Kwetsbare positie Ongedocumenteerden en Daklozen
Een raadslid stelde op 22 oktober 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam (7 vragen).
In het kort
7 vragen en wat het college antwoordt
- Wat is het gemeentelijk beleid rondom ongedocumenteerden in Amsterdam en met name in Nieuw-West? → Het gemeentelijk beleid voor ongedocumenteerden in Amsterdam, vastgesteld op 9 oktober 2024 in de Gemeenteraad, is gericht op het bieden van basisvoorzieningen zoals zorg, onderwijs en…
- Wat doet stadsdeel Nieuw-West specifiek om ongedocumenteerde kinderen te ondersteunen, vooral gezien hun kwetsbare positie? → In Amsterdam streven we ernaar dat elk kind of jongere gelijke kansen krijgt om gezond op te groeien, zichzelf te ontwikkelen en talenten te benutten, ongeacht de buurt waarin het opgroeit…
- Hoeveel ongedocumenteerden telt Amsterdam Nieuw-West? → Het aantal ongedocumenteerden in Amsterdam – en specifiek in Nieuw-West – is lastig precies vast te stellen, omdat veel van hen niet geregistreerd zijn.
- Zijn er demografische cijfers beschikbaar? → Demografische cijfers over Nieuw-West ontbreken.
- Hoeveel daklozen telt Amsterdam Nieuw-West? → Amsterdam telt volgens schattingen van de gemeente Amsterdam zeker 14.000 dak- en thuislozen.
- Hoeveel geregistreerde onverzekerden telt Amsterdam NieuwWest? → Deze informatie over Nieuw-West is niet beschikbaar.
- Is het vanuit Amsterdam Nieuw-West mogelijk om op papier een vaste verblijfplaats te realiseren, d.m.v. een postadres, zodat daklozen alsnog een zorgverzekering kunnen… → Voor personen zonder vast woonadres is het mogelijk om zich in te schrijven op een briefadres, waarmee zij een uitkering en een zorgverzekering kunnen aanvragen.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Stadsdeelcommissie Nieuw-West Beantwoording schriftelijke vragen
Aan:
Datum Portefeuille(s)
De leden van de stadsdeelcommissie van Amsterdam NieuwWest 15-10-2024 Opvang Kwetsbare Doelgroepen
Portefeuillehouder(s Emre Ünver ):
Behandeld door
Danielle Kamps, Ronald Ruis
Onderwerp
Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Janssen van D66 inzake Kwetsbare positie Ongedocumenteerden en Daklozen
Geachte leden van de stadsdeelcommissie, Op 10 september 2024 heeft de stadsdeelcommissie schriftelijke vragen ontvangen van het lid Janssen van D66 inzake Kwetsbare positie Ongedocumenteerden en Daklozen. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan.
Toelichting door de indiener:
Volgens een schatting uit 2020 telt Nederland tussen de 23.000 en 58.000 ongedocumenteerden die hier onrechtmatig verblijven. Deskundigen denken echter dat het er in werkelijkheid veel meer zijn. Het grootste deel van deze ongedocumenteerden werkt en heeft een bestaan opgebouwd in Nederland. Uit angst voor de overheid blijven velen uit het vizier van de autoriteiten, met vele sociaal-economische uitdagingen als gevolg. Het convenant van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West (NPSNW) uit 2023 onderschrijft deze problematiek. Zo constateert het convenant dat in Nieuw-West een groeiende groep mensen concentreert die niet kan meekomen en meedoen, omdat ze ongedocumenteerd zijn en ‘buiten beeld’ moeten blijven. Het zijn veelal mensen zonder vaste banen of met meerdere laagbetaalde banen die werken in de informele economie. Dit brengt ze in een kwetsbare positie, vooral als er kinderen in het spel zijn.
In 2014 heeft een onderzoeksgroep van Defence for Children, het lectoraat Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening van de Hogeschool Utrecht en de Stichting Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt, de woon- en leefsituatie van ongedocumenteerde kinderen in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag onderzocht. Uit het door hen opgestelde rapport Kinderen buiten beeld.
Een onderzoek naar de woon- en leefsituatie van ongedocumenteerde kinderen blijkt dat kinderen zonder verblijfsstatus opgroeien in gezinnen met een gering
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 2 oktober 2024 Pagina 2 van 6
inkomen, vaak slecht gehuisvest zijn en regelmatig onder grote psychische druk staan. In veel gevallen gaat dit gepaard met allerlei vormen van uitbuiting.
Kinderen zonder geldige verblijfsstatus groeien op met veel angst.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wat is het gemeentelijk beleid rondom ongedocumenteerden in Amsterdam en met name in Nieuw-West?
Antwoord van het college
Het gemeentelijk beleid voor ongedocumenteerden in Amsterdam, vastgesteld op 9 oktober 2024 in de Gemeenteraad, is gericht op het bieden van basisvoorzieningen zoals zorg, onderwijs en voedselhulp. De gemeente erkent dat veel ongedocumenteerden in een kwetsbare positie verkeren en streeft ernaar hun omstandigheden te verbeteren.
