kap Marco Polostraat

Vraag 1

De wachttermijn van vier weken na vergunningverlening is niet in acht genomen. Na drie weken zijn de bomen al gekapt, daardoor is omwonenden de kans ontnomen om bezwaar te maken middels een Voorlopige Voorziening. Dit lijkt een overtreding. a. Klopt het dat dit een overtreding is?

Antwoord van het college

Ja, het voortijdig kappen van een boom is een overtreding.

b. Welke sancties staan hier tegenover ?

Antwoord:

Het bestuursrecht kent herstelsancties zoals de dwangsom of het toepassen van bestuursdwang. Beiden lenen zich niet voor toepassing hier omdat herstel in de oorspronkelijke toestand niet meer mogelijk is.

Illegale kap is een delict volgens de Wet economische delicten. Of er vervolgd wordt is een afweging die het Openbaar Ministerie maakt.

Wij hebben geen sanctie-instrumenten om te voorkomen dat iemand overgaat tot illegale kap binnen de wettelijke rusttermijn. Wel heb ik verzocht om te onderzoeken hoe nog duidelijker kan worden gecommuniceerd dat binnen de rusttermijn niet mag worden gekapt.

Bijvoorbeeld op de webpagina over kapvergunningen.

c. Als de sanctie op dit moment alleen een herplantverlichting betreft (zoals sowieso altijd al moet bij kap): welke andere sanctie verplichtingen zou de gemeente kunnen invoeren om te voorkomen dat dit vaker gebeurt?

Antwoord:

De herplantplicht is geen bestuursrechtelijke sanctie. De herplantplicht is een plicht die standaard in een kapvergunning wordt opgenomen om groen terug te brengen. Die verplichting kan wel met een dwangsom worden afgedwongen.

d. Wat is de taak van de gemeente betreffende het toezicht op rechtmatige kap, onder meer dat deze niet te snel plaatsvindt, en hoe komen overtredingen al of niet in beeld voor de gemeente?

Antwoord De gemeente heeft als taak om toezicht te houden op het gebruik van een kapvergunning. Door het gebruik van een kapvergunning ontstaat een onomkeerbare situatie. Daarom is in de Omgevingswet in een wettelijke rusttermijn van vier weken opgenomen. Als er een signaal bij onze afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving binnenkomt dat er op dat ogenblik een boom illegaal wordt gekapt, dan gaat daar direct een toezichthouder heen. Overtredingen komen vaak achteraf bij de gemeente in beeld door signalering van burgers.

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 4 van 13

Het voortijdig kappen van een boom komt bijna niet voor. Binnen de beperkt beschikbare capaciteit is het niet mogelijk om een adequaat preventief toezicht te organiseren.

e. De bomen zijn over de huizen getild met een hoogwerker, waarvoor vermoedelijk een ontheffing moest worden aangevraagd. Vindt er een koppeling plaats betreft deze aanvraag en de geplande kap zodat bij de gemeente in beeld komt dat er een overtreding plaatsvindt?

Antwoord Voor een hoogwerker is een RVV-ontheffing of objectvergunning nodig.

Professionele bedrijven hebben in de regel een doorlopende RVVontheffing. Daar is dus geen koppeling mogelijk. Daarnaast wordt de RVV-ontheffing niet door afdeling Vergunning afgegeven maar door het Stadsloket. Een koppeling van systemen om potentiële overtredingen/overtreders in beeld te krijgen is in strijd met de privacywetgeving. Er vindt dus geen koppeling plaats.

f. In de vergunning staat vermeld dat er alvorens de kap een “schouwronde Flora en Fauna” moet zijn conform de Wet Natuurbescherming. Heeft deze check in dit geval plaats gevonden? Op welke wijze controleert de gemeente dit?

Antwoord In de kapvergunning is standaard opgenomen dat de vergunninghouder een schouwronde Flora en Fauna uitvoert voordat tot kap wordt overgegaan. De bedoeling daarvan is om te voorkomen dat vaste rusten verblijfplaatsen van beschermde soorten als gevolg van de kapwerkzaamheden worden verstoord.

Van alle kapvergunningen die stadsdeel West verleend wordt 10% gecontroleerd. Daarbij is tot dusver niet gebleken dat vergunninghouders geen schouwronde Flora en Fauna uitvoeren.

2. De gemeente hanteert voor zover wij weten over het algemeen het principe dat bij een ingediend bezwaar bij bomenkap, gewacht wordt met de kap totdat is besloten op het bezwaar. Dit i.v.m. de onomkeerbaarheid van de handeling.

