Hoogspanningsstation Zuidoost
Een raadslid stelde op 9 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Schriftelijke vragen stadsdeelcommissie Datum: 24 juli 2025 Afzender: Vincent de Kom, portefeuillehouder Duurzaamheid
Onderwerp Beantwoording deel 2 schriftelijke vragen van het lid Simons inzake Hoogspanningsstation Amsterdam Zuidoost
De vragen onder 1. zijn beantwoord op 16-06-2025. Hierna volgen de antwoorden op de vragen onder 2. en 3.
2. In juli 2023 heeft stadsdeelcommissie Zuidoost een gevraagd advies uitgebracht over het Ontwikkelperspectief Distributienet Amsterdam. Daarin hebben we aandacht gevraagd voor de komst van de grote elektriciteitsvraag van datacenters, en het risico van netcongestie. We hebben gepleit dat het enorme beslag dat datacenters hebben op het distributienetwerk van elektriciteit, de mogelijkheid voor startups om een bedrijf te beginnen / uit te breiden (mkb) niet in de weg staat. De stadsdeelcommissie heeft er daarom voor gepleit dat de groei van ons elektriciteitsnetwerk moet worden gecombineerd met een sterke focus op energiezuinigheid en geïnvesteerd moet worden in technologieën en infrastructuur die ons helpen om energie efficiënter te gebruiken en ons totale energieverbruik te verminderen. De eventuele restwarmte van datacenters kan benut worden in een warmtenet.
Welke initiatieven hebben gemeente- en stadsdeelbestuur sinds juli 2023 ondernomen voor efficiënter gebruik van beschikbare capaciteit op het bestaande distributienetwerk, zoals het Local Inclusive Future Energy (LIFE) project, waarbij energievraag en -aanbod op slimme wijze op elkaar wordt afgestemd, in het gebied van Amsterdam ArenA Poort? Het LIFE platform biedt gebruikers de mogelijkheid om samen te werken op het gebied van energie-uitwisseling en/of opslag om daarmee efficiënt gebruik te kunnen maken van beschikbare energie, piekbelasting op te vangen / onderbenutting op wisselende tijdstippen. Zo kan er voor ieder een economische of andere motivatie zijn om daaraan deel te nemen. Dit project zorgt er ook voor dat de energie die wordt opgewekt in Amsterdam Zuidoost - en niet direct wordt gebruikt lokaal kan worden opgeslagen, zoals in de Johan Cruijff ArenA batterij. Hiermee draagt het LIFE project bij aan verdere verduurzaming van het stroomnetwerk in Amsterdam Zuidoost.
•
Wat zijn de resultaten van het LIFE-project?
Antwoord:
De resultaten van LIFE-project zijn positief. Er kan inderdaad hiermee flexibel lokaal met energie worden omgegaan (zowel warmte als elektriciteit). Dit zorgt op de lager gelegen netten voor een efficiënter gebruik (10kV en lager). Daarnaast zijn er zeer succesvolle trajecten geweest zoals Flexpower (slim aansturen van laadpalen) en bijvoorbeeld het ECAH-traject in de haven.
Helaas is er op dit moment in de gehele provincie van Noord-Holland congestie op het TenneTnetwerk (dit duurt zeker tot 2037 in Zuidoost). Daarvoor is deze geplande uitbreiding van het hoogspanningsnet essentieel. Deze uitbreiding gaat over een schakelstation van TenneT voorzien bij AMC - en enkele onderstations van Liander in Zuidoost. Het flexibel omgaan met elektriciteit voorkomt deze netuitbreiding helaas niet, temeer omdat Zuidoost en Ouder-Amstel 45.000 nieuwe woningen en voorzieningen krijgen.
Momenteel wordt er een congestiegebiedsplan opgesteld waarin ook nog meer batterijen en andere flex-assets zijn opgenomen voor de toekomst om nog meer flexibiliteit naast de twee batterijen van de Johan Cruyff Arena te kunnen gaan bieden.