Het beleid richt zich op humane opvang en het versterken van zelfredzaamheid. Belangrijke onderdelen van dit gemeentelijke beleid zijn:
Toegang tot zorg: vroegtijdige signalering van gezondheidsproblemen;
Onderwijs: passend onderwijs voor kinderen van ongedocumenteerden en het werken aan mbo-toegang voor jongeren;
Voedselhulp: voor de meest kwetsbaren, om hun bestaanszekerheid te waarborgen;
LVV-opvang: het voortzetten van de 24-uurs opvang ondanks het stopzetten van de rijksbijdrage;
Informatievoorziening: het verbeteren van de toegang tot informatie over rechten en mogelijkheden;
In Nieuw-West geven we uitvoering aan dit gemeentelijk beleid voor ongedocumenteerden, waarbij gelijke kansen voor alle bewoners centraal staan, ongeacht achtergrond of verblijfsstatus. We verwachten daarnaast van subsidiepartners dat zij actief bijdragen aan het ondersteunen van ongedocumenteerden.
Vraag 2
Wat doet stadsdeel Nieuw-West specifiek om ongedocumenteerde kinderen te ondersteunen, vooral gezien hun kwetsbare positie?
Antwoord van het college
In Amsterdam streven we ernaar dat elk kind of jongere gelijke kansen krijgt om gezond op te groeien, zichzelf te ontwikkelen en talenten te benutten, ongeacht de buurt waarin het opgroeit, het inkomen van de ouders of de extra zorg en ondersteuning die het mogelijk nodig heeft. Dit geldt ook voor ongedocumenteerde kinderen, die vaak in een bijzonder kwetsbare positie verkeren.
De gemeente Amsterdam subsidieert Stichting Samen Is Niet Alleen, Stichting Leergeld en het Jeugdeducatiefonds om Amsterdamse minimakinderen te ondersteunen, waaronder ook ongedocumenteerde kinderen die beperkt of geen toegang hebben tot gemeentelijke minimavoorzieningen. Deze stichtingen hanteren ruimere criteria voor het verstrekken van ondersteuning dan de gemeente zelf. Via Stichting Leergeld zijn afgelopen zomer 137 codes uitgegeven voor gratis openbaar vervoer voor ongedocumenteerde kinderen.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 2 oktober 2024 Pagina 5 van 6
De gemeente Amsterdam betrekt ongedocumenteerden zelf ook bij het vormgeven van inclusiever beleid dat beter aansluit op hun behoeften. Dit gebeurt primair via een klankbordgroep. In stadsdeel Nieuw-West hebben we een projectleider die de resultaten van deze klankbordgroep vertaalt naar de specifieke context van Nieuw-West. Met input van de klankbordgroep wordt momenteel onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor mentale zorg die, aanvullend op het bestaande aanbod, beter aansluit op behoeften van ongedocumenteerden.
Vraag 3
Hoeveel ongedocumenteerden telt Amsterdam Nieuw-West?
Antwoord van het college
Het aantal ongedocumenteerden in Amsterdam – en specifiek in Nieuw-West
– is lastig precies vast te stellen, omdat veel van hen niet geregistreerd zijn.
Volgens de meest recente schatting van het Wetenschappelijk Onderzoeksen Datacentrum (WODC) wonen er ongeveer 15.000 ongedocumenteerden in Amsterdam. Ngo’s en sleutelpersonen schatten het aantal echter tussen de 10.000 en 30.000. Zowel het WODC als het ministerie van Justitie en Veiligheid benadrukken dat deze cijfers een grote mate van onzekerheid kennen.
In Nieuw-West hebben we twee opvanglocaties waar ook ongedocumenteerden worden opgevangen. Deze opvanglocaties bieden momenteel plek voor in totaal 112 ongedocumenteerden.
Vraag 4
Zijn er demografische cijfers beschikbaar?
Antwoord van het college
Demografische cijfers over Nieuw-West ontbreken. Het is lastig om het aantal ongedocumenteerden precies vast te stellen. Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Hoeveel daklozen telt Amsterdam Nieuw-West?
Antwoord van het college
Amsterdam telt volgens schattingen van de gemeente Amsterdam zeker 14.000 dak- en thuislozen. Hiervan worden ongeveer 9.000 mensen opgevangen in verschillende opvanglocaties. Ongeveer 5.000 anderen slapen bij vrienden of familie op de bank, buiten in een tent of op andere 'onconventionele' plekken in de stad. Vooral deze laatste groep, die voor een groot deel uit zicht blijft, lijkt te groeien. In Nieuw-West vermoeden we ook een substantiële toename van deze groep.
Vraag 6
Hoeveel geregistreerde onverzekerden telt Amsterdam NieuwWest?
Antwoord van het college
Deze informatie over Nieuw-West is niet beschikbaar.
Vraag 7
Is het vanuit Amsterdam Nieuw-West mogelijk om op papier een vaste verblijfplaats te realiseren, d.m.v. een postadres, zodat daklozen alsnog een zorgverzekering kunnen afsluiten, wellicht naar het voorbeeld van The Salvation Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 2 oktober 2024 Pagina 6 van 6 Army Melbourne Project 614?
Antwoord van het college
Voor personen zonder vast woonadres is het mogelijk om zich in te schrijven op een briefadres, waarmee zij een uitkering en een zorgverzekering kunnen aanvragen. Het aanvragen van een briefadres kan digitaal (https://www.amsterdam.nl/veelgevraagd/briefadres-bij-de-gemeente-5d6c2) of telefonisch (14020).
Deze optie is beschikbaar voor alle inwoners van de gemeente Amsterdam.
Vanuit Nieuw-West informeren we mensen actief over deze mogelijkheid, zodat zij toegang kunnen krijgen tot essentiële voorzieningen zoals een uitkering en zorgverzekering.
Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Amsterdam (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.