Dit is geen wettelijke verplichting maar een werkwijze die ons laatst ook bevestigd werd door de rechtbank die deze handelswijze expliciet benoemde.

Soms wordt de Voorlopige Voorziening op deze wijze snel (zonder inhoudelijke behandeling) geschikt omdat er dan geen spoedeisend belang meer is en gewacht wordt tot de beslissing op bezwaar.

a. Klopt het dat dit inderdaad een algemene werkwijze is en geldt dit alleen voor bomen in het openbaar gebied (en uitgezonderd noodkap)?

Antwoord Ja, dit is de algemene werkwijze als de gemeente Amsterdam aan zichzelf een kapvergunning verleend voor een boom in het openbaar gebied. Van deze werkwijze wordt alleen afgeweken bij noodkap of in de zeer uitzonderlijke situatie dat andere algemene belangen veel zwaarder wegen dan het behoud van de bomen.

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 5 van 13

b. Is het daarbij noodzakelijk dat naast een bezwaar ook een Voorlopige Voorziening wordt aangevraagd of is alleen een bezwaar voldoende?

Antwoord Het is in het geval van een kapvergunning die de gemeente Amsterdam aan zichzelf verleend, niet nodig om een voorlopige voorziening aan te vragen. Een bezwaarschrift is voldoende om het gebruik van de kapvergunning op te schorten. Nadat op het bezwaarschrift is besloten, kan blijken dat het dan wel nodig is om een voorlopige voorziening aan te vragen als men wil voorkomen dat de bomen gekapt worden.

c. Indien dit laatste het geval is, hoe kunnen we met betere communicatie zorgen dat burgers niet onnodig toch nog een Voorlopige Voorziening aanvragen? Dit zou immers tijd en geld van zowel burgers/rechtbank als gemeente schelen.

Antwoord.

Als bezwaar wordt gemaakt tegen een kapvergunning die de gemeente aan zichzelf heeft verleend dan informeren we bezwaarmakers dat het gebruik van de kapvergunning is opgeschort totdat op het bezwaarschrift is beslist. Daardoor worden onnodige voorlopige voorzieningen voorkomen. Overigens geeft de afdeling Vergunningen aan dat er tot zover niet onnodig een voorlopige voorziening werd aangevraagd.

d. Is het mogelijk om dit op te nemen in de vergunningen zodat ook particuliere eigenaren en woningcorporaties hier aan gehouden worden?

Antwoord Nee, dat is niet mogelijk. De werkwijze die de gemeente Amsterdam hanteert, kan zij hanteren omdat zij vergunningverlener en vergunninghouder is.

Huurders en eigenaren, rechten en plichten

3. Klopt het dat corporaties zelf verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van bomen in binnentuinen en niet de huurders zelf?

Antwoord Volgens artikel 7:213 van het Burgerlijk Wetboek is een huurder verplicht om zich als 'goed huurder' te gedragen. Daar valt ook het onderhoud van de gehuurde tuin onder. Dat neemt niet weg dat woningbouwcorporaties er voor kunnen kiezen het onderhoud van binnentuinen zelf ter hand te nemen. Rochdale is daar een voorbeeld van

4. Goed onderhoud en snoei zorgt voor gezonde bomen en kan onnodige kap in binnentuinen voorkomen. Heeft de gemeente afspraken gemaakt met corporaties om regelmatig te snoeien en onderhoud te plegen aan bomen in binnentuinen? Zo ja, welke zijn dat en zijn die voor alle corporaties gelijk?

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 6 van 13

Antwoord Nee, de gemeente Amsterdam heeft daar geen afspraken over gemaakt.

Het onderhoud is primair een taak en verantwoordelijkheid van de woningbouwcorporatie als eigenaar van de binnentuin. De gemeente heeft geen taak in of verantwoordelijkheid voor het onderhoudsprogramma van woningbouwcorporaties. Mocht echter blijken dat het onderhoudsprogramma van slechte kwaliteit is, dan zal de corporatie daar zeker op worden aangesproken.

5. Bij particuliere huur geldt juist het omgekeerde: daar is de huurder volgens de Wet verplicht om zelf dragen voor het onderhoud van de tuin, inclusief de zorg en snoei van bomen. Alleen voor een kapvergunning komt de eigenaar van de grond in beeld, de verhuurder. Voor veel huurders is het onderhoud en regelmatige snoei van grote bomen in binnentuinen een opgave, ook financieel.

