openbaar Ministerie (OM) ter plaatse geweest om te beoordelen of hier sprake is geweest van strafbare feiten? Dit betreft zowel de tentoongestelde afbeeldingen als datgene dat uit de luidsprekers kwam, in een vreemde taal, dus was er een gekwalificeerde tolk aanwezig voor het OM? Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Nee, er was geen functionaris van het OM aanwezig. Dat is niet gebruikelijk bij demonstraties en ook niet nodig om uitingen te kunnen beoordelen. Tijdens demonstraties heeft de politie altijd een korte lijn met de Officier van Justitie en zo nodig een tolk/vertaler, om uitingen te kunnen voorleggen, als er vermoedens zijn van strafbaarheid. Dit was ook het geval op 9 mei.
Vraag 3: Bent u bereid alsnog op basis van bijvoorbeeld de diverse camera's op en rond het plein de identiteit van de plegers van deze mogelijk strafbare feiten te achterhalen?
Antwoord:
Aangezien er geen vermoedens zijn van strafbare feiten, is dit niet aan de orde.
Vraag 4: Hoe zorgt het gemeentebestuur ervoor dat onze straten, pleinen en buurten verschoond blijven van uitingen van haat, in het bijzonder Jodenhaat en bagatellisering van de Holocaust? Welke rol ziet u hier voor uw bestuur?
Antwoord:
Het college van B&W en het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid zetten zich actief in om alle vormen van haat en discriminatie te bestrijden. Dat geldt dus ook voor antisemitisme en het ontkennen of bagatelliseren van de Holocaust. Er worden verschillende maatregelen en initiatieven genomen.
We zetten ons in voor een inclusieve samenleving waarin iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt en we investeren in voorlichtings- en educatieprogramma's om bewustwording te creëren over de gevaren van haat en discriminatie. Dit omvat het herdenken van historische gebeurtenissen zoals de Holocaust en het onderwijzen van jongeren over de gevolgen van intolerantie, uitsluiting en achterstelling.
3
Gemeente Amsterdam
Op meerdere scholen in stadsdeel Zuid draaien dit soort educatieve programma’s met ondersteuning vanuit stadsdeel Zuid. Dit is een doorlopend proces, in samenwerking met onderwijsinstellingen en vele partnerorganisaties zoals bijvoorbeeld Stichting Discriminatie.nl, het Verzetsmuseum, de Liberaal Joodse Gemeente (LJG), Stichting In Mijn Buurt en velen meer.
Er wordt in algemene zin door de gemeente actief ondersteuning geboden aan diverse gemeenschappen die het slachtoffer zijn van haat, achterstelling en discriminatie. Dit omvat het bieden van hulp aan slachtoffers en het versterken van gemeenschapsinitiatieven die inclusiviteit en wederzijds respect bevorderen. Hiervoor worden dialoogsessies georganiseerd met vertegenwoordigers van alle gemeenschappen.
Waar het gaat om demonstraties zet de driehoek zich actief in voor het beschermen van het demonstratierecht, waarbij ook hoort dat wordt opgetreden tegen haat-zaaiende of discriminerende uitingen.
Ik verwacht u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd.
Namens het Dagelijks Bestuur,
Bart L. Vink Portefeuillehouder Openbare Orde en Veiligheid
4
Bekijk de brief: Beantwoording vragen SDC inzake antisemitische uitlatingen Museumplein
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.