•
In hoeverre wordt bij de ontwikkeling van Amstel III/Bijlmer West ingezet op slim en efficiënt gebruik van het distributienetwerk, vergelijkbaar met het LIFE-project?
Antwoord:
Een uitvloeisel uit het LIFE project was het opzetten van een energiehub met een groepscontract net als in de haven (ECAH traject), het LIFE project is gestopt in maart. Vanuit LIFE heeft de green businessclub ZO de handschoen opgepakt, ook is de gemeente deelnemer in de hub en doet zij mee met twee panden. Het doel is voor het einde van het jaar een groepscontract af te sluiten zodat de bedrijven die meedoen stroom kunnen delen. Er doen nu in de kopgroep negen bedrijven mee en dit wordt later vergroot. Daarnaast wordt er ingezet op cablepooling tussen de Johan Cruyff Arena en Eleven Square en cablepooling tussen de nieuwe toekomst en de Smart Mobility hub. Dit is mogelijk gemaakt door de tool die is ontwikkeld in LIFE, de buurtscan (delen met de buren) Buurtanalysetool | Liander.
•
In hoeverre stellen gemeente- en stadsdeelbestuur eisen aan TenneT aan infrastructuur en samenwerkingsafspraken tussen bedrijven in ontwikkelgebieden in Amsterdam Zuidoost?
Antwoord:
Geen. TenneT heeft een uitbreidingsplicht om aan de toenemende vraag te voldoen. De eisen die we stellen aan infrastructuur moet in wetgeving of beleid zijn vastgelegd. Daar voldoet TenneT aan bij de uitbreiding van hun netten, daarbij geven we wel veel wensen aan zoals aangegeven in onze adviezen bij antwoord 1.
•
Wat hebben gemeente- en stadsdeelbestuur gedaan om energiezuinigheid te bevorderen in bestaande bouw (woningen en bedrijven) en daarmee het risico van netcongestie tegen te gaan?
Antwoord:
De oorzaak van congestie is een optelsom van verschillende dingen. Omdat bestaande bouw ook vooral nog op gas draait is de impact van congestie nu nog beperkt. De behoefte aan meer stroom komt o.a. door verduurzaming van bestaande bouw (aardgasvrij), de groei van de stad en elektrificatie van (bedrijfs-)processen en mobiliteit. Er wordt al lange tijd gestuurd op het verminderen van energieverbruik, daardoor is er sinds 2018 in de ordegrootte van ca. vijfentwintig procent aardgas en elektriciteit bespaard (de prestaties van woningen en bedrijven verschillen), is er twaalf procent meer groene stroom opgewekt en daardoor is er samen 60.000 ton CO2 gereduceerd. Dat is ruim zestien procent reductie. Het aardgasgebruik in woningen in Zuidoost daalde tussen 2018 en 2022 gemiddeld met ca 6%.
3. In antwoord op mondelinge vragen van lid Simons (GroenLinks) inzake Ontwikkelperspectief distributienet Amsterdam Zuidoost, heeft het stadsdeelbestuur aangegeven dat er twee “energieslurpers” in Zuidoost komen, in Amstel 3; cluster equinix en Wooden City. De gemeente heeft privaatrechtelijke afspraken gemaakt die ook met Liander doorgerekend zijn om netcongestie in Zuidoost te voorkomen.
•
In hoeverre hebben gemeente- en stadsdeelbestuur voldoende gedaan om door afspraken met deze en andere energieslurpers netcongestie te voorkomen?
Antwoord:
Voor de bovengenoemde voorbeelden is in de uitbreiding van het netwerk al reeds rekening gehouden met een groei aan stroomgebruik. Daarom is ook het nieuwe datacentervestigingsbeleid nog verder gegaan dan 670MVA naar 350MVA. In die 350MVA zitten de bovengenoemde initiatieven. Alle overige initiatieven worden dus met de ingang van het nieuwe datacenterbeleid geweerd en daarmee hun impact op het elektriciteitsnetwerk voorkomen.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.