We zien daardoor situaties waarbij jarenlang geen onderhoud wordt gepleegd en uiteindelijk (mede daardoor) een kapvergunning wordt aangevraagd en vaak verleend. Ook in deze casus was dit het geval. Herkent het DB dit probleem en op welke manier zou deze spijtige gang van zaken verbeterd kunnen worden?

Antwoord Het Dagelijks Bestuur ziet dat de civielrechtelijke verantwoordelijkheidsverdeling voor het onderhoud van een tuin bij particuliere verhuur tot situaties kan leiden, die u hier schetst.

Tegelijkertijd herkent het Dagelijks Bestuur niet dat dit zich vaak voordoet.

Aan deze verantwoordelijkheidsverdeling uit het Burgerlijk Wetboek kan het Dagelijks Bestuur noch het college van Amsterdam iets veranderen.

Tot slot gaat het te ver om huurders in de particuliere sector (financieel) te ontzorgen voor het onderhoud van bomen in hun tuin.

Verplichtingen in de vergunning

6. In de verleende vergunning ontbreekt de voorwaarde van het aanleveren van een fotobewijs na herplant. Is het DB bereid na te gaan waarom dit is vergeten en zo nodig de instructies op dit punt te verbeteren?

Antwoord Aan een kapvergunning wordt op dit moment geen voorwaarde verbonden van fotobewijs van herplant. De Bomenverordening kent niet een bepaling op basis waarvan deze voorwaarde kan worden opgelegd.

Daarnaast is het vrijwel onmogelijk om het fotobewijs administratief te verifiëren.

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 7 van 13

7. a. In de verleende vergunning ontbreekt het verzoek om een bomenbord te plaatsen om omwonenden te informeren. Bent u bereid na te gaan waarom dit is vergeten en zo nodig de instructie of het format aan te passen?

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 8 van 13

Antwoord Helaas moeten we constateren dat het format voor een bomenposter niet is meegestuurd met deze verleende vergunning. Hiervoor onze excuses.

Vanaf nu wordt een bomenposter meegestuurd met de kapvergunningen van bomen in binnentuinen. Op deze manier hopen we vergunninghouders te stimuleren om dit op het raam te plakken en zo aan de buurt kenbaar te maken dat er een boom gekapt gaat worden. We verwachten dat buren zo niet verrast worden.

Na het zomerreces wordt de bomenposter geëvalueerd. De resultaten daarvan zal ik, samen met die van het bomenbord, met u delen.

b. Zijn er plannen om deze instructie uit West over te nemen in andere stadsdelen? (dus de afspraak om middels een bord (bijvoorbeeld achter het raam) de buurt te informeren bij particuliere bomenkap, via een instructie tot het plaatsen van een bord in de vergunning)?

Antwoord Het plaatsen van bomenborden en – posters verkeert nog in de pilotfase.

Op basis van de ervaringen van deze pilot zullen we kijken hoe dat verder uitgerold kan worden.

Standaard teksten in de vergunning In de vergunning staat o.a. de tekst: “Participatie De gemeente Amsterdam hecht veel waarde aan participatie; dit aspect is bij de beoordeling van de aanvraag meegewogen. U heeft aangegeven dat er geen overleg met de buurt (buren, omwonenden, ondernemers, organisaties en andere) is geweest over uw initiatief.” Inwerkingtreding Omgevingswet, artikel 16.79 (....)”

8. Bent u het eens met de fractie van GroenLinks dat een dergelijke tekst in een vergunning tot frustratie van belanghebbenden leidt omdat er na de tweede opmerking geen enkele conclusie volgt. Zeker gezien het gegeven dat er in dit geval (en dat zal vaker voorkomen) op het moment van vergunningverlening binnen de gemeente al duidelijk was c.q. kon zijn, dat er belanghebbenden waren. Omdat zij ten tijde van de aanvraag reeds een zienswijze hadden ingediend en een ontvangstbevestiging hadden ontvangen.

Antwoord

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 9 van 13

Participatie onder de Omgevingswet kent verschillende vormen. Een kapvergunning is per definitie niet in strijd met een bestemmingsplan.

Daardoor kan het ontbreken van participatie niet van invloed zijn op de inhoudelijke beslissing over het verlenen van een kapvergunning.

Het Dagelijks Bestuur deelt uw opvatting dat de huidige tekst verwarring en frustratie kan opwekken. Het Dagelijks Bestuur heeft daarom aandacht gevraagd voor een andere en duidelijkere tekst. De formats zijn stadsbreed ontwikkeld. Een wijziging kan daarom niet alleen op stadsdeelniveau worden doorgevoerd.

9. Is dit kopje “Participatie” een standaard tekst in de vergunningen sinds invoering Omgevingswet en het vaststellen van de Participatieverordening en de Handreiking? Zo ja, kunt u aangeven of en hoe deze teksten en invulinstructie verbeterd (kunnen) worden?

Antwoord Ja, dit is een standaardtekst die gemeentebreed wordt gebruikt. Zoals gezegd menen wij dat verbetering mogelijk is. Daar hebben wij bij de afdeling Vergunningen aandacht voor gevraagd.

10. In kapvergunningen vinden wij veelal ook andere standaardteksten opgenomen die dienen ter onderbouwing van het besluit. Veelal staan er zinnen als: “Naast de waarde voor stadsschoon en de algemene functies met betrekking tot schaduw, demping van warmte en productie van zuurstof, zijn er geen bijzondere waarden voor wat betreft de leefbaarheid”.

Dit is zowel voor ons, als voor omwonenden en belanghebbenden een vreemde formulering. Die vaak werkt als een rode lap. Immers juist precies deze genoemde functies zijn van cruciaal belang voor de (lees: “hun”) leefbaarheid.

In de betreffende vergunning staat dan ook even verderop in de tekst : “ de groep bomen die in diverse tuinen staan zijn van belang voor de leefbaarheid voor deze locatie”. Mogelijk wordt een meer juridische interpretatie van het begrip “bijzondere waarde” bedoeld, maar dat is met deze context en op deze manier volstrekt onbegrijpelijk.

a. Klopt het dat dit veel gebruikte standaardformuleringen zijn (een invulformat?) en is het DB bereid te kijken naar een verbetering hiervan?

Antwoord Ja, dit is een standaardformulering in het format dat alle stadsdelen gebruiken bij kapvergunningen. In die standaardoverwegingen staat een

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 10 van 13

afweging waar goed over is nagedacht. U leest en legt de woorden die daarin zijn gebruikt anders uit dan dat zij zijn bedoeld.

Met de passage: “Naast de waarde voor stadsschoon en de algemene functies met betrekking tot schaduw, demping van warmte en productie van zuurstof, zijn er geen bijzondere waarden voor wat betreft de leefbaarheid” is bedoeld dat naast de algemene leefbaarheidswaarden zoals stadsschoon, schaduwfunctie, demping van warmte en productie van zuurstof, er geen bijzondere waarden voor de leefbaarheid van de omgeving zijn. Wij zijn van mening dat in de passage het verschil tussen algemene leefbaarheidswaarden en bijzondere leefbaarheidswaarden beter tot uitdrukking kan worden gebracht.

b. In specifiek deze vergunning lijken naast een aantal opgenomen standaardzinnen zoals de bovenstaande ook extra zinnen toegevoegd. Die qua inhoud juist tegenstrijdig lijken met de standaardformuleringen met als gevolg dat een dergelijke onderbouwing van de kapvergunning zeer onbevredigend overkomt en de conclusie derhalve uit de lucht komt vallen. Zie de tekst bij de voetnoot, waarbij de toegevoegde zinnen ten opzichte van de vaak gebruikte standaardzinnen dikgedrukt zijn. Kan het DB aangeven wat hier mis gaat en hoe dit verbeterd kan worden?

Antwoord In de voetnoot wordt uit de begeleidende brief van de omgevingsvergunning geciteerd. De tekst in die begeleidende brief stemt niet overeen met de motivering die in de omgevingsvergunning van 12 september 2024 Z2023-W003061 is verwerkt op pagina 7 onder het kopje ‘Beoordeling van het project’. De volledige tekst van de vergunning treft u bijgaand aan. De tekst die daar is gebruikt, wekt geen verwarring op. Helaas constateren wij dat er verschil zit tussen die teksten. We hebben afdeling Vergunningen gevraagd daar voortaan nauwkeuriger in te zijn.

Weigeringsgronden Kap

11. Nog los van de problemen met de bovengenoemde formulering ter onderbouwing van het besluit: onduidelijk is voor de fractie van GroenLinks waarom überhaupt het niet hebben van een “bijzondere waarde” als onderbouwing vóór kap naar voren lijkt te worden gebracht (zie voetnoot drie).

Wij vinden dit niet terug als grond om te mogen kappen in de bomenverordening? Graag een toelichting.

Antwoord Bij de beoordeling van een kapvergunning wordt niet gekeken of de boom gekapt moet worden, maar wordt beoordeeld of één van de

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 11 van 13

weigeringsgronden uit de Bomenverordening 2014 van toepassing is. De Bomenverordening 2014 kent geen ‘verleningsgronden’. De aanwezigheid van een bijzondere waarde kan een weigeringsgrond zijn.

Als die bijzondere waarde niet aanwezig is, dan kan die dus niet als weigeringsgrond aan het besluit ten grondslag worden gelegd.

12. Als reden voor kap wordt voorts aangedragen: “ De Gewone Esdoorns zijn zaailingen die uitgegroeid zijn tot volwassen bomen tegen de erfgrens aan of dicht op de bebouwing. Deze bomen hebben een aantal slechte takaanhechtingen. Met regulier onderhoud en snoei zijn /worden deze problemen niet verholpen”.

In 2022 hebben wij schriftelijke vragen gesteld rondom het kappen van bomen op de erfgrens. Gezien de vele kleine tuinen in de stad staan veel bomen logischerwijs immers vaak dichtbij de erfgrens. Veelal wordt makkelijk een kapvergunning verleend wanneer bomen binnen de zone van een halve meter van de erfgrens staan. Wanneer een boom daar al meer dan 20 jaar groeit is dit recht om te kappen echter verjaard. Dit is vaak onbekend zowel bij aanvragers, buren als bij de gemeente.

Uit de antwoorden op de schriftelijke vragen blijkt dat de gemeente niet checkt of er mogelijk sprake is van verjaring en ook niet of het kapverzoek wel van beide betrokken buren komt. Ook in het onderliggend advies van de groendeskundige wordt hier voor zover wij weten niet op getoetst.

Is het DB bereid om te kijken of een dergelijke check bij de aanvraag ingevoerd kan worden om te kijken of we op deze manier meer bomen in binnentuinen kunnen behouden? Waarom wel/niet?

Antwoord In artikel 3:306 Burgerlijk Wetboek is bepaald dat een rechtsvordering na 20 jaar verjaard. Het recht om de kappen verjaart dus niet na 20 jaar.

Wat verjaart is het recht van de buurman om bij de civiele rechter te vorderen dat een boom wordt gekapt, die op het naburig erf binnen een halve meter van de erfgrens staat. Die civielrechtelijke verhouding is geen algemeen belang dat wij als weigeringsgrond in de Bomenverordening 2014 kunnen opnemen. Dat valt namelijk buiten onze wetgevende bevoegdheid. De gemeente is dus niet bevoegd om de door u voorgestelde check te doen.

Herplant

13. Na de kap van vier bomen worden in de vergunning als herplant verplichting 2 bomen opgedragen en 2 struiken. Niet wordt onderbouwd in de vergunning waarom 2 van de 4 gekapte bomen door struiken mogen worden vervangen.

Struiken hebben bij herplant geen beschermde status meer en het is mede

 Gemeente Amsterdam

Datum 15 april 2025 Pagina 12 van 13

daarom van belang goed te onderbouwen waarom herplant van bomen in dit geval niet mogelijk zou zijn.

Kan het DB aangeven waarom voor compensatie met struiken in dit geval mocht worden volstaan, en op basis van welk artikel in de Bomenverordening en het herplantbeleid?

Antwoord:

De groenadviseur heeft bij deze aanvraag om een kapvergunning geadviseerd om een herplantplicht op te leggen van twee bomen en twee struiken. In zijn advies heeft de groenadviseur conform de regeling Compensatie en Herplant van Bomen gemeente Amsterdam (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591 ) maatwerk toegepast. Hij heeft onder andere rekening gehouden met de leeftijd van de gekapte bomen.

De twee struiken in deze casus hebben wel degelijk een beschermende status. Artikel 3.4 van de Bomenverordening 2014 bepaalt dat het verboden is om houtopstanden te vellen die op basis van de herplantplicht zijn geplant. Daar vallen de struiken ook onder.

14. Hoe en wanneer wordt er geëvalueerd hoe de aanvraag, bezwaar en beroepsprocedure, verlening, uitoefening en handhaving van kapvergunningen plaatsvindt?

Antwoord:

Er bestaan op dit moment geen concrete plannen om het hele kapvergunningproces en de rechtsbescherming daartegen te evalueren.

Tegelijkertijd heb ik gemerkt dat insprekers bij de stadsdeelcommissie recent een paar keer aandacht hebben gevraagd voor de bewonersparticipatie en gevallen waarbij de gemeente aan zichzelf een kapvergunning heeft verleend. Als de stadsdeelcommissie behoefte heeft aan een evaluatie op deze specifieke elementen, dan sta ik daar uiteraard voor open.

 Gemeente Amsterdam